VPN-diensten zijn erg handig, zeker wanneer je anoniem wilt blijven of veilig gebruik wil maken van openbare wifi-verbindingen. Ook zijn er andere nuttigheden, het aanbod van online diensten als Netflix en Hulu in de VS bekijken. Welke vpn is de beste? PCM bekijkt de mogelijkheden van de meest gangbare vpn-diensten.

Vpn’s bieden een aantal voordelen wat betreft veiligheid van de verbinding. De pakketten die je over het netwerk stuurt zijn versleuteld en onleesbaar voor iedereen die meekijkt. Dat is dus je internetprovider, de overheid, maar ook een cybercrimineel als je een openbare wifi-hotspot gebruikt. Ook zijn de pakketten beschermd tegen aanpassingen. Een zogeheten ‘man in the middle’-aanval, waarbij iemand tussen jou en de server waarmee je communiceert pakketten aanpast, is dus niet mogelijk, omdat de pakketten hierop gecontroleerd worden.

In deze vergelijking zetten we acht vpn-diensten op een rij en kijken we naar de prijs, op welke platformen de vpn’s werken, het maximumaantal verbindingen, limieten op dataverbruik of verkeer, of er anonieme betalingen worden geaccepteerd, de hoeveelheid beschikbare servers en meer.

ExpressVPN

ExpressVPN profileert zichzelf als de ideale vpn om torrents mee te downloaden en Popcorn Time te gebruiken. Het ondersteunt zowel de protocollen PPTP, L2TP als OpenVPN, dus dat is prima in orde. Wat betreft encryptie, is dat ook goed in orde, met AES 256-bit OpenVPN. Het moederbedrijf is gevestigd op de Britse Maagdeneilanden en valt daarmee buiten de Amerikaanse en Europese wetgeving. Daardoor slaat de vpn-dienst geen loggegevens op en richt het zich voornamelijk op de privacy van zijn gebruikers. Er zijn apps van ExpressVPN beschikbaar voor Windows, Mac, Android en iOS. Op andere apparaten zul je zelf de vpn moeten instellen. De apps van ExpressVPN zelf werken met een verificatietoken dat je moet kopiëren vanaf de website, in plaats van simpelweg in te loggen met je gebruikersnaam en wachtwoord. In de app is het eenvoudig om te wisselen van locatie en protocol. Het is duidelijk dat ExpressVPN niet moeilijk doet over de verschillende typen verkeer en dus ook gewoon torrents toestaat.

Je kunt tegelijk inloggen op vier apparaten, strikt genomen op 1 computer, 1 smartphone, 1 console en 1 router allemaal tegelijk. In totaal heeft ExpressVPN servers staan in meer dan 70 landen. Je hebt dus keuze genoeg als je graag media wilt kijken uit andere landen. Er is geen limiet op de hoeveelheid bandbreedte die je mag verbruiken. Het enige nadeel dat we kunnen vinden, is dat ExpressVPN nogal prijzig is. Als je per maand betaalt, ben je 11,93 euro kwijt. Betaal je zes maanden of een jaar vooruit, dan ben je totaal respectievelijk zo’n 53 of 88 euro kwijt. Geaccepteerde betaalmethoden zijn onder andere creditcards, PayPal, Bitcoin en iDEAL. Je hebt de optie om de dienst 30 dagen uit te proberen, waarbij je achteraf contact moet opnemen met de helpdesk om naar eigen zeggen zonder moeite je geld terug te krijgen.

ExpressVPN

Gratis en betaald (€ 11,93 per maand / € 88,25 per jaar)

www.expressvpn.com

Pluspunten

Gevestigd op de Britse Maagdeneilanden
Goede vpn-clients voor de meeste platformen

Minpunten

Ietwat prijzig

Faceless.ME

Faceless.ME is een Nederlandse vpn-provider die zowel een gratis als betaalde versie van zijn vpn-dienst aanbiedt. Het is mogelijk om de gratis versie te downloaden en direct verbinding te maken met een vpn-server. Geen account of andere informatie is vereist om ermee aan de slag te gaan. Er zijn kant-en-klare apps van Faceless beschikbaar voor Windows, OS X, iOS en Android. In onze test waarbij we de Windows-applicatie hebben geïnstalleerd, werd er geprobeerd een werkbalk voor de browser mee te installeren. Deze werkbalk is weliswaar van Faceless.ME zelf, maar neemt ook je standaard zoekmachine en startpagina over. Dat is niet heel positief. Ook de encryptie valt wat tegen: er wordt gebruik gemaakt van PPTP en OpenVPN met een encryptie van 1024-bit RSA. Dat is een encryptie die minder sterk is dan AES 256 of zelfs 128 bit.

Er zijn een paar limieten waar je rekening mee moet houden als je de gratis variant wilt gebruiken. Voor de gratis versie mag je maximaal 2 GB per jaar verbruiken op je desktop, voor op je smartphone of tablet is dat limiet 1 GB per maand. De vpn is dus meer geschikt voor anoniem surfen en het veilig gebruiken van openbare wifi-verbindingen. Wil je eromheen werken, dan kun je overwegen de betaalde variant te nemen die deze limieten weghaalt. Je kunt abonnementen kiezen van drie en zes maanden. Betalen is alleen mogelijk met een creditcard. Wel kun je hier maar met een pc tegelijk verbinding maken. De hoeveelheid servers zijn overigens ook vrij beperkt. Met de gratis variant kregen wij alleen toegang tot een server in Nederland en een in de Verenigde Staten. Kennelijk groeit dat aantal wel als je gebruikmaakt van de betaalde versie, maar niet met heel veel meer.

Faceless.ME

Gratis en betaald (€ 5,87 p/m voor 3 maanden / € 4,40 p/m voor 6 maanden)

http://faceless.me

Pluspunten

Gratis variant
Supereenvoudig om mee te beginnen
Lage prijs

Minpunten

Niet de sterkste encryptie
Levert een browser-werkbalk mee

IPredator

IPredator is vooral bedoeld om privé mee te surfen. Deze vpn-provider heeft namelijk enkel servers staan in Zweden, hoewel dat er wel meer dan honderd zijn. IPredator heeft een aantal extra functies om optimaal mee privé te kunnen internetten, zoals een http-proxy, een eigen dns-server, de optie voor een statisch ip-adres en een Tor-exitnode die IPredator gebruikt. De eigen dns-servers voorkomen sowieso dat er gegevens lekken (zie kader), dat doen andere vpn-providers ook met de ingebouwde client. De servers van IPredator hebben als extra dat ze DNSCrypt ondersteunen, waarbij het onmogelijk wordt voor een aanvaller om dns-pakketten te onderscheppen en aan te passen.

Als je verbinding wilt maken met deze vpn, moet je zelf voor een applicatie zorgen. Op de site staan uitgebreide handleidingen om de vpn op te zetten op bijvoorbeeld Windows, OS X, Linux, BSD, Android en iOS. Kies dan wel voor de ‘native’-applicatie van OpenVPN, omdat de Viscosity-app die de makers aanraden, nog eens 8 euro extra per maand kost.

IPredator slaat alleen verbindingslogs op, die versleuteld worden en op een aparte locatie worden opgeslagen en die IPredator zegt alleen te gebruiken om problemen op te lossen. IPredator is overigens opgericht door The Pirate Bay, dus je kunt er vrij zeker van zijn dat de overheid hier niet aan het meekijken is. Een nadeel is dat de dienst maar drie dagen is uit te proberen en dat je daarvoor wel zelf een mailtje moet sturen, en dat je maar een verbinding met de VPN tegelijk mag maken. Het was fijner geweest als je zowel mobiel als desktop tegelijk met VPN kon verbinden.

IPredator

Betaald (€ 6 per maand / € 72 per jaar)

www.ipredator.se

Pluspunten

Afkomstig van makers van The Pirate Bay
Http-proxy, eigen dns-servers met DNSCrypt, Tor-exitnode
Biedt goede privacy

Minpunten

Alleen servers in Zweden
 

IPVanish

IPVanish heeft 87 vpn-servers in Europa, 77 servers in Amerika en 26 servers in Azië. Dat is een aanzienlijk aanbod. Daarnaast heeft het ondersteuning voor verschillende vpn-protocollen, zoals OpenVPN, PPTP en L2TP/IPSEC, en clients voor de besturingssystemen Windows, OS X, Android en iOS. Op andere platformen, zoals Windows Phone en Chrome OS, is het nodig zelf de configuratie uit te voeren. De applicaties zijn erg gebruiksvriendelijk en stellen je snel in staat om een snelle server te kiezen, zo kun je eenvoudig op een wereldkaart alle responsetijden van de servers zien en er met een verbinding maken. IPVanish biedt ondersteuning om zijn VPN-diensten op DD-WRT en Tomato uit te voeren. Installatie-instructies voor als je het op je eigen router wilt doen, vind je op de downloadpagina van IPVanish, maar dat zijn toch wel een aantal stappen en zal je gauw een middagje kosten.

Bovendien verkoopt IPVanish voorgeïnstalleerde routers van onder meer Netgear en Cisco waarop de diensten al zijn geconfigureerd voor je. Er zijn geen limieten op het gebruik of verkeer dat je door IPVanish heen mag leiden, dus bijvoorbeeld torrents zijn gewoon toegestaan. Daar staat wel tegenover dat IPVanish zich heeft gevestigd in de Verenigde Staten, maar er worden naar eigen zeggen geen enkele logs verzameld. Een beperking van IPVanish is dat je maar maximaal twee verbindingen tegelijk actief mag hebben, elk op een ander vpn-protocol. Dus bijvoorbeeld op Android een L2TP/IPSEC- en op je Windows een OpenVPN-verbinding. Voor IPVanish betaal je elke maand 10 dollar, omgerekend 8,82 euro. Als je een jaarabonnement neemt, betaal je 68,85 euro, wat dus een stuk voordeliger is. IPVanish accepteert onder andere bitcoin, PayPal en iDEAL.

IPVanish

Betaald (€ 8,82 per maand / € 68,85 per jaar)

www.ipvanish.com

Pluspunten

Veel servers over heel de wereld
Gebruiksvriendelijke applicaties
Verzamelt erg weinig logs

Minpunten

Gevestigd in de VS
Maar twee verbindingen tegelijk
 

Private Internet Access

Private Internet Access is afkomstig van een Amerikaans bedrijf met tot nog toe de laagste prijs voor een maandabonnement dat we zijn tegengekomen, namelijk omgerekend slechts 6,13 euro per maand. Het is mogelijk binnen zeven dagen je geld terug te vragen zonder reden, door even met de helpdesk contact op te nemen, zodat je dus de mogelijkheid hebt de dienst even uit te proberen. Je kunt er met vijf apparaten tegelijk verbinding maken. Het ondersteunt alle bekende protocollen als OpenVPN, L2TP/IPSEC en PPTP, en er zijn servers in veel verschillende landen, met genoeg aanbod in de Verenigde Staten. In totaal zijn er bijna 3000 servers in 20 verschillende landen waarmee je verbinding kunt maken. Dat is het grootste aantal servers dat we tot nog toe gezien hebben.

PIA stelt geen logs bij te houden en het staat torrents gewoon toe op het netwerk. PIA is wel een Amerikaans bedrijf, waarmee het in moet gaan op verzoeken om inhoud te verwijderen, op basis van een zogenaamde DCMA-takedown. Dat geldt voor alle Amerikaanse VPN-providers.

Er zijn apps beschikbaar voor Windows, OS X, Android en iOS en als extraatje biedt PIA een Socks5-proxy aan. Het voordeel hiervan is dat je ook ander verkeer dan http-verkeer over de proxy kunt laten lopen, mocht je dat graag willen. Op de website van PIA zijn uitgebreide handleidingen beschikbaar voor alle platformen. Jammer is dat, hoewel de website wel in het Nederlands beschikbaar is, dat niet geldt voor de handleidingen. De handleidingen zelf zijn echter wel uitgebreid en duidelijk met veel beschikbare screenshots.

Private Internet Access

Gratis en betaald (€ 6,13 per maand / € 35,72 per jaar)

www.privateinternetaccess.com

Pluspunten

Goedkoop
Zeer veel servers
Eigen applicaties
Vijf verbindingen tegelijk

Minpunten

Gevestigd in de VS

Tunnelbear

Tunnelbear uit Canada pakt het op eenzelfde manier aan als Faceless.ME, met een gratis en betaalde variant. De gratis variant heeft minder beperkingen in vergelijking met Faceless.ME, namelijk 500 MB per maand, toch 6 GB per jaar, of zelfs 1 GB per maand als je meedoet aan de Twitter-actie. Applicaties zijn beschikbaar voor de bekende platformen, zowel op de desktop als mobile. Een extraatje heeft Tunnelbear in de vorm van een Google Chrome-extensie, die alleen verkeer van de browser omleidt via de VPN-servers. Handig om even snel een website te ontgrendelen, zoals bijvoorbeeld de Amerikaanse Netflix of Hulu. Je kunt Tunnelbear helaas alleen gebruiken nadat je een account hebt aangemaakt, waarin je een voornaam en e-mailadres moet opgeven. Ook is er nog een andere beperking: als je van plan bent om torrents te gaan downloaden, kun je dat wel vergeten, omdat dat verkeer wordt geblokkeerd door de maker. Dit naar aanleiding van claims door vertegenwoordigende auteursrechtenorganisaties, zo legt Tunnelbear op de site uit, waardoor het geen keus had en onder de druk is bezweken.

Tunnelbear biedt alleen OpenVPN, waarbij voor de encryptie 128-bit Blowfish wordt gebruikt. Dat is niet optimaal, omdat er bepaalde zwakheden zijn met betrekking tot het kiezen van de encryptiesleutels bij Blowfish. De makers claimen dat Blowfish prestatievoordelen biedt; wij hadden liever AES 256-bit gezien als encryptiemethode. Iets anders waar we wel over te spreken zijn, is dat Tunnelbear op de site een zeer duidelijk privacybeleid heeft geplaatst, waarbij het aangeeft welke informatie verzameld wordt en wat het met je gebruiksgegevens doet, ofwel helemaal niets en zo zien we het graag. vpn-servers zijn aanwezig in de VS, VK, Canada, Duitsland en een aantal andere locaties in Europa en Azië. Wat betreft kosten kun je kiezen voor een betaalde versie die de limiet van 500 MB weghaalt en waarmee je op vijf apparaten tegelijk verbinding kunt maken met VPN. Dat kost 6,12 euro per maand of 43,79 euro per jaar.

Tunnelbear

Gratis en betaald (€ 6,17 per maand / € 44,14 per jaar)

www.tunnelbear.com

Pluspunten

Duidelijk privacybeleid
Voldoende servers in een aantal landen
Vijf apparaten tegelijk

Minpunten

Torrents downloaden niet toegestaan
Alleen OpenVPN
Relatief zwak encryptie-algoritme

VPN.S

VPN.S valt op door zijn vele verschillende abonnementsvormen. Zo kun je alleen een abonnement nemen op een dns-server voor 4,40 euro per maand, wat genoeg is om Netflix en andere diensten met het Amerikaanse aanbod te bekijken. Een andere abonnementsvorm is de HTTP Proxy, waarmee je je ip-adres kunt verbergen maar geen versleutelde verbinding hebt, die eveneens 4,40 euro per maand kost. Als je toch liever een vpn wilt, dan is er een gratis variant met een limiet van 600 MB per maand, met een lage snelheid, alleen verbinding met een server in de Verenigde Staten en die alleen beschikbaar is voor Windows.

Vervolgens is het eerste interessante, betaalde abonnement dat van 8,76 euro genaamd OpenVPN. Hiermee krijg je snelle internettoegang volgens VPN.S, geen datalimiet, een HTTP-proxy, toegang tot alle servers en een eigen ip-adres. Het enige wat ontbreekt, is dat je hiermee geen toegang krijgt tot een iPhone en iPad, wel tot Android. Daarvoor moet je namelijk een OpenVPN PPTP-abonnement aanschaffen. Het duurste abonnement kost 12,28 euro en biedt ondersteuning voor alle apparaten. In de app van VPN.S op iOS is overigens een apart abo verkrijgbaar voor alleen iOS dat slechts 7 euro per maand kost. Dat is dus iets om rekening mee te houden.

VPN.S heeft speciale applicaties beschikbaar voor Windows, OS X, Android en iOS. Andere besturingssystemen moet je dus zelf instellen. De dienst heeft servers in 41 verschillende landen, dus dat is best wel een aardig aantal. Er vindt geen logging plaats en het downloaden van torrents is toegestaan, maar soms kan het gebeuren dat er toch torrents geblokkeerd worden. Wat dat betreft is VPN.S dus niet optimaal.

VPN.S

Betaald (€ 8,78 per maand / € 79,44 per jaar)

www.vpnsecure.me

Pluspunten

Uitgebreid aanbod abonnementen met gratis variant
Http-proxy en Smart DNS als extraatje
Veel servers op veel locaties

Minpunten

Maar een VPN-verbinding tegelijk
Duur abonnement

VyprVPN

VyprVPN heeft een doel: zo snel mogelijk zijn. Het heeft daarvoor meer dan 700 servers klaarstaan verdeeld over bijna alle continenten. Apps zijn beschikbaar voor Windows, OS X, Android, iOS en zelfs de tv en de router. VyprVPN is namelijk beschikbaar voor Android TV en OpenELEC/Kodi. De router-app werkt alleen met Tomato, maar heeft wel een erg fijne interface waar ongetwijfeld veel tijd in is gestoken. Het is daarmee erg eenvoudig om een vpn per apparaat in te stellen. Handig voor bijvoorbeeld je Chromecast om verbinding te maken met de Amerikaanse Netflix. Het opzetten is ook niet erg lastig, zolang je maar Tomato op je router hebt staan, iets wat natuurlijk wel wat tijd kost. De desktop-client werkt bovendien erg fijn en heeft een duidelijke interface.

VyprVPN ondersteunt PPTP, L2TP/IPSEC en OpenVPN. Bovendien claimt Vypr een aangepast OpenVPN-protocol te hebben gemaakt, genaamd Chameleon, dat moet voorkomen dat je internetprovider het vpn-verkeer vertraagt. Vypr bereikt dit door de metadata van elk OpenVPN-pakketje te veranderen, zodat het niet gedetecteerd zou moeten worden door je provider. Als je van plan bent om torrents te downloaden, raden we dat af via VyprVPN, gezien het product afkomstig is vanuit de Verenigde Staten én de logs 30 dagen worden bewaard. Het bedrijf lijkt bovendien in te gaan op blokkades van auteursrechtenorganisaties. Is het echter snelheid waar je naar op zoek bent, dan is VyprVPN wel geschikt. Wat betreft kosten, is er een gratis variant met een limiet van 500 MB per maand en twee verbindingen tegelijk. Voor 5,84 euro per maand krijg je basic en verdwijnt de gebruikslimiet. Ook krijg je dan een cloudopslag-account met 10 GB ruimte. Wel kun je dan alleen gebruikmaken van PPTP, terwijl de gratis variant ook toegang biedt tot OpenVPN en L2TP. Dat is jammer. Daarnaast zijn er nog Pro en Premier-opties, die respectievelijk 7,73 en 8,76 euro per maand kosten. Alle functies zijn beschikbaar, met als enig verschil tussen de twee dat de een twee en de ander drie verbindingen tegelijk toestaat en dat je meer cloudopslag krijgt, respectievelijk 25 GB en 50 GB totaal.

VyprVPN

Gratis en betaald (€ 8,81 per maand (Basic)  / € 12,22 per maand (Pro) )

www.goldenfrog.com/vyprvpn

Pluspunten

Apps ook voor Tomato en Kodi
Focust zich op snelheid met groot serveraanbod
Gratis variant

Minpunten

Niet geschikt voor torrents
Betaald maar weinig verbindingen tegelijk
Gratis cloudopslag

Conclusie

In deze vergelijking hebben we acht vpn-diensten onder de loep genomen. Elke vpn-dienst heeft wel zijn eigen, speciale functies. Ben je op zoek naar een gratis vpn-dienst, dan is Faceless.ME het overwegen waard; hiermee kun je het snelst en eenvoudigst aan de slag. IPVanish, VyprVPN en ExpressVPN zijn het beste als je media wilt kijken vanuit de Verenigde Staten. Alle drie hebben fijne apps, met name VyprVPN, en veel servers beschikbaar. Als je torrents wilt downloaden, dan is ExpressVPN, PIA of IPredator aan te raden. Ook bieden ze alle goeden snelheden. Als privacy voor jou het belangrijkste is, dan zijn de diensten van IPredator of VPN.S het overwegen waard.

VPN'sExpressVPNFaceless.MEIPredatorIPVanish     Websitewww.expressvpn.comhttp://faceless.mewww.ipredator.sewww.ipvanish.comGebaseerd inBritse MaagdeneilandenNederlandZwedenVerenigde StatenBetaalmodelbetaaldgratis of betaaldbetaaldbetaaldPrijs per maand€ 11,93€5,87 (voor drie maanden) €4,40 (voor zes maanden)€ 6€ 8,82Prijs per jaar€ 88,25nvt€ 72,-€ 68,85ProtocollenPPTP, L2TP/IPSEC, OpenVPNPPTP, OpenVPNPPTP, OpenVPNPPTP, L2TP/IPSEC, OpenVPNMobile clientAndroid, iOSAndroid, iOSGeenAndroid, iOSDatalimietGeenGratis versie: 2 GB per jaar / mobiele versie: 1 GB per maand / betaalde versie: geenGeenGeenSoorten verkeerAlleAlleAlleAlleAantal serversVeelWeinigGemiddeld, alleen in ZwedenVeelAantal gelijktijdige verbindingen4112Extra'sGeenGeenHTTP-proxy, DNS-servers, TOR-exitnodeGeen

VPN'sPrivate Internet AccessTunnelbearVPN.SVyprVPN     Websitewww.privateinternetaccess.comwww.tunnelbear.comwww.vpnsecure.mewww.goldenfrog.com/vyprvpnGebaseerd inVerenigde StatenCanadaAustraliëVerenigde StatenBetaalmodelbetaaldgratis of betaaldbetaaldgratis of betaaldPrijs per maand€ 6,13€ 6,17€ 8,78€ 8,81 (Basic) / € 12, 22 (Pro) / € 17, 64 (Premier)Prijs per jaar€ 35,72€ 44,14€ 79,44€ 70,62 (Basic) / € 88,20 (Pro) / € 105,- (Premier)ProtocollenPPTP, L2TP/IPSEC, OpenVPNOpenVPNPPTP, OpenVPNPPTP, L2TP/IPSEC, OpenVPN, eigen protocolMobile clientAndroid, iOSAndroid, iOSAndroid, iOSAndroid, iOSDatalimietGeen500 MB / betaald: geen limietGeen500 MB / betaald: geen limietSoorten verkeerAlleGeen torrentsAlleAlle, torrents beperktAantal serversMeesteGemiddeldGemiddeldVeel Aantal gelijktijdige verbindingen5512 a 3Extra'sSOCKS5-proxyGoogle Chrome-extensieHTTP-proxy, dns-serverRouterintegratie, gratis cloudopslag

Je kunt er bijna de klok op gelijkzetten: elk jaar komt er een nieuwe generatie Apple Watch op de markt. Vergelijk je de nieuwe Apple Watch Series 11 met zijn voorganger, dan zul je aan de buitenkant geen verschil zien. Wat is er dit jaar dan wel nieuw?

De Apple Watch Series 11 heeft een identiek ontwerp als de Series 10 en is nog steeds beschikbaar in een titanium- of aluminiumvariant als 42- of 46mm-uitvoering. De enige kleine in het oog springende vernieuwing is dat de aluminiumvariant nu ook in de kleur spacegrijs beschikbaar is. Dat is de kleur waarin wij het horloge hebben getest. Bedienen doe je afhankelijk van de functie met het aanraakscherm, de draaikop of een drukknop.

©Jeroen Boer - ID.nl

Zelfde chip

De buitenkant is dus weinig vernieuwend en ook binnenin heeft Apple geen heel spannende wijzigingen doorgevoerd. De gebruikte chip is dezelfde S10 die ook in de voorganger te vinden was. Opmerkelijk is dat ook de tegelijkertijd verschenen duurdere Apple Watch Ultra 3 en goedkopere Apple Watch SE 3 voorzien zijn van dezelfde S10-chip. De flink goedkopere instapper is dus net zo snel als de duurdere modellen. Apple is bij de GPS + Cellular-variant wel overgestapt naar een 5G-modem in plaats van een 4G-modem, maar daar zul je in de praktijk niks van merken.

©Jeroen Boer - ID.nl

Prima scherm

De Apple Watch 11 heeft een oledscherm met afhankelijk van de gekozen variant een diameter van 1,77 of 1,96 inch. De beeldkwaliteit van het scherm is uitstekend en ook buiten is de Apple Watch dankzij de hoge helderheid goed af te lezen. Het scherm is afgewerkt met gehard glas. Vrijwel krasongevoelig saffierglas krijg je bij de Apple Watch 11 alleen op de duurdere titaniumvariant. De door mij geteste aluminiumvariant is voorzien van gehard glas dat Apple net als op de voorganger 'Ion-X' noemt. Dat geharde glas is volgens Apple dankzij een keramische coating deze generatie wel twee keer zo krasbestendig geworden. Tijdens het testen van de aluminiumvariant zijn er geen krassen op het scherm gekomen.

Twee apps

Op je iPhone gebruik je twee in iOS standaard geïntegreerde apps om het horloge te beheren. De instellingen vind je in de app Watch, waarmee je bijvoorbeeld de meldingen kunt instellen en de wijzerplaat kunt veranderen. De gegevens rondom je activiteiten vind je in de app Gezondheid, waarin je allerlei tegels met informatie rondom je stappen, activiteiten en slaap vindt. De Gezondheid-app bevat veel gegevens, maar zou wat overzichtelijker kunnen. Er staan wel erg veel losse tegels onder elkaar als je op Alle gegevens tikt. Gelukkig kun je de voor jou belangrijke gegevens vastmaken op het dashboard, want waarschijnlijk vind je lang niet alle data belangrijk.

Goede activiteittracking

De Apple Watch is een uitgebreide activiteitstracker die uitstekend werkt. Het enige dat we een beetje irritant vonden, is dat de Apple Watch wel automatisch activiteiten als fietsen of wandelen kan detecteren, maar dat er een handmatige actie nodig is om deze activiteit echt als work-out op te slaan. Zie je de melding over het hoofd, dan is de activiteit als losse work-out verdwenen.

De automatische detectie is verder wat ons betreft nauwkeurig genoeg. Bij het tracken van bewuste sportactiviteiten speelt dat minder omdat je dan via het horloge een work-out voor de gewenste activiteit kunt starten. Daarnaast wordt je slaapgedrag bijgehouden en word je gewaarschuwd bij afwijkingen rondom je hartslag, slaap(apneu) en bloeddruk. Dat is overigens niet nieuw; de vorige Apple Watch kan dat ook allemaal.

©Jeroen Boer - ID.nl

Accuduur

De accucapaciteit is niet bekend, maar volgens Apple gaat het horloge de hele dag mee en dat wordt probleemloos gehaald. Een keertje de Apple Watch vergeten op te laden en dan toch naar je werk gaan is geen probleem. Leg je hem aan de lader als je bijvoorbeeld gaat douchen of even als je thuis komt, dan heb je altijd genoeg energie.

De Apple Watch klikt trefzeker op de meeleverde magnetische laadpuck. Die laadpuck zelf blijft ook magnetisch plakken op metalen meubels zoals een nachtkastje. Heb je een metalen kastje, dan is dat extra handig omdat de lader dan zelf ook niet verschuift. Het laden gaat best vlot; het duurt ongeveer een uur om een volledig lege accu weer helemaal op te laden.

Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.