Ik ga op vakantie en ik neem mee…? Goede vraag, want vanwege de explosieve groei aan digitale gadgets de afgelopen twintig jaar is de keuze enorm. Tegenwoordig heeft praktisch ieder vakantiepark of hotel wel wifi, waardoor je je dankzij slimme apparaten geen moment hoeft te vervelen. Maar zelfs zonder internetverbinding geniet je prima van de juiste gameconsole, e-reader of portable muziekspeler!

Sony Walkman NW-A45

Prijs:€ 200,-
www.sony.nl

Goede muziek mag tijdens je vakantie natuurlijk niet ontbreken. Dankzij de smartphone en Spotify geniet je eenvoudig van vrolijke zomerdeuntjes, maar wat als je hogere eisen stelt aan de audiokwaliteit? In dat geval is een gespecialiseerde draagbare muziekspeler nog altijd de beste keuze. De Sony Walkman-lijn is nog steeds operationeel, waarbij sommige modellen zelfs de duizend euro overstijgen. De betaalbaardere NW-A45 is voor muziekfanaten al een uitstekende keuze, waarbij je onderweg liedjes in hoge resolutie kunt afspelen. De behuizing heeft standaard 16 GB opslag, maar je kunt er ook nog een micro-sd-kaart in kwijt.

©PXimport

Lenco DVP-1045

Prijs:€ 298,-
www.lenco.com

Mocht je nog stapels dvd’s hebben, dan zijn die op vakantie vrij nutteloos. Laptopfabrikanten maken er tenslotte een sport van om behuizingen steeds smaller te maken en offeren vaak het optische station op. Gelukkig verschijnen er regelmatig nieuwe draagbare dvd-spelers op de markt. Een nadeel is doorgaans het kleine scherm, maar bij de DVP-1045 is dat nog te overzien. Lenco levert namelijk twee behoorlijke 10inch-schermen mee. Eventueel koppel je de schermen aan elkaar, zodat kinderen achterin de auto bijvoorbeeld naar dezelfde film kunnen kijken. Ook afzonderlijke weergave is mogelijk. Fijn is dat Lenco twee afstandsbedieningen, hoofdsteunen en koptelefoons meelevert.

Sangean Pocket 390 (DPR-39)

Prijs:€ 63,95
www.sangean.eu

Voor radioliefhebbers is de Sangean Pocket 390 prima reisgezelschap. Deze betaalbare zakradio is slechts 64 gram licht, terwijl de hoogte ruim tien centimeter bedraagt. Je stopt hem dus moeiteloos in je broekzak. Het witgekleurde apparaatje bevat een dab+-ontvanger, zodat je zenders in digitale kwaliteit kunt ontvangen. Valt het bereik op een bepaalde plek tegen, dan switch je moeiteloos naar de oude vertrouwde fm-frequentieband. Het kleine lcd-scherm toont afspeelinformatie en de resterende batterijduur.

©PXimport

Xiaomi Mi Box S

Prijs:€ 85,-
www.mi.com

In de praktijk is het lastig om in een hotelkamer of vakantiehuisje een mediaspeler op een wifi-netwerk aan te melden. Meestal dien je namelijk de beveiligingssleutel op een aparte webpagina in te voeren, waardoor een Google Chromecast bijvoorbeeld doorgaans niet werkt. Gelukkig heb je offline ook nog iets aan de Mi Box S. Dit piepkleine kastje uit de stal van Xiaomi draait op Android 8.1, zodat je de interface eenvoudig voorziet van apps. Installeer Kodi en neem voor urenlang kijkplezier een flinke lading filmbestanden mee op een usb-opslagdrager. De Mi Box koppel je via hdmi aan een televisie.

©PXimport

Teufel Radio 3sixty

Prijs:€ 249,99
www.teufelaudio.nl

Vorig jaar introduceerde Teufel onder de naam Radio 3sixty een zeer veelzijdige radio. Eigenlijk is het veel meer dan dat, want naast een dab+/fm-ontvanger is er ook een bluetoothmodule ingebouwd. Via wifi luister je eventueel rechtstreeks naar radiozenders via internet. Tot slot kun je op de 3,5mm-geluidsingang ook een externe muziekbron aansluiten. Twee speakers en een subwoofer aan de onderzijde bieden gezamenlijk behoorlijk wat power en een 360 graden-geluidsveld. Handig als je op de camping een feestje wilt bouwen!

Sony XB01

Prijs:€ 35,-
www.sony.nl

Een compacte bluetoothspeaker voorkomt dat je op vakantie vaak een hoofdtelefoon draagt. De Sony XB01 meet 8,2 × 5,8 × 5,7 centimeter en weegt ongeveer 160 gram. Die neem je dus gemakkelijk mee. De speaker bevat een enkele audiodriver van 3,75 centimeter die alle tonen voor zijn rekening neemt. Daarnaast is er nog een passieve basradiator in de waterbestendige behuizing verwerkt. Geïnteresseerden kiezen uit zes verschillende designs, waarbij Sony er niet voor terugdeinst om exotische kleuren te combineren. Veel (web)winkels verkopen deze kleurrijke speaker overigens voor een bedrag dat ruim onder de adviesprijs ligt. Kortom, een koopje!

©PXimport

Nintendo Classic Mini

Prijs:Vanaf € 59,95
www.nintendo.nl

De meeste gameconsoles neem je vanwege het omvangrijke formaat niet zomaar even mee, maar voor de Nintendo Classic Mini gelden er andere wetten. Zowel de NES- als SNES-variant is uiterst compact en past moeiteloos in je reisbagage. De Japanse gameontwikkelaar levert respectievelijk 30 en 21 klassieke videospelletjes mee, waaronder natuurlijk klassiekers als Super Mario Bros, The Legend of Zelda en Donkey Kong. Aansluiten gebeurt via hdmi, dus je hebt op je vakantiebestemming wel een geschikte televisie nodig. Op het moment van schrijven is de SNES-versie overigens lastig te verkrijgen.

PlayStation Classic

Prijs:€ 59,99
www.playstation.com

In navolging van Nintendo goot ook Sony zijn allereerste gameconsole in een klein jasje. De PlayStation Classic lijkt als twee druppels water op de originele versie uit 1994, inclusief de fysieke knoppen op de bovenzijde. In plaats van dat je een schijfje in de spelconsole doet, zijn er standaard twintig games voorgeïnstalleerd. Sony levert twee controllers en een hdmi-kabel mee. Hoewel het Japanse concern de miniatuurconsole afgelopen najaar voor een adviesprijs van een krappe honderd euro op de markt bracht, is het product momenteel voor zo’n zestig euro verkrijgbaar.

Nintendo Switch

Prijs:€ 319,-
www.nintendo.nl

Voor gamefanaten die vaak onderweg zijn, is de Nintendo Switch een interessante optie. Het betreft weliswaar een volwaardige gameconsole die je op een televisie kunt aansluiten, maar het systeem bevat óók een geïntegreerd touchscreen van 6,2 inch. Dankzij de aanwezige accu speel je moeiteloos op plekken zonder stroomvoorziening. Handig is dat je de zogeheten Joy-Con-controllers aan beide zijkanten kunt loskoppelen, waarna je met twee personen kunt gamen. Is er internet beschikbaar, dan schaf je rechtstreeks nieuwe videospelletjes aan en neem je het op tegen online tegenstanders. Hoewel de Switch pas sinds 2017 bestaat, zijn er al honderden games beschikbaar.

©PXimport

PocketBook Touch HD 3

Prijs:€ 159,-
www.pocketbook-int.com

Menig boekenwurm zweert bij een goede e-reader, waarbij de leeservaring nagenoeg gelijk is met die van echt papier. De stijlvol vormgegeven PocketBook Touch HD 3 heeft een 6inch-scherm en een waterbestendige behuizing. Naast het lezen van boeken luister je met dit apparaat net zo gemakkelijk naar luisterboeken, podcasts en liedjes. Via bluetooth koppel je namelijk een hoofdtelefoon aan de Touch HD 3. Geïnteresseerden kiezen tussen de kleurstellingen koper/zwart en grijs/zwart.

©PXimport

Kobo Clara HD

Prijs:€ 129,-
www.kobo.com

Als je een e-reader zoekt zonder allerlei toeters en bellen ben je bij de compacte Kobo Clara HD aan het juiste adres. Het 6inch-scherm past de lichtintensiteit automatisch aan op het omgevingslicht, zodat je hiermee zelf niet hoeft te rommelen. Het apparaatje bevat 8 GB opslagruimte voor het bewaren van duizenden boeken. Dankzij wifi schaf je online direct nieuwe e-books aan. Het gewicht bedraagt slechts 166 gram.

Kobo Forma

Prijs:€ 279,-
www.kobo.com

Vergeleken met reguliere e-readers heeft de Kobo Forma een ietwat aparte vorm. De waterdichte behuizing bevat één dikke rand met de bedieningstoetsen, waardoor het apparaat een vierkante vorm heeft. Lezers kiezen tussen een liggende of staande modus. Het 8inch-scherm is behoorlijk fors, maar gelukkig valt het gewicht alleszins mee. Het apparaat weegt namelijk 197 gram. De Forma heeft 8 GB opslagcapaciteit aan boord. Verder is het blauwlichtfilter interessant, waardoor de leeservaring in een donkere omgeving minder intensief is voor de ogen.

©PXimport

Onyx Boox Note

Prijs:€ 499,-
www.onyxboox.com

Wens je een digitale krantervaring? Onyx ontwikkelt e-readers met forse e-ink-schermen. Zo beschikt deze Boox Note over een exemplaar van 10,3 inch. Logischerwijs heeft dat wel gevolgen voor het draaggewicht, want het apparaat weegt 325 gram. Wat specificaties betreft doet de Boox Note erg denken aan een tablet. Zo zijn er 32 GB opslagcapaciteit en 2 GB ram beschikbaar. Het apparaat draait bovendien op Android 6. Interessant is dat je ook audiobestanden op deze e-reader kunt afspelen.

Apple iPad Mini 5

Prijs: Vanaf € 459,-
www.apple.com

In plaats van een e-reader kun je natuurlijk ook een compacte tablet gebruiken voor het lezen van digitale boeken. Het heldere scherm van een dergelijk apparaat is weliswaar wat vermoeiender voor de ogen, maar je kunt er dan ook veel meer mee doen. Denk aan het lezen van nieuws en spelen van spelletjes. Apple bracht onlangs de vijfde generatie van zijn iPad Mini uit. De eenvoudigste versie beschikt over 64 GB opslagcapaciteit. Tegen een meerprijs kun je ook een exemplaar met 256 GB opslag en/of een simkaartslot aanschaffen. De iPad Mini heeft een 7,9inch-scherm, zodat je hem gemakkelijk meeneemt.

©PXimport

Samsung Galaxy Tab A 10.1 (2019)

Prijs:Vanaf € 209,-
www.samsung.com

Net als Apple bracht ook Samsung afgelopen voorjaar een verse tablet op de markt, namelijk een nieuwe versie van de Galaxy Tab A. Het betreft een instapmodel met een relatief bescheiden prijskaartje van 209 euro. Je krijgt daarvoor 32 GB opslag om apps, foto’s en documenten op te slaan. Tegen een meerprijs komt deze tablet ook met 64 GB opslagruimte en een simkaartslot. Overigens heeft de metalen behuizing ruimte voor een micro-sd-kaart met een maximum van 512 GB, dus aan opslagcapaciteit is er geen gebrek.

Huawei MediaPad T5

Prijs:Vanaf € 149,-
www.huawei.com

Het Chinese Huawei ontwikkelt betaalbare tablets en de MediaPad T5 is daar een goed voorbeeld van. Het eenvoudigste model ligt voor een bedrag van 149 euro in de winkelschappen. Deze budgettablet heeft 16 GB opslagcapaciteit en 2 GB ram in huis. Als je meer geld voor dit product over hebt, kun je eventueel ‘upgraden’ naar een model met 32 GB opslag en 3 GB ram. In de behuizing past zo nodig een micro-sd-kaart van maximaal 256 GB. Het 10,1inch-scherm heeft een resolutie van 1920 × 1200 pixels en is dus prima geschikt voor de weergave van films.

©PXimport

GoPro HERO7 White

Prijs:€ 219,99
www.gopro.com

Wie houdt van actieve vakanties doet er goed aan om een actiecamera aan te schaffen. Dit zijn weersbestendige camera’s met een brede kijkhoek, zodat ze je avonturen haarfijn vastleggen. Denk bijvoorbeeld aan fietstochten, wandeltochten, skiafdalingen en duiksessies. De waterdichte GoPro HERO7 White filmt in full hd. Fijn is dat je dankzij de 10megapixel-camera ook scherpe foto’s kunt maken. Voor GoPro-camera’s zijn er allerlei houders beschikbaar, waarmee je het toestel bijvoorbeeld op een stuur of helm kunt bevestigen. Naast de White-versie bestaan er ook duurdere uitvoeringen van de HERO7. Hiermee kun je onder meer 4K-video’s maken.

DJI Mavic Air

Prijs:€ 719,-
www.dji.com

Bij een vakantiegadget denk je wellicht niet meteen aan een dure drone. Toch is zo’n minihelikopter een prachtige manier om vakantieherinneringen vast te leggen. Zo komt de DJI Mavic Air in omgevingen met veel natuur prima tot zijn recht. Deze drone heeft een vliegtijd van ruim twintig minuten en haalt een snelheid van bijna zeventig kilometer per uur. Je kunt er dus een behoorlijke afstand mee afleggen. Bovendien leg je video’s in ultra hd vast en maak je aan de hand van de 12megapixel-camera scherpe foto’s.

©PXimport

Panasonic Lumix DMC-TZ95

Prijs:€ 449,-
www.panasonic.com

Hoewel smartphonecamera’s tegenwoordig van prima kwaliteit zijn, is er één ding wat ze niet goed kunnen. Inzoomen gaat namelijk ten koste van de kwaliteit. Panasonic weet al jarenlang een flinke optische zoom in een compactcamera te gieten. De Lumix DMC-TZ95 is daar met een optische zoom van 30× het recentste voorbeeld van. Verder bevat dit apparaat een 20.3megapixel-lens van Leica en kun je in ultra hd filmen. Fotograferen doe je aan de hand van het 3inch-display, want de camera heeft geen zoeker. Vind je de aanschafprijs te gortig? Kijk dan eens naar de ‘oudere’ modellen binnen de Panasonic DMC-TZ-serie.

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.

Behoefte aan totale rust tijdens je treinreis? De juiste koptelefoon filtert lawaai weg en verhoogt je concentratie. Ontdek waarom active noise cancelling (ANC) niet mag ontbreken. Wij laten je zien welke functies, zoals comfort en lange accuduur, belangrijk zijn voor de forens of gelegenheidsreiziger.

Reizen met de trein kan heerlijk zijn, maar luidruchtige medepassagiers en het gedender over het spoor verstoren nogal eens de rust. Een goede koptelefoon maakt hier het verschil tussen irritatie en ontspanning. Als je op zoek bent naar de beste optie voor onderweg, is er eigenlijk maar één technologie die er echt toe doet: active noise cancelling. In dit artikel lees je waar je precies op moet letten.

Waarom active noise cancelling onmisbaar is

De absolute topprioriteit voor elke treinreiziger is active noise cancelling, oftewel ANC. Deze techniek gebruikt microfoons aan de buitenkant van de oorschelpen om omgevingsgeluid op te vangen en een tegengeluidsgolf te produceren. Vooral het constante, lage gebrom van de treinmotor en de wielen op de rails worden hiermee effectief weggefilterd. Hoewel geen enkele koptelefoon álle geluiden volledig blokkeert, zorgen modellen met hoogwaardige ANC ervoor dat je op een normaal volume naar muziek of podcasts kunt luisteren zonder dat je het volume ongezond hard hoeft te zetten om het lawaai te overstemmen.

Over-ear versus in-ear in het openbaar vervoer

Naast de technologie is de pasvorm van groot belang voor de demping. Over-ear modellen, die volledig over je oren vallen, bieden van nature al een goede passieve isolatie. De oorkussens sluiten je gehoorgang af van de buitenwereld, wat de actieve ruisonderdrukking aanzienlijk ondersteunt. Voor de meeste forenzen is dit de beste keuze. In-ear oordopjes zijn weliswaar compacter en makkelijker mee te nemen, maar laten vaak toch iets meer geluid door omdat ze minder fysieke barrière opwerpen. Als comfort en maximale stilte voorop staan, wint de over-ear variant het sowieso.

©ER | ID.nl

Comfort en accuduur voor lange ritten

Omdat je in de trein vaak langere tijd stilzit, mag de koptelefoon niet gaan knellen. Let daarom goed op de kwaliteit van de hoofdband en de oorkussens; traagschuim (memory foam) is hierbij een aanrader omdat dit materiaal zich naar je hoofd vormt en de druk verdeelt. Daarnaast is de accuduur een belangrijke factor voor de frequente reiziger. Zoek naar modellen die minimaal 20 tot 30 uur meegaan met ANC ingeschakeld. Veel moderne koptelefoons beschikken bovendien over snellaadfuncties, waardoor je na 10 minuten laden weer uren vooruit kunt. Daarmee voorkom je dat je halverwege je reis opeens zonder muziek komt te zitten.

Connectiviteit en handige functies

Een functie die specifiek in de trein van pas komt, is de transparantiemodus. Hiermee versterk je tijdelijk het omgevingsgeluid via de microfoons, zodat je een omroepbericht van de conducteur kunt horen zonder je koptelefoon af te zetten. Ook multipoint-bluetooth is een waardevolle toevoeging voor forenzen die werken tijdens het reizen. Hiermee koppel je de koptelefoon gelijktijdig aan zowel je smartphone als je laptop, zodat je naadloos kunt wisselen tussen een videocall en je favoriete afspeellijst zonder opnieuw verbinding te hoeven maken.