Als je de gelukkige eigenaar van een Raspberry Pi bent, maak je je eigen streaming-audiosysteem in een handomdraai. We tonen je wat je nodig hebt, hoe je de software Pi MusicBox installeert, hoe je alle mogelijkheden configureert en hoe je het bestuurt.

01 Pi MusicBox

In de vorige Raspberry-workshops hebben we meestal heel wat installatie- en configuratiewerk van de software zelf gedaan, maar om deze reeks af te sluiten gaan we het gemakkelijker maken. Wouter van Wijk heeft namelijk Pi MusicBox gemaakt, een gemakkelijk te gebruiken versie van Raspbian die van je Raspberry Pi een streaming muziekspeler maakt. Je Pi streamt dan muziek van Spotify Premium, Google Music of SoundCloud, en je bestuurt die vanaf je smartphone, tablet of pc. Het enige wat je moet doen, is het image op de SD-kaart van je Pi installeren. Lees ook: 15 alternatieven voor de Raspberry Pi.

©PXimport

02 Download image

Download het image van Pi MusicBox, halverwege de pagina staat een link onder het kopje Installation. Op het moment van schrijven was het versie 0.5. Pak het zip-bestand uit, waarna je een img-bestand en de handleiding ziet. Het img-bestand is 960 MB groot en past op een SD-kaartje van 1 GB. Steek het SD-kaartje in de kaartlezer van je computer. Download het programma Win32 Disk Imager en start het. Geef bij Device de schijfletter van je SD-kaart op en klik op het mapicoontje om het image-bestand te selecteren. Klik onderaan op Write om het image naar de SD-kaart te schrijven.

©PXimport

03 Start MusicBox

Verwijder de geheugenkaart en steek die in de Pi, die je ook op het netwerk aansluit met een ethernetkabel. Wil je wifi of een externe usb-audio-interface gebruiken, steek die dan in een usb-slot vóór je de Pi opstart. Steek daarna de stroomkabel erin, waarna het minicomputertje van het kaartje opstart. Na een tijdje is je Pi online en bezoek je in een browser op je lokale netwerk het adres http://musicbox.local. Indien dat niet werkt, log in op de pi (gebruikersnaam root, wachtwoord musicbox). Zoek het IP-adres op met de opdracht hostname -I, en typ dit IP-adres in de browser van je pc of mobiele apparaat.

©PXimport

Standaardgeluid

Pi MusicBox ondersteunt de standaard audio-interfaces van de Pi. De analoge uitgang geeft niet zo'n goed geluid, maar die kun je wel gebruiken om je opstelling te testen. De Pi ondersteunt ook audio via de HDMI-uitgang, maar dan heb je een tv of computerscherm met audio nodig. Het is dus duidelijk: de Pi is eigenlijk niet gemaakt voor muziek.

©PXimport

Externe audio-interfaces

Voor de beste geluidservaring breid je je Pi uit met een externe audio-interface. Er bestaan heel wat usb-audiokaarten die door de Pi ondersteund zijn. Kijk voor een selectie op de pagina Embedded Linux Wiki. Een andere optie is de HifiBerry, een dochterkaartje voor de Raspberry Pi revisie 2, ondersteund door Pi MusicBox. Er is een versie met analoge output en een met een S/PDIF-connector.

04 Internetradio

Via deze webinterface bestuur je nu Pi MusicBox vanaf je pc, smartphone of tablet. Internetradiozenders en podcasts kun je al onmiddellijk beluisteren. Klik daarvoor links op Browse, en dan op TuneIn of Dirble voor internetradio of op Podcasts als je een podcast wilt beluisteren. Daaronder vind je nog allerlei categorieën, bijvoorbeeld voor muziekgenres of onderwerpen. Klik op een radiostation of aflevering van een podcast om hem op je MusicBox af te spelen. Klik op Back om terug naar de vorige map te gaan.

©PXimport

05 Zoeken

Als je niet de hele menustructuur wilt doorlopen op zoek naar radiozenders, gebruik dan de zoekfunctie. Klik links op Search of bovenaan rechts op het icoontje van het vergrootglas. Vul een zoekterm in en druk op Enter. In de zoekresultaten vind je alle radiostations en podcasts die aan je zoekterm voldoen. Klik erop om ze af te spelen. Probeer ondertussen ook eens wat andere knopjes uit. Rechtsonder zie je een pauzeknopje, links onder het menu vind je de volumeregelaar en een klik op de horizontale streepjes bovenaan verbergt het menu.

©PXimport

06 Zelf radiostations toevoegen

Als je favoriete radiostation niet in de lijst staat, voeg je die eenvoudig toe. Klik links op Radio. In de twee tekstvelden boven het knopje Play / Save vul je achtereenvolgens de url van de playlist van het radiostation in en de naam. Druk daarna op Play / Save om je radiostation op te slaan en af te spelen. De laatste 25 internetradio's die je toevoegt worden overigens op deze pagina bijgehouden. Helaas wordt dat in een browsercookie opgeslagen. Voeg je op je smartphone een radiostation toe, dan kun je die niet vanaf je pc opstarten.

©PXimport

07 Spotify Premium

Ben je de gelukkige eigenaar van een Spotify Premium-abonnement, dan heeft Pi MusicBox nog meer voor je in petto. Helaas laat Spotify gebruikers van de gratis versie van de dienst niet toe om muziek naar zogenoemde third-party clients te streamen. Heb je een gratis account, dan zul je dus je abonnement moeten upgraden. Twijfel je nog, dan kun je altijd 30 dagen gratis Spotify Premium uitproberen. Let wel op: je moet daarvoor je betaalgegevens invullen en Spotify zal automatisch 9,99 euro incasseren als je niet binnen de 30 dagen je Premium-abonnement stopzet.

©PXimport

08 Spotify-account instellen

Nu moet je de gegevens van je Spotify-account nog invullen in Pi MusicBox. Klik daarvoor links in de webinterface van Pi MusicBox op Settings en onder Services op Spotify. Schakel daar de Spotify-ondersteuning in en vul je gebruikersnaam en wachtwoord in. Eventueel kies je een lagere bitrate als je niet te veel bandbreedte wilt verbruiken tijdens het streamen van muziek. Klik tot slot onderaan de pagina op Update settings. Je Raspberry Pi zal nu herstarten en als alles goed gaat na de herstart toegang hebben tot Spotify.

©PXimport

09 Bekijk Spotify

Als je vervolgens naar het menu Browse gaat, zie je dat er een onderdeel Spotify toegevoegd is. Klik je erop, dan krijg je mappen te zien met je persoonlijke topnummers, wereldwijde topnummers en topnummers per land. Daaruit speel je eenvoudig nummers door erop te klikken. Klik je daarna bovenaan links op Now Playing, dan krijg je een afbeelding van het liedje te zien en een voortgangsindicator.

©PXimport

10 Afspeellijsten

Als je in Spotify afspeellijsten hebt aangemaakt of je op afspeellijsten van anderen hebt geabonneerd, zijn die ook in Pi MusicBox beschikbaar. Klik daarvoor linksboven op Playlists en kies dan je afspeellijst. Rechts krijg je dan alle nummers te zien. Klik je eenvoudigweg op een nummer, dan wordt het afgespeeld. Je hebt nog meer opties als je rechts bij een nummer op de drie vierkantjes klikt. Je kunt het nummer aan je wachtrij toevoegen achter het huidige liedje, onderaan de wachtrij toevoegen of alle liedjes uit deze afspeellijst onderaan je wachtrij toevoegen.

©PXimport

11 Zoeken op Spotify

De zoekfunctie van Pi MusicBox wordt nog handiger als je je Spotify-account hebt toegevoegd. Je kunt hiermee immers in de hele collectie van Spotify zoeken. De resultaten krijg je mooi per artiest en per album te zien. De nummers kun je weer onmiddellijk afspelen of aan je wachtrij toevoegen. Als je op een artiest of album klikt, krijg je de nummers van die artiest of op dat album op een afzonderlijke pagina te zien. Zo speel je heel snel willekeurige songs van Spotify af op je Raspberry Pi.

©PXimport

12 Wachtrij

De wachtrij krijg je te zien als je links op Queue klikt. Wil je de huidige wachtrij leeg maken, klik dan bovenaan rechts op Clear. Wil je een nummer uit de wachtrij verwijderen, klik dan op de drie vierkantjes rechts en dan op Remove from Queue. Helaas is de wachtrij nog vrij rudimentair: wanneer een lied in de rij staat, kun je de volgorde van afspelen niet veranderen. Je kunt een nummer wel afspelen voordat deze aan de beurt is door erop te klikken. Daarna gaat je wachtrij gewoon verder na dat liedje.

©PXimport

Moderne browsers

©PXimport

Pi MusicBox vereist een moderne browser om de webinterface te kunnen gebruiken. Dat betekent minimaal Firefox 11, Chrome 14, Internet Explorer 10 of Safari 6; of (in alle gevallen) een hoger versienummer. Heb je een recente iPad of iPhone, dan is de ondersteuning ook goed. De standaard Android-browser is minder goed ondersteund. De ontwikkelaar van Pi MusicBox raadt daarvoor in de plaats Chrome Mobile of Firefox Mobile aan, die wel met de webinterface overweg kunnen.

©PXimport

13 Mobiele besturing

Pi MusicBox draait ook een MPD-server (Music Player Daemon). Dat betekent dat MusicBox ook aan te sturen is met een MPD-client op je smartphone, zoals MPDroid voor Android of MPoD voor iOS. Laat na de installatie de Default connection settings staan. Vul bij Host het IP-adres van je Pi in. Ga daarna naar het hoofdmenu. Je kunt nu MusicBox besturen vanaf je smartphone of tablet. Met de zoekfunctie kun je nu zelfs vanaf je smartphone in de hele collectie van Spotify zoeken als je je account aan Pi MusicBox gekoppeld hebt.

©PXimport

14 Last.fm-account instellen

Wil je dat alle nummers die je op je Pi-muzieksysteem afspeelt aan je Last.fm-lijst worden toegevoegd, geef dan in de instellingen van Pi MusicBox je Last.fm-account in. Klik daarvoor op Last.FM, schakel de ondersteuning met het schuifknopje in en vul je gebruikersnaam en wachtwoord in. Klik helemaal onderaan op Update settings en wacht tot je Pi herstart is. Daarna wordt je Last.fm-lijst op de achtergrond continu bijgewerkt met de muziek die je op MusicBox afspeelt en vind je de tracks in je lijst met scrobbles.

©PXimport

15 Muziek op het netwerk (1)

Een andere interessante bron van muziek om op je Pi-muzieksysteem af te spelen is natuurlijk de muziek op je eigen lokale netwerk. Heb je een uitgebreide muziekcollectie op je computer staan, dan kun je die ook via MusicBox afspelen. Je deelt eenvoudigweg je muziekmap op je Windows-pc met de rest van je netwerk. Daarna klik je in de instellingen van Pi MusicBox op Network en wijzig je indien nodig de standaardnaam van de werkgroep (WORKGROUP) naar die van jouw netwerk. In Windows 7 en 8 krijg je de werkgroepnaam te zien als je op Windows-toets+Pause drukt.

©PXimport

16 Muziek op het netwerk (2)

Daarna klik je in de instellingen van Pi MusicBox op Music files. Typ onder Network Drive het adres van je netwerkshare met muziekbestanden in de volgende vorm: //servernaam/sharenaam. Indien je netwerkshare enkel toegankelijk is met een geldige gebruikersnaam en wachtwoord, vul deze daaronder ook in. Vul niets in voor gasttoegang. Schakel tot slot Scan Music Files in, zodat Pi MusicBox naar je muziekbestanden gaat zoeken op je netwerkshare. Klik daarna onderaan op Update settings om je Pi te herstarten.

©PXimport

17 Muziek op het netwerk afspelen

Als je veel muziek op je netwerkshare gedeeld hebt, kan het wel even duren voordat de Pi helemaal is opgestart. Na die eerste scan weet MusicBox echter de locatie van de bestanden en is het scannen bij elke start niet per se nodig. Schakel de optie Scan Music Files in de instellingen daarom uit als je niet zo vaak nieuwe muziek toevoegt. Telkens als je bestanden op je netwerkshare hebt toegevoegd, moet je je Pi herstarten met de optie Scan Music Files ingeschakeld om de nieuwe nummers te indexeren. Je muziekbestanden vind je onder Browser bij Local media.

©PXimport

18 Lokale bestanden

Pi MusicBox kan ook muziekbestanden van zijn SD-kaart lezen. We raden dat niet echt aan, omdat een SD-kaart slechts een kleine capaciteit heeft en niet zo'n betrouwbaar opslagmedium is. Maar het is mogelijk. Ga daarvoor eerst in de instellingen van Pi MusicBox naar Music files en schakel Resize filesystem in. Het image van Pi MusicBox dat je op je SD-kaartje geschreven hebt maakt immers niet gebruik van de volledige capaciteit van je SD-kaartje. Herstart en sleep de bestanden naar je MusicBox, die in het Windows-netwerk zichtbaar is. Schakel Scan Music Files in en herstart nog een keer.

©PXimport

19 Configuratiebestand

Heb je in de instellingen iets zo hard verknoeid dat je er niet meer in slaagt om via de webinterface van Pi MusicBox de schade te herstellen, dan is er nog een uitweg. Schakel je Pi uit, haal het SD-kaartje eruit en steek die in de kaartlezer van je computer. Zodra Windows je de inhoud van het SD-kaartje toont, open je de map config. Open daarin het bestand settings.ini met Kladblok. Alle regels die met een # beginnen zijn commentaar: uitleg over de bijbehorende instellingen. Pas de nodige zaken aan, steek het SD-kaartje terug in je Pi en start die op.

©PXimport

20 PuTTY

Wil je wat meer onder de motorkap kijken, schakel dan in de instellingen van Pi MusicBox Enable SSH in. Na een klik op Update settings en een herstart van je Pi kun je nu inloggen via PuTTY, zoals je misschien gewend bent van vorige workshops over de Raspberry Pi. Vul als gebruikersnaam root in en als wachtwoord musicbox. Toegang via PuTTY is handig bij problemen: zo kun je de inhoud van de logbestanden bekijken om foutmeldingen op te sporen.

©PXimport

21 Hulp

Kom je problemen tegen, bekijk dan zeker eerst de FAQ en de handleiding op de website van Pi MusicBox, want wie weet staat je probleem daar wel uitgelegd. Je vindt er ook uitleg over wat wel en niet kan, en hoe je van bepaalde geavanceerde mogelijkheden gebruikmaakt. Op de website www.mopidy.com, het project waarop Pi MusicBox gebaseerd is, vind je ook heel wat documentatie als je je verder in Pi MusicBox wilt verdiepen, evenals een mailinglist en een 'issue tracker' met de bekende problemen.

©PXimport

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.