Het instellen van een nieuwe Chromebook is veel eenvoudiger dan het instellen van een nieuwe pc. Chromebooks hebben geen enorme updates of antivirussoftware nodig. Je begint gewoon door in te loggen met je Google-account (of een account aan te maken, als je er nog geen hebt).

Dat gezegd hebbende: Chromebooks hebben een aantal unieke eigenaardigheden - zoals beperkte offline mogelijkheden en een ingewikkelde manier om een printer te verbinden. Hier is alles wat je moet weten om je nieuwe Chromebook op de juiste manier in te stellen - beginnend met de tools waarmee je de Windows-software kunt vervangen die gewoon niet op een Google-laptop wil werken. Lees ook: Aan de slag met een Chromebook.

Leven op het web, overleven offline

Ja, Chromebooks zijn voornamelijk kanalen naar het web. Maar afgezien van zeer specifieke computereisen, zoals high-end gaming of video- of beeldbewerking, is de kloof tussen wat een Chromebook wel en niet kan snel kleiner aan het worden. Er zijn een paar geweldige, krachtige web-apps beschikbaar die inmiddels de elementaire desktopsoftware van de meeste mensen kunnen vervangen.

©PXimport

Offline werken in Google Docs, Sheets en Drive is ook mogelijk.

Adobe is een Chrome-vriendelijke versie van Photoshop aan het bouwen, terwijl Microsoft Skype naar het web gaat brengen. Het volledig gratis Office Online werkt met traditionele Office-documenten en biedt voldoende functies voor gewone gebruikers. Een aantal recente initiatieven van Humble Bundle en Mozilla duiden op een betere toekomst voor web-gebaseerd gamen.

©PXimport

Met Ctrl+Alt+? haal je de geheime sneltoetsen tevoorschijn.

Het andere typische nadeel van Chromebooks is dat ze offline niet zo handig zijn. Dat klopt deels nog steeds wel, maar Google en vele andere ontwikkelaars hebben hard gewerkt om offline mogelijkheden in hun web-apps mogelijk te maken. De Chrome Web Store (de digitale etalage voor Chrome-apps) heeft zelfs een apart gedeelte voor offline apps. Het Chrome App-ecosysteem heeft het afgelopen jaar een grote vlucht genomen.

Je Chromebook voorbereiden op offline gebruik

Naast de Chrome Apps zijn er verscheidene native Chromebook-apps en -functies die geconfigureerd kunnen worden voor offline gebruik.

Zo kun je met Google's Gmail Offline - je raadt het al - met Gmail werken terwijl je offline bent. Download de app via de Chrome Web Store, en open het via de Chrome OS app launcher. Vervolgens wordt er gevraagd of je je berichten offline wil opslaan. (Als je op meerdere Google accounts bent ingelogd, klik dan op het e-mailadres onderaan om te selecteren waar je je e-maildata wil opslaan.) Zodra dit is ingeschakeld, kun je met Gmail Offline berichten aanmaken en beantwoorden die in het cache worden opgeslagen, en zodra je weer online bent worden ze verstuurd.

©PXimport

Met de Gmail Offline-app kun je je e-mail gebruiken zonder een internetverbinding.

Mensen die veel gebruik maken van Google Drive kunnen naar de instellingenpagina gaan (klik op het moersleutelicoon aan de rechterbovenkant) binnen Drive om offline opslag in te schakelen. Dan worden al je documenten, spreadsheets, presentaties en tekeningen naar je Chromebook gesynchroniseerd. Net als met Gmail worden je wijzigingen naar de Drive-server gesynchroniseerd zodra je weer online bent. Maar wees bedacht op de beperkte opslagruimte op de meeste Chromebooks: de bestanden die op je Google Drive staan kunnen gemakkelijk de capaciteit van je Chromebook overschrijden.

Je Chromebook instellen om te kunnen printen

Printen vanaf een Chromebook is het meest gecompliceerde proces dat je ooit tegen zal komen. Je hebt geluk als je printer geschikt is voor Google Cloud Print (Google heeft een officiële lijst). Zo ja, dan hoef je alleen maar Cloud Print op je Chromebook in te schakelen.

Om te zien of je Chromebook je printer herkent, open je het Chrome Settings-menu (klik op het icoontje met de drie horizontale lijntjes) in de rechterbovenhoek van de browser, selecteer Settings, klik op Show Advanced Settings, en scrol omlaag naar Google Cloud Print. Onder New Devices zou je de naam van je printer moeten zien staan, ervan uitgaande dat deze op de juiste manier aan je netwerk gekoppeld is.

©PXimport

Google Cloud Print verbindt je Chromebook met een ondersteunde printer.

Als je printer niet in de lijst voorkomt, kan het zijn dat hij niet geschikt is voor Google Cloud Print, of het kan dat er een probleem met de verbinding is (vergeet niet: printers zijn gemeen). Het kan zijn dat je de handleiding boven water moet halen of naar de specifieke hulppagina van de printer moet gaan. Google heeft ook een ondersteuningssite die je in de goede richting kan wijzen.

Als je printer niet geschikt is voor Cloud Print, kun je alleen maar vanaf je Chromebook printen door je printer aan je Mac of Windows PC te koppelen, Cloud Print op zowel die computer als je Chromebook te installeren, en het dan allemaal aan je Google account te koppelen. Oef! Hier zijn Google's specifieke aanwijzingen over hoe je dit moet doen.

De ingewikkelde omweg werkt prima, maar als je van plan bent om veel vanaf je Chromebook te printen is het de moeite waard om een printer die geschikt is voor Cloud Print te kopen. Een ander voordeel van Google Cloud Print is dat als het eenmaal geconfigureerd is, je vanaf elk apparaat waarmee je op je Google-account kan inloggen kunt printen.

Chromebook power!

Met deze elementaire informatie op zak ben je klaar om van start te gaan. Voor meer trucs kun je eens kijken naar onze vijf beste tips voor Chromebooks.

Het mooie van Chromebooks is dat de meeste mensen zich na het aanvankelijke instellingsproces nooit meer zorgen hoeven te maken over instellingen en opties - of onderhoud en beheer. Veel surfplezier gewenst!

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

Cody en Jacco lopen door de Partner Direct heen en stellen de vraag: is de Switch 2 nu multiplatform-waardig? Ook zit Jacco drie dagen in Zwitserland voor een gamingmuis en is één persoon jarig.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!