Een videokaart die tien keer zo snel is als een Intel QX9650? Jazeker: de Ati 4850 met de nieuwe RV770-chip haalt een theoretische snelheid van 1 Teraflops; één biljoen floating point berekeningen per seconde! En dat is goed terug te zien in de prestaties van deze mid-end videokaart van slechts €150.

Ati heeft de RV670-chip fors onder handen genomen om de prestaties van de 4000-serie sterk te verbeteren. De opvolger, de RV770, heeft onder meer 800 unified shaders – in plaats van 320 – en heeft bovendien 16 KB geheugen per SIMD-core (10 in totaal, met elk 80 shaders) gekregen. Het voordeel van dit lokale geheugen, is dat de shaders niet terug hoeven te grijpen op het achterliggende cachegeheugen, of het RAM.
Het aantal texture-units is niet gestegen: dat blijven er 40 in totaal. Echter, elk blok van 4 units dat zich achter de 10 SIMD-cores bevindt, is direct verbonden met een eigen deel L1-cache. Daardoor kunnen de units data met een snelheid van maar liefst 480 GB/s uit het cache halen; vele malen sneller dan voorheen. En ook dat ziet u weer terug in de prestaties!
Om de fanatieke gamers die van fsaa houden tegemoet te komen, heeft Ati de render backends aangepakt. De RV770 heeft twee keer zoveel bandbreedte als de RV670 (16 pixels per klokpuls), waardoor er nagenoeg geen prestatieverlies optreedt bij 4 x fsaa.
Om even met wat scores te komen: de 4850 behaalt op ons testsysteem – een Asus P5E3 Diamond, een QX6850 en 2 GB DDR3 – een 3dmark06 score van 12.605. In Vantage haalt de kaart een zeer nette score van 6850. In game presteert de kaart ook erg netjes. Crysis loopt met details op high en een resolutie van 1280 x 1024 nog steeds met 46 fps.

PluspuntenMinpuntenConclusie

We kunnen kort zijn: de Ati Radeon 4850 is een koopje. Voor € 150 haalt u een bijzonder krachtige videokaart in huis met een prijs- / kwaliteitsverhouding die staat als een huis.

Bij een platenspeler gaat het natuurlijk vooral om geluid, maar: het oog wil ook wat. Heb je een licht interieur? Dan wil je misschien liever een witte draaitafel.

Vandaar dat Audio-Technica zijn direct-drive draaitafel AT-LP120XBT-USB nu ook uitbrengt in een witte afwerking. Het gaat om dezelfde draaitafel als de bestaande versie, maar dan met een andere kleurstelling.

Lees ook: Lp's luisteren? Zo vind je de beste platenspeler

De AT-LP120XBT-USB is een volledig handmatige draaitafel met instelbare anti-skating en keuze uit 33, 45 en en zelfs 78 toeren. Het model is bedoeld als 'serieuze' speler voor thuisgebruik, met functies die je normaal bij dj-achtige modellen ziet, maar zonder automatische arm.

Voor wie zo min mogelijk kabels wil, zit er bluetooth op. Daarmee kun je de draaitafel draadloos koppelen aan speakers of een hoofdtelefoon die bluetooth ondersteunen. Audio-Technica noemt ook expliciet de witte AT-SP3x boekenplankluidsprekers als bijpassende set, omdat die eveneens draadloos werken.

Daarnaast heeft de draaitafel een usb-aansluiting. Daarmee kun je hem rechtstreeks aan een computer hangen, bijvoorbeeld om het geluid via pc-speakers af te spelen of om platen te digitaliseren en later op je telefoon of laptop te beluisteren. Handig als je je collectie deels digitaal wilt gebruiken, zonder dat je daarvoor meteen een aparte recorder of audio-interface nodig hebt.

De speler wordt geleverd met een AT-VM95E-element. Dat is onderdeel van Audio-Technica's VM95-serie, waarbij je de naald later kunt vervangen door andere varianten uit dezelfde reeks. Zo kun je de draaitafel relatief eenvoudig aanpassen of upgraden zonder een compleet nieuw element te hoeven kopen.

©Audio-Technica

Beschikbaarheid

De witte Audio-Technica AT-LP120XBT-USB is per 9 januari 2026 exclusief verkrijgbaar via de website van Audio-Technica en kost 399 euro. De zwarte kun je overigens al vinden vanaf 344 euro.

Liever in het zwart? Kan ook!

Er zijn details gelekt van de nog onaangekondigde heruitgave van de eerste Rayman, een kleurrijke platformgame die oorspronkelijk in de jaren negentig verscheen.

In een interview met RetroGamer bevestigde Michel Ancel, de bedenker van Rayman die inmiddels niet meer bij IP-eigenaar Ubisoft werkzaam is, zo goed als dat er een nieuwe versie van de game komt.

Hij laat daarbij weten dat het spel een moderner uiterlijk krijgt, en dat er meer checkpoints en soortgelijke elementen worden toegevoegd om de game iets toegankelijker te maken. De oorspronkelijke Rayman staat bekend om zijn hoge moeilijkheidsgraad.

Waar rook is...

Ubisoft heeft zoals gezegd de Rayman-heruitgave nog niet officieel aangekondigd, maar er gaan al geruime tijd geruchten over. Onlangs dook er zelfs een leeftijdsclassificatie voor een game genaamd 'Rayman 30th Anniversary Edition' op.

Ubisoft gaf in 2024 daarnaast aan de Rayman-franchise te "verkennen", en kort daarna gingen er al geruchten over een mogelijke remake of heruitgave van de allereerste game. Mogelijk zijn de plannen rondom Rayman intern bij Ubisoft inmiddels echter wel veranderd, aangezien het bedrijf onlangs een forse reorganisatie aankondigde.

De Rayman-franchise

Rayman kwam in 1995 uit op PlayStation, Saturn, pc en Jaguar. De 2D-platformer die werd bedacht door voormalige Ubisoft-topontwikkelaar Michel Ancel staat bekend als een klassieker, waarbij kleurrijke en originele omgevingen gecombineerd worden met uitdagende platformactie. De jaren daarna kwamen er diverse vervolgen uit waarbij de franchise naar drie dimensies overstapote.

In 2011 blies Ubisoft de reeks nieuw leven in met Rayman Origins, waarmee een tekenfilmachtige stijl werd geïntroduceerd en de franchise terugkeerde naar twee dimensies. Twee jaar later werd vervolg Rayman Legends uitgebracht, dat inmiddels al meermaals is uitgebracht.