Vroeger was ik een groot console fan. Sterker nog, ik vond console gaming leuker dan pc gamen omdat je op de console tenminste nooit gezeur had. Alles werkte gewoon. Maar helaas zijn sinds de Xbox 360 en de Playstation 3 die tijden voorbij. Hoe meer ik met die consoles werk, hoe meer ik de pc als gameconsole waardeer.

Ten eerste heb je het drama dat online gaming heet. Op de Xbox 360 gaat dit nog wel redelijk, hoewel je per game soms wel uren kan klooien voordat je met een vriend samen in co-op een spelletje aan het spelen bent. Een voorbeeld: ik wil Dungeon Siege III samen spelen met mijn collega Jeroen Geelhoed. Als we ervoor kiezen dat we met elkaar een spel willen spelen krijgen we alleen maar 'connection to host failure' boodschappen. Nee, de juiste methode is dat persoon 1 het spel start en dat persoon 2 dan vervolgens 'joint'. Waarom wordt dit niet uitgelegd? We waren 2 uur verder voordat we dat geintje doorhadden.

Maar op de Playstation 3 is multiplayen pas echt een drama. Opties met namen die verkeerde ideeën suggereren zijn meer regel dan uitzondering en videochats worden dan weer wel en dan weer niet  geïnitieerd. Soms kun je dan beter de PS3 rebooten.... Wacht even. Dat klinkt eng bekend!

Het menu van de PS3 ziet er gemakkelijk en gebruiksvriendelijk uit, maar als je echt in de opties duikt, dan loop je tegen een muur van tekortkomingen aan. Wat denk je bijvoorbeeld onder de optie 'chatinstellingen' te vinden? Als je denkt aan instellingen voor je microfoon of cam, dan heb je het mis. Het enige wat onder deze optie staat is 'videogesprek starten'. Nee, daar heb je wat aan... Pas na door alle opties gewandeld te hebben, vond ik de juiste opties om mijn headset in te stellen. Stond weer ergens onder accessoires en daar weer onder audio of zo. Ik weet het niet meer. Het was in ieder geval flink zoeken.

Maar dan komt de grootste frustratie van de hedendaagse moderne console. Die krengen gaan na een paar jaar gewoon dood. Leuk hoor, je apparaat zo goedkoop mogelijk maken, maar ondertussen wordt de consument opgescheept met kwalitatief uitermate teleurstellende apparatuur. Mijn trouwe Supernes, Dreamcast, PS One, PS2 en zelfs mijn oude Xbox doen het nog steeds prima. De Xbox 360? Is al een keer vervangen. En de Playstation 3? Die is sinds kort overleden met als gevolg dat ik een nieuwe moest kopen.

Tuurlijk, ik had de PS3 ook kunnen laten repareren door Sony voor 149 euro, maar dan krijg ik een refurbished barrel terug wat nog geen eens mijn eigen PS3 is. Dus toen maar de 320 GB PS3 slim versie gekocht. Energiezuiniger, sneller en stiller. Stiekem een beetje een upgrade dus. Maar dan begint de volgende ellende. Sony vindt het nodig om de harde schijven met encryptie te koppelen aan de PS3. Het gevolg: als je PS3 dood gaat en je hebt geen backup gemaakt van je spellen op een FAT 32 usb stick - en wie staat daar nou bij stil bij een spelcomputer? - dan kun je fluiten naar je data en dus je savegames.

De harde schijf aansluiten op de pc levert een onleesbare harde schijf op. De harde schijf plaatsen in je nieuwe PS3 is ook geen optie. Het ID van het apparaat komt namelijk niet overeen met die van de schijf en dus vindt Sony het nodig om de schijf te formatteren. Het antwoord van Sony? "Tja, je had backups moeten maken van je oude PS3". Nee, dat gaat ook gemakkelijk wanneer mijn PS3 dood is! Lekker klantvriendelijk. Ik heb nu een stuk of zes games die ik niet meer zal aanraken, omdat ik niet al die weken speeltijd opnieuw ga investeren. Ik heb een leven naast het gamen. Ik ben niet gek!

Vroeger vond ik gamen op de pc irritant. Er was namelijk altijd wel gezeur met drivers of systeem instabiliteit. Maar sinds ik een pc als console heb ingericht met een minimum aan software behalve dan games, is het één van de fijnste consoles die ik ooit heb gehad. Is er iets niet goed meer? Even een onderdeel vervangen of upgraden. Nieuwe gamepc? Even de schijf overzetten en klaar. Niks gezeur met encryptie.

Tegenwoordig is de pc een stabieler platform geworden voor gaming dan de console. Natuurlijk is de pc ook niet perfect, maar met diensten als STEAM is er moeiteloos met elkaar samen te spelen, inclusief voicechat wat het gewoon doet. Vanaf nu, als ik moet kiezen tussen welke versie van een game ik wil, zal mijn voorkeur voortaan naar de pc uitgaan.

Vroeger riep ik altijd: "Ik ben een console-gamer, want een gamepad speelt veel fijner." Vanaf nu zeg ik: "Ik ben een gamepad-gamer op de pc". De console, welke dan ook, is niet meer mijn favoriet. Het is al erg genoeg dat de fabrikanten ons met ondeugdelijke hardware opschepen, maar het is gewoon ronduit schofterig dat met jouw data zo door Sony omgesprongen wordt.

PS:
Wat data overzetten van de Xbox 360 betreft. Dat ging zonder problemen via een speciaal kabeltje. Die moest ik dan wel weer kopen voor 15 euro, maar ik had tenminste al mijn savegames nog.

Gerard Sombroek - gefrustreerde console gamer en redacteur

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.