Veel mensen laten de kerstboom na de feestdagen nog even binnen staan, maar rond Driekoningen (6 januari) of hooguit een paar dagen later gaat bij de meeste mensen de boom er toch echt uit. Heb je dit jaar een boom met kluit gekocht? Gooi hem dan niet weg maar zet hem in de tuin. Zo heb je er heel het jaar (en misschien zelfs volgende kerst) nog plezier van!

Lees ook: Kerstboom eruit? Zo houd je de sfeer er tóch in thuis

Wil je je boom in de tuin zetten, dan is het allereerst belangrijk om te controleren of er (na wekenlang in een warme huiskamer gestaan te hebben) nog leven in zit. Schudden dus. Doe dit bij voorkeur buiten of leg er een flinke vuilniszak onder: er is namelijk een kans dat de boom heel erg veel naalden verliest. Is dat inderdaad het geval, dan is de kans dat je hem in de tuin (weer) prachtig groen en vol in de naalden krijgt, erg klein. Komen er weinig naalden af, dan is de kans een stuk groter dat je hem een tweede leven in de tuin kunt geven.

De juiste plek en de juiste tijd

Kijk dan eerst waar je hem wilt neerzetten. Een naaldboom gedijt het best op een plek waar hij genoeg licht krijgt, maar niet te veel direct zonlicht. Een plekje waar hij de ochtend- of avondzon vangt, is ideaal. Zorg verder voor voldoende ruimte zodat de boom kan groeien. Kijk ook naar de weersvoorspelling: zet je boom buiten op een dag dat er geen vorst verwacht wordt.

©Mashiki

Stappenplan kerstboom de tuin in

1: Acclimatiseren

Laat de boom eerst wennen aan de buitentemperatuur. Zet hem een paar dagen in een koele, maar vorstvrije ruimte, zoals een schuur of garage.

2: Gat graven

Het gat moet groot genoeg zijn om de kluit ruim te kunnen bevatten. Zorg dat het ongeveer tweemaal de breedte en diepte van de kluit heeft. Te diep is ook niet goed: zorg dat de bovenste wortels niet meer dan een paar centimeter diep zetten.

3: Bodemverbetering

Meng de uitgegraven aarde met compost om de bodem vruchtbaarder te maken.

4: Planten

Zet de boom in het midden van het gat en vul het gat op met de verbeterde aarde. Druk de aarde licht aan. Is de boom erg groot? Zet er dan een paal naast voor wat extra steun.

5: Water geven:

Geef de boom direct na het planten veel water. Blijf dit regelmatig doen, vooral tijdens droge perioden.

De beste kerstbomen voor buiten

Niet elke kerstboom is even geschikt voor een leven buiten na de kerst. In Nederland zijn de Nordmann-spar en de blauwspar populair. De Nordmann is een topper: hij verliest weinig naalden en slaat goed aan in de tuin. De blauwspar is wat kieskeuriger en heeft meer zorg nodig. Ook de wat kleinere Servische spar en de fijnspar kunnen goed in de tuin worden herplant.

©Дмитрий Ткачук - stock.adobe.com

Zo blijft je kerstboom heel het jaar mooi

Om ervoor te zorgen dat de boom het hele jaar in conditie blijft, is het belangrijk dat je regelmatig water geeft. Zorg dat de aarde rond de kluit niet uitdroogt. In droge perioden heeft de boom extra water nodig. Kijk in het voorjaar of er dode of beschadigde takken aan zitten. Zo ja, snoei die dan weg. Geef de boom in het voorjaar ook wat extra (boom)voeding, om de groei en gezondheid te bevorderen.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.