Of je foto’s, video’s en muziek nu op je pc staan dan wel op internet, je kunt ze tegenwoordig overal naartoe streamen, in de woonkamer of daarbuiten. Daarvoor heb je natuurlijk een mediastreamer nodig. Maar welke?

Bijna alles wat je tegenwoordig bekijkt of beluistert, doe je op je computer. De digitale wereld wordt steeds groter en belangrijker, maar dat mag jou niet beperken om enkel je computer hiervoor te gebruiken. Je wil toch net zo goed naar je films kijken op je televisie? Of je favoriete muziek in de woonkamer beluisteren? Hoog tijd om al die media los te koppelen van je computer en overal beschikbaar te maken. En wat heb je daarvoor allemaal nodig? Een woord: dlna.

Muziek op één plaats is leuk, maar overal muziek in huis is nog veel fijner als je een muziekliefhebber bent. De meeste multi-roompakketten hebben een pittig prijskaartje, en dat is ook zo bij Sonos. Dat brengt multi-room muziek, streaming audio en draadloze communicatie in een aantrekkelijk pakket. De bediening is bovendien uiterst simpel via een Android of iOS smartphone, of via een aparte afstandsbediening. Met Sonos heb je naast streaming radio ook toegang tot je compete muziekbibliotheek. Je kunt zelfs per luidspreker een ander liedje kiezen, omdat niet iedereen in huis dezelfde muzieksmaak heeft. Een set met twee Play:3 luidsprekers kost € 647.

Let er wel goed op als je Apple TV wilt gebruiken in combinatie met je nas. Omdat Apple TV niet compatibel is met dlna, moet je ervoor zorgen dat je nas Apple TV ondersteunt – meer belangrijk: iTunes-server. Dit is heel belangrijk om te weten, want Apple TV heeft geen harde schijf aan boord waarop je films of muziek kunt opslaan. De reden waarom Apple TV deze optie bemoeilijkt, is hun focus op iTunes. Apple wil namelijk dat je alle films via iTunes bestelt, rechtstreeks op je Apple TV, zonder dat je daarvoor een nas of computer met dlna nodig hebt. Deze optie is voor bepaalde gebruikers voldoende, maar hou er zeker rekening mee.
Naast je televisie is Airplay net zo handig bij luidsprekers. De meeste dockingstations of draadloze luidsprekersets ondersteunen Airplay, waardoor je met een klik al je muziek kunt beluisteren door het hele huis. Airplay luidsprekers heb je in allerlei prijscategorieën, wat benadrukt dat ook muziekfanaten aan hun trekken komen. Prijzen variëren van € 149 tot € 599 euro, en zelfs meer. De JBL On Beat Air (€ 249) zit in het goedkopere segment en de Bowers & Wilkins Zeppelin Air (€ 599 euro) duidelijk in het duurdere.

Films wil je graag op je televisie zien, maar muziek mag er best overal zijn. Om handig muziek vanaf je computer of nas te spelen, kan je een mediastreamer op een home-cinemasysteem aansluiten. Een tweede alternatief hebben we ook al aangehaald bij Airplay, waar je met je iPad, iPhone of iPod Touch draadloos muziek kunt beluisteren. Er zijn voor muziek nog veel meer opties, al dan niet multi-room.
Een gevestigde waarde is Squeezebox. Logitech heeft deze netwerkspecialist gekocht en ondergebracht onder de merknaam Logitech UE. Hun muziekspeler combineert internetradio en je muziekbibliotheek in een handig klein doosje. Het enige wat je nodig hebt, is een (draadloze) internetverbinding. Opnieuw heb je een computer nodig waarop je muziekcollectie staat, of een nas. Er bestaan muziekspelers die je moet verbinden met een bestaande muziekinstallatie, zoals de Pioneer N-30 (€ 349), maar er zijn er ook met ingebouwde luidsprekers, zoals de Logitech UE Smart Radio (€ 179).

Apple staat erom bekend dat het eigen standaarden gebruikt die niet compatibel zijn met andere apparaten. Dat geldt ook in het geval van dlna, want Apple ondersteunt dit protocol helemaal niet. Het bedrijf heeft namelijk een eigen standaard ontwikkeld. Met AirPlay – dat voornamelijk bedoeld is voor het draadloos versturen van audio en video – wordt ongeveer hetzelfde bereikt als met dlna, maar het is bijvoorbeeld ook geschikt voor draadloze speakers. AirPlay is echter niet compatibel met dlna, zodat afspelen van of naar dlna-apparaten vaak niet mogelijk is.
Wat gebeurt er als een belangrijke fabrikant als Apple iets nieuws start? Dan zijn alle accessoirefabrikanten er als de kippen bij. Airplay-toestellen schieten als paddenstoelen uit de grond, van luidsprekers tot mediastreamers. De meest evidente koppeling is met een Apple TV (€ 119) mediastreamer. Dit bijzonder kleine apparaatje kan al je media vanaf je iPhone, iPad of iPod Touch draadloos bereiken en direct op het grote scherm tonen. Ideaal wanneer je bijvoorbeeld een spelletje op het grote scherm wilt spelen, een film wilt afspelen of gewoon wat foto’s wilt tonen vanaf je iOS-toestel.

De interessantste plaats waar je graag al je media wilt bekijken, is waarschijnlijk de woonkamer. Foto’s op een groot scherm tonen, films van je computer afspelen, daarvoor dient tenslotte die mooie grote flatscreen! De meeste flatscreens hebben tegenwoordig een usb-aansluiting waar je een usb-stick met media kunt inpluggen. Handig om af en toe te gebruiken, maar als je regelmatig je televisie wilt inschakelen voor al je media, raden wij je toch aan om een aparte mediastreamer in huis te halen voor een beter gebruiksgemak. Dit is (meestal) een klein toestel dat je rechtstreeks met je televisie verbindt.

Er zijn twee soorten mediastreamers: met en zonder harde schijf. Eentje zonder harde schijf is goedkoper, zoals de Xtreamer TV (€ 129), maar hiermee ben je volledig afhankelijk van je thuisnetwerk of een aparte usb-stick. Heb je je computer waarop de media staat niet aan staan, of heb je geen nas in huis? Dan moet je de computer inschakelen of een usb-stick halen. Zo’n mediastreamer zonder harde schijf is bovendien ook heel klein, waardoor ze de gekste vormen kunnen aannemen. De Boxee Box van D-Link (€ 169) is hiervan het beste voorbeeld.
De mediastreamers met harde schijf zijn een stuk praktischer dankzij hun vaste opslagcapaciteit. Meestal worden ze leeg verkocht, zoals de uitstekende maar dure Popcorn Hour A-400 (€ 309), waardoor je zelf nog kunt kiezen wat voor harde schijf je installeert. Sommige fabrikanten brengen ook een mediastreamer op de markt met een ingebouwde harde schijf, zoals de Western Digital TV Live Hub 1TB (€ 189). Het voordeel van die harde schijf is dat je daarop veel films en foto’s kunt zetten. Heel handig wanneer je geen nas in huis hebt en je niet steeds je computer wilt inschakelen.

Om een vlekkeloze media-ervaring te hebben, is een universele standaard nodig. Sinds 2003 is die er: dlna, opgezet door Sony. Op de verpakking van vrijwel iedere nieuwe televisie, blurayspeler of mediastreamer in de winkel vind je het logo van dlna terug. Maar wat betekent dit logo eigenlijk, en belangrijker: wat hebt je er thuis aan? Kort gezegd is een apparaat dat voorzien is van dlna in staat om andere apparaten met dezelfde functionaliteit te herkennen in een netwerk, zonder extra instellingen. Via het dlna-protocol kan bijvoorbeeld een mediaspeler muziek rechtstreeks afspelen op een televisie, zonder dat de televisie hiervoor zelf bediend hoeft te worden. De enige vereisten om multimedia vanaf een apparaat op een ander apparaat af te spelen, zijn: a) dat het apparaat waar naartoe wordt gespeeld, is ingeschakeld, b) dat het aan een netwerk hangt – bedraad of draadloos – en natuurlijk c) dat het dlna ondersteunt.
Dlna-gecertificeerde apparaten maken gebruik van een netwerkprotocol om elkaar te kunnen vinden en zien binnen een thuisnetwerk. Als je een apparaat met dlna wil gebruiken binnen een netwerk thuis, dan zal je minstens moeten beschikken over een router met dhcp-functionaliteit, zodat alle apparaten die op het netwerk zijn aangesloten, automatisch van een ip-adres worden voorzien.

Dlna-apparaten werken allemaal volgens het universal Plug and Play (upnp)-principe. Via upnp worden toestellen binnen het netwerk herkend aan de hand van de naam van het apparaat en het ip-adres. Zonder universal Plug and Play werkt dlna niet (goed), omdat apparaten binnen een netwerk dan niet gevonden kunnen worden. Een netwerkrouter die upnp ondersteunt, kan het zoeken naar alle upnp-apparaten overigens aanzienlijk versnellen.
Veel mensen realiseren het zich niet, maar ook Windows 7 en Windows 8 zijn dlna-compatibel. Via Windows Media Player 12 is het namelijk mogelijk om van alle dlna-compatibele apparaten in het netwerk de media af te spelen. Apparaten die media kunnen afspelen naar een ander apparaat, kunnen ook gebruikmaken van Windows Media Player om die media op de betreffende computer af te spelen. Ook onderling kan er audio en video van en naar de verschillende Media Players op computers binnen een netwerk worden gestuurd. Microsoft heeft de dlna-functionaliteit van Windows standaard echter uitgeschakeld. Schakel die dus eenmalig in, en Windows onthoudt die wijziging voor altijd.

Providers verleiden je graag met pakketten van 1 Gbit/s of meer, maar de meeste huishoudens benutten die bandbreedte zelden volledig. Of je nu streamt in 4K, fanatiek gamet of veel thuiswerkt, de juiste snelheid kiezen kan je flink wat geld besparen. We leggen uit hoeveel Mbit/s daadwerkelijk vereist is voor een stabiele verbinding zonder onnodige kosten.

Om te bepalen wat je nodig hebt, moet je eerst weten wat je verbruikt. Internetsnelheid wordt uitgedrukt in megabit per seconde, oftewel Mbit/s. Voor simpel surfgedrag, zoals het lezen van nieuwswebsites of het versturen van e-mails, heb je nauwelijks bandbreedte nodig. Vaak is 10 tot 20 Mbit/s in combinatie met een fatsoenlijke router al ruim voldoende. De echte belasting ontstaat pas bij het streamen van video. Diensten als Netflix of Disney+ geven duidelijke richtlijnen: voor een film in Full HD heb je ongeveer 5 Mbit/s nodig, maar wil je in de hoogste 4K-kwaliteit kijken, dan loopt dat al snel op naar 25 Mbit/s per stream. Als je in je eentje woont en vooral streamt, is een instapabonnement van 50 tot 100 Mbit/s dus vaak al meer dan genoeg.

De impact van meerdere gebruikers

De rekensom verandert zodra er meerdere mensen tegelijkertijd van het netwerk gebruikmaken. Je moet de internetverbinding zien als een digitale waterleiding: als iedereen tegelijk de kraan openzet, neemt de druk af. In een gezinssituatie waar de één een film in 4K kijkt, de ander een groot spelbestand downloadt en een derde persoon aan het videobellen is, telt het verbruik al snel op. Voor een gemiddeld gezin van vier personen wordt een snelheid tussen de 100 en 200 Mbit/s aangeraden. Hiermee voorkom je de gevreesde buffer-cirkels tijdens het filmkijken en zorg je dat downloads op de achtergrond de rest van het verkeer niet platleggen.

©Pixel-Shot

Uploadsnelheid bij thuiswerken

Veel consumenten staren zich blind op de downloadsnelheid, oftewel hoe snel je gegevens binnenhaalt. Maar sinds het massale thuiswerken is de uploadsnelheid minstens zo belangrijk geworden. Die bepaalt immers hoe snel jij gegevens naar het internet kan versturen. Tijdens een videogesprek via Teams of Zoom moet jouw beeld en geluid helder bij de collega's aankomen.

Bij traditionele kabelverbindingen is de uploadsnelheid vaak een fractie van de downloadsnelheid. Glasvezel biedt hier een groot voordeel omdat de upload- en downloadsnelheid daar meestal gelijk zijn (symmetrisch). Als je vaak grote bestanden naar de cloud stuurt of veel videobelt, is een abonnement met een hogere uploadsnelheid geen overbodige luxe.

Gigabit-internet vaak overkill

Providers adverteren steeds vaker met snelheden van 1000 Mbit/s (1 Gbit/s) of hoger. Hoewel dat indrukwekkend klinkt, is het voor de gemiddelde consument vaak overkill. Je merkt dat verschil eigenlijk alleen als je zeer regelmatig gigantische bestanden downloadt, zoals updates voor moderne games die soms wel 100 GB groot zijn. Met een gigabit-verbinding is zo'n update in enkele minuten binnen, terwijl je met een 100Mbit/s-verbinding wat langer moet wachten. Voor dagelijks gebruik, inclusief streamen en surfen, merk je in de praktijk weinig verschil tussen 200 Mbit/s en 1000 Mbit/s, omdat de servers van websites en streamingdiensten de snelheid vaak zelf beperken.

Wifi als vertragende factor

Besef tot slot dat de snelheid die je bij je provider inkoopt niet altijd de snelheid is die je op je apparaat haalt. Vaak ligt een trage verbinding niet aan het abonnement, maar aan de wifi-dekking in huis. Een duur abonnement van 1 Gbit/s lost een slecht wifi-signaal op zolder niet op. Voordat je je abonnement upgradet omdat het internet traag aanvoelt, is het verstandig om eerst te controleren of je router op een goede plek staat of dat je wellicht een mesh-netwerk nodig hebt om het signaal te verbeteren. In veel gevallen is investeren in betere wifi-apparatuur effectiever dan betalen voor een hogere snelheid die je draadloos toch niet kunt benutten.

Je document is af, maar je wilt duidelijk maken dat het vertrouwelijk is of dat het een conceptversie betreft of enkel intern mag worden gedeeld. Dat kan eenvoudig met een watermerk. Zo geef je het bestand niet alleen een professionele uitstraling, maar ook een duidelijke bescherming.

Stap 1: Op één pagina

Word biedt uitgebreide mogelijkheden om een watermerk toe te voegen. Je kunt niet alleen het lettertype en de stijl aanpassen, maar ook de lay-out naar wens instellen. Net als kop- en voetteksten verschijnt een watermerk standaard op alle pagina's van een document, behalve op de omslagpagina. Wil je een watermerk slechts op één pagina plaatsen? Klik dan op de gewenste plek in het document. Ga vervolgens in het lintmenu naar het tabblad Ontwerpen en kies in de sectie Pagina-achtergrond de knop Watermerk. Via het pijltje eronder krijg je verschillende lay-outs te zien. Klik met de rechtermuisknop op de gewenste optie en selecteer Invoegen op huidige documentpositie. Het watermerk verschijnt direct in zachtgrijs onder de tekst. Omdat het in een tekstvak staat, kun je het eenvoudig bewerken. Pas de tekst aan, wijzig het lettertype en geef het de gewenste stijl, net zoals bij ieder ander tekstvak.

Stap 2: Op alle pagina's

Wil je een watermerk op alle pagina's van het Word-document? Ga dan naar Ontwerpen / Watermerk / Aangepast watermerk. Er verschijnt een venster met de titel Afgedrukt watermerk. Kies daar de optie Tekstwatermerk (standaard staat Geen watermerk geselecteerd). Vul de gewenste tekst in en bepaal het lettertype en de grootte. Met de optie Semitransparant maak je het watermerk subtieler. Tot slot kies je voor een horizontale of diagonale weergave, klik je op Toepassen en bevestig je met OK.

Stap 3: Afbeeldingswatermerk

In hetzelfde venster kun je ook een afbeeldingswatermerk toevoegen. Vink hiervoor de optie Afbeelding als watermerk aan en klik op Afbeelding selecteren. Je kiest vervolgens een grafisch bestand op de harde schijf of op OneDrive. Ook is het mogelijk om via Bing online naar een afbeelding te zoeken. In dit voorbeeld kiezen we een afbeelding van de harde schijf. Laat de instelling Schaal bij voorkeur op Automatisch staan, zodat de grootte van het watermerk zich aanpast aan de bladspiegel. Met de optie Wassen maak je de afbeelding lichter, zodat de tekst goed leesbaar blijft.