Windows 7 is alweer enige tijd op de markt en de nieuwigheid is er inmiddels wel van af. Tijd om uw computer een flinke oppepper te geven. Hoe? Met de nodige tweaks kunt u Windows 7 nog beter, sneller én handiger maken.

1. Het klassieke Start-menu

Bent u inmiddels al uitgekeken op het nieuwe menu Start van Windows 7? Helaas is het standaard niet mogelijk om het klassieke menu, zoals u dat nog kent uit Windows 98 en 2000, te gebruiken. Tijd om daar zelf verandering in te brengen. Met het programma CSMenu kunt u het klassieke Start-menu toevoegen aan Windows 7. Interessant aan deze uitbreiding is dat u zelf kunt bepalen welke menuvariant u gebruikt, want het klassieke menu wordt als extra knop toegevoegd aan het menu Start. Hebt u liever niet twee knoppen in het menu? U kunt het standaardmenu Start van Windows ook volledig vervangen door de klassieke variant, met behulp van het programma StartKiller.

©PXimport

Het klassieke Start-menu, maar nu in Windows 7!

2. Eigen aanmeldscherm

Het is vreemd dat Windows 7 niet voorziet in een mogelijkheid om het aanmeldscherm een eigen uiterlijk te geven, bijvoorbeeld met een eigen foto die u ziet zodra u uw computer inschakelt. Gelukkig zijn er uitbreidingen beschikbaar waarmee u alsnog hetzelfde effect bereikt. Met Logon Changer for Windows 7 kunt u een eigen afbeelding gebruiken. Nadat u het programma hebt gestart, klikt u op de knop Change Logon Screen (in het hoofdvenster) en wijst u het gewenste bestand aan. Zorg ervoor dat dit een jpg-afbeelding met een grootte van maximaal 245 KB is. Klik om Test om de afbeelding te controleren. De afbeelding wordt auto­matisch gecomprimeerd door Logon Changer. Als u ooit weer terug wilt keren naar de oorspronkelijke afbeelding, dan klikt u op Revert to Default Logon Screen.

3. Internet Explorer 9

Standaard wordt Windows 7 geleverd met versie 8 van Internet Explorer. Inmiddels wordt er hard gewerkt aan Internet Explorer 9. Deze browser biedt veel verbeteringen ten opzichte van de eerdere versies, en het is dan ook de moeite waard om hem te gebruiken. Doordat er hardwareversnelling is ingebouwd, is de nieuwe browser flink sneller dan zijn voorgangers. Daarnaast biedt de browser ondersteuning voor nieuwe webtechnologieën, zoals het steeds populairder wordende HTML 5. Hoewel de browser nog niet is uitgebracht, is er al een representatieve bètaversie beschikbaar die u prima kunt gebruiken voor uw dagelijkse internetactiviteiten.

©PXimport

Het wordt hoog tijd dat Internet Explorer 8 wordt vervangen door Internet Explorer 9.

4. Gratis office-pakket

Veruit de meeste zakelijke Windows-gebruikers werken met Microsoft Office. Betekent dit dat u dit pakket ook op uw thuiscomputers installeert, met behulp van een dure licentie? Nergens voor nodig. Als u OpenOffice op uw computer installeert, hebt u Windows 7 uitgebreid met een volwaardige set office-programma's die nauwelijks onderdoen voor de onderdelen van Microsoft Office. OpenOffice bestaat uit Writer (tegenhanger van Word), Calc (tegenhanger van Excel), Impress (tegenhanger van PowerPoint), Draw (tegenhanger van Photoshop/Paint) en Base (tegenhanger van Access).

5. Alles uitpakken!

In Windows 7 is ook zip-ondersteuning ingebouwd, maar lang niet alle compressieformaten worden erdoor ondersteund. Daar kunt u maar beter snel verandering in brengen, zodat u ook zonder problemen bestanden kunt openen waarvan de naam eindigt met een extensie als tar, gzip, arj of rar. Een goed programma hiervoor is 7-Zip. Dit betreft open-sourcesoftware en het kan dus gratis worden gebruikt.

©PXimport

7-Zip kan allerhande compressieformaten uitpakken. Handig!

6. Windows via usb

Een aardige eigenschap van Windows 7 betreft de mogelijkheid om het besturingssysteem vanaf een usb-stick te installeren. Dit heeft verschillende voordelen: allereerst verloopt het installatieproces een stuk vlotter dan wanneer u vanaf dvd installeert. Daarnaast zijn niet alle computers voorzien van een dvd-speler, zo ontbreekt dit onderdeel bijvoorbeeld in de meeste netbooks. Door Windows 7 vanaf een stick te installeren, omzeilt u dit probleem. Met behulp van Windows 7 USB/DVD Download Tool kunt u op basis van een installatie-dvd of ISO-bestand eenvoudig een usb-installatie maken. Dit programma wordt gratis door Microsoft ter beschikking gesteld. De wizard bestaat uit een paar stappen, waarin u aangeeft waar de installatiebestanden zich bevinden en naar welke usb-stick u de bestanden wilt kopiëren. Na afloop beschikt u over een bootable (opstartbare) usb-stick met Windows 7.

©PXimport

Met Windows 7 USB/DVD Download Tool kunt u een usb-installatiestick maken.

7. Kladblok Deluxe

Het welbekende Kladblok - al aanwezig sinds de eerste versies van Windows - is nog steeds mateloos populair, bijvoorbeeld om eenvoudige tekstbestanden mee te bekijken of om webpagina's te bewerken. Toch kent Kladblok enkele beperkingen: zo wordt er geen opmaakhulp geboden en zijn de bewerkingsmogelijkheden op de vingers van een hand te tellen. Met Notepad++ haalt u een uitgebreide variant op Kladblok in huis. Notepad++ ondersteunt meerdere tabbladen, zodat u eenvoudig tekstdocumenten naast elkaar kunt plaatsen en kunt vergelijken. Daarnaast worden herkende onderdelen in een tekst expliciet gemarkeerd, bijvoorbeeld als u met een html-document of in programmeertaal werkt. Met behulp van plug-ins kunt u de functionaliteit van Notepad++ bovendien nog uitbreiden.

8. Voor Gmail-fanaten

Tevreden met uw Gmail-account? Leest u dan even verder. U kunt slim gebruikmaken van de Jump Lists van Windows 7 om bij te houden of u nieuwe berichten hebt. Hiervoor maakt u gebruik van Gmail Notifier Plus. Dit kleine programma nestelt zich in de taakbalk en verandert van pictogram zodra er nieuwe mail is. Als u er met de rechtermuisknop op klikt, verschijnt de betreffende Jump List en ziet u de berichtkoppen van nieuwe e-mailberichten. Handig! Bovendien toont de Jump List de sectie Taken. Hiermee kunt u snel een mailbericht samenstellen, Postvak IN openen, op nieuwe mail controleren en de accountinstellingen aanpassen.

9. Lekker stapelen

U kunt de Windows 7-taakbalk zelf wat verbeteren, zodat de balk nog praktischer in gebruik wordt. Een goed voorbeeld van programma's die u hiervoor kunt gebruiken, is StandaloneStack. Hiermee voegt u de 'stacks'-functie aan de taakbalk toe. Als u de bijbehorende knop indrukt, verschijnt een ballon met favoriete mappen in beeld. Interessant is het instellingenvenster van StandaloneStack. Hierin kunt u aangeven hoe de items moeten worden gesorteerd en kunt u nieuwe stacks maken. U kunt elke stack voorzien van een eigen naam en bepalen in welke richting de objecten worden getoond. Verder kunt u aangeven of de menu's moeten worden geanimeerd en wat er moet gebeuren als u op een map klikt.

©PXimport

StandaloneStack zorgt voor een opgeruimde taakbalk.

10. Beter schakelen

Dat u met de toetsencombinatie Alt+Tab tussen geopende vensters kunt schakelen, weet u waarschijnlijk al. Er is echter nog meer mogelijk. De makers van VistaSwitcher voegen met hun uitbreiding voor Alt+Tab extra functies toe. Als u na installatie de toetsencombinatie gebruikt, ziet u dat het schakelvenster is uitgerust met een overzicht van de vensternamen, naast het screenshot. U kunt elk venster een nummer geven, om het vervolgens snel te kunnen openen. Interessanter zijn echter de instellingsmogelijkheden. Op de tab Appearance kunt u aangeven hoe groot het takenvenster mag zijn. Wilt u bepaalde programma's uitsluiten, dan kunt u deze opgeven op de tab Exclusion.

11. Weersvoorspelling

Benieuwd naar het weer, terwijl u televisie of een film kijkt via Media Center? Media Center heeft geen weersvoorspelling aan boord, maar u kunt deze functie zelf toevoegen. Met de uitbreiding Heatwave voegt u een fraai vormgegeven weersvoorspeller toe aan de Media Center-omgeving. Na installatie kunt u meerdere locaties toevoegen. Het is bijvoorbeeld handig om zowel uw woonplaats als uw vakantiebestemming te selecteren. In tekst en met grote pictogrammen wordt u duidelijk gemaakt hoe het weer zich ontwikkelt.

12. Alles onder controle

Wilt u instellingen van het besturingssysteem aanpassen, maar gebruikt u daar liever niet het Windows-register voor? Een bijzonder uitgebreid programma waarmee u Windows 7 meer naar uw hand zet, is EnhanceMySe7en. Het programma is opgebouwd uit verschillende tabbladen, waarop u per Windows-onderdeel instellingen vindt om de computer aan te passen. Zo kunt u onder meer het bureaublad aanpassen, Internet Explorer onder handen nemen en de functionaliteit van de taakbalk veranderen. Er is een aparte optimalisatiesectie waarin u veelvoorkomende Windows 7-problemen automatisch kunt laten verhelpen, en op een centrale tab zijn losse Windows-hulpjes, zoals Schijfdefragmentatie, ondergebracht. Van EnhanceMySe7en is een 32-bit en een 64-bitversie beschikbaar.

©PXimport

EnhanceMySe7en zorgt ervoor dat u meer mogelijk­heden krijgt bij het aanpassen van het besturingssysteem.

13. Live Essentials

Ten opzichte van Windows Vista wordt Windows 7 redelijk 'kaal' geleverd. Programma's om te e-mailen en te chatten treft u bijvoorbeeld standaard niet aan in het besturingssysteem. Om ze toch te kunnen gebruiken, is er Windows Live Essentials, een pakket dat los wordt aangeboden en dat programma's bevat zoals Windows Live Messenger (om te chatten), Windows Live Mail (een e-mailclient) en Windows Live Movie Maker (voor videobewerking). U kunt dit programma gratis downloaden. Kies in het menu Start voor Introductie en klik op Windows Live Essentials downloaden. Na installatie vindt u het programma via Start, Alle programma's, Windows Live.

Meer mogelijkheden

Er zijn meer extra's beschikbaar voor Windows 7 dan u standaard in het besturingssysteem aantreft. Zo kunt u extra thema's downloaden en Windows uitbreiden met nieuwe bureaubladachtergronden en gadgets. Een overzicht van de verschillende mogelijkheden vindt u op website van Microsoft. Op het tabblad Thema's vindt u alles wat beschikbaar is. Klik op de knop Downloaden om zaken toe te voegen. Het tabblad ernaast biedt verschillende bureaubladachtergronden en rechts hiervan vindt u bureaubladgadgets: kleine programma's die u direct vanaf het bureaublad uitvoert en die kleine functies uitvoeren (zoals het weergeven van aandelenkoersen).

©PXimport

Extra toevoegingen voor Windows 7 vindt u ook op de website van Microsoft.

14. Configuratiescherm

Voor sommige uitbreidingen voor Windows 7 hoeft u helemaal niet ver te zoeken. Een goed voorbeeld hiervan is de functie om in één keer alle opties van het configuratiescherm te tonen (standaard toont Windows alleen categorieën en een selectie). Klik met rechts op het bureaublad en kies Nieuw, Map. Geef de map de volgende naam: Configuratiescherm. {ED7BA470-8E54-465E-825C-99712043E01C}. Zodra u de map hebt gemaakt, krijgt deze het pictogram van het configuratiescherm. Dubbelklik erop om het configuratiescherm te openen, waarna alle items in één keer worden getoond.

©PXimport

U kunt alle items van het configuratiescherm bij elkaar zetten in één overzicht.

15. Overal alle bestanden

Werkt u vaak op verschillende computers met dezelfde documenten? Daar hebt u allang geen server meer voor nodig, want u kunt gewoon een online-schijf aan Windows 7 toevoegen. Hiermee hebt u - via uw bestaande programma's en Windows Verkenner - altijd toegang tot uw bestanden, zolang u maar beschikt over een internetverbinding. Om documenten online op te slaan, kunt u gebruikmaken van Dropbox. Eenmaal geïnstalleerd, is het systeemvak van Windows 7 (het gedeelte naast de klok in de taakbalk) voorzien van een nieuw pictogram. Dubbelklik daar op om uw Dropbox-map te openen, waar u vervolgens uw favoriete bestanden in op kunt slaan. Installeert u Dropbox op een andere computer, dan ziet u dezelfde mappen met dezelfde inhoud. Dropbox zorgt ervoor dat de mappen continu worden bijgewerkt. Het is ook prettig dat Dropbox wordt ondersteund door de Mac en dat er mobiele versies beschikbaar zijn, zoals voor de iPhone en de BlackBerry. De dienst biedt gratis een online opslagruimte tot 2 GB. Is dat onvoldoende, dan kunt u een betaald abonnement nemen.

©PXimport

De 'missende map' binnen Windows 7: een online harde schijf die overal toegankelijk is.

16. ISO-bestanden

Werkt u vaak met ISO-bestanden, dan is het handig om ondersteuning daarvoor aan Windows 7 toe te voegen, zodat u een ISO-bestand kunt koppelen en benaderen als dvd-station. Zo hoeft u dergelijke bestanden niet steeds op een fysieke dvd te branden. Download en installeer het programma IsoBuster. Eenmaal geïnstalleerd, kunt u er heel eenvoudig een ISO-bestand mee openen. U ziet de inhoud ervan vervolgens op dezelfde manier als bij een bestand dat op een schijf is gebrand. Daarnaast biedt IsoBuster de mogelijkheid om (installatie)bestanden uit te voeren.

17. Opgeruimd bureaublad

Last van een overvol bureaublad? Startdock Fences helpt u bij het ordenen van de inhoud ervan. U kunt het bureaublad indelen met behulp van donkere vlakken die u een naam geeft. Vervolgens plaatst u in elk vlak een van de onderdelen (zoals programma's, mappen en snelkoppelingen). Er zijn twee versies beschikbaar: Fences Free en Fences Pro, en de eerste versie mag u kosteloos gebruiken. Het programma kent een aantal interessante opties. Zo kunt u met een dubbele klik op een leeg gedeelte van het bureaublad alle pictogrammen laten verdwijnen. Daarnaast kunt u secties voor verschillende pictogrammen aanmaken. Met de betaalde versie kunt u ook een sectie maken waar alle nieuwe pictogrammen voortaan automatisch in worden geplaatst. Fences helpt ook bij het onthouden van de pictogramlay-out. Als u de resolutie hebt veranderd (bijvoorbeeld omdat u een game hebt gespeeld), worden de pictogrammen netjes op hun oorspronkelijke locatie teruggeplaatst.

©PXimport

Last van een vol bureaublad? Met Fences schept u orde op zaken.

18. Video's omzetten

Even een video bekijken op uw Xbox of op uw iPhone? Grote kans dat dit niet direct werkt, bijvoorbeeld omdat het standaardbestandsformaat niet wordt herkend. In zulke gevallen is het handig als u het bron­bestand snel om kunt zetten naar een formaat dat wél wordt herkend. Met het compacte programma HandBrake kunt u snel en eenvoudig een film naar een ander videoformaat omzetten. Eenmaal geïnstalleerd, kunt u bij Source het bronbestand opgeven. Bij Output Settings geeft u aan wat er met de video moet gebeuren. Handig zijn de 'presets' aan de rechterzijde van het venster. Met deze voorgedefinieerde instellingen kunt u videobestanden omzetten naar populaire uitvoerformaten, bijvoorbeeld voor de iPhone.

©PXimport

Wordt het bestandsformaat van uw video niet herkend? HandBrake kan het formaat snel omzetten.

19. Alles afspelen

Over video's gesproken: de nieuwste Windows Media Player kan aanzienlijk meer formaten afspelen dan de versie van Windows Vista. Toch blijven er nog voldoende formaten over die niet door Media Player worden 'begrepen'. Tijd om hier verandering in te brengen, en wel met VLC Media Player. De speler ondersteunt bekende standaarden zoals avi, mp4, ogg en real, maar ook minder gangbare zoals raw dv, mxf en nut. U kunt het uiterlijk van VLC Mediaplayer aanpassen met behulp van skins. Daarnaast is er een uitgebreid instellingenvenster, waarmee u de videoweergave kunt veranderen, bijvoorbeeld door het videobeeld enkele graden te draaien of de kleuren bij te stellen.

©PXimport

VLC Media Player is een stuk uitgebreider dan Windows Media Player.

20. Logo's voor tv-zenders

Onderdeel van Windows 7 (Home Premium en Ultimate) is Windows Media Center. Met dit programma bekijkt u video's en kunt u - in combinatie met een tv-tuner - televisie kijken. De ingebouwde programmagids (kortweg EPG) is ideaal om te zien welke televisieprogramma's worden uitgezonden. U kunt deze gids flink verbeteren, door elke zender van het bijbehorende zenderlogo te voorzien. De gebruikerscommunity van het programma My Channel Logos heeft voor verschillende landen logo's gemaakt. Als een logo niet beschikbaar is, kunt u het bovendien zelf toevoegen. In het instellingenvenster klikt u op de zender waarvoor u een logo toe wilt voegen. Klik op het vlak rechts om het bijbehorende logo toe te kennen. Blader naar de afbeelding die u in de programmagids wilt toevoegen en bevestig met een klik op Open. Het logo is toegevoegd.

21. YouTube in Media Center

Het is vreemd dat Media Center geen ondersteuning biedt voor YouTube. Het is immers juist prettig om binnen de Media Center-omgeving ook naar streaming video te kunnen kijken. De makers van MacroTube dachten hierover hetzelfde en hebben een uitbreiding voor Media Center gemaakt waarmee u toegang krijgt tot verschillende streaming-videodiensten, waaronder YouTube en Dailymotion. Eenmaal geïnstalleerd, hebt u via de Media Center-omgeving toegang tot de kanalen. Klik op een zenderlogo om het kanaal te openen. Vervolgens kunt u een van de aangeboden video's bekijken of op zoek gaan naar specifieke clips, via een handig schermtoetsenbord.

22. No-nonsens aanpassingen

'Tweaking'-programma's voor Windows 7 zijn er volop. Elders in dit artikel leest u over EnhanceMySe7en. Dat programma biedt na installatie aardig wat functionaliteit. Hebt u echter behoefte aan een lichter programma waarmee u de meest populaire aanpassingen in Windows 7 kunt doorvoeren, dan is Windows 7 Little Tweaker de ideale toevoeging. Het programma bestaat louter uit een lijst met veelgebruikte aanpassingen. Om een aanpassing door te voeren, plaatst u een vinkje bij de betreffende optie. Bevestig vervolgens met een klik op Apply. Via de knop Defaults kunt u op ieder gewenst moment terugkeren naar de standaardinstellingen, bijvoorbeeld omdat u twijfelt over een doorgevoerde wijziging.

©PXimport

Windows 7 Little Tweaker is een compact programma waarmee u populaire tweaks doorvoert.

23. Wachtwoorden onthouden

In de loop der tijd verzamelt de gemiddelde computeraar een grote hoeveelheid wachtwoorden. Het is belangrijk dat u het overzicht daarover bewaart, en daarbij kan een zogeheten Password Manager een belangrijk hulpmiddel zijn. Zo'n programma houdt een lijst bij met al uw gebruikersnamen en wachtwoorden, en maakt deze pas toegankelijk nadat u een hoofdwachtwoord hebt opgegeven. Dat is daarmee feitelijk het enige wachtwoord dat u nog hoeft te onthouden. Een uitstekend programma is KeePass Password Safe. Dit is een opensource-wachtwoordmanager die u gratis mag gebruiken.

24. Virtuele machines

Wel eens van een virtuele machine gehoord? Een virtuele machine stelt u in staat een besturingssysteem binnen het huidige besturingssysteem te installeren, in een afgeschermde omgeving. Dit komt bijvoorbeeld van pas als u een bepaald programma wilt evalueren zonder uw 'echte' besturingssysteem te vervuilen. Ook kunt u meerdere besturingssystemen door elkaar gebruiken, bijvoorbeeld als u gebruikmaakt van programma's die alleen binnen een specifieke versie van Windows werken. Met het gratis programma VMware Player kunt u meerdere besturingssystemen als virtuele machine installeren. Uiteraard hebt u daarbij nog wel de installatiebestanden nodig van de betreffende besturingssystemen.

©PXimport

'Windows in Windows': handig als u nieuwe software wilt uitproberen.

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.

Behoefte aan totale rust tijdens je treinreis? De juiste koptelefoon filtert lawaai weg en verhoogt je concentratie. Ontdek waarom active noise cancelling (ANC) niet mag ontbreken. Wij laten je zien welke functies, zoals comfort en lange accuduur, belangrijk zijn voor de forens of gelegenheidsreiziger.

Reizen met de trein kan heerlijk zijn, maar luidruchtige medepassagiers en het gedender over het spoor verstoren nogal eens de rust. Een goede koptelefoon maakt hier het verschil tussen irritatie en ontspanning. Als je op zoek bent naar de beste optie voor onderweg, is er eigenlijk maar één technologie die er echt toe doet: active noise cancelling. In dit artikel lees je waar je precies op moet letten.

Waarom active noise cancelling onmisbaar is

De absolute topprioriteit voor elke treinreiziger is active noise cancelling, oftewel ANC. Deze techniek gebruikt microfoons aan de buitenkant van de oorschelpen om omgevingsgeluid op te vangen en een tegengeluidsgolf te produceren. Vooral het constante, lage gebrom van de treinmotor en de wielen op de rails worden hiermee effectief weggefilterd. Hoewel geen enkele koptelefoon álle geluiden volledig blokkeert, zorgen modellen met hoogwaardige ANC ervoor dat je op een normaal volume naar muziek of podcasts kunt luisteren zonder dat je het volume ongezond hard hoeft te zetten om het lawaai te overstemmen.

Over-ear versus in-ear in het openbaar vervoer

Naast de technologie is de pasvorm van groot belang voor de demping. Over-ear modellen, die volledig over je oren vallen, bieden van nature al een goede passieve isolatie. De oorkussens sluiten je gehoorgang af van de buitenwereld, wat de actieve ruisonderdrukking aanzienlijk ondersteunt. Voor de meeste forenzen is dit de beste keuze. In-ear oordopjes zijn weliswaar compacter en makkelijker mee te nemen, maar laten vaak toch iets meer geluid door omdat ze minder fysieke barrière opwerpen. Als comfort en maximale stilte voorop staan, wint de over-ear variant het sowieso.

©ER | ID.nl

Comfort en accuduur voor lange ritten

Omdat je in de trein vaak langere tijd stilzit, mag de koptelefoon niet gaan knellen. Let daarom goed op de kwaliteit van de hoofdband en de oorkussens; traagschuim (memory foam) is hierbij een aanrader omdat dit materiaal zich naar je hoofd vormt en de druk verdeelt. Daarnaast is de accuduur een belangrijke factor voor de frequente reiziger. Zoek naar modellen die minimaal 20 tot 30 uur meegaan met ANC ingeschakeld. Veel moderne koptelefoons beschikken bovendien over snellaadfuncties, waardoor je na 10 minuten laden weer uren vooruit kunt. Daarmee voorkom je dat je halverwege je reis opeens zonder muziek komt te zitten.

Connectiviteit en handige functies

Een functie die specifiek in de trein van pas komt, is de transparantiemodus. Hiermee versterk je tijdelijk het omgevingsgeluid via de microfoons, zodat je een omroepbericht van de conducteur kunt horen zonder je koptelefoon af te zetten. Ook multipoint-bluetooth is een waardevolle toevoeging voor forenzen die werken tijdens het reizen. Hiermee koppel je de koptelefoon gelijktijdig aan zowel je smartphone als je laptop, zodat je naadloos kunt wisselen tussen een videocall en je favoriete afspeellijst zonder opnieuw verbinding te hoeven maken.