In een nog niet eens zo heel ver verleden filmden we er met z’n allen lustig op los. Niet met een smartphone, maar met een videocamera. En tot en met de jaren zeventig was het de 8mm-film die vanaf decennialang de enige filmoptie voor thuisgebruikers was. Met deze apps is het toch net alsof je met een oude camcorder hebt gefilmd.

Al die oude filmtechnieken hebben hun eigen kenmerkende tekorten en afwijkingen. Om te beginnen de videocamera. Met name de eerdere exemplaren hadden last van allerlei ‘bijverschijnselen’.

Ten eerste was er het videosysteem zelf, waarbij de meeste thuisfilmers voor ’t eerst aan de slag gingen met VHS. Dat wás beeldtechnisch al niet het beste systeem, maar doordat een aantal fabrikanten de handen ineen sloeg werd dat uiteindelijk – en achteraf bezien helaas – de standaard. Het was een mechanisch systeem, waarbij het loopwerk behoorlijk gevoelig was voor beweging, schokken en stoten. Dat uitte zich direct in strepen over de opname heen. 

Het ging al een heel stuk beter met video8 en later hi8. De echte doorbraak wat stabiliteit betreft kwam met de komst van videocamera’s die simpelweg op een geheugenkaart op konden nemen. Dat was de laatste generatie van thuidvideocamera’s. 

Bovendien hadden die ook geen last van de beperkte resolutie die bij bijvoorbeeld VHS hoorde. Uiteindelijk evolueerden die camera’s ook naar Full HD en hoger. Ze zijn er nog steeds, maar voor ons artikel niet interessant want nagenoeg perfect.

Specifieke charme

Nee, die oude camcorder-opnamen op een bandje hebben zo hun specifieke charme. Je ziet direct in welk tijdsbestek ze gemaakt zijn: een paar decennia terug. Dat maakt terugkijken ondanks die tekortkomingen vaak nog weer leuker. 

Wil je zelf die oude tijden laten herleven, gewoon omdat retro in is of omdat je een (amateur of professionele) film maakt die zich afspeelt in de jaren ’80 of waarin een oude tape voorkomt die uit die tijd afkomstig moet lijken, dan is er software nodig. Software die de ‘perfecte’ hedendaagse beeldsensor terugdraait in de tijd als het ware. Door simpelweg de verstoringen van weleer weer toe te voegen. 

Inmiddels zijn CPU’s en GPU’s in de gemiddelde smartphone zo snel, dat dat in realtime kan. 

RarevisionVHS

©PXimport

En daarmee komen we bij onze eerste ‘retro-app’ aan: RarevisionVHS. Hiermee kun je ofwel direct aan het filmen slaan in VHS-kwaliteit van weleer, inclusief alle karakteristieke storingen en vervormingen. Schud je je toestel, dan worden er bovendien – net als bij de mechanische camera’ stoorpatronen toegevoegd. Levensecht dus, bijna. Ook de al even karakteristieke datumtekst en dergelijke worden mee opgenomen.

Download Rarevision VHS voor AndroidDownload Rarevision VS voor iOS

De werking in beginsel is simpel: druk op de rode opnameknop en je begint met filmen. Wil je echter meer creatieve mogelijkheden, tik dan eerst eens op de knop MENU en dan op Settings. Om bijvoorbeeld het betere beeld van Hi8 te realiseren, kies je in het selectiemenu achter Video Filter voor Hi8. Of kies een van de andere effecten, zoals bijvoorbeeld de heerlijk MTV-achtige videowall. 

Doorloop zeker ook de andere beschikbare opties eens. Zo kun je bijvoorbeeld de datum faken, en terugzetten naar de jaren tachtig, wat het allemaal nog overtuigender maakt. Of laat die datum gewoon helemaal weg, net wat je wilt.

©PXimport

Vele opties en handigheden

Tijdens het filmen kun je via de T- en W-knop rechtsonder in beeld traploos in- en uitzoomen. Omdat er in een (veel) lagere resolutie gefilmd wordt dan de resolutie van de beeldsensor in je apparaat kan digitaal zoomen moeiteloos. Ben je klaar met je opname, tik dan nogmaals op de opnameknop en de opname stopt. 

Let trouwens ook even op de knopjes rechtsbovenaan. LIGHT zorgt ervoor dat de LED-flitser aan gaat en TITLER laat een via het Settings-menu instelbare tekst zien. De scherpte van het beeld regel je via een tik op de blauwe knop MENU en dan DETAIL. Via hetzelfde menu zijn ook CONTRAST en SATURATION te verbeteren of verslechteren.

©PXimport

Het is mogelijk om al eerder gemaakte ‘reguliere’ video’s gemaakt via de camera-app van je apparaat te importeren. Die krijgen dan eveneens in realtime dezelfde behandeling als ingesteld in de app. Om dat te regelen tik je op de PLAY-knop rechtsonder. Tik vervolgens rechtsboven op Import Video. Selecteer een video in het overzicht van op je apparaat aanwezige video’s. De video speelt vervolgens (mogelijk zelfs iets versneld of vertraagd, afhankelijk van de snelheid van je apparaat) af. Hier vindt gelijk de conversie plaats; herkenbaar aan de rood knipperende tekst IMPORT. 

Wacht tot het afspelen voltooid is en je weer terugkeert naar de live preview van de app. Je vindt de geconverteerde film nu in je galerij/filmrol, waarbij uiteraard geldt dat de oude oorspronkelijke opname niet is aangetast en ook nog beschikbaar is. De door RarevisionVHS gemaakte clips kun je verder gewoon gebruiken in video-editors voor verdere verwerking in een film of videoproject.

8mm-app

©PXimport

Wil je terug naar de glorietijd van de 8mm film, dan is er de app 8mm (alleen voor iOS). In het hoofdscherm hiervan vind je rechts onderin een ronde knop. Door over de tekst hierin te vegen, selecteer je een filmsoort, bijvoorbeeld 70s. Druk op de opnameknop en je film wordt opgenomen. Tijdens het opnemen kun je af en toe de knop in de cirkel rechtsonder eens aanraken voor een ‘trekkend’ effect. Met name bij de wat oudere films maakt dat het nog net weer wat overtuigender. 

Via de knop met de ‘bloem’ rechts van de preview kun je bestaande films importeren. Na een tik erop kies je een film van je filmrol. Tik dan op de rode opnameknop om de gekozen film in realtime te laten converteren naar een 8mm-film met de eerder gekozen instellingen. Je vindt opgenomen of geconverteerde films in eerste instantie alleen in de app-eigen opslag. Om een film te exporteren voor verder gebruik, tik je op de knop met de filmstrip onder in beeld. 

Tik op de filmclip, waarna je er eventueel nog een thema op los kunt laten en titel aan toe kunt voegen. Om het geheel te exporteren naar de filmrol van je apparaat tik je op de exportknop linksonder in beeld, dan Render en tot slot Export video.

De aankomende nieuwe Xbox-machine van Microsoft geeft wat Epic Games betreft vanaf de dag van release meteen toegang tot de digitale pc-winkel Epic Games Store.

Dat meldde Epic Games Store-hoofd Steve Allison aan Game File. Daarmee lijkt hij zo goed als te bevestigen dat de Epic Games Store toegankelijk wordt op de aankomende nieuwe Xbox, die volgens eerdere berichten meer richting een pc neigt in een consolejasje.

"We zijn zeker van plan om op de nieuwe Xbox-hardware aanwezig te zijn, aangezien ze ons vertellen dat ze dat verwelkomen - tenzij hun beleid gaat veranderen. We gaan er vanaf dag één bij zijn."

De nieuwe Xbox is in feite een pc

Microsoft bevestigde eerder al dat de volgende Xbox veel eigenschappen zal delen met pc's. Zo zouden er meerdere gamewinkels op beschikbaar komen naast de Xbox Store zelf - net zoals de vorig jaar uitgekomen ROG Xbox Ally dus. Daarmee is ook de hoop ontstaan dat er op het apparaat pc-winkels van andere partijen, zoals Steam en de Epic Games Store, beschikbaar komen. Uit bovenstaande quote blijkt dus dat Epic Games dat in ieder geval wel ziet zitten.

Naast digitale winkels van derde partijen is het aannemelijk dat ook de Xbox Store zelf aanwezig is op het apparaat. Het zou de keuze via welke winkel games gekocht worden dus bij de consument zelf leggen. Voor zover bekend is Microsoft ook bezig met een manier om Xbox Series- en Xbox One-games speelbaar te krijgen op de nieuwe Xbox via backward compatibility.

Begin dit jaar kwamen er geruchten naar buiten dat de nieuwe Xbox-interface zou draaien op de Full Screen Experience van de Xbox pc-app, dat onderdeel uitmaakt van Windows. De volgende Xbox zou volgens geruchten draaien op de AMD Magnus APU, die CPU en GPU in één chip combineert.

Eerder deze week hintte AMD al naar de mogelijkheid dat de nieuwe Xbox in 2027 uitkomt. Officieel heeft Microsoft op moment van schrijven de nieuwe machine nog niet onthuld, en er is dus ook geen releasedatum bekend.

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl