In een nog niet eens zo heel ver verleden filmden we er met z’n allen lustig op los. Niet met een smartphone, maar met een videocamera. En tot en met de jaren zeventig was het de 8mm-film die vanaf decennialang de enige filmoptie voor thuisgebruikers was. Met deze apps is het toch net alsof je met een oude camcorder hebt gefilmd.

Al die oude filmtechnieken hebben hun eigen kenmerkende tekorten en afwijkingen. Om te beginnen de videocamera. Met name de eerdere exemplaren hadden last van allerlei ‘bijverschijnselen’.

Ten eerste was er het videosysteem zelf, waarbij de meeste thuisfilmers voor ’t eerst aan de slag gingen met VHS. Dat wás beeldtechnisch al niet het beste systeem, maar doordat een aantal fabrikanten de handen ineen sloeg werd dat uiteindelijk – en achteraf bezien helaas – de standaard. Het was een mechanisch systeem, waarbij het loopwerk behoorlijk gevoelig was voor beweging, schokken en stoten. Dat uitte zich direct in strepen over de opname heen. 

Het ging al een heel stuk beter met video8 en later hi8. De echte doorbraak wat stabiliteit betreft kwam met de komst van videocamera’s die simpelweg op een geheugenkaart op konden nemen. Dat was de laatste generatie van thuidvideocamera’s. 

Bovendien hadden die ook geen last van de beperkte resolutie die bij bijvoorbeeld VHS hoorde. Uiteindelijk evolueerden die camera’s ook naar Full HD en hoger. Ze zijn er nog steeds, maar voor ons artikel niet interessant want nagenoeg perfect.

Specifieke charme

Nee, die oude camcorder-opnamen op een bandje hebben zo hun specifieke charme. Je ziet direct in welk tijdsbestek ze gemaakt zijn: een paar decennia terug. Dat maakt terugkijken ondanks die tekortkomingen vaak nog weer leuker. 

Wil je zelf die oude tijden laten herleven, gewoon omdat retro in is of omdat je een (amateur of professionele) film maakt die zich afspeelt in de jaren ’80 of waarin een oude tape voorkomt die uit die tijd afkomstig moet lijken, dan is er software nodig. Software die de ‘perfecte’ hedendaagse beeldsensor terugdraait in de tijd als het ware. Door simpelweg de verstoringen van weleer weer toe te voegen. 

Inmiddels zijn CPU’s en GPU’s in de gemiddelde smartphone zo snel, dat dat in realtime kan. 

RarevisionVHS

©PXimport

En daarmee komen we bij onze eerste ‘retro-app’ aan: RarevisionVHS. Hiermee kun je ofwel direct aan het filmen slaan in VHS-kwaliteit van weleer, inclusief alle karakteristieke storingen en vervormingen. Schud je je toestel, dan worden er bovendien – net als bij de mechanische camera’ stoorpatronen toegevoegd. Levensecht dus, bijna. Ook de al even karakteristieke datumtekst en dergelijke worden mee opgenomen.

Download Rarevision VHS voor AndroidDownload Rarevision VS voor iOS

De werking in beginsel is simpel: druk op de rode opnameknop en je begint met filmen. Wil je echter meer creatieve mogelijkheden, tik dan eerst eens op de knop MENU en dan op Settings. Om bijvoorbeeld het betere beeld van Hi8 te realiseren, kies je in het selectiemenu achter Video Filter voor Hi8. Of kies een van de andere effecten, zoals bijvoorbeeld de heerlijk MTV-achtige videowall. 

Doorloop zeker ook de andere beschikbare opties eens. Zo kun je bijvoorbeeld de datum faken, en terugzetten naar de jaren tachtig, wat het allemaal nog overtuigender maakt. Of laat die datum gewoon helemaal weg, net wat je wilt.

©PXimport

Vele opties en handigheden

Tijdens het filmen kun je via de T- en W-knop rechtsonder in beeld traploos in- en uitzoomen. Omdat er in een (veel) lagere resolutie gefilmd wordt dan de resolutie van de beeldsensor in je apparaat kan digitaal zoomen moeiteloos. Ben je klaar met je opname, tik dan nogmaals op de opnameknop en de opname stopt. 

Let trouwens ook even op de knopjes rechtsbovenaan. LIGHT zorgt ervoor dat de LED-flitser aan gaat en TITLER laat een via het Settings-menu instelbare tekst zien. De scherpte van het beeld regel je via een tik op de blauwe knop MENU en dan DETAIL. Via hetzelfde menu zijn ook CONTRAST en SATURATION te verbeteren of verslechteren.

©PXimport

Het is mogelijk om al eerder gemaakte ‘reguliere’ video’s gemaakt via de camera-app van je apparaat te importeren. Die krijgen dan eveneens in realtime dezelfde behandeling als ingesteld in de app. Om dat te regelen tik je op de PLAY-knop rechtsonder. Tik vervolgens rechtsboven op Import Video. Selecteer een video in het overzicht van op je apparaat aanwezige video’s. De video speelt vervolgens (mogelijk zelfs iets versneld of vertraagd, afhankelijk van de snelheid van je apparaat) af. Hier vindt gelijk de conversie plaats; herkenbaar aan de rood knipperende tekst IMPORT. 

Wacht tot het afspelen voltooid is en je weer terugkeert naar de live preview van de app. Je vindt de geconverteerde film nu in je galerij/filmrol, waarbij uiteraard geldt dat de oude oorspronkelijke opname niet is aangetast en ook nog beschikbaar is. De door RarevisionVHS gemaakte clips kun je verder gewoon gebruiken in video-editors voor verdere verwerking in een film of videoproject.

8mm-app

©PXimport

Wil je terug naar de glorietijd van de 8mm film, dan is er de app 8mm (alleen voor iOS). In het hoofdscherm hiervan vind je rechts onderin een ronde knop. Door over de tekst hierin te vegen, selecteer je een filmsoort, bijvoorbeeld 70s. Druk op de opnameknop en je film wordt opgenomen. Tijdens het opnemen kun je af en toe de knop in de cirkel rechtsonder eens aanraken voor een ‘trekkend’ effect. Met name bij de wat oudere films maakt dat het nog net weer wat overtuigender. 

Via de knop met de ‘bloem’ rechts van de preview kun je bestaande films importeren. Na een tik erop kies je een film van je filmrol. Tik dan op de rode opnameknop om de gekozen film in realtime te laten converteren naar een 8mm-film met de eerder gekozen instellingen. Je vindt opgenomen of geconverteerde films in eerste instantie alleen in de app-eigen opslag. Om een film te exporteren voor verder gebruik, tik je op de knop met de filmstrip onder in beeld. 

Tik op de filmclip, waarna je er eventueel nog een thema op los kunt laten en titel aan toe kunt voegen. Om het geheel te exporteren naar de filmrol van je apparaat tik je op de exportknop linksonder in beeld, dan Render en tot slot Export video.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.