Je hebt iets gekocht via Marktplaats maar staat vervolgens met lege handen. Een kleine troost: je bent niet de enige, want online handelsfraude komt nog iedere dag veel voor. Voor slachtoffers is er het Landelijk Meldpunt Internetoplichting. Maar wat is dit precies en hoe werkt het?

Lees ook: Dit kun je doen als je bestelling maar niet komt!

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) worden elke dag gemiddeld 685 Nederlanders opgelicht via particuliere verkoopsites als Marktplaats. Het merendeel van de daders wordt niet opgepakt. Niet alleen omdat het vaak om moeilijk oplosbare zaken gaat, maar ook omdat een kwart van het aantal gedupeerden geen aangifte doet. Dat is zonde, want hoe meer mensen aangifte doen van dezelfde (ver)koper, hoe groter de kans is dat een zaak wordt opgepakt en dus de dader wordt opgespoord. Dat zei Gijs van der Linden van het landelijk meldpunt tegen RTL Nieuws.  

Wat is internetfraude?

Fraude via handelssites zoals Marktplaats vindt plaats in allerlei vormen. De meest gangbare is dat je betaalt voor een product, maar dit product vervolgens nooit ontvangt. Andersom kan ook: je wordt overgehaald om alvast een product op te sturen, maar krijgt er geen geld voor. Of iemand vraagt je om een bankoverschrijving van één cent om zogenaamd te checken of je betrouwbaar bent, en vervolgens worden je betaalgegevens afgetroggeld. Dit kan ook gebeuren wanneer je een kopie van je identiteitsbewijs of bankpas stuurt.

©Armmy Picca

Om internetoplichters sneller te kunnen opsporen, hebben de politie, het Openbaar Ministerie, Marktplaats en verschillende banken het Landelijk Meldpunt Internetoplichting in het leven geroepen. Aangiftes die via dit meldpunt binnenkomen, worden geanalyseerd en waar mogelijk met elkaar in verband gebracht. Hierbij wordt bijvoorbeeld gekeken naar het aantal mensen dat slachtoffer is geworden van dezelfde oplichter en hoe hoog het (totale) schadebedrag is. Zijn er inderdaad voldoende aanknopingspunten gevonden, dan volgt er een opsporingsonderzoek. Op dit moment is alleen Marktplaats bij het initiatief betrokken, maar naar verwachting zullen in de toekomst meer handelssites zich aansluiten.   

Wat zijn de stappen voor slachtoffers?

Wie de dupe is geworden van internetoplichting, moet in eerste instantie online aangifte doen. Dit gaat via de gebruikelijke aangiftewebsite van de politie: www.politie.nl/mijnpolitie. Het is hierbij belangrijk dat je de situatie zo volledig mogelijk beschrijft en dus ook zoveel mogelijk informatie doorgeeft van de partij tegen wie je aangifte doet. Denk hierbij aan advertentienummer, e-mailadres, transactiebedrag, bankgegevens, telefoongegevens en manier van betaling. Als je bent opgelicht via social media, vermeld dan de gebruikersnaam van de dader. Afgezet door een malafide webwinkel? Doe dan naast aangifte ook een melding bij de Consuwijzer.

Je online aangifte komt vervolgens direct bij de politie terecht en ook Marktplaats ontvangt eventueel een deel, zodat het bedrijf meteen actie kan ondernemen om oplichters een halt toe te roepen. Dit doet de site bijvoorbeeld door het blokkeren van accounts van vermeende oplichters en het verwijderen van advertenties. Marktplaats ontvangt alleen informatie uit jouw aangifte die voor het bedrijf relevant is. Privacygevoelige gegevens zoals je burgerservicenummer zijn dus veilig.

En daarna?

Aangifte doen betekent dus niet per definitie dat een zaak wordt opgepakt. Toch is aangifte doen altijd nuttig. Doordat alle meldingen van online fraude op één centrale plek terechtkomen, kunnen politie en het OM makkelijker oplichters en veelplegers op het spoor komen en grotere netwerken in kaart brengen. Ook als jouw aangifte op dit moment dus niks concreets oplevert, kan het zijn dat er over een paar maanden of zelfs jaren alsnog schot in de zaak komt.  

Ziet de politie wel aanknopingspunten voor vervolgonderzoek, dan word je als gedupeerde gevraagd je online aangifte verder aan te vullen, uit te printen en te voorzien van een aantal documenten. Met het indienen van een fysieke aangifte wordt de melding definitief opgeslagen in de politiesystemen, waarna vervolgonderzoek kan plaatsvinden.

©Paolese

Hoe voorkom je internetfraude?

Voorkomen is natuurlijk altijd beter dan genezen. In het geval van internetfraude kan dit helaas soms lastig zijn, want oplichters gaan vaak vernuftig te werk. Toch kun je een aantal dingen doen om het risico op oplichting te verkleinen. Zo kun je via de website van de politie op basis van kenmerken als rekeningnummer, url, telefoonnummer en e-mailadres checken of er al eerder meldingen over een (ver)koper zijn gedaan. Zijn er inderdaad meldingen bekend? Wees dan extra voorzichtig en ga het liefst op zoek naar andere aanbieders. Ook als er geen meldingen over een persoon zijn gedaan, is dat geen garantie dat iemand voor de volle honderd procent te vertrouwen is. Wees ook alert op buitenlandse IBAN-nummers; die brengen volgens de politie sowieso extra risico met zich mee.  

Gebruik ook altijd je gezonde verstand. Lijkt iets te mooi om waar te zijn? Dan is dat het waarschijnlijk ook. Lees daarnaast altijd beoordelingen van de (ver)koper, kijk hoe lang hij of zij actief is op de handelssite en zoek van tevoren persoonlijk contact. De politie geeft daarnaast nog veel meer tips om veilig te handelen op het internet.

Meta zou in de loop van dit jaar gezichtsherkenningstechnologie aan diens slimme brillen willen toevoegen.

Dat claimt The New York Times van bronnen te hebben vernomen. De gezichtsherkenningstechnologie zou ergens later dit jaar naar de slimme Ray-Ban- en Oakley-brillen van het bedrijf komen.

Volgens The New York Times zouden de brillen met de technologie gezichten in de omgeving kunnen identificeren via de ingebouwde camera. Daar zouden de brillen profielen van socialmediaplatforms van Meta, zoals Facebook en Instagram, voor gebruiken. Vervolgens zouden dragers van de bril informatie over de persoon in kwestie krijgen.

Logischerwijs zorgt het gerucht voor wat ophef rondom privacy. Meta zou dan ook nog overwegen dat het alleen mogelijk wordt om de technologie in te zetten bij mensen waar de drager een connectie mee heeft op social media. Maar het is nog niet uitgesloten dat Meta er voor kiest dat met de bril ook vreemden herkend kunnen worden via openbare profielen.

Het lijkt waarschijnlijk dat de functie er komt; The New York Times citeert een interne memo van Meta waarin te lezen valt dat het een goed moment is om de functie te lanceren gezien de huidige politieke onrust. Dit omdat veel organisaties die bezwaar zouden maken tegen dergelijke technologie, het te druk zouden hebben met andere problemen. Meta zelf heeft het gerucht aan The New York Times bevestigd noch ontkend.

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.