Sony is goed bezig. Ze hebben inmiddels al menig hart veroverd met hun mooie Z lijn. Op de IFA hebben ze laatst de Sony Xperia Z3 aangekondigd. Een high-end, waterdicht toestel die de concurrentie aangaat met onder andere de Samsung Galaxy S5.

Iets dunner en smaller design

Als je de Sony Xperia Z3 voor het eerst in je handen krijgt, mag je wel even twee keer kijken om het verschil tussen deze en de eerdere Z2 te kunnen ontdekken. Sony heeft ervoor gekozen om weinig aan het design aan te passen. Hier is niets verkeerd aan, het toestel is namelijk prachtig ontworpen.

©PXimport

Het design is ten opzichte van de Z2 niet heel veel aangepast.

De Sony Xperia Z3 is onder andere dunner dan de Z2. Daarnaast zijn de hoeken wat ronder afgewerkt, wordt er voor de randen nog maar één kleur gebruikt en zijn de randen om het scherm smaller geworden. Daarmee is het toestel ook qua formaat iets kleiner geworden dan zijn voorganger, al scheelt dit maar enkele millimeters. Sony heeft wel de glazen achterkant behouden. Dit ziet er uiteraard erg mooi uit, maar is wel heel gevoelig voor vingerafdrukken, vuil en krassen.

Het toestel is beschikbaar in vier verschillende kleuren. Zo kan je kiezen uit de standaard witte of zwarte Z3, maar ook uit groen en koper.

©PXimport

De mooie glazen achterkant is wel heel gevoelig voor beschadigingen en vuil.

Weinig innoverende specificaties aan boord

De Sony Xperia Z3 beschikt net als zijn voorganger over een 5,2 inch full-HD IPS beeldscherm. Het beeldscherm is zo goed als identiek aan die van de Z2, maar Sony heeft er toch een klein verschil in weten te brengen. Dit zit hem in de helderheid. De Z3 bevat volgens Sony hun helderste scherm tot nu toe. Zo is het scherm in alle lichtomstandigheden goed te zien, dus ook in fel zonlicht en dit werkt erg prettig. Naast de hoge helderheid, presteert het beeld ook op de andere punten goed wat ervoor zorgt dat er een mooi beeld ontstaat. Zo is het contrast hoog waardoor kleuren van het scherm afspatten. Wel heeft het scherm een lichte blauwe gloed. Dit valt voornamelijk bij een witte achtergrond op. De witbalans is dus niet geheel goed afgesteld. Gelukkig kan je dit zelf enigszins aanpassen via de instellingen.

Zoals je mag verwachten van een toestel in het topsegment, draait hij werkelijk als een zonnetje. Elke applicatie opent snel en loopt vloeiend. Ook multitasken is uiteraard geen probleem. De processor is dezelfde als die in de Z2, maar de kloksnelheid is iets opgeschroefd van 2,3 naar 2,5 GHz. Hier zal je overigens verder weinig van merken, het is namelijk beide razendsnel.

Ook de camera zal je ten opzichte van de Z2 niet verrassen. Deze is namelijk met 20,7 megapixels hetzelfde gebleven. Wat er wel op vooruit gegaan is, is de camera-knop aan de zijkant van het toestel. Deze is nu soepel in te drukken waardoor je bijvoorbeeld gemakkelijk ook onder water foto's kunt maken, waar Sony bij de Z3 toch flink voor promoot. De foto's die je overdag maakt, zijn overigens van prima kwaliteit. Sony geeft zelf aan dat de camera ook bij slechtere lichtomstandigheden goed foto's kan maken, maar zodra je 's avonds een foto maakt, ontstaat er een hoop ruis die je foto niet ten goede komt.

Nóg waterdichter en een langere accuduur

Wat wel verbeterd is ten opzichte van de Z2, is de waterdichtheid van het toestel. Met wat moeilijke codes geeft Sony aan dat het toestel nu nog waterdichter is. Dat betekent overigens niet dat je langer onder water kan blijven met de Z3 ten opzichte van de Z2. Dit is nog steeds een half uur in een maximale diepte van 1,5 meter in zoet water. Let er uiteraard wel goed op dat alle klepjes goed dicht zitten voor je ermee het zwembad in duikt.

©PXimport

De z3 is nog waterdichter dan zijn voorganger, zolang je de klepjes maar goed dicht drukt.

De Sony Xperia Z3 draait op Android 4.4.4, maar daar overheen heeft Sony wel een eigen schil gelegd. Vele andere merken doen dit ook. Deze schil bevat wat aanpassingen waardoor Android er heel anders uit ziet dan zoals deze standaard wordt geleverd. Sommige schillen zijn zo erg aangepast, dat dit ten koste gaat van de snelheid. Gelukkig is dat bij de Sony schil niet het geval. Deze is vrij licht, waardoor de snelheid van de telefoon wordt bewaard.

Sony heeft niet alleen maar de schil in Android vervangen, maar ook het standaard app-aanbod. De telefoon wordt geleverd met extra apps die je niet standaard op elk toestel krijgt. Zo wordt er een navigatie-app van Garmin en een antivirus van AVG meegeleverd. Of je hier heel blij mee moet zijn, dat is de vraag. Dit kost extra ruimte van je telefoon en het zijn apps die soms voor jouw gebruik compleet overbodig zijn. Gelukkig kan je veel van deze apps wel verwijderen.

©PXimport

Sony heeft over de standaard Android zijn eigen schil gelegd wat je onder andere in het menu terug ziet.

Eén van de grootste kritiekpunten van smartphones is de accuduur. Met veel smartphones red je het amper een dag zonder hem op te laden. Sony beweert dat de Z3 twee dagen kan overleven op één acculading. Dat is een beetje te optimistisch, want na een dag intensief gebruik is er nog ongeveer dertig tot veertig procent van je accu over, wat overigens nog steeds niet verkeerd is. Uit verschillende benchmarks blijkt dat de accuduur van de Z3 die van de Z2 dan ook overstijgt. Dat is vrij knap, aangezien de accu van de Z3 het met 100 mAh minder moet doen. Ze hebben de telefoon dus flink wat energiezuiniger weten te maken.

Conclusie

De Sony Xperia Z3 is ongeveer een half jaar na de Z2 op de markt verschenen. De vraag is: hoeveel kan Sony optimaliseren in zo'n kort tijdsbestek? Zeker als er weinig te optimaliseren valt, aangezien de Z2 al een prachtig toestel is, blijkt dat dit niet zoveel is. Betekent dit dat het een slecht toestel is? Nee, het is zelfs een prachtig toestel, net zoals de Z2. Het is dus aan jezelf om te beslissen of je 150 tot 200 euro extra wilt betalen voor de nieuwste Sony Xperia Z3, of dat je met de iets minder nieuwe Z2 rond gaat lopen. Voor de kleine punten die Sony heeft weten te verbeteren, kan je misschien wel beter dat extra geld in je zak steken.

Een minuut wachten kan eindeloos lijken, bijvoorbeeld tussen het indrukken van de aanknop en het uiteindelijk erschijnen van het Windows-bureaublad. Met de juiste aanpassingen kun je die wachttijd vaak flink verkorten. En wie wil er nu niet sneller uit de startblokken?

Het is je vast al opgevallen dat je Windows-pc na maanden intensief gebruik trager opstart dan in het begin. Dat lijkt vreemd, maar is goed verklaarbaar: je hebt waarschijnlijk allerlei programma’s geïnstalleerd die automatisch met Windows mee opstarten. Deze automatisch opstartprogramma’s controleren en uitschakelen is dan ook een belangrijke optimalisatiestap.

Maar daarnaast bestaan nog wel andere trucs om de opstarttijd te verkorten. Staat Windows nog op een klassieke harde schijf, dan kun je de tijd vaak makkelijk met een minuut of meer inkorten door over te stappen op een ssd (Solid State Drive). Dit kost wel wat tijd en geld, maar levert meteen een flinke tijdwinst op. En als we het toch over drastische ingrepen hebben: ook een volledige, schone (her)installatie van Windows (op dezelfde schijf) geeft je pc gegarandeerd een snellere start.

Draait Windows al op een ssd en wil je geen nieuwe installatie uitvoeren, lees dan vooral verder: er zijn ook minder ingrijpende maatregelen die het opstarten van je computer merkbaar versnellen. 

Meten is weten

Hoeveel tijd je met de tips en technieken uit dit artikel precies wint, is lastig te voorspellen, want dit hangt af van meerdere factoren. We raden je aan dit zelf te meten. Dat kan met een stopwatch, maar gespecialiseerde applicaties doen dit nauwkeuriger. Windows Performance Analyzer (https://apps.microsoft.com/detail/9n0w1b2bxgnz) is een optie, maar is erg technisch. Een veel gebruiksvriendelijker alternatief is BootRacer (www.greatis.com/bootracer). Deze app is ook gratis en die kun je na enkele testrondes gerust weer verwijderen. We tonen eerst hoe je BootRacer gebruikt om de opstarttijd(en) te meten, want de tool biedt daarnaast ook enkele optimaliseringsopties.

BootRacer (meten)

Download de app en pak het zip-bestand uit. Start het uitgepakte exe-bestand en installeer het. Laat de vier opties aan het einde van de setup aangevinkt, rond af met Voltooien en start BootRacer op. Sluit alle andere applicaties, klik op Start en kies bij Perform a full boot time test voor Start Test / Yes. Na de herstart van Windows verschijnt rechtsonder een pop-upvenster met de opstartduur. Standaard meet BootRacer dit bij elke nieuwe Windows-opstart, waarna je via History de opeenvolgende tijden kunt volgen. Deze duur is telkens opgesplitst in drie delen: de eigenlijke boottijd, de wachttijd om aan te melden, en de tijd tussen aanmelding en een gebruiksklaar bureaublad. De BIOS-tijd (Pre-boot) aan het begin zit er niet bij omdat BootRacer begrijpelijkerwijs dan nog niet draait. Tijdens de boottijd laadt Windows de kernel, start essentiële systeemservices en initialiseert stuurprogramma’s. Na je aanmelding worden je profiel, instellingen, de shell (Verkenner), achtergrondprocessen en automatische opstartprogramma’s geladen.

Wil je niet langer dat BootRacer de opstarttijd meet, ga dan naar Options en selecteer op het tabblad Show de optie Disable BootRacer AutoStart in plaats van Every boot.

Automatisch opstarten

Je weet nu hoe je de opstartduur kunt meten en bekijken, dus kunnen we aan de slag om deze te optimaliseren en te verkorten. Vaak win je tijd door enkel noodzakelijke programma’s automatisch met Windows te laten starten. Dit overzicht vind je in het Windows Taakbeheer, bereikbaar via het contextmenu van de startknop. Klik hier op Opstart-apps. Zet overbodige apps (tijdelijk) uit door er met rechts op te klikken en Uitschakelen te kiezen, al blijft het hier gissen hoeveel tijd zo’n app werkelijk kost bij het opstarten.

Daarvoor gebruik je BootRacer, dat ook per app de opstarttijd kan vastleggen. Start BootRacer, ga naar Options, open het tabblad Startup Control, klik op Enable Control en vink Measure program’s startup time en Log history of started apps aan. Bevestig met Save. Na een nieuwe Windows-opstart klik je in BootRacer op History en kies je History of Executed Startup Programs, voor een exacte opstarttijd van elke app, in chronologische volgorde.

Opstart-optimalisatie

Je weet nu precies hoeveel impact elke app heeft op de totale opstarttijd. In BootRacer kun je deze apps niet alleen tijdelijk uitschakelen, maar ook de startvolgorde aanpassen. Open het onderdeel Startup Control voor een overzicht. Verwijder het vinkje om apps uit te schakelen. Klik je met rechts op een app, dan kies je Info om het pad naar het programma te zien of eventueel Delete als je de opstartverwijzing (in het register) helemaal wilt verwijderen. Met de knop Set Order links bovenin bepaal je via de pijlknoppen welke apps eerder of juist later starten. Bevestig je wijzigingen met Finish Reordering.

Opstart-vertraging

In BootRacer kun je het opstarten van specifieke apps niet uitstellen om sneller je bureaublad te zien, omdat de app pas daarna wordt gestart. Dat kan wel met de gratis HiBit start-up Manager (www.hibitsoft.ir/StartupManager.html). Kies bij voorkeur voor de installeerbare versie, want de portable editie mist enkele opties. Installeer de app en start deze op. Wil je een app later laten opstarten, klik er dan met rechts op, kies Add to Delay en stel de gewenste vertraging in (Hour, Minute, Seconds). Of kies Automatic Delay en bepaal hoeveel procent cpu- en/of schijfbelasting er maximaal mag zijn voordat de app start. Bevestig met OK.

Start-up Manager heeft bij de rubriek Tools ook enkele handige extra’s. Zo meldt System Monitoring zich zodra een nieuwe app met Windows wil opstarten en geeft Boot Optimizer de opstarttijden weer, ook van achtergrondservices (zie ook bij Service-optimalisatie).

Functie: ‘Snel opstarten’

Windows heeft een functie ‘Snel opstarten’ die de boottijd verkort. Normaal sluit Windows bij het afsluiten alle apps en logt het systeem de gebruiker uit, waarna bij de volgende start alles opnieuw wordt geladen. Met ‘Snel opstarten’ bewaart Windows de status van de systeemkernel en stuurprogramma’s (in het verborgen bestand c:\hiberfil.sys). Bij een volgende start wordt dit snapshot ingeladen, waardoor Windows sneller opstart. In de meeste gevallen is het zinvol deze functie in te schakelen, behalve bij dual-bootconfiguraties of bij stuurprogramma’s die er niet goed mee werken.

Je beheert dit via de ingebouwde app Configuratiescherm. Ga naar Systeem en beveiliging / Energiebeheer, klik op Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen en kies Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn. Zet een vinkje bij Snel opstarten inschakelen (aanbevolen) en bevestig met Wijzigingen opslaan.

Energiemodi

De functie Snel opstarten werkt alleen bij een volledige afsluiting, maar in het venster Energiebeheer kom je ook Slaapstand en Sluimerstand tegen, die je hier meteen ook kunt activeren. Beide energiebesparende modi zorgen voor een nog snellere start.

Bij Sluimerstand (hibernate) schrijft Windows de volledige inhoud van het RAM naar schijf, zodat de pc geen stroom meer nodig heeft. Bij het opstarten hervat je de sessie exact waar je gebleven was, inclusief geopende programma’s. Nog sneller is Slaapstand, waarbij de sessie in het RAM-geheugen blijft, waardoor de pc wel nog een klein beetje stroom verbruikt.

De exacte opstarttijd hangt af van je hardware en opstartapps, maar grofweg kun je het volgende verwachten: volledig afsluiten zonder snel opstarten circa 30 tot 60 seconden, volledig afsluiten met snel opstarten circa 15 tot 30 seconden, sluimerstand circa 10 tot 20 seconden en slaapstand circa 5 seconden.

Procesoptimalisatie

Blijft de opstart lang duren, ook nadat je alle overtollige opstart-apps hebt uitgeschakeld, dan moet je dieper graven. Vaak zijn het services en achtergrondprocessen die vertraging veroorzaken, zoals cloud-synchronisatiesoftware, update-taken of diensten van derden.

Met een ietwat botte methode spoor je dit als volgt op. Druk op Windows-toets+R, voer msconfig uit, open het tabblad Services en vink Alle Microsoft-services verbergen aan. Klik op Alles uitschakelen en herstart de pc. Start hij nu merkbaar sneller op, dan veroorzaken een of meer van die processen de vertraging.

Met de Boot Optimizer van start-up Manager (zie bij ‘Opstart-vertraging’) kun je zien hoeveel tijd zulke processen kosten. Klik desgewenst met rechts op een proces en kies Disable om het uit te schakelen (het item kleurt grijs). Later kun je dit met Enable weer inschakelen. Kies Uninstall alleen als je zeker weet dat de software niet nodig is, want hiermee verwijder je deze. De optie Delete gebruik je beter niet, omdat dit enkel het item uit de lijst verwijdert terwijl het proces toch kan blijven opstarten.

Je kunt services ook rechtstreeks beheren in Windows via de ingebouwde app Services. Selecteer een service, klik met rechts en kies Eigenschappen. Op het tabblad Algemeen stel je het Opstarttype in op Handmatig of eventueel op Automatisch (vertraagd starten), zodat de service geen impact heeft tijdens de eigenlijke opstartfase. Bevestig met OK.

Autoruns

Vanuit Taakbeheer en met tools als BootRacer, Boot Optimizer en Services kun je de meeste automatisch startende apps en services beheren. Wil je echt alle autostartpunten van Windows zien, gebruik dan het gratis AutoRuns (https://learn.microsoft.com/en-us/sysinternals/downloads/autoruns), bij voorkeur als administrator. Op het tabblad Everything zie je alle opstartpunten in één overzicht en beheer je ze via het contextmenu. Met Jump to Entry spring je direct naar de locatie vanwaar ze worden gestart en met Delete verwijder je de opstartverwijzing uit Windows. Houd er rekening mee dat dit niet eenvoudig terug te draaien is, tenzij je de koppeling handmatig herstelt.

Autoruns lijst letterlijk elk mogelijk opstartpunt van Windows op.

Opstartuitstel

Je hebt de totale opstarttijd waarschijnlijk al flink teruggebracht, maar er zijn nog extra ingrepen mogelijk. Mogelijk zag je in BootRacer een melding over een ‘Explorer start-up Delay’ van 10 seconden voorbij komen. Windows bouwt deze vertraging namelijk standaard in, zodat essentiële systeemdiensten rustig kunnen starten, maar op een modern en snel systeem is dit meestal niet nodig. In BootRacer kun je dit alleen met de betaalde Pro-versie uitschakelen, maar via het register kan het ook gratis.

Druk op Windows-toets+R, voer regedit uit en navigeer naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer. Klik met rechts en kies Nieuw / Sleutel, geef deze de naam Serialize. Klik met rechts op deze nieuwe sleutel en kies Nieuw / DWORD (32-bits)-waarde. Noem deze StartupDelayInMSec en laat de waarde 0 staan. Sluit Regedit en herstart je pc.

Auto-doorstart

Wanneer je in BootRacer de totale opstartfase bekijkt, zie je mogelijk ook een ‘Password timeout’, de tijd dat Windows wacht tot je je wachtwoord hebt ingevoerd. Zonde van de verloren tijd, maar als je de enige gebruiker van de pc bent, kun je Windows ook automatisch laten doorstarten.

Druk op Windows-toets+R, typ netplwiz en klik op OK. Verwijder het vinkje bij Gebruikers moeten een gebruikersnaam en wachtwoord opgeven […]. Bevestig met OK en vul het wachtwoord in van het gewenste account.

Zie je deze optie niet, dan gebruik je waarschijnlijk een Microsoft-account. Wil je geen lokaal account aanmaken, dan omzeil je dit als volgt. Ga opnieuw naar Uitvoeren en voer regedit uit. Navigeer naar HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\PasswordLess\Device. Dubbelklik in het rechterdeelvenster op DevicePasswordLessBuildVersion en zet de waarde op 0 (in plaats van 2). Na een herstart van je pc zou de optie alsnog zichtbaar moeten zijn.

UEFI/BIOS

Hoewel tools (zoals BootRacer) de opstarttijd van het UEFI/BIOS niet kunnen meten, kan deze fase toch ook enige tijd kosten. Hier controleert de firmware van je moederbord de hardware en start zij het verdere proces. Met enkele instellingen kun je de opstarttijd wellicht iets verkorten.

Om in het UEFI/BIOS te komen, druk je direct na het aanzetten van de pc op een toets als F10, F2 of Del (zie je systeemhandleiding). Zoek daar naar opties als Fast Boot, Quick Boot of Quick Power on Self Test en schakel deze in om bepaalde zelftesten of wachttijden over te slaan. Controleer ook de bootvolgorde: je stelt de Windows-schijf bij voorkeur in als eerste boot device. Vaak kun je ook ongebruikte hardware, zoals bepaalde poorten, uitschakelen, wat soms wat extra tijdwinst oplevert bij de initialisatie.

Sony heeft bekendgemaakt welke spellen deze maand aan de gamecatalogus voor PlayStation Plus Extra- en Premium-leden worden toegevoegd, en Resident Evil Village is er een van.

Het lijkt geen toeval dat de game naar de catalogus komt, want eerder bleek al dat Village deze maand ook op Xbox Game Pass verschijnt. Daarbij zal eind februari het negende deel in de reeks, Resident Evil Requiem, uitkomen, dus dit is het ideale moment om nog even het geheugen op te frissen met Village, dat het achtste deel in de horrorfranchise betreft.

Deze games komen op 20 januari naar PS Plus Extra en Premium:

Andere spellen die vanaf 20 januari worden toegevoegd, zijn onder andere Like a Dragon: Infinite Wealth, A Quiet Place; The Road Ahead, de oorspronkelijke Ridge Racer en Art of Rally. Voor de duidelijkheid: de moderne spellen op onderstaande lijst zijn speelbaar voor alle PlayStation Plus Extra- en Premium-leden, de klassieke game is alleen voor Premium-leden bestemd.

Deze game komt op 20 januari naar PS Plus Premium:

Meer informatie over deze games valt te vinden op PlayStation Blog.