Je hebt iets gekocht via Marktplaats maar staat vervolgens met lege handen. Een kleine troost: je bent niet de enige, want online handelsfraude komt nog iedere dag veel voor. Voor slachtoffers is er het Landelijk Meldpunt Internetoplichting. Maar wat is dit precies en hoe werkt het?

Lees ook: Dit kun je doen als je bestelling maar niet komt!

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) worden elke dag gemiddeld 685 Nederlanders opgelicht via particuliere verkoopsites als Marktplaats. Het merendeel van de daders wordt niet opgepakt. Niet alleen omdat het vaak om moeilijk oplosbare zaken gaat, maar ook omdat een kwart van het aantal gedupeerden geen aangifte doet. Dat is zonde, want hoe meer mensen aangifte doen van dezelfde (ver)koper, hoe groter de kans is dat een zaak wordt opgepakt en dus de dader wordt opgespoord. Dat zei Gijs van der Linden van het landelijk meldpunt tegen RTL Nieuws.  

Wat is internetfraude?

Fraude via handelssites zoals Marktplaats vindt plaats in allerlei vormen. De meest gangbare is dat je betaalt voor een product, maar dit product vervolgens nooit ontvangt. Andersom kan ook: je wordt overgehaald om alvast een product op te sturen, maar krijgt er geen geld voor. Of iemand vraagt je om een bankoverschrijving van één cent om zogenaamd te checken of je betrouwbaar bent, en vervolgens worden je betaalgegevens afgetroggeld. Dit kan ook gebeuren wanneer je een kopie van je identiteitsbewijs of bankpas stuurt.

©Armmy Picca

Om internetoplichters sneller te kunnen opsporen, hebben de politie, het Openbaar Ministerie, Marktplaats en verschillende banken het Landelijk Meldpunt Internetoplichting in het leven geroepen. Aangiftes die via dit meldpunt binnenkomen, worden geanalyseerd en waar mogelijk met elkaar in verband gebracht. Hierbij wordt bijvoorbeeld gekeken naar het aantal mensen dat slachtoffer is geworden van dezelfde oplichter en hoe hoog het (totale) schadebedrag is. Zijn er inderdaad voldoende aanknopingspunten gevonden, dan volgt er een opsporingsonderzoek. Op dit moment is alleen Marktplaats bij het initiatief betrokken, maar naar verwachting zullen in de toekomst meer handelssites zich aansluiten.   

Wat zijn de stappen voor slachtoffers?

Wie de dupe is geworden van internetoplichting, moet in eerste instantie online aangifte doen. Dit gaat via de gebruikelijke aangiftewebsite van de politie: www.politie.nl/mijnpolitie. Het is hierbij belangrijk dat je de situatie zo volledig mogelijk beschrijft en dus ook zoveel mogelijk informatie doorgeeft van de partij tegen wie je aangifte doet. Denk hierbij aan advertentienummer, e-mailadres, transactiebedrag, bankgegevens, telefoongegevens en manier van betaling. Als je bent opgelicht via social media, vermeld dan de gebruikersnaam van de dader. Afgezet door een malafide webwinkel? Doe dan naast aangifte ook een melding bij de Consuwijzer.

Je online aangifte komt vervolgens direct bij de politie terecht en ook Marktplaats ontvangt eventueel een deel, zodat het bedrijf meteen actie kan ondernemen om oplichters een halt toe te roepen. Dit doet de site bijvoorbeeld door het blokkeren van accounts van vermeende oplichters en het verwijderen van advertenties. Marktplaats ontvangt alleen informatie uit jouw aangifte die voor het bedrijf relevant is. Privacygevoelige gegevens zoals je burgerservicenummer zijn dus veilig.

En daarna?

Aangifte doen betekent dus niet per definitie dat een zaak wordt opgepakt. Toch is aangifte doen altijd nuttig. Doordat alle meldingen van online fraude op één centrale plek terechtkomen, kunnen politie en het OM makkelijker oplichters en veelplegers op het spoor komen en grotere netwerken in kaart brengen. Ook als jouw aangifte op dit moment dus niks concreets oplevert, kan het zijn dat er over een paar maanden of zelfs jaren alsnog schot in de zaak komt.  

Ziet de politie wel aanknopingspunten voor vervolgonderzoek, dan word je als gedupeerde gevraagd je online aangifte verder aan te vullen, uit te printen en te voorzien van een aantal documenten. Met het indienen van een fysieke aangifte wordt de melding definitief opgeslagen in de politiesystemen, waarna vervolgonderzoek kan plaatsvinden.

©Paolese

Hoe voorkom je internetfraude?

Voorkomen is natuurlijk altijd beter dan genezen. In het geval van internetfraude kan dit helaas soms lastig zijn, want oplichters gaan vaak vernuftig te werk. Toch kun je een aantal dingen doen om het risico op oplichting te verkleinen. Zo kun je via de website van de politie op basis van kenmerken als rekeningnummer, url, telefoonnummer en e-mailadres checken of er al eerder meldingen over een (ver)koper zijn gedaan. Zijn er inderdaad meldingen bekend? Wees dan extra voorzichtig en ga het liefst op zoek naar andere aanbieders. Ook als er geen meldingen over een persoon zijn gedaan, is dat geen garantie dat iemand voor de volle honderd procent te vertrouwen is. Wees ook alert op buitenlandse IBAN-nummers; die brengen volgens de politie sowieso extra risico met zich mee.  

Gebruik ook altijd je gezonde verstand. Lijkt iets te mooi om waar te zijn? Dan is dat het waarschijnlijk ook. Lees daarnaast altijd beoordelingen van de (ver)koper, kijk hoe lang hij of zij actief is op de handelssite en zoek van tevoren persoonlijk contact. De politie geeft daarnaast nog veel meer tips om veilig te handelen op het internet.

Wikipedia heeft een deal gesloten met bedrijven als Microsoft, Amazon en Mistral AI. Zij gaan voortaan betalen voor toegang tot Wikipedia Enterprise. In ruil krijgen ze toegang tot grote hoeveelheden content uit de online encyclopedie.

De samenwerking werd gisteren aangekondigd – precies op de vijfentwintigste verjaardag van Wikipedia. De samenwerking tussen de encyclopedie en bedrijven als Microsoft, Meta, Amazon, Mistral AI en Perplexity zorgt ervoor dat zij allen gebruik kunnen maken van Wikipedia Enterprise. Het is niet bekend hoeveel deze bedrijven betalen voor hun lidmaatschap.

Wat is Wikipedia Enterprise?

Wikipedia Enterprise is de commerciële tak van Wikipedia waarbij aangesloten bedrijven op grote schaal data aangeleverd krijgen via een API-dienst. Zo kunnen AI-bedrijven, zoekmachines en spraakassistenten op grote schaal betrouwbare data van Wikipedia ontvangen die door machines gelezen kan worden.

Kortgezegd is dit een efficiënte en makkelijke manier voor bedrijven om de informatie uit Wikipedia-pagina's voor hun eigen producten te gebruiken. Daarbij gaat het ook om de meest recente versies van Wikipedia-pagina's, zodat informatie altijd zo nieuw mogelijk en dus relevant is.

Lees ook: Kennis delen? Zo werk je mee aan Wikipedia

Waarom sluiten bedrijven zich bij Wikipedia Enterprise aan?

Hoewel elk bedrijf zijn eigen reden heeft om zich bij Wikipedia Enterprise aan te sluiten, lijken de deze week aangekondigde samenwerkingen vooral te maken te hebben met het gebruik van Wikipedia-info voor AI. Op die manier kunnen AI-bots getraind worden met correcte info van Wikipedia die door mensen is geschreven, waardoor ze steeds slimmer worden en ook steeds meer informatie kunnen bieden.

De samenwerking voelt deels symbolisch: bedrijven laten hun AI-modellen al geruime tijd gebruikmaken van Wikipedia en alle andere bronnen op het internet, waardoor Wikipedia aanzienlijk minder bezoek krijgt vergeleken met enkele jaren geleden. Wikipedia riep AI-bedrijven afgelopen jaar dan ook op te betalen voor het gebruik van Wikipedia-pagina's voor AI-training. Daar hebben Microsoft, Meta, Amazon en consorten nu dus gehoor aan gegeven. Andere bedrijven, zoals Google, hadden zich al aangesloten bij Wikipedia Enterprise.

Het was al bekend dat Lego dit jaar met een nieuwe set gebaseerd op Nintendo's populaire gamereeks gaat komen, en nu zijn er zowel details als foto's van de 'The Legend of Zelda: Ocarina of Time'-set opgedoken.

De informatie en afbeeldingen zijn afkomstig van het Reddit-account Brick Tap. Het account plaatste deze op de Lego Leaks-subreddit, en onthulde daarmee dat de set een diorama van het laatste gevecht in The Legend of Zelda: Ocarina of Time is. 

Link neemt het hierin op tegen de kwaadaardige Ganondorf, en beide personages zijn dan ook inbegrepen. Ook Princess Zelda is van de partij, en de doos toont al dat we ook Ganon in zijn demonenvorm kunnen bouwen bij aankoop van de 'The Final Battle: Ocarina of Time'-set.

De set is dus nog niet officieel onthuld, maar volgens Brick Tap bevat de doos 1003 steentjes om het eindgevecht uit Ocarina of Time mee na te bouwen. Ook zegt hij dat de prijs 120 euro zal worden. Op 1 maart moet deze Lego-set in de winkels liggen, dus het valt te verwachten dat Lego deze binnenkort officieel uit de doeken doet. 

Vorig jaar werd al bekend dat Lego nog een Legend of Zelda-set uit ging brengen, nadat het bedrijf eerder al een set gebaseerd op de Great Deku Tree uit de Nintendo-franchise had uitgebracht. Die set kon je op twee manieren bouwen: als de Deku Tree uit The Legend of Zelda: Breath of the Wild, of als de versie van Ocarina of Time. 

Nintendo is zelf ook nog altijd bezig met The Legend of Zelda. Hoewel er nog weinig bekend is over het volgende deel in de reeks, bracht het bedrijf in 2024 The Legend of Zelda: Echoes of Wisdom uit, waarin de titulaire prinses voor het eerst de hoofdrol speelde. Ook heeft het Japanse bedrijf de handen ineen geslagen met Sony Pictures om een live-action Zelda-film te maken, waarvan in 2025 de eerste beelden zijn getoond. De film draait vanaf 7 mei 2027 in de bioscoop.