Eerder dit jaar publiceerden we een review van de Asus ZenBook 13 UX325JA. Toen werd de vrijwel identieke 14inch-laptop ZenBook 14 UX425JA al kort genoemd. Over die laptop gaat deze review. Zijn er verschillen met zijn 13inch-tegenhanger?

Net als zijn kleine broer is de UX425JA een mooie laptop om te zien. Het gebruikte metaal voelt uitstekend aan en de grijze uitvoering waar ons testmodel in kwam ziet er fraai uit. De bovenkant is voorzien van het cirkelvormige geborstelde patroon dat zo kenmerkend is voor Asus-laptops en helaas geldt dat ook voor de vingerafdrukken. Gelukkig is de rest van de behuizing niet zo gevoelig voor vingerafdrukken. De laptop komt stevig over, maar net als zijn kleine broer kraakt ook de behuizing van deze UX425JA wat als je bijvoorbeeld het scherm beweegt, al is het wel een stuk minder prominent aanwezig. Het gewicht van 1,17 kilogram is uitstekend, dit is een laptop die je echt altijd mee kunt nemen. Daarbij hoef je je geen zorgen te maken over krassen, want Asus levert wederom een passende sleeve mee.

©PXimport

©PXimport

Aansluitingen

De ZenBook 14 heeft twee usb-c-poorten en het gaat hierbij ook nog eens om Thunderbolt 3-poorten. Je gebruikt ze niet alleen voor randapparatuur, maar ook om de laptop op te laden. Ook een scherm aansluiten via usb-c is mogelijk en de laptop is daarnaast ook nog eens voorzien van een hdmi-aansluiting. Aan de andere kant is een usb-a-poort en een micro-sd-kaartlezer geplaatst waarmee je een prettig en bruikbaar pakket aansluitingen in handen hebt. Net als op het 13inch-model ontbreekt helaas de hoofdtelefoonaansluiting. Je krijgt wel een usb-c-adaptertje voor een koptelefoon meegeleverd en ook een usb-netwerkadapter zit in de verpakking. meegeleverd en omdat de laptop is voorzien van twee Thunderbolt 3-poorten kun je gelukkig wel tegelijkertijd opladen en een hoofdtelefoon gebruiken. De wifi wordt verzorgd door een wifi6-kaartje van Intel.

©PXimport

©PXimport

Prestaties

De geteste uitvoering UX425JA-HM046T is qua configuratie identiek aan de eerder geteste 13 inch UX326JA-AH006T. Je krijgt dus een Intel Core i7-1065G, een relatief zuinige, maar toch krachtige quadcoreprocessor. De chip wordt gecombineerd met 16 GB ram en een 1 TB nvme-ssd. Dit is een Intel 660P met een lees- en schrijfsnelheid van 1553,45 en 1640,98 MB/s. De combinatie van hardware zet in PCMark 10 4029 punten neer, dat is iets langzamer dan de score van 4267 die zijn kleine broer in dezelfde benchmark haalde.

Prettig is dat de koeling bij lichtere werkzaamheden onhoorbaar zijn werk doet. Dat verandert wel bij zwaardere werkzaamheden, dan springt de koeling hoorbaar aan.

De ZenBook UX425JA is net als zijn kleine broer voorzien van een accu met een indrukwekkende capaciteit van 67 Wh. Asus belooft hiermee een accuduur tot 22 uur. Die opgave is bij gebruik van een extra zuinig scherm dat op de geteste uitvoering aanwezig is. Die 22 uur is wat optimistisch, maar bij normaal gebruik is 13 uur zeker haalbaar. En in de batterijbenchmark Modern Office van PCMark 10 die lichte dagelijkse kantoorwerkzaamheden simuleert, houdt de accu het zelfs 14 uur en 59 minuut uit.

Werken

Het 14inch-scherm is voorzien van een matte afwerking en biedt een goede beeldkwaliteit met opvallend goede helderheid. Ook het toetsenbord tikt lekker en is voorzien van achtergrondverlichting in drie helderheidsniveaus. In tegenstelling tot zijn kleinere broer zijn de toetsen wat groter. Het scheelt maar een millimeter, maar hierdoor kun je sneller blind tikken.

De glazen touchpad werkt bijzonder soepel en is met een afmeting van 13 x 6,5 cm ook nog eens lekker groot. Asus heeft een truc toegepast die we al eerder zagen: klik op de rechter bovenhoek en er verschijnt een verlicht numeriek veld. Nieuw is dat je met een veegbeweging nu ook de Windows-rekenmachine kunt openen en de helderheid van de achtergrondverlichting in de touchpad kunt instellen. Helaas heb ik geen instelling gevonden om een ander programma te koppelen aan deze veegbeweging.

Een vingerafdrukscanner mist, maar de webcam is voorzien van een soepel werkende gezichtsherkenning waardoor je kunt inloggen in Windows zonder een wachtwoord in te tikken. De beeldkwaliteit van de 720p-webcam zelf is niet spectaculair, maar voldoet ruimschoots voor videobellen.

©PXimport

Conclusie

De ZenBook 14 UX425JA is net als zijn kleinere broer een fijne laptop voor dagelijks gebruik: hij is compact, licht en voert normale werkzaamheden stil uit. De behuizing is fraai, maar kraakt helaas een klein beetje. Met twee keer Thunderbolt 3, usb-a en hdmi heb je ondanks de compacte afmetingen genoeg aansluitmogelijkheden. Helaas mist een 3,5mm-aansluiting wel, daarvoor heb je een usb-c-adaptertje nodig dat Asus gelukkig wel meelevert.

Het grootste pluspunt is de forse accu waarmee je moeiteloos meer dan een werkdag vooruit kunt. Kortom, een perfecte laptop voor onderweg. Ik vind zelf het grotere scherm wel fijn en zou zeker deze 14inch-versie verkiezen boven de eerder geteste 13inch-variant.

The Duskbloods, de nieuwe game van Elden Ring- en Dark Souls-ontwikkelaar FromSoftware, zal echt alleen op Nintendo Switch 2 uitkomen.

Dat heeft de ontwikkelaar benadrukt bij het bekendmaken van zijn kwartaalcijfers (via VGC). Daarbij werd ook nog eens benadrukt dat The Duskbloods nog altijd gepland staat om ergens dit jaar uit te komen, net zoals de Switch 2-versie van Elden Ring.

Over de exclusieve Switch 2-release van The Duskbloods: "Het wordt verkocht via een samenwerking met Nintendo, met verkoopverantwoordelijkheden verdeeld per regio. De game komt alleen voor Nintendo Switch 2 beschikbaar." Daarmee is dus duidelijk gemaakt dat Nintendo een nauwe samenwerking met FromSoftware is aangegaan voor de game en dat het spel niet zomaar op andere platforms uit zal komen.

Over The Duskbloods

The Duskbloods werd begin vorig jaar aangekondigd in een speciale Nintendo Direct waarin de eerste Switch 2-games werden getoond, maar sindsdien zijn er geen nieuwe beelden van het spel uitgebracht. Zoals gezegd is de game ontwikkeld door FromSoftware, het Japanse bedrijf dat naam voor zichzelf heeft gemaakt met enorm uitdagende spellen, waaronder de Dark Souls-serie en Bloodborne. Met de openwereldgame Elden Ring scoorde de ontwikkelaar enkele jaren geleden nog een megahit.

The Duskbloods wordt een PvPvE-game, waarbij spelers het dus tegen elkaar en tegen computergestuurde vijanden opnemen. Maximaal acht spelers doen aan potjes mee. Na het kiezen van een personage in een hub-gebied wordt men naar een gebied getransporteerd waar er met andere spelers en vijanden gevochten wordt, al kan men soms ook samenwerken om vijanden te verslaan.

Spelers besturen een 'Bloodsworn', wezens die dankzij een speciaal bloed dat in hun lichaam zit meer krachten tot hun beschikking hebben dan reguliere mensen. Ondertussen is het einde van de mensheid nabij, en bestaat de wereld uit verschillende tijdperken, wat voor een mengelmoes van stijlen zorgt.

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.