ID.nl logo
Huis

Test: De 8 beste vpn-diensten

VPN-diensten zijn erg handig, zeker wanneer je anoniem wilt blijven of veilig gebruik wil maken van openbare wifi-verbindingen. Ook zijn er andere nuttigheden, het aanbod van online diensten als Netflix en Hulu in de VS bekijken. Welke vpn is de beste? PCM bekijkt de mogelijkheden van de meest gangbare vpn-diensten.

Vpn’s bieden een aantal voordelen wat betreft veiligheid van de verbinding. De pakketten die je over het netwerk stuurt zijn versleuteld en onleesbaar voor iedereen die meekijkt. Dat is dus je internetprovider, de overheid, maar ook een cybercrimineel als je een openbare wifi-hotspot gebruikt. Ook zijn de pakketten beschermd tegen aanpassingen. Een zogeheten ‘man in the middle’-aanval, waarbij iemand tussen jou en de server waarmee je communiceert pakketten aanpast, is dus niet mogelijk, omdat de pakketten hierop gecontroleerd worden.

In deze vergelijking zetten we acht vpn-diensten op een rij en kijken we naar de prijs, op welke platformen de vpn’s werken, het maximumaantal verbindingen, limieten op dataverbruik of verkeer, of er anonieme betalingen worden geaccepteerd, de hoeveelheid beschikbare servers en meer.

ExpressVPN

ExpressVPN profileert zichzelf als de ideale vpn om torrents mee te downloaden en Popcorn Time te gebruiken. Het ondersteunt zowel de protocollen PPTP, L2TP als OpenVPN, dus dat is prima in orde. Wat betreft encryptie, is dat ook goed in orde, met AES 256-bit OpenVPN. Het moederbedrijf is gevestigd op de Britse Maagdeneilanden en valt daarmee buiten de Amerikaanse en Europese wetgeving. Daardoor slaat de vpn-dienst geen loggegevens op en richt het zich voornamelijk op de privacy van zijn gebruikers. Er zijn apps van ExpressVPN beschikbaar voor Windows, Mac, Android en iOS. Op andere apparaten zul je zelf de vpn moeten instellen. De apps van ExpressVPN zelf werken met een verificatietoken dat je moet kopiëren vanaf de website, in plaats van simpelweg in te loggen met je gebruikersnaam en wachtwoord. In de app is het eenvoudig om te wisselen van locatie en protocol. Het is duidelijk dat ExpressVPN niet moeilijk doet over de verschillende typen verkeer en dus ook gewoon torrents toestaat.

Je kunt tegelijk inloggen op vier apparaten, strikt genomen op 1 computer, 1 smartphone, 1 console en 1 router allemaal tegelijk. In totaal heeft ExpressVPN servers staan in meer dan 70 landen. Je hebt dus keuze genoeg als je graag media wilt kijken uit andere landen. Er is geen limiet op de hoeveelheid bandbreedte die je mag verbruiken. Het enige nadeel dat we kunnen vinden, is dat ExpressVPN nogal prijzig is. Als je per maand betaalt, ben je 11,93 euro kwijt. Betaal je zes maanden of een jaar vooruit, dan ben je totaal respectievelijk zo’n 53 of 88 euro kwijt. Geaccepteerde betaalmethoden zijn onder andere creditcards, PayPal, Bitcoin en iDEAL. Je hebt de optie om de dienst 30 dagen uit te proberen, waarbij je achteraf contact moet opnemen met de helpdesk om naar eigen zeggen zonder moeite je geld terug te krijgen.

ExpressVPN

Gratis en betaald (€ 11,93 per maand / € 88,25 per jaar)

www.expressvpn.com

Pluspunten

Gevestigd op de Britse Maagdeneilanden
Goede vpn-clients voor de meeste platformen

Minpunten

Ietwat prijzig

Faceless.ME

Faceless.ME is een Nederlandse vpn-provider die zowel een gratis als betaalde versie van zijn vpn-dienst aanbiedt. Het is mogelijk om de gratis versie te downloaden en direct verbinding te maken met een vpn-server. Geen account of andere informatie is vereist om ermee aan de slag te gaan. Er zijn kant-en-klare apps van Faceless beschikbaar voor Windows, OS X, iOS en Android. In onze test waarbij we de Windows-applicatie hebben geïnstalleerd, werd er geprobeerd een werkbalk voor de browser mee te installeren. Deze werkbalk is weliswaar van Faceless.ME zelf, maar neemt ook je standaard zoekmachine en startpagina over. Dat is niet heel positief. Ook de encryptie valt wat tegen: er wordt gebruik gemaakt van PPTP en OpenVPN met een encryptie van 1024-bit RSA. Dat is een encryptie die minder sterk is dan AES 256 of zelfs 128 bit.

Er zijn een paar limieten waar je rekening mee moet houden als je de gratis variant wilt gebruiken. Voor de gratis versie mag je maximaal 2 GB per jaar verbruiken op je desktop, voor op je smartphone of tablet is dat limiet 1 GB per maand. De vpn is dus meer geschikt voor anoniem surfen en het veilig gebruiken van openbare wifi-verbindingen. Wil je eromheen werken, dan kun je overwegen de betaalde variant te nemen die deze limieten weghaalt. Je kunt abonnementen kiezen van drie en zes maanden. Betalen is alleen mogelijk met een creditcard. Wel kun je hier maar met een pc tegelijk verbinding maken. De hoeveelheid servers zijn overigens ook vrij beperkt. Met de gratis variant kregen wij alleen toegang tot een server in Nederland en een in de Verenigde Staten. Kennelijk groeit dat aantal wel als je gebruikmaakt van de betaalde versie, maar niet met heel veel meer.

Faceless.ME

Gratis en betaald (€ 5,87 p/m voor 3 maanden / € 4,40 p/m voor 6 maanden)

http://faceless.me

Pluspunten

Gratis variant
Supereenvoudig om mee te beginnen
Lage prijs

Minpunten

Niet de sterkste encryptie
Levert een browser-werkbalk mee

IPredator

IPredator is vooral bedoeld om privé mee te surfen. Deze vpn-provider heeft namelijk enkel servers staan in Zweden, hoewel dat er wel meer dan honderd zijn. IPredator heeft een aantal extra functies om optimaal mee privé te kunnen internetten, zoals een http-proxy, een eigen dns-server, de optie voor een statisch ip-adres en een Tor-exitnode die IPredator gebruikt. De eigen dns-servers voorkomen sowieso dat er gegevens lekken (zie kader), dat doen andere vpn-providers ook met de ingebouwde client. De servers van IPredator hebben als extra dat ze DNSCrypt ondersteunen, waarbij het onmogelijk wordt voor een aanvaller om dns-pakketten te onderscheppen en aan te passen.

Als je verbinding wilt maken met deze vpn, moet je zelf voor een applicatie zorgen. Op de site staan uitgebreide handleidingen om de vpn op te zetten op bijvoorbeeld Windows, OS X, Linux, BSD, Android en iOS. Kies dan wel voor de ‘native’-applicatie van OpenVPN, omdat de Viscosity-app die de makers aanraden, nog eens 8 euro extra per maand kost.

IPredator slaat alleen verbindingslogs op, die versleuteld worden en op een aparte locatie worden opgeslagen en die IPredator zegt alleen te gebruiken om problemen op te lossen. IPredator is overigens opgericht door The Pirate Bay, dus je kunt er vrij zeker van zijn dat de overheid hier niet aan het meekijken is. Een nadeel is dat de dienst maar drie dagen is uit te proberen en dat je daarvoor wel zelf een mailtje moet sturen, en dat je maar een verbinding met de VPN tegelijk mag maken. Het was fijner geweest als je zowel mobiel als desktop tegelijk met VPN kon verbinden.

IPredator

Betaald (€ 6 per maand / € 72 per jaar)

www.ipredator.se

Pluspunten

Afkomstig van makers van The Pirate Bay
Http-proxy, eigen dns-servers met DNSCrypt, Tor-exitnode
Biedt goede privacy

Minpunten

Alleen servers in Zweden
 

IPVanish

IPVanish heeft 87 vpn-servers in Europa, 77 servers in Amerika en 26 servers in Azië. Dat is een aanzienlijk aanbod. Daarnaast heeft het ondersteuning voor verschillende vpn-protocollen, zoals OpenVPN, PPTP en L2TP/IPSEC, en clients voor de besturingssystemen Windows, OS X, Android en iOS. Op andere platformen, zoals Windows Phone en Chrome OS, is het nodig zelf de configuratie uit te voeren. De applicaties zijn erg gebruiksvriendelijk en stellen je snel in staat om een snelle server te kiezen, zo kun je eenvoudig op een wereldkaart alle responsetijden van de servers zien en er met een verbinding maken. IPVanish biedt ondersteuning om zijn VPN-diensten op DD-WRT en Tomato uit te voeren. Installatie-instructies voor als je het op je eigen router wilt doen, vind je op de downloadpagina van IPVanish, maar dat zijn toch wel een aantal stappen en zal je gauw een middagje kosten.

Bovendien verkoopt IPVanish voorgeïnstalleerde routers van onder meer Netgear en Cisco waarop de diensten al zijn geconfigureerd voor je. Er zijn geen limieten op het gebruik of verkeer dat je door IPVanish heen mag leiden, dus bijvoorbeeld torrents zijn gewoon toegestaan. Daar staat wel tegenover dat IPVanish zich heeft gevestigd in de Verenigde Staten, maar er worden naar eigen zeggen geen enkele logs verzameld. Een beperking van IPVanish is dat je maar maximaal twee verbindingen tegelijk actief mag hebben, elk op een ander vpn-protocol. Dus bijvoorbeeld op Android een L2TP/IPSEC- en op je Windows een OpenVPN-verbinding. Voor IPVanish betaal je elke maand 10 dollar, omgerekend 8,82 euro. Als je een jaarabonnement neemt, betaal je 68,85 euro, wat dus een stuk voordeliger is. IPVanish accepteert onder andere bitcoin, PayPal en iDEAL.

IPVanish

Betaald (€ 8,82 per maand / € 68,85 per jaar)

www.ipvanish.com

Pluspunten

Veel servers over heel de wereld
Gebruiksvriendelijke applicaties
Verzamelt erg weinig logs

Minpunten

Gevestigd in de VS
Maar twee verbindingen tegelijk
 

Private Internet Access

Private Internet Access is afkomstig van een Amerikaans bedrijf met tot nog toe de laagste prijs voor een maandabonnement dat we zijn tegengekomen, namelijk omgerekend slechts 6,13 euro per maand. Het is mogelijk binnen zeven dagen je geld terug te vragen zonder reden, door even met de helpdesk contact op te nemen, zodat je dus de mogelijkheid hebt de dienst even uit te proberen. Je kunt er met vijf apparaten tegelijk verbinding maken. Het ondersteunt alle bekende protocollen als OpenVPN, L2TP/IPSEC en PPTP, en er zijn servers in veel verschillende landen, met genoeg aanbod in de Verenigde Staten. In totaal zijn er bijna 3000 servers in 20 verschillende landen waarmee je verbinding kunt maken. Dat is het grootste aantal servers dat we tot nog toe gezien hebben.

PIA stelt geen logs bij te houden en het staat torrents gewoon toe op het netwerk. PIA is wel een Amerikaans bedrijf, waarmee het in moet gaan op verzoeken om inhoud te verwijderen, op basis van een zogenaamde DCMA-takedown. Dat geldt voor alle Amerikaanse VPN-providers.

Er zijn apps beschikbaar voor Windows, OS X, Android en iOS en als extraatje biedt PIA een Socks5-proxy aan. Het voordeel hiervan is dat je ook ander verkeer dan http-verkeer over de proxy kunt laten lopen, mocht je dat graag willen. Op de website van PIA zijn uitgebreide handleidingen beschikbaar voor alle platformen. Jammer is dat, hoewel de website wel in het Nederlands beschikbaar is, dat niet geldt voor de handleidingen. De handleidingen zelf zijn echter wel uitgebreid en duidelijk met veel beschikbare screenshots.

Private Internet Access

Gratis en betaald (€ 6,13 per maand / € 35,72 per jaar)

www.privateinternetaccess.com

Pluspunten

Goedkoop
Zeer veel servers
Eigen applicaties
Vijf verbindingen tegelijk

Minpunten

Gevestigd in de VS


Tunnelbear

Tunnelbear uit Canada pakt het op eenzelfde manier aan als Faceless.ME, met een gratis en betaalde variant. De gratis variant heeft minder beperkingen in vergelijking met Faceless.ME, namelijk 500 MB per maand, toch 6 GB per jaar, of zelfs 1 GB per maand als je meedoet aan de Twitter-actie. Applicaties zijn beschikbaar voor de bekende platformen, zowel op de desktop als mobile. Een extraatje heeft Tunnelbear in de vorm van een Google Chrome-extensie, die alleen verkeer van de browser omleidt via de VPN-servers. Handig om even snel een website te ontgrendelen, zoals bijvoorbeeld de Amerikaanse Netflix of Hulu. Je kunt Tunnelbear helaas alleen gebruiken nadat je een account hebt aangemaakt, waarin je een voornaam en e-mailadres moet opgeven. Ook is er nog een andere beperking: als je van plan bent om torrents te gaan downloaden, kun je dat wel vergeten, omdat dat verkeer wordt geblokkeerd door de maker. Dit naar aanleiding van claims door vertegenwoordigende auteursrechtenorganisaties, zo legt Tunnelbear op de site uit, waardoor het geen keus had en onder de druk is bezweken.

Tunnelbear biedt alleen OpenVPN, waarbij voor de encryptie 128-bit Blowfish wordt gebruikt. Dat is niet optimaal, omdat er bepaalde zwakheden zijn met betrekking tot het kiezen van de encryptiesleutels bij Blowfish. De makers claimen dat Blowfish prestatievoordelen biedt; wij hadden liever AES 256-bit gezien als encryptiemethode. Iets anders waar we wel over te spreken zijn, is dat Tunnelbear op de site een zeer duidelijk privacybeleid heeft geplaatst, waarbij het aangeeft welke informatie verzameld wordt en wat het met je gebruiksgegevens doet, ofwel helemaal niets en zo zien we het graag. vpn-servers zijn aanwezig in de VS, VK, Canada, Duitsland en een aantal andere locaties in Europa en Azië. Wat betreft kosten kun je kiezen voor een betaalde versie die de limiet van 500 MB weghaalt en waarmee je op vijf apparaten tegelijk verbinding kunt maken met VPN. Dat kost 6,12 euro per maand of 43,79 euro per jaar.

Tunnelbear

Gratis en betaald (€ 6,17 per maand / € 44,14 per jaar)

www.tunnelbear.com

Pluspunten

Duidelijk privacybeleid
Voldoende servers in een aantal landen
Vijf apparaten tegelijk

Minpunten

Torrents downloaden niet toegestaan
Alleen OpenVPN
Relatief zwak encryptie-algoritme

VPN.S

VPN.S valt op door zijn vele verschillende abonnementsvormen. Zo kun je alleen een abonnement nemen op een dns-server voor 4,40 euro per maand, wat genoeg is om Netflix en andere diensten met het Amerikaanse aanbod te bekijken. Een andere abonnementsvorm is de HTTP Proxy, waarmee je je ip-adres kunt verbergen maar geen versleutelde verbinding hebt, die eveneens 4,40 euro per maand kost. Als je toch liever een vpn wilt, dan is er een gratis variant met een limiet van 600 MB per maand, met een lage snelheid, alleen verbinding met een server in de Verenigde Staten en die alleen beschikbaar is voor Windows.

Vervolgens is het eerste interessante, betaalde abonnement dat van 8,76 euro genaamd OpenVPN. Hiermee krijg je snelle internettoegang volgens VPN.S, geen datalimiet, een HTTP-proxy, toegang tot alle servers en een eigen ip-adres. Het enige wat ontbreekt, is dat je hiermee geen toegang krijgt tot een iPhone en iPad, wel tot Android. Daarvoor moet je namelijk een OpenVPN PPTP-abonnement aanschaffen. Het duurste abonnement kost 12,28 euro en biedt ondersteuning voor alle apparaten. In de app van VPN.S op iOS is overigens een apart abo verkrijgbaar voor alleen iOS dat slechts 7 euro per maand kost. Dat is dus iets om rekening mee te houden.

VPN.S heeft speciale applicaties beschikbaar voor Windows, OS X, Android en iOS. Andere besturingssystemen moet je dus zelf instellen. De dienst heeft servers in 41 verschillende landen, dus dat is best wel een aardig aantal. Er vindt geen logging plaats en het downloaden van torrents is toegestaan, maar soms kan het gebeuren dat er toch torrents geblokkeerd worden. Wat dat betreft is VPN.S dus niet optimaal.

VPN.S

Betaald (€ 8,78 per maand / € 79,44 per jaar)

www.vpnsecure.me

Pluspunten

Uitgebreid aanbod abonnementen met gratis variant
Http-proxy en Smart DNS als extraatje
Veel servers op veel locaties

Minpunten

Maar een VPN-verbinding tegelijk
Duur abonnement

VyprVPN

VyprVPN heeft een doel: zo snel mogelijk zijn. Het heeft daarvoor meer dan 700 servers klaarstaan verdeeld over bijna alle continenten. Apps zijn beschikbaar voor Windows, OS X, Android, iOS en zelfs de tv en de router. VyprVPN is namelijk beschikbaar voor Android TV en OpenELEC/Kodi. De router-app werkt alleen met Tomato, maar heeft wel een erg fijne interface waar ongetwijfeld veel tijd in is gestoken. Het is daarmee erg eenvoudig om een vpn per apparaat in te stellen. Handig voor bijvoorbeeld je Chromecast om verbinding te maken met de Amerikaanse Netflix. Het opzetten is ook niet erg lastig, zolang je maar Tomato op je router hebt staan, iets wat natuurlijk wel wat tijd kost. De desktop-client werkt bovendien erg fijn en heeft een duidelijke interface.

VyprVPN ondersteunt PPTP, L2TP/IPSEC en OpenVPN. Bovendien claimt Vypr een aangepast OpenVPN-protocol te hebben gemaakt, genaamd Chameleon, dat moet voorkomen dat je internetprovider het vpn-verkeer vertraagt. Vypr bereikt dit door de metadata van elk OpenVPN-pakketje te veranderen, zodat het niet gedetecteerd zou moeten worden door je provider. Als je van plan bent om torrents te downloaden, raden we dat af via VyprVPN, gezien het product afkomstig is vanuit de Verenigde Staten én de logs 30 dagen worden bewaard. Het bedrijf lijkt bovendien in te gaan op blokkades van auteursrechtenorganisaties. Is het echter snelheid waar je naar op zoek bent, dan is VyprVPN wel geschikt. Wat betreft kosten, is er een gratis variant met een limiet van 500 MB per maand en twee verbindingen tegelijk. Voor 5,84 euro per maand krijg je basic en verdwijnt de gebruikslimiet. Ook krijg je dan een cloudopslag-account met 10 GB ruimte. Wel kun je dan alleen gebruikmaken van PPTP, terwijl de gratis variant ook toegang biedt tot OpenVPN en L2TP. Dat is jammer. Daarnaast zijn er nog Pro en Premier-opties, die respectievelijk 7,73 en 8,76 euro per maand kosten. Alle functies zijn beschikbaar, met als enig verschil tussen de twee dat de een twee en de ander drie verbindingen tegelijk toestaat en dat je meer cloudopslag krijgt, respectievelijk 25 GB en 50 GB totaal.

VyprVPN

Gratis en betaald (€ 8,81 per maand (Basic)  / € 12,22 per maand (Pro) )

www.goldenfrog.com/vyprvpn

Pluspunten

Apps ook voor Tomato en Kodi
Focust zich op snelheid met groot serveraanbod
Gratis variant

Minpunten

Niet geschikt voor torrents
Betaald maar weinig verbindingen tegelijk
Gratis cloudopslag

Conclusie

In deze vergelijking hebben we acht vpn-diensten onder de loep genomen. Elke vpn-dienst heeft wel zijn eigen, speciale functies. Ben je op zoek naar een gratis vpn-dienst, dan is Faceless.ME het overwegen waard; hiermee kun je het snelst en eenvoudigst aan de slag. IPVanish, VyprVPN en ExpressVPN zijn het beste als je media wilt kijken vanuit de Verenigde Staten. Alle drie hebben fijne apps, met name VyprVPN, en veel servers beschikbaar. Als je torrents wilt downloaden, dan is ExpressVPN, PIA of IPredator aan te raden. Ook bieden ze alle goeden snelheden. Als privacy voor jou het belangrijkste is, dan zijn de diensten van IPredator of VPN.S het overwegen waard.

VPN'sExpressVPNFaceless.MEIPredatorIPVanish     Websitewww.expressvpn.comhttp://faceless.mewww.ipredator.sewww.ipvanish.comGebaseerd inBritse MaagdeneilandenNederlandZwedenVerenigde StatenBetaalmodelbetaaldgratis of betaaldbetaaldbetaaldPrijs per maand€ 11,93€5,87 (voor drie maanden) €4,40 (voor zes maanden)€ 6€ 8,82Prijs per jaar€ 88,25nvt€ 72,-€ 68,85ProtocollenPPTP, L2TP/IPSEC, OpenVPNPPTP, OpenVPNPPTP, OpenVPNPPTP, L2TP/IPSEC, OpenVPNMobile clientAndroid, iOSAndroid, iOSGeenAndroid, iOSDatalimietGeenGratis versie: 2 GB per jaar / mobiele versie: 1 GB per maand / betaalde versie: geenGeenGeenSoorten verkeerAlleAlleAlleAlleAantal serversVeelWeinigGemiddeld, alleen in ZwedenVeelAantal gelijktijdige verbindingen4112Extra'sGeenGeenHTTP-proxy, DNS-servers, TOR-exitnodeGeen

VPN'sPrivate Internet AccessTunnelbearVPN.SVyprVPN     Websitewww.privateinternetaccess.comwww.tunnelbear.comwww.vpnsecure.mewww.goldenfrog.com/vyprvpnGebaseerd inVerenigde StatenCanadaAustraliëVerenigde StatenBetaalmodelbetaaldgratis of betaaldbetaaldgratis of betaaldPrijs per maand€ 6,13€ 6,17€ 8,78€ 8,81 (Basic) / € 12, 22 (Pro) / € 17, 64 (Premier)Prijs per jaar€ 35,72€ 44,14€ 79,44€ 70,62 (Basic) / € 88,20 (Pro) / € 105,- (Premier)ProtocollenPPTP, L2TP/IPSEC, OpenVPNOpenVPNPPTP, OpenVPNPPTP, L2TP/IPSEC, OpenVPN, eigen protocolMobile clientAndroid, iOSAndroid, iOSAndroid, iOSAndroid, iOSDatalimietGeen500 MB / betaald: geen limietGeen500 MB / betaald: geen limietSoorten verkeerAlleGeen torrentsAlleAlle, torrents beperktAantal serversMeesteGemiddeldGemiddeldVeel Aantal gelijktijdige verbindingen5512 a 3Extra'sSOCKS5-proxyGoogle Chrome-extensieHTTP-proxy, dns-serverRouterintegratie, gratis cloudopslag

▼ Volgende artikel
Alles over Tomb Raider: The Legacy of Atlantis, Catalyst en de aankomende serie
© Crystal Dynamics
Huis

Alles over Tomb Raider: The Legacy of Atlantis, Catalyst en de aankomende serie

Eind 2025 kregen we eindelijk de langverwachte eerste beelden van Tomb Raiders toekomst te zien. Het was al een aantal jaren bekend dat Amazon de franchise met zowel een serie als nieuwe games wilde terugbrengen, maar hoe precies, dat was nog lang giswerk. Nu is bekend dat er maar liefst twee nieuwe games op stapel staan: Tomb Raider: The Legacy of Atlantis en Tomb Raider: Catalyst.

Releasedata van de nieuwe Tomb Raider-games

Tijdens The Game Awards in 2025 werd aangekondigd dat Tomb Raider: The Legacy of Atlantis (een remake van de allereerste Tomb Raider-game uit 1996) in 2026 moet verschijnen. Een geheel nieuwe Tomb Raider-game die zich later in de tijdlijn afspeelt is Catalyst, de game die in 2027 moet verschijnen. Beide spellen komen uit op de PlayStation 5, Xbox Series X en S en pc.

Beide titels worden ontwikkeld door Crystal Dynamics, dat eerder Tomb Raider uit 2013 en Rise of the Tomb Raider uit 2015 maakte. Ook hielp de studio mede-ontwikkelaar Eidos Montréal met de productie van Shadow of the Tomb Raider (2018). De studio Flying Wild Hog (Shadow Warrior, Trek to Yomi) ondersteunt de ontwikkeling van Tomb Raider: The Legacy of Atlantis.

Allemaal in één tijdlijn

Met dit nieuwe Tomb Raider-tijdperk willen Amazon en ontwikkelaar Crystal Dynamics harder dan ooit inzetten op de eenduidige tijdlijn van de franchise. In de allereerste Tomb Raider-game uit 1996 was Lara Croft al een geharde avonturier, en in 2012 begon Crystal Dynamics met het vertellen van haar 'oorsprongsverhaal'. De zogenaamde Survivor-trilogie omvat de games Tomb Raider (2013), Rise of the Tomb Raider (2015) en Shadow of the Tomb Raider (2018), die samen laten zien hoe Lara steeds meer in die rol van de geharde bad-ass groeit.

©Crystal Dynamics

De bedoeling is in principe altijd geweest dat de Survivor-trilogie een voorloper vormt op de originele games, al werd daar nog vaak over gediscussieerd door fans. Sommigen vinden bijvoorbeeld dat de sfeer van de modernere games niet goed overeenkomt met de originele titels. Desalniettemin gaat Amazon door met het plan, zo werd al aangekondigd in 2021, waar in een speciale video het volgende werd gezegd over de aankomende Tomb Raider-game:

"Het bevat alle elementen die de Tomb Raider-reeks een van de meest geprezen franchises in gaming heeft gemaakt. Spelers besturen een zelfverzekerde en multidimensionale heldin in een omgeving waarin verkenning en creatief routes vinden wordt beloond. Er zijn duizelingwekkende puzzels om op te lossen en er is een grote variatie aan vijanden om het tegen op te nemen."

©Crystal Dynamics

Tomb Raider: Legacy of Atlantis

Tomb Raider: The Legacy of Atlantis lijkt dit duidelijk te moeten maken. De game is dus een remake van het spel waar de franchise mee begon, met gemoderniseerde gameplay en visuals. Het verhaal rondom het krachtige artefact de Scion blijft intact, al gaat de verhaalvertelling in deze versie van het spel wat anders dan in 1996.

Dit biedt de ontwikkelaar ook genoeg kansen om het avontuur waar het voor Lara allemaal begon te koppelen aan de Survivor-delen, en dus het tijdperk tussen nieuw en oud te overbruggen. De dinosauriërs uit het origineel zijn dus nog gewoon aanwezig, al is dat nu met veren. Want we moeten wel rechtdoen aan de geschiedenis.

Watch on YouTube

Tomb Raider: Catalyst

Dus wat betekent dat voor Tomb Raider: Catalyst, de andere game die tijdens The Game Awards voor het eerst getoond werd? Catalyst is eigenlijk een soort schone lei voor Tomb Raider, met een verhaal dat zich na alle voorgaande games, boeken, comics en series - ja, daar komen we later nog op - afspeelt.

De voorgaande verhalen worden wel als 'canon' (lees: onderdeel van de geschiedenis in deze tijdlijn) beschouwd. Dat kunnen we opmaken uit de onthullingstrailer van het spel, waarin gerefereerd wordt aan de gebeurtenissen uit Tomb Raider (2013) en de eerste Tomb Raider-game - alsmede Legacy of Atlantis dus.

Watch on YouTube

Het spel speelt zich af in het noorden van India, in de nasleep van een cataclysmische gebeurtenis waardoor verschillende geheimen uit de geschiedenis plotseling geopenbaard zijn. Lara Croft en zo ongeveer iedere andere schattenjager in de wereld gaat dus op pad naar het gebied om de geheimen en rijkdommen van weleer te ontdekken. Aan Lara de taak om te zorgen dat de soms gevaarlijke mythische voorwerpen uit de verkeerde handen blijven, wat volgens de website voor een verhaal bomvol 'vertrouwen en verraad' zorgt.

De start van een trilogie?

Het is goed mogelijk dat Catalyst het eerste deel is van een gloednieuwe Tomb Raider-trilogie. In maart 2024 vond er bij het South by Southwest-filmfestival (SXSW) een panel plaats waarin (zo ontdekte het Tomb Raider fan-account Society of Raiders) Dimitri Johnson aan het woord kwam.

©Crystal Dynamics

Johnson, een producent van onder andere de eerste Sonic the Hedgehog-film, heeft een deal gesloten met Amazon Studios voor het ontwikkelen van televisieseries, onder andere romdom Tomb Raider. In het panel over transmedia - oftewel het gebruiken van een IP (intellectual property) via verschillende mediums, waaronder live-action films, series, animatie en games - zei hij het volgende:

"Er is een franchise waar we aan werken waar ik niet te diep op in kan gaan. En dit is een groot experiment voor ons - de studio's en het gamebedrijf waar we werken aan animatie, live-action films, live-action televisie en een trilogie aan games die gebouwd zijn in Unreal 5. Daarbij kijken we naar een manier om de assets die voor de game gebruikt worden toe te passen om de productie van de live-action producties te ondersteunen."

©Amazon

De precieze franchise waar het om gaat wordt niet genoemd, maar gezien zijn betrokkenheid bij de live-action serie valt aan te nemen dat het om Tomb Raider gaat. Hij heeft dus mogelijk bevestigd dat Cataclysm het startschot is van een nieuwe Tomb Raider-trilogie.

Amazon en Crystal Dynamics lijken hier ook naar te hinten met de trailer van het spel. Na een lange monoloog van een antagonist over hoe de 'legende van Lara Croft tot een einde moet komen' stelt de avonturier zelf dat ze nog maar net begonnen is. Dat kan uiteraard een knipoog zijn naar haar langverwachte terugkeer, maar het lijkt erop dat Amazon hard op Tomb Raider gaat inzetten.

©Crystal Dynamics

De stem van Lara Croft

In de nieuwe games krijgt Lara een nieuwe stemactrice. Alix Wilton Regan - bekend van rollen in Mass Effect 3, Cyberpunk 2077 en Assassin's Creed: Origins - gaat het stokje overnemen van Camilla Luddington, die het personage vertolkte in de Survivor-trilogie. Na de aankondiging dat Regan de rol op zich gaat nemen, plaatste Luddington een emotioneel bericht op haar Instagram-account:

"Ik wil jullie laten weten dat ik van de fans heb gehouden. Het was een ongelooflijke eer om Lara Croft te spelen en ze blijft altijd onderdeel van mij uitmaken. De Survivor-trilogie bood mij een decennium aan avontuur dat ik nooit ga vergeten. Ik kan niet trotser zijn op wat we hebben gecreëerd. Zoals altijd ontvangt de nieuwe actrice een ongelooflijke gift door in haar laarzen te mogen stappen."

View post on Instagram
 

Gameplay van de nieuwe Tomb Raider

Van Legacy of Atlantis hebben we al wat gameplay - mogelijk gemaakt door Unreal Engine 5 - kunnen zien met de onthullingstrailer. Daaruit blijkt dat Lara net zo acrobatisch is als in de oorspronkelijke PlayStation-games - iets wat in de Survivor-trilogie minder aan bod kwam. In de trailer zien we in ieder geval dat Lara zich niet simpelweg omhoog drukt tijdens het klimmen, maar haar iconische 'cirkelmethode' nog altijd onder de knie heeft. Verder zijn er beelden te zien van het klimmen, een puzzel en de valstrikken die je in de verschillende tombes te wachten staan. Ook kregen we een glimp van de gunplay in het spel. Lara heeft haar twee vertrouwde pistolen, en kan die al ontwijkend en springend loslaten op dinosauriërs.

Van Catalyst is nog geen gameplay getoond, al onthult de cinematische trailer mogelijk wel een paar gameplaymogelijkheden. Denk aan de grijphaak die Lara op Spider-Man-achtige wijze aan haar pols heeft hangen, en die ze schijnbaar ook tijdens gevechten kan inzetten om vijanden af te leiden of uit te schakelen. Ook zien we haar een lamp kapotschieten om voor verwarring te zorgen, en daar een voordeel uit halen. Wellicht wordt de combat en stealth dus wel uitgebreid met mechanieken rondom lichtinval. Veel meer is er nog niet op te maken, al zijn er in de afgelopen jaren wellicht al een paar details naar buiten gekomen.

©Crystal Dynamics

Eerdere geruchten

Deze nieuwe Tomb Raider-games zijn al jaren in ontwikkeling, en er zijn in die tijd ook een flink aantal geruchten opgedoken rondom Catalyst. Niets is bevestigd, dus houd een korreltje zout bij de hand.

Het is de insider V Scooper en journalist Gregory Felipe namelijk ter ore gekomen dat de nieuwe Tomb Raider-game een soort Ubisoft-achtige open wereld-game betreft. V Scooper deelde eerder ook al details over het verhaal van Catalyst, die op basis van de onthulling goed overeenkomen.

Volgens V Scooper heeft Lara naast 'gebruikelijke Lara bewegingsmethodes' toegang tot een motor en parachute om zich door het noorden van India te begeven. Daarbij hint hij naar verschillende confrontaties met dieren als luiaarden en tijgers in gebieden als jungles, bergen en woestijnen.

©Crystal Dynamics

Felipe had het voor die berichten ook al over een motor waarmee Lara zich door de map kan verplaatsen. Daarbij had hij het ook over companions met unieke vaardigheden, en dat er bekende personages uit de vorige game terugkeren.

Het spel bevat volgens Felipe vijf Far Cry-achtige vijanden, die volgens hem bestaan uit de stereotiepe rijke man, een misdaadbaas en een duo van twee broers. Lara zelf zou daarbij toegang krijgen tot een skilltree met magische skills. Nogmaals: dit zijn allemaal geruchten. Geen van deze gameplayelementen is tot nu toe bevestigd en er kan in de tijd sinds de rapportage van alles veranderd zijn.

©Crystal Dynamics

De Tomb Raider-serie met Sophie Turner

Tomb Raider en Lara Croft zijn uiteraard game-iconen, maar de franchise is al geruime tijd ook onderdeel van het Hollywoodlandschap. In 2001 en 2003 kwamen respectievelijk de films Lara Croft: Tomb Raider en Lara Croft: Tomb Raider - The Cradle of Life uit. Ondanks de sterrenkracht van Angelina Jolie als Lara Croft waren de films niet bijster succesvol, dus het duurde tot 2018 totdat Lara weer op het witte doek verscheen. Ook met Alicia Vikander in de hoofdrol wist Tomb Raider niet veel indruk te maken als film.

Enfin, we geven niet op. In 2024 kwam Netflix met de animatieserie Tomb Raider: The Legend of Lara Croft - waarvan een tweede en laatste seizoen in 2025 verscheen. Deze serie volgt Lara Croft na de Shadow of the Tomb Raider-game, en overbrugt dus het tijdperk van de Survivor-trilogie en de originele games. Helaas werd ook de animatieserie niet bijster goed ontvangen. Een prima tussendoortje, maar niets om over naar huis te schrijven.

©Netflix

Maar Hollywood - en specifiek Amazon in dit geval - weet niet van ophouden. Er wordt namelijk ook al sinds eind 2023 gewerkt aan een live-action Tomb Raider-serie door Fleabag-maker Phoebe Waller-Bridge, die op een nog onbekend moment op Amazon Prime Video verschijnt. Het heeft even mogen duren voordat de serie in productie ging, maar begin 2026 was het eindelijk zover. In februari kwamen de eerste setfoto's van de serie naar buiten.

Daarbij werd ook bekendgemaakt dat Sophie Turner (van Game of Thrones- en X-Men-faam) de rol van de iconische avonturier op zich neemt. Ze wordt vergezeld door onder anderen Martin Bobb-Semple als Lara's compagnon Zip, Alien-actrice Sigourney Weaver als Evelyn Wallis, Harry Potter-ster Jason Isaacs als Atlas DeMornay en Bill Paterson (Fleabag) als Winston - Lara's butler. Het is nog niet geheel duidelijk hoe de live-action serie in de Tomb Raider-tijdlijn past, en details over het verhaal zijn momenteel nog schaars. Zodra er meer duidelijkheid is, lees je dat uiteraard in dit overzicht.

▼ Volgende artikel
Meerdere Assassin's Creed- en Far Cry-games in ontwikkeling
Huis

Meerdere Assassin's Creed- en Far Cry-games in ontwikkeling

De Franse uitgever Ubisoft heeft meerdere games in de Assassin's Creed- en Far Cry-reeksen in ontwikkeling.

Dat liet ceo Yves Guillemot weten in een interview met Variety, dat vooral draaide om de herstructurering van het bedrijf. De Assassin's Creed-, Far Cry- en Rainbow Six-franchises vallen tegenwoordig onder Vantage Studios, een dochteronderneming die Ubisoft samen met Tencent heeft opgericht.

"We hebben een solide planning op de rit bij Vantage Studios", aldus Guillemot. "We ontwikkelen meerdere games in de Assassin's Creed-franchise. Het gaat daarbij zowel om singleplayer- en multiplayerervaringen, met een ambitie om de spelersaantallen te laten groeien. Vorig jaar had de franchise al meer dan dertig miljoen spelers."

Over Far Cry: "Mensen wachten met smart (op nieuwe delen). We hebben op dit moment twee erg veelbelovende projecten in ontwikkeling." Hij gaf niets prijs over deze projecten, maar er gaan al langere tijd geruchten over twee Far Cry-games: een nieuwe singleplayerervaring en een losstaande multiplayergame - mogelijk een extraction shooter - waarbij beide games mogelijk een deel van de spelwereld of spelmechanismen delen.

Ubisoft op de schop

De herstructurering van Ubisoft zorgt er ook voor dat er diverse ontslagen vallen, studio's worden gesloten en games zijn geannuleerd. Eerder deze week bleek al dat er ontslagen vallen bij Ubisoft Toronto, al werd daarbij wel gecommuniceerd dat de Splinter Cell-remake in ontwikkeling blijft. De herstructurering en ontslagen leveren ook protesten op bij werknemers en vakbonden.

Over die protesten zei Guillemot in het interview: "Ik begrijp volledig de legitieme zorgen van onze teams in Frankrijk en de rest van de wereld. Ubisoft ondergaat op dit moment een grote transformatie, dat invloed heeft op onze organisatie, werkzaamheden en cultuur. Veranderingen op deze schaal wekken logischerwijs vragen op en zorgen voor spanning, zeker wanneer ze impact hebben op de routines van mensen. Ik wil luisteren, met verantwoording leiden en onze teams blijven betrekken. Maar ik kan niet negeren dat we onderdeel uitmaken van een industrie die competitiever en veeleisender is dan ooit tevoren."