Ooit was het de drijvende kracht achter interactieve websites, tegenwoordig wordt het meer en meer verguisd. Adobe Flash heeft zijn langste tijd gehad, nu grote bedrijven zich tegen de tool keren. Maar wat is er nou eigenlijk gebeurd?

In 1996 bracht het bedrijf Macromedia de eerste versie van Flash op de markt, toen nog onder de naam FutureSplash Animator. Een lange en hobbelige weg volgde, maar toen softwaremaker Adobe het bedrijf in 2005 overnam en het toevoegde aan de Creative Suite, werd Flash een vrijwel overal geaccepteerd programma. Alleen Apple weigerde het op iOS te ondersteunen - een vooruitziende blik van Steve Jobs. Lees ook: Adobe waarschuwt, 'schakel Flash tijdelijk uit'.

Het belang, zeker tot enkele jaren geleden, wordt onderschreven door de cijfers. Flash staat op maar liefst 98 procent van alle computers en Flash Player, de browser-plugin die het mogelijk maakt voor websites om Flash-content te laden, op zo'n 90 procent. Grote voordelen van Flash zijn de mogelijkheid tot inzoomen zonder kwaliteitsverlies (elk frame wordt steeds weer opnieuw getekend) en in verreweg de meeste gevallen zijn er geen verschillen tussen het resultaat op verschillende besturingssystemen en in verschillende browsers.

Traag en onveilig

Hoewel Flash al snel breed ondersteund werd en steeds meer websites en systemen het programma omarmden, was het niet vrij van problemen. De twee grootste waren ook meteen de twee die de meeste ergernis opwekten. Ten eerste kon Flash nogal traag zijn: het laden van websites duurde op oudere pc's een eeuwigheid en het liep nogal eens vast. Ook de beveiliging was niet optimaal, en lekken in de code kwamen te pas en te onpas naar buiten.

De laatste tijd gaat het snel bergafwaarts. In de eerste maanden van dit jaar was Adobe gedwongen twee grote updates uit te brengen om beveiligingslekken te dichten. Vorige week werd 400 gigabyte aan data gestolen van de Italiaanse hackgroep Hacking Team, waarin een grote zero day-exploit werd uitgelegd die hackers in staat stelt malware op een computer met Flash te installeren. De patch die Adobe uitbracht hielp een beetje, maar de toon was voorgoed gezet.

HTML5

Deze week ging de nachtmerrie door. Facebook's beveiligingsbaas Alex Stamos eiste een 'end-of-life'-datum van Adobe, een ultimatum waarop Flash officieel de doodsteek moet krijgen. Browsermaker Mozilla liet weten dat alle Flash-gerelateerde zaken in Firefox tot nader order worden geblokkeerd, in elk geval tot Adobe een patch uitbrengt die de publiek bekende exploits verhelpt.

Het zal niet lang meer duren voor Flash begraven kan worden. HTML5 ontpopt zich meer en meer tot een goede opvolger, helemaal nu Google het op zijn mobiele devices en in YouTube-video's heeft omarmd. Adobe zal het nog even uitzingen en zal vernieuwde versies op de markt brengen om de lekken te dichten, maar het einde van Flash is nabij - en daarmee het einde van een lang en roerig tijdperk.

Epic Games, de ontwikkelaar en uitgever van Fortnite, moet in Nederland twee boetes van in totaal 1,125 miljoen euro betalen. Dit omdat het bedrijf kinderen op een oneerlijke manier aanzet om aankopen te doen in het populaire battle royale-spel.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) legde Epic Games in 2024 al de boetes op. Epic Games ging in hoger beroep, maar de rechtbank in Rotterdam heeft eerder deze week besloten dat de boetes blijven staan en de aanklacht van de ACM dus correct is.

Redenen voor de boetes

Epic heeft met Fortnite volgens de rechtszaak op drie punten de wet overtreden. Zo bevat het spel de Item Shop, waarbij items elke 24 uur worden vervangen. Hiermee wordt volgens het oordeel kunstmatig schaarste gecreëerd en worden kinderen onder tijdsdruk gemotiveerd om snelle en dus mogelijk ondoordachte aankopen te doen. Dit is overigens een vrij vaak voorkomende verkoopstrategie in diverse multiplayergames.

Daarnaast worden Fortnite-spelers - en dus ook kinderen - gebombardeerd met verschillende beelden, video's en berichten die tot aankoop aanzetten. Op die manier wordt het voor hen verleidelijker gemaakt om items en zogeheten Battle Passes te kopen. Volgens Epic Games zetten deze advertenties niet rechtstreeks aan tot aanschaf, omdat men na het klikken op zo'n bericht nog meer stappen moet zetten, maar de rechtbank wuift dat weg.

Tot slot staan er bij sommige items in de Item Shop timers die aflopen. Daarmee wordt gesuggereerd dat sommige items spoedig uit de verkoop gehaald worden, terwijl dat niet altijd het geval is. Ook dit probeerde Epic Games te weerleggen - zonder succes.

Naast de boete moet Epic Games Fortnite aanpassen om jongere spelers te beschermen. Dat zal het bedrijf mogelijk meer geld en moeite kosten dan de daadwerkelijke boetes betalen. Epic heeft de timer inmiddels al uit de Item Shop gehaald, en spelers onder de 16 jaar kunnen geen aankopen met echt geld meer doen zonder ouderlijke toestemming. Daarbij kan er ook ouderlijk toezicht worden ingesteld

Kritische kijk op games

Nederland is niet het enige land waar met een vergrootglas naar Fortnite wordt gekeken: in de Verenigde Staten werden ook al boetes uitgedeeld voor soortgelijke zaken. Sowieso wordt er wereldwijd steeds kritischer gekeken naar de manier waarop met name videogames met een online component met jeugdige spelers omgaan. Een ander bekend voorbeeld is Roblox, dat volgens critici door sommige spelers met kwade bedoelingen als platform wordt gebruikt om kinderen te lokken.

Fortnite is speelbaar op alle moderne platforms, waaronder PlayStation, Switch-consoles, Xbox, pc en smartphones. Het is een van de populairste games van deze tijd. In het spel landen honderd spelers op een eiland en vechten ze het uit tot er maar één speler overblijft. De game is in de loop der jaren echter uitgegroeid tot meer dan dat: er zijn festivals met echte artiesten die optreden, spelers kunnen het uiterlijk van uiteenlopende personages uit allerlei franchises ontgrendelen voor hun eigen personage - van Marvel tot South Park - en er zijn zelfs een racegame en een Lego-versie binnen het platform beschikbaar.

Kathleen Kennedy, de voorzitter van Lucasfilm die eerder deze week aankondigde te vertrekken bij het bedrijf, heeft een update gegeven over verschillende Star Wars-films die er aan zitten te komen.

Dat deed ze in een interview met Deadline, waarin ze ook terugblikt op haar tijd bij Lucasfilm. We wisten al van het bestaan van de aankomende films die ze vervolgens aanhaalde, maar op deze manier wordt er iets meer duidelijkheid gecreëerd over de status van deze projecten.

Mogelijke projecten

Zo werken James Mangold en Beau Willimon aan een script voor een film over het ontstaan van de Jedi - mogelijk genaamd Dawn of the Jedi. Volgens Kennedy heeft het duo een geweldig script geschreven, maar ligt de progressie rondom de film nu tijdelijk stil.

Daarnaast heeft ook Taika Waititi - bekend van de moderne Thor-films, What We Do in the Shadows en Jojo Rabbit - een script ingeleverd die blijkbaar "hilarisch" is. "Het is alleen niet mijn besluit (wat ermee gebeurt), zeker nu ik wegga." Steve Soderbergh en (acteur) Adam Driver willen daarnaast een script van Scott Burns verfilmen. Eerder werd er al een film rondom Drivers personage Ben Solo afgeschoten.

Tot slot is er nog de mogelijkheid dat Rian Johnson, de maker van The Last Jedi, terugkeert. Kennedy legt uit dat Johnson het erg druk heeft met de Knives Out-films, en dat hij ook bang is geworden van de kritiek die online werd geplaatst rondom zijn meest recente Star Wars-film. In eerste instantie zou Johnson een geheel nieuwe Star Wars-trilogie regisseren, maar dat lijkt nu dus onwaarschijnlijk. Kennedy kon dan ook geen uitsluitsel geven.

Aankomende bevestigde Star Wars-films

Er is in ieder geval veel onduidelijk over de staat van de toekomstige Star Wars-films, maar gelukkig weten we van enkele films dat ze sowieso uitkomen - mede omdat ze al zijn opgenomen.

Zo is daar de Mandalorian-film - The mandalorian and Grogu - geregisseerd door Jon Favreau - die in mei uitkomt - en volgend jaar Star Wars: Starfighter. In die film hebben onder andere Ryan Gosling, Flynn Gray en Matt Smith rollen. Fans kunnen zich de komende jaren dus nog opmaken voor meer dan genoeg Star Wars.

Het vertrek van Kathleen Kennedy

Zoals gezegd treedt Kathleen Kennedy dus af als voorzitter van Lucasfilm. Zij speelde zo'n veertien jaar lang een belangrijke rol binnen deze gigantische franchise. Ze zal wel deels betrokken blijven bij de reeks, onder andere als producent van The Mandalorian and Grogu en Starfighter.

Dave Filoni en Lynwen Brennan nemen het stokje van Kennedy over. Filoni gaat zich richten op de creatieve koers van Lucasfilm en Star Wars, terwijl Brennan de zakelijke kant op zich neemt. Beiden zullen onder leiding staan van Disney-voorzitter Alan Bergman.