Eerder dit jaar publiceerden we een review van de Asus ZenBook 13 UX325JA. Toen werd de vrijwel identieke 14inch-laptop ZenBook 14 UX425JA al kort genoemd. Over die laptop gaat deze review. Zijn er verschillen met zijn 13inch-tegenhanger?

Net als zijn kleine broer is de UX425JA een mooie laptop om te zien. Het gebruikte metaal voelt uitstekend aan en de grijze uitvoering waar ons testmodel in kwam ziet er fraai uit. De bovenkant is voorzien van het cirkelvormige geborstelde patroon dat zo kenmerkend is voor Asus-laptops en helaas geldt dat ook voor de vingerafdrukken. Gelukkig is de rest van de behuizing niet zo gevoelig voor vingerafdrukken. De laptop komt stevig over, maar net als zijn kleine broer kraakt ook de behuizing van deze UX425JA wat als je bijvoorbeeld het scherm beweegt, al is het wel een stuk minder prominent aanwezig. Het gewicht van 1,17 kilogram is uitstekend, dit is een laptop die je echt altijd mee kunt nemen. Daarbij hoef je je geen zorgen te maken over krassen, want Asus levert wederom een passende sleeve mee.

©PXimport

©PXimport

Aansluitingen

De ZenBook 14 heeft twee usb-c-poorten en het gaat hierbij ook nog eens om Thunderbolt 3-poorten. Je gebruikt ze niet alleen voor randapparatuur, maar ook om de laptop op te laden. Ook een scherm aansluiten via usb-c is mogelijk en de laptop is daarnaast ook nog eens voorzien van een hdmi-aansluiting. Aan de andere kant is een usb-a-poort en een micro-sd-kaartlezer geplaatst waarmee je een prettig en bruikbaar pakket aansluitingen in handen hebt. Net als op het 13inch-model ontbreekt helaas de hoofdtelefoonaansluiting. Je krijgt wel een usb-c-adaptertje voor een koptelefoon meegeleverd en ook een usb-netwerkadapter zit in de verpakking. meegeleverd en omdat de laptop is voorzien van twee Thunderbolt 3-poorten kun je gelukkig wel tegelijkertijd opladen en een hoofdtelefoon gebruiken. De wifi wordt verzorgd door een wifi6-kaartje van Intel.

©PXimport

©PXimport

Prestaties

De geteste uitvoering UX425JA-HM046T is qua configuratie identiek aan de eerder geteste 13 inch UX326JA-AH006T. Je krijgt dus een Intel Core i7-1065G, een relatief zuinige, maar toch krachtige quadcoreprocessor. De chip wordt gecombineerd met 16 GB ram en een 1 TB nvme-ssd. Dit is een Intel 660P met een lees- en schrijfsnelheid van 1553,45 en 1640,98 MB/s. De combinatie van hardware zet in PCMark 10 4029 punten neer, dat is iets langzamer dan de score van 4267 die zijn kleine broer in dezelfde benchmark haalde.

Prettig is dat de koeling bij lichtere werkzaamheden onhoorbaar zijn werk doet. Dat verandert wel bij zwaardere werkzaamheden, dan springt de koeling hoorbaar aan.

De ZenBook UX425JA is net als zijn kleine broer voorzien van een accu met een indrukwekkende capaciteit van 67 Wh. Asus belooft hiermee een accuduur tot 22 uur. Die opgave is bij gebruik van een extra zuinig scherm dat op de geteste uitvoering aanwezig is. Die 22 uur is wat optimistisch, maar bij normaal gebruik is 13 uur zeker haalbaar. En in de batterijbenchmark Modern Office van PCMark 10 die lichte dagelijkse kantoorwerkzaamheden simuleert, houdt de accu het zelfs 14 uur en 59 minuut uit.

Werken

Het 14inch-scherm is voorzien van een matte afwerking en biedt een goede beeldkwaliteit met opvallend goede helderheid. Ook het toetsenbord tikt lekker en is voorzien van achtergrondverlichting in drie helderheidsniveaus. In tegenstelling tot zijn kleinere broer zijn de toetsen wat groter. Het scheelt maar een millimeter, maar hierdoor kun je sneller blind tikken.

De glazen touchpad werkt bijzonder soepel en is met een afmeting van 13 x 6,5 cm ook nog eens lekker groot. Asus heeft een truc toegepast die we al eerder zagen: klik op de rechter bovenhoek en er verschijnt een verlicht numeriek veld. Nieuw is dat je met een veegbeweging nu ook de Windows-rekenmachine kunt openen en de helderheid van de achtergrondverlichting in de touchpad kunt instellen. Helaas heb ik geen instelling gevonden om een ander programma te koppelen aan deze veegbeweging.

Een vingerafdrukscanner mist, maar de webcam is voorzien van een soepel werkende gezichtsherkenning waardoor je kunt inloggen in Windows zonder een wachtwoord in te tikken. De beeldkwaliteit van de 720p-webcam zelf is niet spectaculair, maar voldoet ruimschoots voor videobellen.

©PXimport

Conclusie

De ZenBook 14 UX425JA is net als zijn kleinere broer een fijne laptop voor dagelijks gebruik: hij is compact, licht en voert normale werkzaamheden stil uit. De behuizing is fraai, maar kraakt helaas een klein beetje. Met twee keer Thunderbolt 3, usb-a en hdmi heb je ondanks de compacte afmetingen genoeg aansluitmogelijkheden. Helaas mist een 3,5mm-aansluiting wel, daarvoor heb je een usb-c-adaptertje nodig dat Asus gelukkig wel meelevert.

Het grootste pluspunt is de forse accu waarmee je moeiteloos meer dan een werkdag vooruit kunt. Kortom, een perfecte laptop voor onderweg. Ik vind zelf het grotere scherm wel fijn en zou zeker deze 14inch-versie verkiezen boven de eerder geteste 13inch-variant.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.