Als je de gelukkige eigenaar van een Raspberry Pi bent, maak je je eigen streaming-audiosysteem in een handomdraai. We tonen je wat je nodig hebt, hoe je de software Pi MusicBox installeert, hoe je alle mogelijkheden configureert en hoe je het bestuurt.

01 Pi MusicBox

In de vorige Raspberry-workshops hebben we meestal heel wat installatie- en configuratiewerk van de software zelf gedaan, maar om deze reeks af te sluiten gaan we het gemakkelijker maken. Wouter van Wijk heeft namelijk Pi MusicBox gemaakt, een gemakkelijk te gebruiken versie van Raspbian die van je Raspberry Pi een streaming muziekspeler maakt. Je Pi streamt dan muziek van Spotify Premium, Google Music of SoundCloud, en je bestuurt die vanaf je smartphone, tablet of pc. Het enige wat je moet doen, is het image op de SD-kaart van je Pi installeren. Lees ook: 15 alternatieven voor de Raspberry Pi.

©PXimport

02 Download image

Download het image van Pi MusicBox, halverwege de pagina staat een link onder het kopje Installation. Op het moment van schrijven was het versie 0.5. Pak het zip-bestand uit, waarna je een img-bestand en de handleiding ziet. Het img-bestand is 960 MB groot en past op een SD-kaartje van 1 GB. Steek het SD-kaartje in de kaartlezer van je computer. Download het programma Win32 Disk Imager en start het. Geef bij Device de schijfletter van je SD-kaart op en klik op het mapicoontje om het image-bestand te selecteren. Klik onderaan op Write om het image naar de SD-kaart te schrijven.

©PXimport

03 Start MusicBox

Verwijder de geheugenkaart en steek die in de Pi, die je ook op het netwerk aansluit met een ethernetkabel. Wil je wifi of een externe usb-audio-interface gebruiken, steek die dan in een usb-slot vóór je de Pi opstart. Steek daarna de stroomkabel erin, waarna het minicomputertje van het kaartje opstart. Na een tijdje is je Pi online en bezoek je in een browser op je lokale netwerk het adres http://musicbox.local. Indien dat niet werkt, log in op de pi (gebruikersnaam root, wachtwoord musicbox). Zoek het IP-adres op met de opdracht hostname -I, en typ dit IP-adres in de browser van je pc of mobiele apparaat.

©PXimport

Standaardgeluid

Pi MusicBox ondersteunt de standaard audio-interfaces van de Pi. De analoge uitgang geeft niet zo'n goed geluid, maar die kun je wel gebruiken om je opstelling te testen. De Pi ondersteunt ook audio via de HDMI-uitgang, maar dan heb je een tv of computerscherm met audio nodig. Het is dus duidelijk: de Pi is eigenlijk niet gemaakt voor muziek.

©PXimport

Externe audio-interfaces

Voor de beste geluidservaring breid je je Pi uit met een externe audio-interface. Er bestaan heel wat usb-audiokaarten die door de Pi ondersteund zijn. Kijk voor een selectie op de pagina Embedded Linux Wiki. Een andere optie is de HifiBerry, een dochterkaartje voor de Raspberry Pi revisie 2, ondersteund door Pi MusicBox. Er is een versie met analoge output en een met een S/PDIF-connector.

04 Internetradio

Via deze webinterface bestuur je nu Pi MusicBox vanaf je pc, smartphone of tablet. Internetradiozenders en podcasts kun je al onmiddellijk beluisteren. Klik daarvoor links op Browse, en dan op TuneIn of Dirble voor internetradio of op Podcasts als je een podcast wilt beluisteren. Daaronder vind je nog allerlei categorieën, bijvoorbeeld voor muziekgenres of onderwerpen. Klik op een radiostation of aflevering van een podcast om hem op je MusicBox af te spelen. Klik op Back om terug naar de vorige map te gaan.

©PXimport

05 Zoeken

Als je niet de hele menustructuur wilt doorlopen op zoek naar radiozenders, gebruik dan de zoekfunctie. Klik links op Search of bovenaan rechts op het icoontje van het vergrootglas. Vul een zoekterm in en druk op Enter. In de zoekresultaten vind je alle radiostations en podcasts die aan je zoekterm voldoen. Klik erop om ze af te spelen. Probeer ondertussen ook eens wat andere knopjes uit. Rechtsonder zie je een pauzeknopje, links onder het menu vind je de volumeregelaar en een klik op de horizontale streepjes bovenaan verbergt het menu.

©PXimport

06 Zelf radiostations toevoegen

Als je favoriete radiostation niet in de lijst staat, voeg je die eenvoudig toe. Klik links op Radio. In de twee tekstvelden boven het knopje Play / Save vul je achtereenvolgens de url van de playlist van het radiostation in en de naam. Druk daarna op Play / Save om je radiostation op te slaan en af te spelen. De laatste 25 internetradio's die je toevoegt worden overigens op deze pagina bijgehouden. Helaas wordt dat in een browsercookie opgeslagen. Voeg je op je smartphone een radiostation toe, dan kun je die niet vanaf je pc opstarten.

©PXimport

07 Spotify Premium

Ben je de gelukkige eigenaar van een Spotify Premium-abonnement, dan heeft Pi MusicBox nog meer voor je in petto. Helaas laat Spotify gebruikers van de gratis versie van de dienst niet toe om muziek naar zogenoemde third-party clients te streamen. Heb je een gratis account, dan zul je dus je abonnement moeten upgraden. Twijfel je nog, dan kun je altijd 30 dagen gratis Spotify Premium uitproberen. Let wel op: je moet daarvoor je betaalgegevens invullen en Spotify zal automatisch 9,99 euro incasseren als je niet binnen de 30 dagen je Premium-abonnement stopzet.

©PXimport

08 Spotify-account instellen

Nu moet je de gegevens van je Spotify-account nog invullen in Pi MusicBox. Klik daarvoor links in de webinterface van Pi MusicBox op Settings en onder Services op Spotify. Schakel daar de Spotify-ondersteuning in en vul je gebruikersnaam en wachtwoord in. Eventueel kies je een lagere bitrate als je niet te veel bandbreedte wilt verbruiken tijdens het streamen van muziek. Klik tot slot onderaan de pagina op Update settings. Je Raspberry Pi zal nu herstarten en als alles goed gaat na de herstart toegang hebben tot Spotify.

©PXimport

09 Bekijk Spotify

Als je vervolgens naar het menu Browse gaat, zie je dat er een onderdeel Spotify toegevoegd is. Klik je erop, dan krijg je mappen te zien met je persoonlijke topnummers, wereldwijde topnummers en topnummers per land. Daaruit speel je eenvoudig nummers door erop te klikken. Klik je daarna bovenaan links op Now Playing, dan krijg je een afbeelding van het liedje te zien en een voortgangsindicator.

©PXimport

10 Afspeellijsten

Als je in Spotify afspeellijsten hebt aangemaakt of je op afspeellijsten van anderen hebt geabonneerd, zijn die ook in Pi MusicBox beschikbaar. Klik daarvoor linksboven op Playlists en kies dan je afspeellijst. Rechts krijg je dan alle nummers te zien. Klik je eenvoudigweg op een nummer, dan wordt het afgespeeld. Je hebt nog meer opties als je rechts bij een nummer op de drie vierkantjes klikt. Je kunt het nummer aan je wachtrij toevoegen achter het huidige liedje, onderaan de wachtrij toevoegen of alle liedjes uit deze afspeellijst onderaan je wachtrij toevoegen.

©PXimport

11 Zoeken op Spotify

De zoekfunctie van Pi MusicBox wordt nog handiger als je je Spotify-account hebt toegevoegd. Je kunt hiermee immers in de hele collectie van Spotify zoeken. De resultaten krijg je mooi per artiest en per album te zien. De nummers kun je weer onmiddellijk afspelen of aan je wachtrij toevoegen. Als je op een artiest of album klikt, krijg je de nummers van die artiest of op dat album op een afzonderlijke pagina te zien. Zo speel je heel snel willekeurige songs van Spotify af op je Raspberry Pi.

©PXimport

12 Wachtrij

De wachtrij krijg je te zien als je links op Queue klikt. Wil je de huidige wachtrij leeg maken, klik dan bovenaan rechts op Clear. Wil je een nummer uit de wachtrij verwijderen, klik dan op de drie vierkantjes rechts en dan op Remove from Queue. Helaas is de wachtrij nog vrij rudimentair: wanneer een lied in de rij staat, kun je de volgorde van afspelen niet veranderen. Je kunt een nummer wel afspelen voordat deze aan de beurt is door erop te klikken. Daarna gaat je wachtrij gewoon verder na dat liedje.

©PXimport

Moderne browsers

©PXimport

Pi MusicBox vereist een moderne browser om de webinterface te kunnen gebruiken. Dat betekent minimaal Firefox 11, Chrome 14, Internet Explorer 10 of Safari 6; of (in alle gevallen) een hoger versienummer. Heb je een recente iPad of iPhone, dan is de ondersteuning ook goed. De standaard Android-browser is minder goed ondersteund. De ontwikkelaar van Pi MusicBox raadt daarvoor in de plaats Chrome Mobile of Firefox Mobile aan, die wel met de webinterface overweg kunnen.

©PXimport

13 Mobiele besturing

Pi MusicBox draait ook een MPD-server (Music Player Daemon). Dat betekent dat MusicBox ook aan te sturen is met een MPD-client op je smartphone, zoals MPDroid voor Android of MPoD voor iOS. Laat na de installatie de Default connection settings staan. Vul bij Host het IP-adres van je Pi in. Ga daarna naar het hoofdmenu. Je kunt nu MusicBox besturen vanaf je smartphone of tablet. Met de zoekfunctie kun je nu zelfs vanaf je smartphone in de hele collectie van Spotify zoeken als je je account aan Pi MusicBox gekoppeld hebt.

©PXimport

14 Last.fm-account instellen

Wil je dat alle nummers die je op je Pi-muzieksysteem afspeelt aan je Last.fm-lijst worden toegevoegd, geef dan in de instellingen van Pi MusicBox je Last.fm-account in. Klik daarvoor op Last.FM, schakel de ondersteuning met het schuifknopje in en vul je gebruikersnaam en wachtwoord in. Klik helemaal onderaan op Update settings en wacht tot je Pi herstart is. Daarna wordt je Last.fm-lijst op de achtergrond continu bijgewerkt met de muziek die je op MusicBox afspeelt en vind je de tracks in je lijst met scrobbles.

©PXimport

15 Muziek op het netwerk (1)

Een andere interessante bron van muziek om op je Pi-muzieksysteem af te spelen is natuurlijk de muziek op je eigen lokale netwerk. Heb je een uitgebreide muziekcollectie op je computer staan, dan kun je die ook via MusicBox afspelen. Je deelt eenvoudigweg je muziekmap op je Windows-pc met de rest van je netwerk. Daarna klik je in de instellingen van Pi MusicBox op Network en wijzig je indien nodig de standaardnaam van de werkgroep (WORKGROUP) naar die van jouw netwerk. In Windows 7 en 8 krijg je de werkgroepnaam te zien als je op Windows-toets+Pause drukt.

©PXimport

16 Muziek op het netwerk (2)

Daarna klik je in de instellingen van Pi MusicBox op Music files. Typ onder Network Drive het adres van je netwerkshare met muziekbestanden in de volgende vorm: //servernaam/sharenaam. Indien je netwerkshare enkel toegankelijk is met een geldige gebruikersnaam en wachtwoord, vul deze daaronder ook in. Vul niets in voor gasttoegang. Schakel tot slot Scan Music Files in, zodat Pi MusicBox naar je muziekbestanden gaat zoeken op je netwerkshare. Klik daarna onderaan op Update settings om je Pi te herstarten.

©PXimport

17 Muziek op het netwerk afspelen

Als je veel muziek op je netwerkshare gedeeld hebt, kan het wel even duren voordat de Pi helemaal is opgestart. Na die eerste scan weet MusicBox echter de locatie van de bestanden en is het scannen bij elke start niet per se nodig. Schakel de optie Scan Music Files in de instellingen daarom uit als je niet zo vaak nieuwe muziek toevoegt. Telkens als je bestanden op je netwerkshare hebt toegevoegd, moet je je Pi herstarten met de optie Scan Music Files ingeschakeld om de nieuwe nummers te indexeren. Je muziekbestanden vind je onder Browser bij Local media.

©PXimport

18 Lokale bestanden

Pi MusicBox kan ook muziekbestanden van zijn SD-kaart lezen. We raden dat niet echt aan, omdat een SD-kaart slechts een kleine capaciteit heeft en niet zo'n betrouwbaar opslagmedium is. Maar het is mogelijk. Ga daarvoor eerst in de instellingen van Pi MusicBox naar Music files en schakel Resize filesystem in. Het image van Pi MusicBox dat je op je SD-kaartje geschreven hebt maakt immers niet gebruik van de volledige capaciteit van je SD-kaartje. Herstart en sleep de bestanden naar je MusicBox, die in het Windows-netwerk zichtbaar is. Schakel Scan Music Files in en herstart nog een keer.

©PXimport

19 Configuratiebestand

Heb je in de instellingen iets zo hard verknoeid dat je er niet meer in slaagt om via de webinterface van Pi MusicBox de schade te herstellen, dan is er nog een uitweg. Schakel je Pi uit, haal het SD-kaartje eruit en steek die in de kaartlezer van je computer. Zodra Windows je de inhoud van het SD-kaartje toont, open je de map config. Open daarin het bestand settings.ini met Kladblok. Alle regels die met een # beginnen zijn commentaar: uitleg over de bijbehorende instellingen. Pas de nodige zaken aan, steek het SD-kaartje terug in je Pi en start die op.

©PXimport

20 PuTTY

Wil je wat meer onder de motorkap kijken, schakel dan in de instellingen van Pi MusicBox Enable SSH in. Na een klik op Update settings en een herstart van je Pi kun je nu inloggen via PuTTY, zoals je misschien gewend bent van vorige workshops over de Raspberry Pi. Vul als gebruikersnaam root in en als wachtwoord musicbox. Toegang via PuTTY is handig bij problemen: zo kun je de inhoud van de logbestanden bekijken om foutmeldingen op te sporen.

©PXimport

21 Hulp

Kom je problemen tegen, bekijk dan zeker eerst de FAQ en de handleiding op de website van Pi MusicBox, want wie weet staat je probleem daar wel uitgelegd. Je vindt er ook uitleg over wat wel en niet kan, en hoe je van bepaalde geavanceerde mogelijkheden gebruikmaakt. Op de website www.mopidy.com, het project waarop Pi MusicBox gebaseerd is, vind je ook heel wat documentatie als je je verder in Pi MusicBox wilt verdiepen, evenals een mailinglist en een 'issue tracker' met de bekende problemen.

©PXimport

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.