Waar komt de meeste stof terecht in je smartphone, tablet of laptop? Wij zoeken het uit en geven je tips om je apparaten weer brandschoon te krijgen.

De behuizing van je smartphone of tablet maak je schoon met een microvezeldoekje in combinatie met water of een sopje op basis van een beetje afwasmiddel. Vooral in je smartphone komt het meeste vuil terecht in de aansluitingen voor hoofdtelefoon, usb-kabel en andere uitbreidingssloten. Je kunt dit stof verwijderen met een blaasbalg waarmee je het stof uit het gaatje blaast of het stof wegzuigen met een stofzuiger. Lees ook: 14 tips om je Windows-pc grondig op te schonen.

Pas wel op dat je met de stofzuiger je smartphone of tablet niet beschadigt. Een busje perslucht kan ook, maar raden we af omdat je kans hebt dat er een heel klein beetje vocht uit de spuitbus komt. En omdat er in smartphones en tablets doorgaans vochtgevoelige stickers achter de uitbreidingspoorten zitten die verkleuren in aanraking met water, kun je perslucht beter niet gebruiken. Een eventueel drupje vocht zal je apparaat niet direct stukmaken, maar kan wel de sticker verkleuren waardoor je garantie verloopt.

Kwetsbaar scherm

Het scherm op je smartphone of tablet is bedoeld om aan te raken en doorgaans minder kwetsbaar dan een monitor doordat het van glas is. Toch moet je oppassen omdat er een zogenoemde oleophobic coating op het scherm zit, die het scherm deels bestand maakt tegen vet van bijvoorbeeld je vingers. Vette vingers kun je hierdoor veel eenvoudiger weer weg poetsen. Door de speciale coating heb je doorgaans alleen maar een droog microvezeldoekje nodig om je scherm schoon te poetsen. Je kunt de oleophobic coating beschadigen met schoonmaakmiddelen, we raden je aan om geen enkel schoonmaakmiddel op het scherm van je smartphone of tablet te gebruiken.

©PXimport

Een oleophobic coating stoot vet en water af.

Net als bij een normaal scherm kun je je doekje eventueel wel vochtig maken met (demi-)water. Is de oleophobic coating toch beschadigt of versleten, dan zul je dit merken doordat vet bijna niet weg te poetsen is en water dat op je scherm komt niet netjes samenklontert in druppels. Je kunt dan een screenprotector aanschaffen die voorzien is van een coating of je kunt een flesje vloeibare oleophobic coating aanschaffen dat je zelf op je scherm poetst.

Schoonmaken laptop

Voor het schoonmaken van je laptop kun je de procedure gebruiken die gelden voor het schoonmaken van een toetsenbord en beeldscherm. Waarbij je voor de behuizing eventueel nog het lichte zeepsopje kunt gebruiken en je het scherm enkel (demi-)water gebruikt. Net als een pc bevat een laptop een ventilator. Een laptop is zelfs nog gevoeliger voor oververhitting en raakt nog gemakkelijker verstopt. Bij sommige laptops kun je de ventilator en het koellichaam eenvoudig bereiken door de laptop open te schroeven.

©PXimport

Maak indien mogelijk ook de ventilator van je laptop schoon.

Soms kun je de ventilator en het koellichaam niet bereiken zonder het hele moederbord er uit te halen. Dit raden we je niet aan. Als de laptop wel open kan, gaat dit gewoonlijk via een paneel aan de onderzijde of kun je de hele onderzijde verwijderen. Sluit de laptop volledig af en verwijder (indien mogelijk) de batterij voordat je met de klus begint. Schroef het paneel aan de onderzijde los en blaas met perslucht het zichtbare stof weg. Vaak is de ventilator een los onderdeel dat je kunt losschroeven. Tussen de fan en het koelelement zit geregeld een dikke laag stof. Je kunt het stof met de hand wegtrekken als de fan eruit is. Mag de laptop niet door de gebruiker worden geopend, probeer dan met wat perslucht tussen de openingen te blazen. Voorkom wel dat de fan gaat draaien, want anders gaat deze stuk.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.