Hdmi staat voor high-definition multimedia interface en wordt gebruikt om digitale video- en audiosignalen tussen twee (compatibele) apparaten te versturen. Nu bestaan er nogal wat hdmi-soorten... welke heb je nodig? We nemen de verschillen met je door.

Hdmi was bedoeld als een broodnodige digitale vervanger voor analoge videostandaarden (zoals vga) en in tegenstelling tot ontwikkelingen als dvi kan deze digitale interface ook met al dan niet gecomprimeerde audio overweg. De ontwikkeling kwam niets te vroeg, want de consument raakte – zeker op lcd-schermen – stilaan uitgekeken op de ondermaatse videokwaliteit zoals die door analoge av-verbindingen werd afgeleverd.

Hdmi is een zuiver digitale interface en dat maakte meteen korte metten met verlieslatende dac- (digitale bron naar analoge interface) en adc-conversies (analoge interface naar digitaal uitvoerapparaat). Bovendien ondersteunt hdmi digitale multi-audiokanalen, zowel van gecomprimeerde als ongecomprimeerde formaten. De toen nog concurrerende dvi-specificatie daarentegen bood simpelweg geen ondersteuning voor audio.

Overigens zijn de videosignalen zoals die door hdmi worden gebruikt (overeenkomstig de EIA/CEA-861 standaarden) elektrisch wel compatibel met de signalen van dvi (althans dvi-d en dvi-i). Dat maakt dat een dvi-naar-hdmi adapter geen kwaliteitsverlies oplevert, mocht je die eventueel nodig hebben.

Van hdmi 1.0 naar hdmi 1.4

Technisch gezien voorzag hdmi 1.0 in een interface met een maximale TMDS-bandbreedte (Transmission Minimized Differential Signalling) van 4,95 Gbit/s, wat zonder overhead een effectieve videobandbreedte tot bijna 4 Gbit/s opleverde. Dat maakte full-hd-resoluties (1920 x 1080 pixels) mogelijk met een verversingssnelheid van 60 Hz. Daarnaast ondersteunt hdmi ook DDC (Display Data Channel), en dat kanaal werd ingezet voor HDCP (High-bandwidth Digital Content Protection), dat ervoor zorgt dat ook beveiligd videomateriaal kon worden afgespeeld.

Met hdmi 1.2a (eind 2005) werd een derde kanaal geïntroduceerd: het zogenoemde CEC oftewel Consumer Electronics Control. Dat stelde de gebruiker bijvoorbeeld in staat met dezelfde afstandsbediening meerdere (CEC-compatibele) apparaten te bedienen.

Versie 1.0 definieerde tevens twee connectortypes: a en b. Deze laatste was bedoeld voor zeer hoge resoluties (3840 x 2400 pixels, oftewel wquxga) en was elektrisch compatibel met dual-link dvi-d, maar werd nooit echt in productie genomen – temeer omdat met hdmi 1.3 de single-linkbandbreedte in één klap dik verdubbeld werd tot een kloksnelheid van 340 MHz en een totale TMDS-transfer tot 10,2 Gbit/s.

Tot op vandaag is connectortype a (met 19 pinnen) nog altijd de meest gebruikte en deze connector kan ook probleemloos hdtv, uhd en 4K-modes aan.

In de loop der jaren zijn er tevens kleinere connectoren uitgebracht wegens handiger voor bijvoorbeeld laptops: type-c (mini) en type-d (micro), beide eveneens met een 19pins-layout. Met hdmi 1.4 kwam dan ook type-e, bedoeld voor de automobielindustrie.

©PXimport

Over de jaren heen slaagde hdmi er dus in dezelfde connector te behouden (voornamelijk het 19-pins type A). Een knappe prestatie, als je beseft dat er intussen heel wat nieuwere (sub)versies van hdmi werden ontwikkeld die mooi pas weten te houden met de ontwikkelingen op multimediagebied. We focussen hier op een aantal belangrijke toevoegingen aan de diverse hdmi-specificaties.

Zo voegde hmdi 1.1 ondersteuning van Dolby Digital en dts-surroundgeluid in een 7.1-opstelling (8 kanalen) toe, wist 1.2 naast de sRGB-kleurruimte ook de YcbCr-kleurruimte te benutten, zoals die in veel consumentenproducten werd gebruikt, en kwam er zoals gezegd in hdmi 1.2a het communicatiekanaal CEC bij.

Met versie 1.3 kwam dan de reeds vermelde opschaling naar een bandbreedte tot 340 MHz en een datatransfer tot 10,2 Gbit/s. Daarnaast verdubbelde de kleurresolutie van 8 bit tot 16 bit per kanaal, wat een kleurdiepte van 48 bit mogelijk maakte (‘deep color’).

Van hdmi 1.4 naar hdmi 2.1

Hdmi 1.4 (medio 2009) was wellicht een van de belangrijkste updates, met nog hogere beeldresoluties tot 4K (3840 x 2160 pixels) op 24, 25 en 30 Hz en 4096 x 2160 pixels op 24 Hz. Ook werd ondersteuning voor 3D-videoformaten toegevoegd en kwam voor digitale fotografen en grafisch ontwerpers de Adobe RGB-kleurruimte beschikbaar.

Twee extra communicatiekanalen resulteerden in bijkomende mogelijkheden. Enerzijds HEC (Hdmi Ethernet Channel) dat ip-gebaseerde applicaties nu ook ethernet-verbindingen tot 100 Mbit/s liet opzetten, anderzijds ARC (Audio Return Channel) dat het gebruik van een extra audiokabel overbodig maakte, bijvoorbeeld om een tv met ingebouwde tuner het geluid naar een surround-systeem te laten ‘upstreamen’.

Met hdmi 2.0 (2013) verhoogde de maximale bandbreedte (tot 18 Gbit/s) opnieuw, wat 4K-video op 60 Hz mogelijk maakt, tot 32 audiokanalen ondersteunt en extra CEC-functies aanbiedt. Met versie 2.1 (2017) zette deze trend van ‘meer en beter’ zich mooi verder, onder meer met een ‘game mode VRR’ (Variable Resfresh Rate) die een synchrone signaalverwerking door gpu en beeldscherm garandeert (zoals bij displayport). Er werd tevens een nieuw kabeltype geïntroduceerd.

©PXimport

Over hdmi-kabels heersen tot slot wel veel misverstanden. Kabelproducenten voorzien hun kabels namelijk vaak van versienummers, identiek aan die van de hdmi-specificatie. Dat wekt de indruk dat je voor elke hdmi-versie een andere kabel nodig hebt, terwijl je in de meeste gevallen al weg komt met slechts één kabeltype: een (bij voorkeur premium gecertificeerde) high-speed hdmi-kabel.

Met hdmi 2.1 werd weliswaar een nieuw kabeltype geïntroduceerd (ultra high speed) dat 48 Gbit/s ondersteunt, maar er zijn vooralsnog niet zoveel apparaten die effectief van deze mogelijkheden gebruikmaken.

Met andere woorden: de kans is groot dat die (betaalbare) kabel ook prima werkt met – zeg maar – 4K-, hdr-en hdmi2.0-apparatuur. Heb je een kabel nodig van meer dan 10 meter, dan ben je trouwens doorgaans wel beter af met een actieve kabel, met name wanneer je met een passieve kabel ‘glinsteringen’ in het beeld opmerkt.

Vanavond gaan de Olypische Winterspelen Milaan-Cortina 2026 officieel van start. Wil je geen moment missen van al die prachtige wintersporten en van de prestaties van TeamNL? In dit artikel lees je hoe je op televisie en op de socials alles kunt volgen.

NOS: tv, app en radio op elkaar afgestemd

Voor veel sportliefhebbers is de NOS het logisch startpunt. Tot en met 22 februari zendt de NOS ongeveer 150 uur live televisie uit via NPO 1 en NPO Start. Daarnaast hoor je op NPO Radio 1 de hele dag door live verslag, en vind je doorlopend updates, liveblogs en uitslagen via NOS.nl, de NOS-app (iOS | Android) en NOS Teletekst (waar ook een app van is: die voor iPhones vind je hier en voor Android hier). Als je de NOS-app of NOS.nl opent, zie je meteen wat er op dat moment live is en wanneer je het beste kunt inschakelen. Je krijgt ook direct een overzicht van het dagschema en de stand in de medaillespiegel. Elke ochtend zet de NOS bovendien op een rij welke Nederlandse sporters die dag in actie komen. Dat overzicht wordt later op de dag aangevuld via de liveblogs. Ook handig: je liveblogs volgen en meldingen aanzetten voor specifieke livestreams. Je krijgt dan een seintje zodra een wedstrijd begint.

Verreweg het belangrijkst bij de NOS zijn de schaatswedstrijden. Zo doet de NOS deze Winterspelen rechtstreeks verslag van alle schaatswedstrijden én alle shorttrackwedstrijden: van het allereerste startschot tot de uitreiking van de medailles. Dat betekent niet dat er geen aandacht is voor de andere sporten (zoals snowboarden, bobsleeën, skeleton, kunstrijden en ijshockey): die komen ook ana bod. Naast de wedstrijden zelf zijn er natuurlijk interviews, voor- en nabeschouwingen, analyses en elke avond NOS Studio Olympico.

©NOS

Eurosport 1: veel live sport op één zender

Wil je echt non-stop (nou ja, bijna dan: van 9 uur 's ochtends tot middernacht) sport kijken, dan zit je goed bij Eurosport 1. Op deze zender wordt aandacht besteed aan alle sporten, maar de focus ligt daarbij wel op TeamNL. Alles is live te zien, zowel op televisie als op de streams. Hieronder zie je op welke kanalen Eurosport 1 wordt uitgezonden bij de grote televisieaanbieders. Daarnaast kun je de zender ook live en on-demand streamen via HBO Max.

©Emmanuele Ciancaglini/Getty Images for WBD

HBO Max: als je echt alles wilt zien en terugkijken

Wil je echt niets wil missen, dan moet je HBO Max zijn. Deze streamingdienst is de enige aanbieder waar alle momenten van de Spelen live en on-demand beschikbaar zijn Alle olympische sporten zijn hier van begin tot eind te streamen met Nederlands commentaar. Hoewel HBO Max ook een sport add-on verkoopt voor andere live sport, heb je die voor de Olympische Winterspelen niet nodig. Zelfs met het goedkoopste maandabonnement (5,99 euro) kun je dus al het Olympisch aanbod bekijken. Sluit je een abonnement af speciaal de de Spelen? Vergeet dan niet tijdig op te zeggen; het abonnement wordt anders automatisch verlengd.

Muziekstreamingplatform Spotify heeft een nieuwe feature: het is vanaf nu mogelijk om songteksten naar verschillende talen te vertalen.

Dat heeft het bedrijf deze week aangekondigd. De functie wordt inmiddels uitgerold, ook in Nederland en België. In 2022 was de optie al beschikbaar in een klein aantal landen, maar nu dus wereldwijd.

Op Spotify is het al lange tijd mogelijk om songteksten bij nummers die afgespeeld worden te zien. Daar zal dus ook een vertaalknop bij komen te staan. Wanneer die wordt ingedrukt, wordt er onder de echte songteksten een vertaling te zien.

De optie komt beschikbaar voor alle gebruikers van Spotify, en dus niet alleen betalende leden. Mensen die een Premium-abonnement hebben krijgen wel als extra optie de mogelijkheid om vertaalde songteksten offline te zien. Dat kan wanneer men een nummer opslaat om offline te beluisteren.

Tot slot verschijnen songteksten nu ook direct onder de albumhoes, om meteen mee te kunnen lezen. "We denken dat luisteraars dichterbij de woorden brengen hen helpt om hen meer te verbinden met hun favoriete artiesten en hun muziek. Deze updates zijn ontworpen om die connectie makkelijker en naadlozer te maken."