Als je onlangs een blik geworpen hebt op de nieuwe Nvidia RTX-kaarten, dan ben je mogelijk de afkorting DLSS tegengekomen. Maar wat is dat precies? Met DLSS wil de fabrikant het onderste uit de kan halen van die grafische kaarten en dat gaat via software.

Nvidia zet de laatste tijd flink in op softwareverbeteringen. Ray tracing en het effect daarvan op videogames, is daar een prominent voorbeeld van. Ray tracing zorgt voor verbeterde visuele effecten door middel van een realistische belichting, accurate schaduw, diffuse lichtbronnen. Het ziet er allemaal heel mooi uit daardoor, maar dit kan ook een negatieve impact hebben op het aantal frames per seconde dat je pc weergeeft. En dat is waar DLSS om de hoek komt kijken.

Dit is DLSS

DLSS is een afkorting die staat voor Deep Learning Super Sampling. Dit is technologie gebaseerd op kunstmatige intelligentie waarmee Nvidia ervoor zorgt dat je computer goed blijft presteren wanneer er veel van hem gevraagd wordt. Zelfs wanneer je op de hoogste instellingen gamet.

Het idee achter de technologie is als volgt. DLSS moet minder druk uitoefenen op je grafische kaart door het originele beeld in een lagere resolutie te renderen. Vervolgens wordt kunstmatige intelligentie gebruikt om dat beeld naar een hogere resolutie te brengen, waardoor je de indruk krijgt dat het spel daadwerkelijk in die resolutie gepresenteerd wordt.

Dat betekent dat wanneer games bijvoorbeeld in 1080p gespeeld worden, de kunstmatige intelligentie via DLSS ervoor zorgt dat het spel in 4K gepresenteerd wordt. In de praktijk komt het erop neer dat je daardoor een hoger aantal frames per seconde haalt, zonder dat je hoeft in te leveren op de kwaliteit van de graphics. De technologie zorgt voor de missende pixels door ze kunstmatig toe te voegen. Het is echter al goud wat blinkt, helaas.

DLSS is namelijk niet perfect. Echter, mettertijd is de technologie wel flink verbeterd door Nvidia. Er zijn nu namelijk veel meer instellingen beschikbaar, waardoor je een mooi balans kunt opmaken voor de grafische kwaliteit en het aantal frames per seconde. Je kunt op elk moment wisselen van instelling, mocht je toch niet helemaal tevreden zijn met het resultaat.

Cyberpunk 2077

De game Cyberpunk 2077 is een perfecte game om als voorbeeld te nemen. Dat spel is namelijk ontzettend zwaar. Zelfs de betere gamecomputers van dit moment kunnen het spel niet aan op de maximale instellingen. Maar met DLSS wordt de pijn enigszins verzacht, omdat het spel dan in meer dan twintig tot dertig frames te spelen is (zoals het geval is zonder die technologie).

Het ene spel gaat beter om met DLSS dan het andere spel. In sommige gevallen merk je namelijk op wanneer de resolutie lager is dan je normaliter misschien gewend bent. Zo kunnen er artefacten ontstaan of kom je een blur-effect tegen. In de meeste gevallen kan de technologie echter uitkomst bieden voor games die eigenlijk net te zwaar zijn voor je huidige hardware.

Helaas is het zo dat niet letterlijk elke pc-game nu werkt met DLSS. De software is namelijk nog niet heel toegankelijk voor alle ontwikkelaars (maar wordt wel steeds toegankelijk) en moet per game toepast worden. Maar Nvidia werkt achter de schermen aan een optie waarmee de technologie breed ingezet kan worden voor een grote stapel games, zonder al te veel moeite.

Deze games ondersteuning DLSS

JBL brengt met de BandBox-serie zijn eerste audioproducten uit die specifiek gericht zijn op het maken van muziek. De BandBox Solo en Trio zijn bluetooth-speakers die tegelijkertijd functioneren als versterker voor instrumenten. De opvallendste toevoeging is het gebruik van kunstmatige intelligentie om audiosporen in realtime te scheiden, wat het meespelen met bestaande nummers makkelijker moet maken.

De kern van de nieuwe serie is de zogeheten 'Stem AI'-technologie. Hiermee kunnen gebruikers specifieke onderdelen van een liedje, zoals de zang, drums of gitaar drums in realtime op het apparaat zelf kunt isoleren of verwijderen uit elk nummer. Voor muzikanten biedt dit praktische voordelen: je kunt een gitaarpartij isoleren om precies te horen hoe deze gespeeld wordt, of de partij juist wegdraaien om zelf mee te spelen over de originele begeleiding.

Voor één muzikant

De instapversie is de BandBox Solo, een compacte speaker met een vermogen van 18 watt RMS. Het apparaat beschikt over één ingang die geschikt is voor een gitaar of microfoon. Gebruikers kunnen via de JBL One-app diverse digitale versterkers en effecten zoals reverb, chorus en phaser instellen, waardoor externe effectpedalen in veel gevallen overbodig zijn. Daarnaast functioneert de Solo als audio-interface: via de usb-c-aansluiting koppel je hem aan een laptop om direct opnames te maken in muziekproductiesoftware (DAW).

Voor meerdere muzikanten tegelijk

Voor wie meer aansluitmogelijkheden of volume nodig heeft, is er de BandBox Trio. Dit model levert 135 watt vermogen en is uitgerust met een ingebouwde vierkanaalsmixer. Hierdoor is het mogelijk om met meerdere mensen tegelijk te spelen, bijvoorbeeld een zanger en twee instrumentalisten. De Trio onderscheidt zich verder door een verwisselbare accu die tot tien uur speeltijd biedt en een LCD-scherm voor directe feedback. Ook heeft dit model meer fysieke knoppen, zodat je het geluid tijdens het spelen kunt aanpassen zonder direct de app erbij te hoeven pakken.

Prijs en beschikbaarheid

De JBL BandBox Solo en Trio zijn vanaf februari verkrijgbaar. De BandBox Solo heeft een adviesprijs van 249,99 euro. De grotere BandBox Trio kost 599,99 euro. Een belangrijk detail voor vroege kopers is dat de 'looper'-functie, waarmee je laagjes muziek over elkaar opneemt, bij lancering nog niet beschikbaar is; deze wordt volgens JBL pas in oktober via een update toegevoegd.

AMD heeft de Europese adviesprijs van de snelste game-cpu tot nu toe - Ryzen 7 9850X3D - aangekondigd.

De Ryzen 7 9850X3D krijgt in Europa een adviesprijs van 514,75 euro, zo schrijft Tweakers. Dat is opvallend, omdat de Europese adviesprijs van voorganger 9800X3D op release 539 euro was - iets duurder dus. Inmiddels is die laatstgenoemde kaart wel voor 449 euro te koop.

De lagere adviesprijs voor de nieuwe 9850X3D komt omdat de dollar zwakker is geworden. AMD rekent de Europese adviesprijs voor hun cpu's altijd uit door de Amerikaanse prijs letterlijk door te rekenen en er btw bij op te tellen. In de VS gaat de 9850X3D 500 dollar kosten.

Snelste processor voor games tot nu toe

AMD deed de Ryzen 7 9850X3D begin dit jaar uit de doeken, en claimde toen dat het de snelste processor tot nu toe voor games ter wereld wordt. Dat was altijd de 9800X3D van AMD. De 9850X3D lijkt op die cpu, met zestien threads en acht cores.

Nieuw aan de 9850X3D is echter een hogere boostsnelheid van 5.6GHz op één core. Dat is een verhoging van 400MHz ten opzichte van de 9800X3D. Het maakt de cpu naar schatting 7,7% sneller dan diens voorganger.

Officieel komt de AMD Ryzen 7 9850X3D volgende week uit, al hebben sommige winkeliers in Europa de kaart al in de verkoop gegooid.