Ik ga op vakantie en ik neem mee…? Goede vraag, want vanwege de explosieve groei aan digitale gadgets de afgelopen twintig jaar is de keuze enorm. Tegenwoordig heeft praktisch ieder vakantiepark of hotel wel wifi, waardoor je je dankzij slimme apparaten geen moment hoeft te vervelen. Maar zelfs zonder internetverbinding geniet je prima van de juiste gameconsole, e-reader of portable muziekspeler!

Sony Walkman NW-A45

Prijs:€ 200,-
www.sony.nl

Goede muziek mag tijdens je vakantie natuurlijk niet ontbreken. Dankzij de smartphone en Spotify geniet je eenvoudig van vrolijke zomerdeuntjes, maar wat als je hogere eisen stelt aan de audiokwaliteit? In dat geval is een gespecialiseerde draagbare muziekspeler nog altijd de beste keuze. De Sony Walkman-lijn is nog steeds operationeel, waarbij sommige modellen zelfs de duizend euro overstijgen. De betaalbaardere NW-A45 is voor muziekfanaten al een uitstekende keuze, waarbij je onderweg liedjes in hoge resolutie kunt afspelen. De behuizing heeft standaard 16 GB opslag, maar je kunt er ook nog een micro-sd-kaart in kwijt.

©PXimport

Lenco DVP-1045

Prijs:€ 298,-
www.lenco.com

Mocht je nog stapels dvd’s hebben, dan zijn die op vakantie vrij nutteloos. Laptopfabrikanten maken er tenslotte een sport van om behuizingen steeds smaller te maken en offeren vaak het optische station op. Gelukkig verschijnen er regelmatig nieuwe draagbare dvd-spelers op de markt. Een nadeel is doorgaans het kleine scherm, maar bij de DVP-1045 is dat nog te overzien. Lenco levert namelijk twee behoorlijke 10inch-schermen mee. Eventueel koppel je de schermen aan elkaar, zodat kinderen achterin de auto bijvoorbeeld naar dezelfde film kunnen kijken. Ook afzonderlijke weergave is mogelijk. Fijn is dat Lenco twee afstandsbedieningen, hoofdsteunen en koptelefoons meelevert.

Sangean Pocket 390 (DPR-39)

Prijs:€ 63,95
www.sangean.eu

Voor radioliefhebbers is de Sangean Pocket 390 prima reisgezelschap. Deze betaalbare zakradio is slechts 64 gram licht, terwijl de hoogte ruim tien centimeter bedraagt. Je stopt hem dus moeiteloos in je broekzak. Het witgekleurde apparaatje bevat een dab+-ontvanger, zodat je zenders in digitale kwaliteit kunt ontvangen. Valt het bereik op een bepaalde plek tegen, dan switch je moeiteloos naar de oude vertrouwde fm-frequentieband. Het kleine lcd-scherm toont afspeelinformatie en de resterende batterijduur.

©PXimport

Xiaomi Mi Box S

Prijs:€ 85,-
www.mi.com

In de praktijk is het lastig om in een hotelkamer of vakantiehuisje een mediaspeler op een wifi-netwerk aan te melden. Meestal dien je namelijk de beveiligingssleutel op een aparte webpagina in te voeren, waardoor een Google Chromecast bijvoorbeeld doorgaans niet werkt. Gelukkig heb je offline ook nog iets aan de Mi Box S. Dit piepkleine kastje uit de stal van Xiaomi draait op Android 8.1, zodat je de interface eenvoudig voorziet van apps. Installeer Kodi en neem voor urenlang kijkplezier een flinke lading filmbestanden mee op een usb-opslagdrager. De Mi Box koppel je via hdmi aan een televisie.

©PXimport

Teufel Radio 3sixty

Prijs:€ 249,99
www.teufelaudio.nl

Vorig jaar introduceerde Teufel onder de naam Radio 3sixty een zeer veelzijdige radio. Eigenlijk is het veel meer dan dat, want naast een dab+/fm-ontvanger is er ook een bluetoothmodule ingebouwd. Via wifi luister je eventueel rechtstreeks naar radiozenders via internet. Tot slot kun je op de 3,5mm-geluidsingang ook een externe muziekbron aansluiten. Twee speakers en een subwoofer aan de onderzijde bieden gezamenlijk behoorlijk wat power en een 360 graden-geluidsveld. Handig als je op de camping een feestje wilt bouwen!

Sony XB01

Prijs:€ 35,-
www.sony.nl

Een compacte bluetoothspeaker voorkomt dat je op vakantie vaak een hoofdtelefoon draagt. De Sony XB01 meet 8,2 × 5,8 × 5,7 centimeter en weegt ongeveer 160 gram. Die neem je dus gemakkelijk mee. De speaker bevat een enkele audiodriver van 3,75 centimeter die alle tonen voor zijn rekening neemt. Daarnaast is er nog een passieve basradiator in de waterbestendige behuizing verwerkt. Geïnteresseerden kiezen uit zes verschillende designs, waarbij Sony er niet voor terugdeinst om exotische kleuren te combineren. Veel (web)winkels verkopen deze kleurrijke speaker overigens voor een bedrag dat ruim onder de adviesprijs ligt. Kortom, een koopje!

©PXimport

Nintendo Classic Mini

Prijs:Vanaf € 59,95
www.nintendo.nl

De meeste gameconsoles neem je vanwege het omvangrijke formaat niet zomaar even mee, maar voor de Nintendo Classic Mini gelden er andere wetten. Zowel de NES- als SNES-variant is uiterst compact en past moeiteloos in je reisbagage. De Japanse gameontwikkelaar levert respectievelijk 30 en 21 klassieke videospelletjes mee, waaronder natuurlijk klassiekers als Super Mario Bros, The Legend of Zelda en Donkey Kong. Aansluiten gebeurt via hdmi, dus je hebt op je vakantiebestemming wel een geschikte televisie nodig. Op het moment van schrijven is de SNES-versie overigens lastig te verkrijgen.

PlayStation Classic

Prijs:€ 59,99
www.playstation.com

In navolging van Nintendo goot ook Sony zijn allereerste gameconsole in een klein jasje. De PlayStation Classic lijkt als twee druppels water op de originele versie uit 1994, inclusief de fysieke knoppen op de bovenzijde. In plaats van dat je een schijfje in de spelconsole doet, zijn er standaard twintig games voorgeïnstalleerd. Sony levert twee controllers en een hdmi-kabel mee. Hoewel het Japanse concern de miniatuurconsole afgelopen najaar voor een adviesprijs van een krappe honderd euro op de markt bracht, is het product momenteel voor zo’n zestig euro verkrijgbaar.

Nintendo Switch

Prijs:€ 319,-
www.nintendo.nl

Voor gamefanaten die vaak onderweg zijn, is de Nintendo Switch een interessante optie. Het betreft weliswaar een volwaardige gameconsole die je op een televisie kunt aansluiten, maar het systeem bevat óók een geïntegreerd touchscreen van 6,2 inch. Dankzij de aanwezige accu speel je moeiteloos op plekken zonder stroomvoorziening. Handig is dat je de zogeheten Joy-Con-controllers aan beide zijkanten kunt loskoppelen, waarna je met twee personen kunt gamen. Is er internet beschikbaar, dan schaf je rechtstreeks nieuwe videospelletjes aan en neem je het op tegen online tegenstanders. Hoewel de Switch pas sinds 2017 bestaat, zijn er al honderden games beschikbaar.

©PXimport

PocketBook Touch HD 3

Prijs:€ 159,-
www.pocketbook-int.com

Menig boekenwurm zweert bij een goede e-reader, waarbij de leeservaring nagenoeg gelijk is met die van echt papier. De stijlvol vormgegeven PocketBook Touch HD 3 heeft een 6inch-scherm en een waterbestendige behuizing. Naast het lezen van boeken luister je met dit apparaat net zo gemakkelijk naar luisterboeken, podcasts en liedjes. Via bluetooth koppel je namelijk een hoofdtelefoon aan de Touch HD 3. Geïnteresseerden kiezen tussen de kleurstellingen koper/zwart en grijs/zwart.

©PXimport

Kobo Clara HD

Prijs:€ 129,-
www.kobo.com

Als je een e-reader zoekt zonder allerlei toeters en bellen ben je bij de compacte Kobo Clara HD aan het juiste adres. Het 6inch-scherm past de lichtintensiteit automatisch aan op het omgevingslicht, zodat je hiermee zelf niet hoeft te rommelen. Het apparaatje bevat 8 GB opslagruimte voor het bewaren van duizenden boeken. Dankzij wifi schaf je online direct nieuwe e-books aan. Het gewicht bedraagt slechts 166 gram.

Kobo Forma

Prijs:€ 279,-
www.kobo.com

Vergeleken met reguliere e-readers heeft de Kobo Forma een ietwat aparte vorm. De waterdichte behuizing bevat één dikke rand met de bedieningstoetsen, waardoor het apparaat een vierkante vorm heeft. Lezers kiezen tussen een liggende of staande modus. Het 8inch-scherm is behoorlijk fors, maar gelukkig valt het gewicht alleszins mee. Het apparaat weegt namelijk 197 gram. De Forma heeft 8 GB opslagcapaciteit aan boord. Verder is het blauwlichtfilter interessant, waardoor de leeservaring in een donkere omgeving minder intensief is voor de ogen.

©PXimport

Onyx Boox Note

Prijs:€ 499,-
www.onyxboox.com

Wens je een digitale krantervaring? Onyx ontwikkelt e-readers met forse e-ink-schermen. Zo beschikt deze Boox Note over een exemplaar van 10,3 inch. Logischerwijs heeft dat wel gevolgen voor het draaggewicht, want het apparaat weegt 325 gram. Wat specificaties betreft doet de Boox Note erg denken aan een tablet. Zo zijn er 32 GB opslagcapaciteit en 2 GB ram beschikbaar. Het apparaat draait bovendien op Android 6. Interessant is dat je ook audiobestanden op deze e-reader kunt afspelen.

Apple iPad Mini 5

Prijs: Vanaf € 459,-
www.apple.com

In plaats van een e-reader kun je natuurlijk ook een compacte tablet gebruiken voor het lezen van digitale boeken. Het heldere scherm van een dergelijk apparaat is weliswaar wat vermoeiender voor de ogen, maar je kunt er dan ook veel meer mee doen. Denk aan het lezen van nieuws en spelen van spelletjes. Apple bracht onlangs de vijfde generatie van zijn iPad Mini uit. De eenvoudigste versie beschikt over 64 GB opslagcapaciteit. Tegen een meerprijs kun je ook een exemplaar met 256 GB opslag en/of een simkaartslot aanschaffen. De iPad Mini heeft een 7,9inch-scherm, zodat je hem gemakkelijk meeneemt.

©PXimport

Samsung Galaxy Tab A 10.1 (2019)

Prijs:Vanaf € 209,-
www.samsung.com

Net als Apple bracht ook Samsung afgelopen voorjaar een verse tablet op de markt, namelijk een nieuwe versie van de Galaxy Tab A. Het betreft een instapmodel met een relatief bescheiden prijskaartje van 209 euro. Je krijgt daarvoor 32 GB opslag om apps, foto’s en documenten op te slaan. Tegen een meerprijs komt deze tablet ook met 64 GB opslagruimte en een simkaartslot. Overigens heeft de metalen behuizing ruimte voor een micro-sd-kaart met een maximum van 512 GB, dus aan opslagcapaciteit is er geen gebrek.

Huawei MediaPad T5

Prijs:Vanaf € 149,-
www.huawei.com

Het Chinese Huawei ontwikkelt betaalbare tablets en de MediaPad T5 is daar een goed voorbeeld van. Het eenvoudigste model ligt voor een bedrag van 149 euro in de winkelschappen. Deze budgettablet heeft 16 GB opslagcapaciteit en 2 GB ram in huis. Als je meer geld voor dit product over hebt, kun je eventueel ‘upgraden’ naar een model met 32 GB opslag en 3 GB ram. In de behuizing past zo nodig een micro-sd-kaart van maximaal 256 GB. Het 10,1inch-scherm heeft een resolutie van 1920 × 1200 pixels en is dus prima geschikt voor de weergave van films.

©PXimport

GoPro HERO7 White

Prijs:€ 219,99
www.gopro.com

Wie houdt van actieve vakanties doet er goed aan om een actiecamera aan te schaffen. Dit zijn weersbestendige camera’s met een brede kijkhoek, zodat ze je avonturen haarfijn vastleggen. Denk bijvoorbeeld aan fietstochten, wandeltochten, skiafdalingen en duiksessies. De waterdichte GoPro HERO7 White filmt in full hd. Fijn is dat je dankzij de 10megapixel-camera ook scherpe foto’s kunt maken. Voor GoPro-camera’s zijn er allerlei houders beschikbaar, waarmee je het toestel bijvoorbeeld op een stuur of helm kunt bevestigen. Naast de White-versie bestaan er ook duurdere uitvoeringen van de HERO7. Hiermee kun je onder meer 4K-video’s maken.

DJI Mavic Air

Prijs:€ 719,-
www.dji.com

Bij een vakantiegadget denk je wellicht niet meteen aan een dure drone. Toch is zo’n minihelikopter een prachtige manier om vakantieherinneringen vast te leggen. Zo komt de DJI Mavic Air in omgevingen met veel natuur prima tot zijn recht. Deze drone heeft een vliegtijd van ruim twintig minuten en haalt een snelheid van bijna zeventig kilometer per uur. Je kunt er dus een behoorlijke afstand mee afleggen. Bovendien leg je video’s in ultra hd vast en maak je aan de hand van de 12megapixel-camera scherpe foto’s.

©PXimport

Panasonic Lumix DMC-TZ95

Prijs:€ 449,-
www.panasonic.com

Hoewel smartphonecamera’s tegenwoordig van prima kwaliteit zijn, is er één ding wat ze niet goed kunnen. Inzoomen gaat namelijk ten koste van de kwaliteit. Panasonic weet al jarenlang een flinke optische zoom in een compactcamera te gieten. De Lumix DMC-TZ95 is daar met een optische zoom van 30× het recentste voorbeeld van. Verder bevat dit apparaat een 20.3megapixel-lens van Leica en kun je in ultra hd filmen. Fotograferen doe je aan de hand van het 3inch-display, want de camera heeft geen zoeker. Vind je de aanschafprijs te gortig? Kijk dan eens naar de ‘oudere’ modellen binnen de Panasonic DMC-TZ-serie.

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.

Bezit je een flinke digitale muziekcollectie, dan heb je waarschijnlijk helemaal geen Spotify of andere streamingsdienst nodig. Met Navidrome bouw je gewoon je eigen muziekcloud. Alle toegevoegde nummers zijn op al je apparaten beschikbaar, ook onderweg. In deze workshop lees hoe je de muziekserver zo goed mogelijk inricht.

Het gratis downloaden van muziek was tot 2014 legaal. Mogelijk heb je uit dat tijdperk nog heel wat audiobestanden op je computer of externe harde schijf staan. Daarnaast bewaar je natuurlijk net zo makkelijk kopieën van cd’s op de pc of laptop. Gebruik hiervoor een gratis tooltje, zoals Exact Audio Copy of fre:ac. Als je eenmaal een omvangrijke digitale muziekverzameling hebt opgebouwd, wordt Navidrome zeer interessant. Installeer de freeware op je computer en stream vervolgens jouw favoriete liedjes naar geschikte afspeelapparaten. Denk aan je smartphone en tablet.

Client-servermodel

Met Navidrome installeer je een muziekserver op de computer. Dit programma indexeert alle audiobestanden en creëert hiervan een overzichtelijke bibliotheek. Daarna kunnen overige computers, smartphones en andere clients de nummers opvragen. Dit zogenoemde client-servermodel werkt alleen wanneer de muziekserver actief is. Kortom, regel dat het systeem met Navidrome op de juiste luistermomenten is ingeschakeld.

Navidrome downloaden

Een pluspunt is dat de freeware lage eisen aan de hardware stelt. Gebruik het programma dus gerust op een wat oudere pc of laptop. Er zijn versies voor Windows, macOS en Linux beschikbaar. Ga naar www.navidrome.org/docs/installation om de juiste editie te downloaden. Navidrome werkt ook op een Raspberry Pi of geschikte NAS, maar voor deze workshop concentreren we ons op de Windows-versie.

Navidrome stuurt je voor het juiste downloadbestand uiteindelijk door naar de GitHub-site. Klik onderaan zo nodig op Show all om alle downloadbestanden te tonen. Kies in de lijst het msi-bestand en start direct na het downloaden de installatie. Mogelijk slaat Windows alarm, omdat dit besturingssysteem het programma niet kent. Geen zorgen, want volgens VirusTotal vormt Navidrome geen enkele bedreiging.

Enkele instellingen

Tijdens het installatieproces verschijnt er een instellingenvenster. Merk op dat Navidrome standaard poortnummer 4533 gebruikt. Dit nummer is in feite een digitale toegangspoort tot jouw muziekserver. Je hebt dat nodig om browsers en apparaten met jouw persoonlijke muziekcloud te verbinden. Daarover later meer. Je laat het poortnummer in de meeste gevallen gewoon staan. Alleen wanneer Navidrome met een ander programma conflicteert, kun je de getallen wijzigen.

Geef verder in het veld onder Music Folder aan in welke map de nummers staan opgeslagen. Bewaar je op verschillende bestandslocaties albums? Houd er rekening mee dat het programma in eerste instantie slechts één map (met alle onderliggende submappen) accepteert. Je kunt op een later moment nog wel andere bestandslocaties toevoegen. Rond met Next en Install de installatieprocedure af.

Account aanmaken

Na de installatie is de muziekserver direct actief op de achtergrond van jouw systeem. Staat het programma niet in het startmenu? Dat klopt, want je bedient Navidrome in een willekeurige browser. Typ in de adresbalk http://localhost:4533 en druk op Enter. Er verschijnt een inlogscherm. Je creëert nu eerst een account. Bedenk een gebruikersnaam en typ twee keer het wachtwoord. Bevestig daarna met Create Admin.

Als je tijdens de installatie een muziekmap hebt opgegeven, zie je waarschijnlijk diverse albumhoezen. Zelfs bij grote muziekcollecties gaat het indexeren erg snel. Ga uit van hooguit enkele minuten. Een pluspunt is dat de freeware met ieder gangbaar audioformaat uit de voeten kan, waaronder mp3 en flac. Je gebruikt bovenaan de zoekfunctie om een album of artiest te vinden. Het is helaas niet mogelijk om naar de naam van een liedje te speuren.

Muziek correct taggen

Zie je in Navidrome dubbele hoezen of is de artiest onbekend? Daar kun je iets aan doen. Elk nummer heeft metadata. Hierin is onder meer de naam van het liedje, het album en de artiest opgeslagen. Wanneer de metadata niet kloppen, wordt het al gauw een rommeltje. Navidrome creëert op basis van deze gegevens namelijk een bibliotheek. Zeker bij audiotracks afkomstig uit omstreden downloadnetwerken is de informatie soms niet correct.

Het aanpassen van metadata heet in computerjargon ook wel het taggen van muziek. Jammer genoeg zit deze functie niet in Navidrome. Mp3tag en MusicBrainz Picard zijn twee tools die deze taak moeiteloos vervullen. Selecteer de gewenste nummers en pas de metadatavelden naar eigen inzicht aan. Overigens kan dat bij de genoemde programma’s ook automatisch. In dat geval maakt Mp3tag of MusicBrainz Picard verbinding met een onlinedatabase. Vergeet niet om de wijzigingen op te slaan.

Op jouw verzoek plukt MusicBrainz Picard de juiste tags uit de eigen database.

Nog wat aanpassingen

Voordat je muziek gaat luisteren, pas je eerst nog enkele instellingen aan. De voertaal is standaard Engels, maar er is ook een Nederlandse vertaling beschikbaar. Klik rechtsboven op Settings (pictogram met poppetje) en kies Personal. Je klikt nu in het uitrolmenu onder Language op Nederlands. De taal verandert direct. Vind je de huidige vormgeving te donker? Selecteer dan onder Thema een ander uiterlijk. Je laat Navidrome desgewenst zelfs op Spotify lijken.

Bepaal verder of je de instelling ReplayGain wilt activeren. Hierdoor krijgen nummers van verschillende albums hetzelfde volumeniveau, mits ze voorzien zijn van zogeheten ReplayGain-tags. Voorkom daarmee dat een bepaald liedje ineens veel luider of zachter klinkt. Besef wel dat niet alle clients met deze techniek overweg kunnen. Navidrome slaat alle instellingen automatisch op.

Extra muziekmap

Je voegt eventueel nog een extra muziekmap toe. Navidrome creëert hiervan een tweede bibliotheek. Zodra je naar Instellingen / Libraries navigeert, verschijnt de eerder opgegeven map. Met Toevoegen opent er een nieuwe pagina. Typ eerst een relevante naam. Vul nu achter Path het volledige pad van de beoogde map in. Bij gebruik van Windows kopieer je dat eenvoudig vanuit de verkenner.

Blader eerst naar de gewenste bestandslocatie en klik vervolgens in de adresbalk van dit hulpprogramma. Je kopieert het pad nu naar Navidrome. Bevestig met Opslaan en klik daarna linksboven op Alle. De ‘nieuwe’ muziek is meteen beschikbaar. Kies linksboven op Libraries en vink de zojuist aangemaakte bibliotheek aan. Verandert er nog niets? Met behulp van het gebogen pijltje bovenaan ververs je de bibliotheken.

Afspeellijst aanmaken

Je luistert eenvoudig naar muziek. Zweef met de muisaanwijzer boven een albumhoes en klik op de playknop. Er verschijnt nu onderin een balk met mediaknoppen. Je kunt nummers skippen, de audioweergave pauzeren en het volume wijzigen. Klik desgewenst op het hartje om een liedje aan je favorieten toe te voegen. Er is zelfs een downloadknop om de audiobestanden lokaal op te slaan. Deze optie is met name nuttig wanneer je een ander apparaat met de Navidrome-server verbindt. Zo speel je de muziek ook op plekken zonder internetverbinding af.

Luister je graag naar nummers van verschillende artiesten? Maak dan een afspeellijst. Klik op een albumhoes om de bijbehorende nummers te tonen. Je plaatst daarna voor één of meerdere liedjes een vinkje. Kies Voeg toe aan afspeellijst en bedenk een naam. Je klikt vervolgens op het plusteken, waarna je bevestigt met Voeg toe. In het linkermenu duikt nu de zojuist ingevoerde naam op. Je sleept voortaan eenvoudig verse nummers naar deze afspeellijst.

M3u-bestanden

Zie je in Navidrome al een afspeellijst? Waarschijnlijk telt jouw digitale muziekcollectie dan één of meerdere m3u-bestanden. In zo’n tekstbestandje staan verwijzingen naar verschillende liedjes. Navidrome creëert hiervan op eigen houtje een afspeellijst. Wil je dat liever niet? Zweef in het linkermenu dan met de muisaanwijzer boven Afspeellijsten en klik op het tandwiel. Nadat je alle ongewenste afspeellijsten hebt aangevinkt, klik je op Verwijderen.

Als je een afspeellijst niet gebruikt, verwijder je die uit het menu.

Extra gebruiker

Je geeft optioneel andere mensen toegang tot de Navidrome-server, zoals gezinsleden en vrienden. In dat geval creëer je voor ieder persoon een eigen account. Diegene kan dan eigen favorieten en afspeellijsten opslaan. Navigeer achtereenvolgens naar Instellingen, Gebruikers en Toevoegen. Je vult nu een gebruikersnaam, naam, e-mailadres en wachtwoord in. Bedenk goed of je iemand beheerdersrechten wilt geven. Een beheerdersaccount heeft rechten om onder meer nieuwe muziekbibliotheken en gebruikers toe te voegen. Bepaal verder welke afspeellijsten je wilt delen en vink die zo nodig aan. Zodra je onderaan op Opslaan klikt, verschijnt de nieuwe gebruiker in het overzicht. Aan jou de taak om de inloggegevens met de bewuste persoon te delen. Nuttig om te weten is dat je een gebruiker op een later moment weer kunt verwijderen.

Clients binnen thuisnetwerk

Wanneer de Navidrome-server eenmaal correct is ingesteld, kun je ook op andere apparaten van de muziek genieten. Op een pc, laptop of mobiel apparaat binnen jouw thuisnetwerk is dat relatief simpel. Open een willekeurige browser en typ in de adresbalk http://[ip-adres]:4533. Hierbij vervang je [ip-adres] door het ip-adres van de computer waar Navidrome op draait.

Weet je dat niet? Open dan in Windows het hulpprogramma Opdrachtprompt. Typ nu ipconfig en druk op Enter om het lokale ip-adres te tonen. Zodra je op een andere computer binnen jouw netwerk naar het juiste adres gaat, verschijnt er een inlogvenster van Navidrome. Als je persoonlijke muziekcloud niet verschijnt, gooit wellicht een firewall roet in het eten. Je kunt een uitzondering instellen of de firewall op eigen risico (tijdelijk) uitzetten.

Portforwarding

Het is ook mogelijk om een computer, tablet of smartphone buiten je thuisnetwerk met de Navidrome-server te verbinden. Uiteraard is het dan wel een voorwaarde dat het apparaat verbonden is met internet. Verder dien je poortnummer 4533 in jouw router open te zetten voor netwerkverkeer. Op die manier maak je de muziekserver toegankelijk voor inkomende verbindingen van buiten het thuisnetwerk. Het openzetten van een netwerkpoort heet portforwarding. Bij elke router werkt het op een andere manier.

Gebruik je bijvoorbeeld een SmartWifi-modem van Ziggo? Ga met een browser dan naar https://smartwifiweb.ziggo.nl en log in. Je bereikt de meeste andere routers door het ip-adres van dit netwerkapparaat in de browser te typen. Navigeer in het routerpaneel van Ziggo naar Geavanceerde instellingen / Poort Forwarding en kies Nieuwe regel aanmaken. Stel bovenaan het ip-adres van de Navidrome-server in. Je hoeft alleen maar de getallen na de laatste punt in te vullen. Typ in de velden onder Lokale startpoort, Lokale eindpoort, Externe startpoort en Externe eindpoort het poortnummer 4533. Je selecteert bij Protocol de optie UDP/TCP en kiest onder Ingeschakeld voor Aan. Bevestig tot slot met Regel toevoegen.

Via het publieke ip-adres van jouw internetadres en poortnummer 4533 open je op afstand je persoonlijke muziekcloud. Via whatismyipaddress.com kun je het benodigde ip-adres achterhalen. Kijk op http://[publieke ip-adres]:4533 en geniet van de muziek.

Mobiel streamen

De vorige paragraaf beschrijft hoe je een apparaat buiten jouw thuisnetwerk met de Navidrome-server verbindt. Dat werkt ook met een browser op je smartphone, maar misschien vind je dat niet zo prettig. Gelukkig verbind je als alternatief een geschikte app met jouw muziekserver. Substreamer is daarvan een uitstekend voorbeeld. Deze toepassing is zowel voor iOS als Android beschikbaar.

Inloggen is simpel. Typ het correcte ip-adres en poortnummer van de Navidrome-server. Bedenk voor het invullen van de juiste gegevens of je binnen of buiten het thuisnetwerk actief bent. Je vult daarna de gebruikersnaam en het wachtwoord in. Zodra je bevestigt met Login verschijnt de muziekbibliotheek met alle albumhoezen. Vanwege de gelikte gebruikersomgeving lijkt het net alsof je een app van een online muziekdienst gebruikt. Substreamer heeft diverse handige functies in huis. Zo kun je onder andere albums downloaden en nummers naar een Chromecast doorsturen. Veel luisterplezier!