VPN-diensten zijn erg handig, zeker wanneer je anoniem wilt blijven of veilig gebruik wil maken van openbare wifi-verbindingen. Ook zijn er andere nuttigheden, het aanbod van online diensten als Netflix en Hulu in de VS bekijken. Welke vpn is de beste? PCM bekijkt de mogelijkheden van de meest gangbare vpn-diensten.

Vpn’s bieden een aantal voordelen wat betreft veiligheid van de verbinding. De pakketten die je over het netwerk stuurt zijn versleuteld en onleesbaar voor iedereen die meekijkt. Dat is dus je internetprovider, de overheid, maar ook een cybercrimineel als je een openbare wifi-hotspot gebruikt. Ook zijn de pakketten beschermd tegen aanpassingen. Een zogeheten ‘man in the middle’-aanval, waarbij iemand tussen jou en de server waarmee je communiceert pakketten aanpast, is dus niet mogelijk, omdat de pakketten hierop gecontroleerd worden.

In deze vergelijking zetten we acht vpn-diensten op een rij en kijken we naar de prijs, op welke platformen de vpn’s werken, het maximumaantal verbindingen, limieten op dataverbruik of verkeer, of er anonieme betalingen worden geaccepteerd, de hoeveelheid beschikbare servers en meer.

ExpressVPN

ExpressVPN profileert zichzelf als de ideale vpn om torrents mee te downloaden en Popcorn Time te gebruiken. Het ondersteunt zowel de protocollen PPTP, L2TP als OpenVPN, dus dat is prima in orde. Wat betreft encryptie, is dat ook goed in orde, met AES 256-bit OpenVPN. Het moederbedrijf is gevestigd op de Britse Maagdeneilanden en valt daarmee buiten de Amerikaanse en Europese wetgeving. Daardoor slaat de vpn-dienst geen loggegevens op en richt het zich voornamelijk op de privacy van zijn gebruikers. Er zijn apps van ExpressVPN beschikbaar voor Windows, Mac, Android en iOS. Op andere apparaten zul je zelf de vpn moeten instellen. De apps van ExpressVPN zelf werken met een verificatietoken dat je moet kopiëren vanaf de website, in plaats van simpelweg in te loggen met je gebruikersnaam en wachtwoord. In de app is het eenvoudig om te wisselen van locatie en protocol. Het is duidelijk dat ExpressVPN niet moeilijk doet over de verschillende typen verkeer en dus ook gewoon torrents toestaat.

Je kunt tegelijk inloggen op vier apparaten, strikt genomen op 1 computer, 1 smartphone, 1 console en 1 router allemaal tegelijk. In totaal heeft ExpressVPN servers staan in meer dan 70 landen. Je hebt dus keuze genoeg als je graag media wilt kijken uit andere landen. Er is geen limiet op de hoeveelheid bandbreedte die je mag verbruiken. Het enige nadeel dat we kunnen vinden, is dat ExpressVPN nogal prijzig is. Als je per maand betaalt, ben je 11,93 euro kwijt. Betaal je zes maanden of een jaar vooruit, dan ben je totaal respectievelijk zo’n 53 of 88 euro kwijt. Geaccepteerde betaalmethoden zijn onder andere creditcards, PayPal, Bitcoin en iDEAL. Je hebt de optie om de dienst 30 dagen uit te proberen, waarbij je achteraf contact moet opnemen met de helpdesk om naar eigen zeggen zonder moeite je geld terug te krijgen.

ExpressVPN

Gratis en betaald (€ 11,93 per maand / € 88,25 per jaar)

www.expressvpn.com

Pluspunten

Gevestigd op de Britse Maagdeneilanden
Goede vpn-clients voor de meeste platformen

Minpunten

Ietwat prijzig

Faceless.ME

Faceless.ME is een Nederlandse vpn-provider die zowel een gratis als betaalde versie van zijn vpn-dienst aanbiedt. Het is mogelijk om de gratis versie te downloaden en direct verbinding te maken met een vpn-server. Geen account of andere informatie is vereist om ermee aan de slag te gaan. Er zijn kant-en-klare apps van Faceless beschikbaar voor Windows, OS X, iOS en Android. In onze test waarbij we de Windows-applicatie hebben geïnstalleerd, werd er geprobeerd een werkbalk voor de browser mee te installeren. Deze werkbalk is weliswaar van Faceless.ME zelf, maar neemt ook je standaard zoekmachine en startpagina over. Dat is niet heel positief. Ook de encryptie valt wat tegen: er wordt gebruik gemaakt van PPTP en OpenVPN met een encryptie van 1024-bit RSA. Dat is een encryptie die minder sterk is dan AES 256 of zelfs 128 bit.

Er zijn een paar limieten waar je rekening mee moet houden als je de gratis variant wilt gebruiken. Voor de gratis versie mag je maximaal 2 GB per jaar verbruiken op je desktop, voor op je smartphone of tablet is dat limiet 1 GB per maand. De vpn is dus meer geschikt voor anoniem surfen en het veilig gebruiken van openbare wifi-verbindingen. Wil je eromheen werken, dan kun je overwegen de betaalde variant te nemen die deze limieten weghaalt. Je kunt abonnementen kiezen van drie en zes maanden. Betalen is alleen mogelijk met een creditcard. Wel kun je hier maar met een pc tegelijk verbinding maken. De hoeveelheid servers zijn overigens ook vrij beperkt. Met de gratis variant kregen wij alleen toegang tot een server in Nederland en een in de Verenigde Staten. Kennelijk groeit dat aantal wel als je gebruikmaakt van de betaalde versie, maar niet met heel veel meer.

Faceless.ME

Gratis en betaald (€ 5,87 p/m voor 3 maanden / € 4,40 p/m voor 6 maanden)

http://faceless.me

Pluspunten

Gratis variant
Supereenvoudig om mee te beginnen
Lage prijs

Minpunten

Niet de sterkste encryptie
Levert een browser-werkbalk mee

IPredator

IPredator is vooral bedoeld om privé mee te surfen. Deze vpn-provider heeft namelijk enkel servers staan in Zweden, hoewel dat er wel meer dan honderd zijn. IPredator heeft een aantal extra functies om optimaal mee privé te kunnen internetten, zoals een http-proxy, een eigen dns-server, de optie voor een statisch ip-adres en een Tor-exitnode die IPredator gebruikt. De eigen dns-servers voorkomen sowieso dat er gegevens lekken (zie kader), dat doen andere vpn-providers ook met de ingebouwde client. De servers van IPredator hebben als extra dat ze DNSCrypt ondersteunen, waarbij het onmogelijk wordt voor een aanvaller om dns-pakketten te onderscheppen en aan te passen.

Als je verbinding wilt maken met deze vpn, moet je zelf voor een applicatie zorgen. Op de site staan uitgebreide handleidingen om de vpn op te zetten op bijvoorbeeld Windows, OS X, Linux, BSD, Android en iOS. Kies dan wel voor de ‘native’-applicatie van OpenVPN, omdat de Viscosity-app die de makers aanraden, nog eens 8 euro extra per maand kost.

IPredator slaat alleen verbindingslogs op, die versleuteld worden en op een aparte locatie worden opgeslagen en die IPredator zegt alleen te gebruiken om problemen op te lossen. IPredator is overigens opgericht door The Pirate Bay, dus je kunt er vrij zeker van zijn dat de overheid hier niet aan het meekijken is. Een nadeel is dat de dienst maar drie dagen is uit te proberen en dat je daarvoor wel zelf een mailtje moet sturen, en dat je maar een verbinding met de VPN tegelijk mag maken. Het was fijner geweest als je zowel mobiel als desktop tegelijk met VPN kon verbinden.

IPredator

Betaald (€ 6 per maand / € 72 per jaar)

www.ipredator.se

Pluspunten

Afkomstig van makers van The Pirate Bay
Http-proxy, eigen dns-servers met DNSCrypt, Tor-exitnode
Biedt goede privacy

Minpunten

Alleen servers in Zweden
 

IPVanish

IPVanish heeft 87 vpn-servers in Europa, 77 servers in Amerika en 26 servers in Azië. Dat is een aanzienlijk aanbod. Daarnaast heeft het ondersteuning voor verschillende vpn-protocollen, zoals OpenVPN, PPTP en L2TP/IPSEC, en clients voor de besturingssystemen Windows, OS X, Android en iOS. Op andere platformen, zoals Windows Phone en Chrome OS, is het nodig zelf de configuratie uit te voeren. De applicaties zijn erg gebruiksvriendelijk en stellen je snel in staat om een snelle server te kiezen, zo kun je eenvoudig op een wereldkaart alle responsetijden van de servers zien en er met een verbinding maken. IPVanish biedt ondersteuning om zijn VPN-diensten op DD-WRT en Tomato uit te voeren. Installatie-instructies voor als je het op je eigen router wilt doen, vind je op de downloadpagina van IPVanish, maar dat zijn toch wel een aantal stappen en zal je gauw een middagje kosten.

Bovendien verkoopt IPVanish voorgeïnstalleerde routers van onder meer Netgear en Cisco waarop de diensten al zijn geconfigureerd voor je. Er zijn geen limieten op het gebruik of verkeer dat je door IPVanish heen mag leiden, dus bijvoorbeeld torrents zijn gewoon toegestaan. Daar staat wel tegenover dat IPVanish zich heeft gevestigd in de Verenigde Staten, maar er worden naar eigen zeggen geen enkele logs verzameld. Een beperking van IPVanish is dat je maar maximaal twee verbindingen tegelijk actief mag hebben, elk op een ander vpn-protocol. Dus bijvoorbeeld op Android een L2TP/IPSEC- en op je Windows een OpenVPN-verbinding. Voor IPVanish betaal je elke maand 10 dollar, omgerekend 8,82 euro. Als je een jaarabonnement neemt, betaal je 68,85 euro, wat dus een stuk voordeliger is. IPVanish accepteert onder andere bitcoin, PayPal en iDEAL.

IPVanish

Betaald (€ 8,82 per maand / € 68,85 per jaar)

www.ipvanish.com

Pluspunten

Veel servers over heel de wereld
Gebruiksvriendelijke applicaties
Verzamelt erg weinig logs

Minpunten

Gevestigd in de VS
Maar twee verbindingen tegelijk
 

Private Internet Access

Private Internet Access is afkomstig van een Amerikaans bedrijf met tot nog toe de laagste prijs voor een maandabonnement dat we zijn tegengekomen, namelijk omgerekend slechts 6,13 euro per maand. Het is mogelijk binnen zeven dagen je geld terug te vragen zonder reden, door even met de helpdesk contact op te nemen, zodat je dus de mogelijkheid hebt de dienst even uit te proberen. Je kunt er met vijf apparaten tegelijk verbinding maken. Het ondersteunt alle bekende protocollen als OpenVPN, L2TP/IPSEC en PPTP, en er zijn servers in veel verschillende landen, met genoeg aanbod in de Verenigde Staten. In totaal zijn er bijna 3000 servers in 20 verschillende landen waarmee je verbinding kunt maken. Dat is het grootste aantal servers dat we tot nog toe gezien hebben.

PIA stelt geen logs bij te houden en het staat torrents gewoon toe op het netwerk. PIA is wel een Amerikaans bedrijf, waarmee het in moet gaan op verzoeken om inhoud te verwijderen, op basis van een zogenaamde DCMA-takedown. Dat geldt voor alle Amerikaanse VPN-providers.

Er zijn apps beschikbaar voor Windows, OS X, Android en iOS en als extraatje biedt PIA een Socks5-proxy aan. Het voordeel hiervan is dat je ook ander verkeer dan http-verkeer over de proxy kunt laten lopen, mocht je dat graag willen. Op de website van PIA zijn uitgebreide handleidingen beschikbaar voor alle platformen. Jammer is dat, hoewel de website wel in het Nederlands beschikbaar is, dat niet geldt voor de handleidingen. De handleidingen zelf zijn echter wel uitgebreid en duidelijk met veel beschikbare screenshots.

Private Internet Access

Gratis en betaald (€ 6,13 per maand / € 35,72 per jaar)

www.privateinternetaccess.com

Pluspunten

Goedkoop
Zeer veel servers
Eigen applicaties
Vijf verbindingen tegelijk

Minpunten

Gevestigd in de VS

Tunnelbear

Tunnelbear uit Canada pakt het op eenzelfde manier aan als Faceless.ME, met een gratis en betaalde variant. De gratis variant heeft minder beperkingen in vergelijking met Faceless.ME, namelijk 500 MB per maand, toch 6 GB per jaar, of zelfs 1 GB per maand als je meedoet aan de Twitter-actie. Applicaties zijn beschikbaar voor de bekende platformen, zowel op de desktop als mobile. Een extraatje heeft Tunnelbear in de vorm van een Google Chrome-extensie, die alleen verkeer van de browser omleidt via de VPN-servers. Handig om even snel een website te ontgrendelen, zoals bijvoorbeeld de Amerikaanse Netflix of Hulu. Je kunt Tunnelbear helaas alleen gebruiken nadat je een account hebt aangemaakt, waarin je een voornaam en e-mailadres moet opgeven. Ook is er nog een andere beperking: als je van plan bent om torrents te gaan downloaden, kun je dat wel vergeten, omdat dat verkeer wordt geblokkeerd door de maker. Dit naar aanleiding van claims door vertegenwoordigende auteursrechtenorganisaties, zo legt Tunnelbear op de site uit, waardoor het geen keus had en onder de druk is bezweken.

Tunnelbear biedt alleen OpenVPN, waarbij voor de encryptie 128-bit Blowfish wordt gebruikt. Dat is niet optimaal, omdat er bepaalde zwakheden zijn met betrekking tot het kiezen van de encryptiesleutels bij Blowfish. De makers claimen dat Blowfish prestatievoordelen biedt; wij hadden liever AES 256-bit gezien als encryptiemethode. Iets anders waar we wel over te spreken zijn, is dat Tunnelbear op de site een zeer duidelijk privacybeleid heeft geplaatst, waarbij het aangeeft welke informatie verzameld wordt en wat het met je gebruiksgegevens doet, ofwel helemaal niets en zo zien we het graag. vpn-servers zijn aanwezig in de VS, VK, Canada, Duitsland en een aantal andere locaties in Europa en Azië. Wat betreft kosten kun je kiezen voor een betaalde versie die de limiet van 500 MB weghaalt en waarmee je op vijf apparaten tegelijk verbinding kunt maken met VPN. Dat kost 6,12 euro per maand of 43,79 euro per jaar.

Tunnelbear

Gratis en betaald (€ 6,17 per maand / € 44,14 per jaar)

www.tunnelbear.com

Pluspunten

Duidelijk privacybeleid
Voldoende servers in een aantal landen
Vijf apparaten tegelijk

Minpunten

Torrents downloaden niet toegestaan
Alleen OpenVPN
Relatief zwak encryptie-algoritme

VPN.S

VPN.S valt op door zijn vele verschillende abonnementsvormen. Zo kun je alleen een abonnement nemen op een dns-server voor 4,40 euro per maand, wat genoeg is om Netflix en andere diensten met het Amerikaanse aanbod te bekijken. Een andere abonnementsvorm is de HTTP Proxy, waarmee je je ip-adres kunt verbergen maar geen versleutelde verbinding hebt, die eveneens 4,40 euro per maand kost. Als je toch liever een vpn wilt, dan is er een gratis variant met een limiet van 600 MB per maand, met een lage snelheid, alleen verbinding met een server in de Verenigde Staten en die alleen beschikbaar is voor Windows.

Vervolgens is het eerste interessante, betaalde abonnement dat van 8,76 euro genaamd OpenVPN. Hiermee krijg je snelle internettoegang volgens VPN.S, geen datalimiet, een HTTP-proxy, toegang tot alle servers en een eigen ip-adres. Het enige wat ontbreekt, is dat je hiermee geen toegang krijgt tot een iPhone en iPad, wel tot Android. Daarvoor moet je namelijk een OpenVPN PPTP-abonnement aanschaffen. Het duurste abonnement kost 12,28 euro en biedt ondersteuning voor alle apparaten. In de app van VPN.S op iOS is overigens een apart abo verkrijgbaar voor alleen iOS dat slechts 7 euro per maand kost. Dat is dus iets om rekening mee te houden.

VPN.S heeft speciale applicaties beschikbaar voor Windows, OS X, Android en iOS. Andere besturingssystemen moet je dus zelf instellen. De dienst heeft servers in 41 verschillende landen, dus dat is best wel een aardig aantal. Er vindt geen logging plaats en het downloaden van torrents is toegestaan, maar soms kan het gebeuren dat er toch torrents geblokkeerd worden. Wat dat betreft is VPN.S dus niet optimaal.

VPN.S

Betaald (€ 8,78 per maand / € 79,44 per jaar)

www.vpnsecure.me

Pluspunten

Uitgebreid aanbod abonnementen met gratis variant
Http-proxy en Smart DNS als extraatje
Veel servers op veel locaties

Minpunten

Maar een VPN-verbinding tegelijk
Duur abonnement

VyprVPN

VyprVPN heeft een doel: zo snel mogelijk zijn. Het heeft daarvoor meer dan 700 servers klaarstaan verdeeld over bijna alle continenten. Apps zijn beschikbaar voor Windows, OS X, Android, iOS en zelfs de tv en de router. VyprVPN is namelijk beschikbaar voor Android TV en OpenELEC/Kodi. De router-app werkt alleen met Tomato, maar heeft wel een erg fijne interface waar ongetwijfeld veel tijd in is gestoken. Het is daarmee erg eenvoudig om een vpn per apparaat in te stellen. Handig voor bijvoorbeeld je Chromecast om verbinding te maken met de Amerikaanse Netflix. Het opzetten is ook niet erg lastig, zolang je maar Tomato op je router hebt staan, iets wat natuurlijk wel wat tijd kost. De desktop-client werkt bovendien erg fijn en heeft een duidelijke interface.

VyprVPN ondersteunt PPTP, L2TP/IPSEC en OpenVPN. Bovendien claimt Vypr een aangepast OpenVPN-protocol te hebben gemaakt, genaamd Chameleon, dat moet voorkomen dat je internetprovider het vpn-verkeer vertraagt. Vypr bereikt dit door de metadata van elk OpenVPN-pakketje te veranderen, zodat het niet gedetecteerd zou moeten worden door je provider. Als je van plan bent om torrents te downloaden, raden we dat af via VyprVPN, gezien het product afkomstig is vanuit de Verenigde Staten én de logs 30 dagen worden bewaard. Het bedrijf lijkt bovendien in te gaan op blokkades van auteursrechtenorganisaties. Is het echter snelheid waar je naar op zoek bent, dan is VyprVPN wel geschikt. Wat betreft kosten, is er een gratis variant met een limiet van 500 MB per maand en twee verbindingen tegelijk. Voor 5,84 euro per maand krijg je basic en verdwijnt de gebruikslimiet. Ook krijg je dan een cloudopslag-account met 10 GB ruimte. Wel kun je dan alleen gebruikmaken van PPTP, terwijl de gratis variant ook toegang biedt tot OpenVPN en L2TP. Dat is jammer. Daarnaast zijn er nog Pro en Premier-opties, die respectievelijk 7,73 en 8,76 euro per maand kosten. Alle functies zijn beschikbaar, met als enig verschil tussen de twee dat de een twee en de ander drie verbindingen tegelijk toestaat en dat je meer cloudopslag krijgt, respectievelijk 25 GB en 50 GB totaal.

VyprVPN

Gratis en betaald (€ 8,81 per maand (Basic)  / € 12,22 per maand (Pro) )

www.goldenfrog.com/vyprvpn

Pluspunten

Apps ook voor Tomato en Kodi
Focust zich op snelheid met groot serveraanbod
Gratis variant

Minpunten

Niet geschikt voor torrents
Betaald maar weinig verbindingen tegelijk
Gratis cloudopslag

Conclusie

In deze vergelijking hebben we acht vpn-diensten onder de loep genomen. Elke vpn-dienst heeft wel zijn eigen, speciale functies. Ben je op zoek naar een gratis vpn-dienst, dan is Faceless.ME het overwegen waard; hiermee kun je het snelst en eenvoudigst aan de slag. IPVanish, VyprVPN en ExpressVPN zijn het beste als je media wilt kijken vanuit de Verenigde Staten. Alle drie hebben fijne apps, met name VyprVPN, en veel servers beschikbaar. Als je torrents wilt downloaden, dan is ExpressVPN, PIA of IPredator aan te raden. Ook bieden ze alle goeden snelheden. Als privacy voor jou het belangrijkste is, dan zijn de diensten van IPredator of VPN.S het overwegen waard.

VPN'sExpressVPNFaceless.MEIPredatorIPVanish     Websitewww.expressvpn.comhttp://faceless.mewww.ipredator.sewww.ipvanish.comGebaseerd inBritse MaagdeneilandenNederlandZwedenVerenigde StatenBetaalmodelbetaaldgratis of betaaldbetaaldbetaaldPrijs per maand€ 11,93€5,87 (voor drie maanden) €4,40 (voor zes maanden)€ 6€ 8,82Prijs per jaar€ 88,25nvt€ 72,-€ 68,85ProtocollenPPTP, L2TP/IPSEC, OpenVPNPPTP, OpenVPNPPTP, OpenVPNPPTP, L2TP/IPSEC, OpenVPNMobile clientAndroid, iOSAndroid, iOSGeenAndroid, iOSDatalimietGeenGratis versie: 2 GB per jaar / mobiele versie: 1 GB per maand / betaalde versie: geenGeenGeenSoorten verkeerAlleAlleAlleAlleAantal serversVeelWeinigGemiddeld, alleen in ZwedenVeelAantal gelijktijdige verbindingen4112Extra'sGeenGeenHTTP-proxy, DNS-servers, TOR-exitnodeGeen

VPN'sPrivate Internet AccessTunnelbearVPN.SVyprVPN     Websitewww.privateinternetaccess.comwww.tunnelbear.comwww.vpnsecure.mewww.goldenfrog.com/vyprvpnGebaseerd inVerenigde StatenCanadaAustraliëVerenigde StatenBetaalmodelbetaaldgratis of betaaldbetaaldgratis of betaaldPrijs per maand€ 6,13€ 6,17€ 8,78€ 8,81 (Basic) / € 12, 22 (Pro) / € 17, 64 (Premier)Prijs per jaar€ 35,72€ 44,14€ 79,44€ 70,62 (Basic) / € 88,20 (Pro) / € 105,- (Premier)ProtocollenPPTP, L2TP/IPSEC, OpenVPNOpenVPNPPTP, OpenVPNPPTP, L2TP/IPSEC, OpenVPN, eigen protocolMobile clientAndroid, iOSAndroid, iOSAndroid, iOSAndroid, iOSDatalimietGeen500 MB / betaald: geen limietGeen500 MB / betaald: geen limietSoorten verkeerAlleGeen torrentsAlleAlle, torrents beperktAantal serversMeesteGemiddeldGemiddeldVeel Aantal gelijktijdige verbindingen5512 a 3Extra'sSOCKS5-proxyGoogle Chrome-extensieHTTP-proxy, dns-serverRouterintegratie, gratis cloudopslag

De smartphones van Poco zijn over het algemeen goed geprijsd als je kijkt naar wat je ervoor terugkrijgt. De nieuwe Poco F8 Ultra heeft een prijskaartje van minimaal 800 euro. Gaat die regel ook hier op?

Want wat voor smartphone kun je precies aanbieden als je er net wat meer geld tegenaan gooit? Dat idee heeft een unieke telefoon opgeleverd, voorzien van een denimlook én een extra subwoofer achterop. Gewaagde keuzes, maar in een wereld waarin smartphones steeds meer naar elkaar toe groeien, en in hun identiteitscrisis meer en meer op iPhones gaan lijken, geen verkeerde ontwikkeling. Alleen daarom al zijn we enthousiast over de Poco F8 Ultra (Blue Denim-uitvoering).

Het helpt dan ook zeer dan de subwoofer daar niet alleen voor de show zit. Dit compacte speakertje geeft geluiden en audio meer dan genoeg ruimte om beter tot hun recht te komen vergeleken met reguliere smartphonespeakers. Weg is dat blikkige geluid, dat nu ruimte maakt voor warmere tonen en een bredere soundstage. Klinkt de muziek perfect? Dat kun je niet verwachten, maar we zijn desondanks onder de indruk van de Bose-luidspreker.

©Wesley Akkerman

Uniek en tof

De Poco F8 Ultra ligt prettig in de hand en voelt solide aan dankzij het aluminium frame. Met 220 gram is hij ook niet overdreven zwaar. Het fauxdenim op de achterkant draagt daarbij merkbaar bij aan de grip, waardoor hij niet snel uit je handen glipt. Juist door dat eigenzinnige uiterlijk is dit zo'n smartphone die je liever zonder hoesje gebruikt, ook al loop je daarmee iets meer risico op valschade.

Het grote amoled-paneel van 6,9 inch stelt evenmin teleur. Met zijn hoge resolutie (1.200 bij 2.608 pixels) en verversingssnelheid (120 Hertz) kom je niets tekort en oogt alles scherp en vlot. Het contrast is breed en zwartwaarden zijn diep, maar de kleuren kunnen soms net even wat flets ogen. Dat valt alleen op in directe vergelijkingen met andere smartphones; de kans is heel klein dat dit je hier iets van merkt in het dagelijkse gebruik of als je een minder geoefend oog hebt.

©Wesley Akkerman

©Wesley Akkerman

Wat je mag verwachten

Ook al draait de Poco F8 Ultra niet op de krachtigste processor die Qualcomm te bieden heeft, in de praktijk merk je daar weinig van. De Snapdragon 8 Elite Gen 5 voelt vlot aan bij multitasking en kan games zonder moeite aan, al moet je er wel rekening mee houden dat de Gen 5 warm (niet heet, gelukkig) kan worden wanneer je high-end spellen speelt. Niets om je zorgen over te maken, je zult hier namelijk je vingers niet aan branden.

Ook de accu stelt niet teleur. Met een capaciteit van 6.500 mAh haal je in veel gevallen probleemloos twee dagen, al hangt dat vanzelfsprekend af van hoe intensief je de smartphone gebruikt. Speel je veel games, dan loopt hij sneller leeg, maar opladen gaat razendsnel. Met een geschikte 100w-lader, die je zelf moet aanschaffen, zit de accu binnen ongeveer veertig minuten weer helemaal vol.

Camera en software

Toch is niet alles goud wat er blinkt. Onder de juiste lichtomstandigheden maakt de Poco F8 Ultra kleurrijke en gedetailleerde beelden. Zoomen is geen probleem en ook de selfiecam lijkt goed om te gaan met verschillende huidtypen. De groothoeklens presteert echter minder goed: kleuren komen minder goed uit de verf en details vallen weg. De avondmodus stelt teleur, met een overdaad aan exposure, gebrekkige kleurenaccuraatheid en trage vastlegging.

Aangezien Poco een dochteronderneming is van Xiaomi, draait het toestel op HyperOS 3.0. De Poco staat daardoor vol met overbodige en dubbele apps, waaronder die van Xiaomi, waarvan je het gros kunt verwijderen. Ook kom je her en der wat reclame tegen. Verder is het besturingssysteem vlot en overzichtelijk, twee eigenschappen die we extreem belangrijk vinden. Je krijgt tot slot 'maar' vier Android-upgrades, evenals zes jaar aan beveiligingsupdates.

Poco F8 Ultra kopen?

Ondanks de kanttekeningen die we plaatsen bij de software- en camera-ervaringen, zijn er eigenlijk weinig redenen om niet voor de Poco F8 Ultra te kiezen. Hij oogt uniek, vindt in de subwoofer een handige toevoeging en voelt stevig aan. De door ons geteste Denim Blue-uitvoering heeft bovendien een faux denimlaagje op de achterkant voor extra grip (wat deze uitvoering wel een paar gram zwaarder maakt dan de Poco F8 Ultra Black). De prijs is misschien gevoelsmatig nog wat hoog, zeker voor dit merk. Maar zakt de prijs richting de 600 euro, dan krijg je een toptoestel dat zijn prijs meer dan waarmaakt en waar je langdurig plezier van hebt.

52137934

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.