Met de GeForce 9800 GTX zet nVidia in één klap de snelste (single-gpu) grafische kaart op de markt. Schaft u hem aan?

De GeForce 9800 GTX is nVidia's voorlopige toploper, althans, in het betaalbare segment. Uiteraard scoort de GeForce 9800 GX2 hoger, maar dat is niet eerlijk want deze kaart maakt gebruik van twee gpu's, wordt gruwelijk warm en is belachelijk duur. De 9800 GTX kan dus gezien worden als de snelste grafische kaart van dit moment. Met een adviesprijs van € 399 is hij even duur als ATI's Radeon HD 3870 X2, de vraag is of de kaart ook qua prestaties met deze dual-gpu-kaart kan meekomen.

Lekkere omvang
De 9800 GTX is niet klein, sterker nog, hij is even groot als de 9800 GX2 en de 3870 X2. Mensen met een kleine systeemkast kunnen de kaart waarschijnlijk niet kwijt, vooral niet omdat de stroomconnectors ook nog eens aan de achterzijde zitten. Het was handiger geweest als nVidia deze aan de bovenzijde van de kaart had geplaatst, net als bij de GX2. Ook mensen die hun sata-poorten in het verlengde van hun pci-express*16-slot hebben zitten zijn met deze kaart het haasje.

G92, encore
De 9800 GX2 is gebaseerd op de immens populaire G92-chipset, die we inmiddels al kennen van de GeForce 8800 GT en 8800 GTS 512 MB. Deze chipset heeft zichzelf ruimschoots bewezen in eerdere benchmarks, maar echt nieuw is de chipset inmiddels niet meer. De 9800 GTX verschilt dan ook weinig van de 8800 GTS. Er zijn evenveel shaders (128, om precies te zijn) en er wordt op beide kaarten gebruik gemaakt van 512 MB aan gddr3-geheugen op een 256-bit bus. Zelfs de kloksnelheden zijn niet dramatisch verhoogd (zie tabel). Eigenlijk is het grootste verschil alleen voor belang voor die-hard gamers met een goed gevulde beurs: de 9800 GTX heeft niet één maar twee sli-connectors. Dat betekent dus dat de kaart in een triple-sli-opstelling te plaatsen is met twee andere 9800 GTX-kaarten.

Prijzig op jaarbasis
Als enkele kaart in een systeem presteert de 9800 GTX zoals verwacht net iets hoger dan de 8800 GTS 512 MB. Scoort deze laatste in 3DMark06 nog 13396, de 9800 GTX scoort 13833. Ook in games zien we gelijkwaardige stijgingen; in Crysis gaan we op 1280x1024 van 37 naar 42 fps en op 1600x1200 stijgen we van 26 naar 31 fps. We moeten daarbij aantekenen dat het energieverbruik van de 9800 GTX nogal hoog ligt voor een single-cpu-kaart -- onder stressbelasting verbruikt de kaart maar liefst 40 watt meer dan de 8800 GTS. We vragen ons sterk af of dit de marginaal hogere prestaties verantwoordt.

nVidia of ATI
Maar hoe verhoudt de GeForce 9800 GTX zich tot zijn échte concurrent, de ATI Radeon HD 3870 X2? De 9800 GTX is in ieder geval net iets energiezuiniger dan de X2, met ongeveer 20 watt. De prestaties liggen echter ook beduidend lager, want de 3870 X2 scoort zomaar 15873 in 3DMark06 en die score zal de 9800 GTX zonder flinke overklok niet halen. Verder is het spelafhankelijk wie met de beste framerates komt. Zo zijn nVidia-kaarten duidelijk in het voordeel bij World In Conflict, terwijl ATI-kaarten zich beter thuisvoelen op games met de Half-Life 2-engine. Afhankelijk van het soort games zal de ene kaart dus een voorsprong hebben op de andere, maar de algemene conclusie die we kunnen trekken is toch wel dat de X2 niet verslagen wordt.

PluspuntenMinpuntenConclusie

Twijfel je tussen actieve en passieve luidsprekers? Het verschil zit in de versterker. In dit artikel leggen we uit wat de voor- en nadelen zijn, zodat je precies weet welk systeem het beste klinkt in jouw woonkamer. Geen gedoe, gewoon helder advies.

Als je op zoek bent naar beter geluid, vliegen de termen je om de oren. Het onderscheid tussen actief en passief is misschien wel de belangrijkste technische keuze die je moet maken, maar wordt vaak onnodig ingewikkeld gemaakt. Veel mensen denken dat het puur om geluidskwaliteit gaat, terwijl het vooral draait om gebruiksgemak en apparatuur. Na het lezen van dit stuk weet je precies of je voor alles-in-één gemak moet gaan of voor de vrijheid van losse componenten.

De kern: waar zit de krachtbron?

Het technische verschil is eigenlijk heel simpel: het draait allemaal om de locatie van de versterker. Een luidspreker kan namelijk geen geluid maken zonder stroom en aansturing.

Bij een actieve speaker is de versterker ingebouwd in de behuizing van de luidspreker zelf. Je herkent dat direct aan de achterkant: er zit een stroomkabel aan die het stopcontact in moet, en vaak knoppen voor volume of toonregeling. Je sluit je telefoon, pc of platenspeler direct aan op de speaker.

Bij een passieve speaker zit er géén elektronica in de kast die het geluid versterkt. De speaker heeft geen stekker voor het stopcontact, maar alleen aansluitingen voor luidsprekerdraad. Je hebt altijd een losse versterker of receiver nodig die het signaal krachtig genoeg maakt voordat het naar de speaker gaat. Een veelvoorkomend misverstand is dat 'passief' betekent dat ze slechter of zwakker zijn. Integendeel, de allerduurste hifi-systemen zijn bijna altijd passief.

©jipen

Wanneer is actief de slimste keuze?

Kies voor actief als je houdt van een opgeruimd huis en gebruiksgemak (dit soort speakers zijn meestal plug & play). Omdat de fabrikant de ingebouwde versterker helemaal heeft afgestemd op de luidspreker, ben je verzekerd van een goede match zonder dat je technisch inzicht nodig hebt. Dit is bij uitstek geschikt voor minimalisten die geen losse apparaten of een wirwar aan kabels in de woonkamer willen. Een soundbar is hier het bekendste voorbeeld van; dat is bijna altijd een actieve speaker. Ook voor een werkplek of gaming-setup op een bureau is dit de standaard, omdat je ze direct in je pc plugt zonder tussenkomst van een extra apparaat. Daarnaast zie je deze techniek terug in slimme multiroom-systemen met wifi of bluetooth (zoals die van Sonos), waarmee je direct vanaf je telefoon muziek streamt.

De beperking van alles-in-één

Het grote nadeel van actieve speakers is dat je vastzit aan het totaalpakket. Gaat de versterker in de speaker kapot? Dan doet je hele luidspreker het niet meer, ook al zijn de speaker-units zelf nog prima.

Daarnaast ben je minder flexibel in de toekomst. Bij passieve systemen kun je over vijf jaar besluiten om alleen een nieuwe versterker met de nieuwste streamingfuncties te kopen, terwijl je je geliefde speakers behoudt. Bij een actief systeem moet je bij veroudering van de software of aansluitingen vaak meteen de hele set vervangen. Daarnaast is het uitbreiden van een stereoset naar een volledige thuisbioscoop met actieve speakers vaak lastiger of beperkt tot één specifiek merk.

©Aboltin

Wanneer moet je absoluut niet voor actief kiezen?

Er zijn specifieke situaties waarin je een actief systeem beter links kunt laten liggen. Als je bijvoorbeeld al een prima werkende versterker of receiver hebt staan, is het zonde van je geld om actieve speakers te kopen. Je betaalt dan immers dubbel voor versterking die je niet gebruikt.

Ook als je speakers wilt wegwerken in het plafond of de muur is passief de enige logische route. Je wilt namelijk geen stroompunten bij elke inbouwspeaker aanleggen, en je kunt sowieso niet makkelijk bij de elektronica als er eenmaal iets stuk gaat.

Tot slot kun je in grote ruimtes, zoals een hal of showroom, beter met passief draad werken. Luidsprekerkabels zijn over lange afstanden veel makkelijker te trekken en te verlengen dan de combinatie van stroom- en signaalkabels bij actieve speakers.

Check je kabels en je kastruimte

Om de knoop door te hakken, kijk je eerst goed naar je eigen situatie. Heb je in je tv-meubel ruimte voor een los apparaat van ongeveer 44 cm breed (de standaardmaat voor receivers)? En vind je het leuk om zelf je set samen te stellen? Dan is passief jouw route naar topgeluid op maat.

Heb je daarentegen geen zin in gedoe, wil je met één afstandsbediening klaar zijn en heb je een hekel aan zichtbare apparatuur? Dan is een actief systeem of een actieve set boekenplank-speakers de moderne oplossing die je zoekt.

Kortom: eenvoud versus controle

Het verschil tussen actief en passief is een keuze tussen gemak en flexibiliteit. Actieve speakers bieden een alles-in-één oplossing: stekker erin en spelen, ideaal voor wie weinig ruimte of geduld heeft. Passieve speakers vereisen een losse versterker, maar geven je de vrijheid om je systeem oneindig aan te passen, te repareren en te upgraden. Kijk dus niet alleen naar het geluid, maar vooral naar hoeveel apparaten je in huis wilt halen.

Samsung heeft drie korte video's gedeeld waarmee het hint naar de komst van de Samsung Galaxy S26-smartphones.

Het is al een tijdje bekend dat het bedrijf later deze maand de nieuwe smartphonelijn uit de doeken gaat doen, die waarschijnlijk onder de noemer 'S26' gaat vallen. Nu zijn er drie teaservideo's gedeeld om mensen alvast lekker te maken.

De teaservideo's

De video's heten Closer, Groove en Glow, en richten zich zo lijkt het op verbeteringen die de Galaxy S26-smartphones gaan brengen. In 'Closer' is te zien hoe de camera van een flinke afstand inzoomt op een hond, zonder dat er veel kwaliteit verloren gaat.

In de 'Groove'-video is een dj-set te zien waarbij de camera duidelijk de dj in beeld brengt, inclusief alle bewegingen en lichtveranderingen. In de laatste video, 'Glow', wordt benadrukt hoe de camera's van de S26 zelfs donkere scènes helder kunnen filmen.

De video's lijken dus vooral te hinten naar de verbeteringen in de camera's van de S26-lijn, al moet nog maar blijken of de filmpjes een realistische representatie zijn van wat er straks allemaal mogelijk is.

In alle drie de video's wordt overigens ook melding gemaakt van AI. Zoals eerdere geruchten al aangaven, gaat AI waarschijnlijk een prominente rol spelen bij de nieuwe smartphones van Samsung.

Wanneer wordt de Samsung S26 onthuld?

Het is zo goed als zeker dat de nieuwe Samsung S26-smartphones op 25 februari worden onthuld. Uit een gelekte uitnodiging voor het aankomende Galaxy Unpacked-evenement blijkt namelijk dat die show op 25 februari wordt gehouden, en dat lijkt de ideale plek om de nieuwe smartphones van het bedrijf te onthullen.

Over de Samsung Galaxy S26-toestellen

Samsung brengt dit jaar naar verwachting de Galaxy S26, S26+ en S26 Ultra. Eind vorig jaar lekten er al foto's van dummyversies van de smartphones op social media, waaruit blijkt dat deze modellen waarschijnlijk een ovaalvormig camera-eiland krijgen, vergelijkbaar met de Galaxy Z Fold-smartphones.

Qua kleuren zouden de nieuwe Galaxy-modellen in Black Shadow, White Shadow, Galactic Blue en Ultraviolet beschikbaar komen. Een grote focus zou ook liggen op de toevoeging van een privacyscherm - een optie zodat het moeilijker wordt voor omstanders om je het scherm van je smartphone te kijken.