Het is september, en dat betekent dat de nazomer ten einde loopt. Het licht wordt zachter, de avonden koeler en veel planten maken zich klaar voor de herfst. Dit is de maand om nog nieuw groen te planten, vaste planten te verjongen en hagen bij te knippen. Ook het gazon, de moestuin en de vijver vragen nu aandacht. Met een paar gerichte klussen zorg je dat je tuin gezond de herfst en winter ingaat.

Lees ook: Van januari tot en met december: dit doe je elke maand in de tuin

Dit kun je zaaien en planten in september

In september kan er nog veel de grond in. Bosanemonen, herfst- en winterakonieten en cyclamen doen het goed wanneer je ze nu plant, net als groenblijvers die de tuin ook in de koude maanden kleur geven. Koop je een boom, let er dan op dat het blad nog stevig en fris oogt. Een boompje dat al kaal aan het worden is, kun je beter niet planten.
Wie volgend voorjaar een bloemenzee wil, zaait in deze periode korenbloemen, goudsbloemen en klaprozen. Ook vaste planten die al jaren op dezelfde plek staan, kun je nu delen om ze te verjongen. Wil je een groenblijver verplaatsen, dan is dit de juiste tijd: de grond is nog warm genoeg voor de wortels om zich goed te herstellen.

©Leika production

Haal de snoeischaar maar tevoorschijn

Veel planten kun je nu nog een knipbeurt geven. Begin bij kuipplanten die buiten staan, want snoeiwonden genezen beter in de buitenlucht. Ook hagen kun je in september mooi in vorm brengen. Werk van onder naar boven en knip ze licht taps toe, zodat ook de onderste takken voldoende licht krijgen. Geef daarna wat compost zodat de haag sterk de winter ingaat.
Lavendel kort je ongeveer tien centimeter in, de Japanse wijnbes die vrucht heeft gedragen knip je helemaal terug en hortensia's ontdoe je van de stugge bloemen. Bij bomen en struiken verwijder je aangetast blad. Daarnaast is het slim om wekelijks uitgebloeide bloemen van dahlia's, rozen en andere zomerbloeiers weg te knippen. Zo blijft de tuin verzorgd en verklein je de kans op ziektes.

©SKT Studio

Lees ook: Welke snoeischaar voor welke tuinklus?

Planten en gras in september

Sommige planten hebben juist nu extra zorg nodig. Camelia's en rododendrons vormen in september hun knoppen voor volgend jaar en hebben daarom voldoende water nodig. Tweejarige planten zoals vingerhoedskruid kun je verplaatsen naar een nieuwe plek in je tuin. Hoge bloeiers als zonnebloemen, dahlia's en herfstasters geef je steun, zodat ze niet bezwijken onder de eerste herfststormen.
Het gazon vraagt een andere aanpak dan in de zomer. Maai het gras wat hoger en zaai waar nodig bij. Verticuteer eerst om mos en dood gras te verwijderen. Kies een zaadmengsel dat past bij zon of schaduw, afhankelijk van de ligging van je tuin. Heb je in augustus niet bemest, dan is dit hét moment om dat alsnog te doen. Vul kuilen aan en houd je terras vrij van onkruid en mos.

Werk in de moestuin

Ook in de moestuin valt er nog genoeg te doen. Boontjes moeten tijdig worden geplukt om taaie peulen te voorkomen. Tomaten die nog groen zijn leg je op een zonnige plek zodat ze verder kunnen rijpen. September is ook de maand van de appel- en perenoogst. Maak er compote, sap of een taart van, of bewaar ze op een koele plek. Verder kun je winterpostelein en raapstelen zaaien, zodat je later in het seizoen nog kunt oogsten.

MSI breidt zijn monitorassortiment uit met meerdere nieuwe QD-OLED-modellen. Het gaat onder meer om twee 34-inch ultrawide monitors met een verversingssnelheid van 360 Hz en een update van de 32-inch 4K-lijn. MSI legt daarbij de nadruk op hoge verversingssnelheden, verbeterde helderheid en diepere zwartwaarden.

De nieuwe MPG 341CQR QD-OLED X36 en de MEG X zijn beide 34-inch ultrawide monitors met een 21:9-beeldverhouding en een verversingssnelheid van 360 Hz. Ze maken gebruik van een vijfde generatie QD-OLED-paneel met een aangepaste subpixelindeling, die vooral de scherpte van tekst moet verbeteren. Daarnaast past MSI Tandem OLED-technologie toe, waarbij meerdere lichtlagen worden gecombineerd om een hogere helderheid te bereiken en het paneel langer stabiel te houden.

Beide modellen zijn voorzien van DarkArmor Film, een extra laag die reflecties en verkleuringen bij omgevingslicht moet verminderen. Volgens MSI zorgt dit voor diepere zwartwaarden en een beter contrast, terwijl het schermoppervlak ook beter bestand is tegen dagelijks gebruik. Uniform Luminance is eveneens standaard aanwezig en geeft gebruikers meer controle over HDR-helderheid, zodat het beeld minder abrupt verandert bij wisselende content.

De MPG 341CQR QD-OLED X36 richt zich vooral op gamers die maximale snelheid en beeldkwaliteit zoeken. De MEG X is het nieuwe vlaggenschip en voegt daar extra AI-functies aan toe. Deze analyseren het beeld in realtime en kunnen bepaalde visuele elementen benadrukken of instellingen automatisch aanpassen, zonder dat games hier speciaal voor hoeven te zijn ontworpen. Daarnaast ondersteunt de monitor spraakbediening voor snelle toegang tot instellingen.

Naast de ultrawide modellen introduceert MSI ook twee nieuwe 32-inch 4K QD-OLED-monitoren: de MPG 322UR QD-OLED X24 en de MAG 321UP QD-OLED X24. Deze modellen maken gebruik van een vernieuwde QD-OLED-architectuur met extra aandacht voor helderheid en consistentie. Ook hier zijn DarkArmor Film en Uniform Luminance standaard aanwezig. MSI combineert die beeldkwaliteit met technieken die slijtage van het OLED-paneel moeten beperken, zoals automatische helderheidsaanpassingen en functies die actief worden wanneer de gebruiker afwezig is.

©MSI

ASUS breidt zijn gaminglijn Republic of Gamers (ROG) uit met de ROG XREAL R1, een augmentedreality-bril die speciaal is ontwikkeld voor gamers. De bril projecteert een virtueel scherm van 171 inch voor de drager en is volgens ASUS de eerste gamingbril met een micro-OLED-scherm van 240Hz.

De ROG XREAL R1 werkt zowel met pc's, spelconsoles als de draagbare ROG Ally. Via de meegeleverde ROG Control Dock kan de bril worden aangesloten met HDMI of DisplayPort, terwijl de verbinding met de ROG Ally via één USB-C-kabel verloopt. De speler ziet dan een groot virtueel scherm, zonder dat er installatie nodig is. Dankzij een ingebouwde X1-chip kan de afstand en grootte van dat scherm eenvoudig worden aangepast. De bril weegt 91 gram, wat hem licht genoeg maakt om ook onderweg te gebruiken.

Het micro-OLED-scherm biedt een Full HD-resolutie (1920x1080) met een beeldverversing tot 240Hz en een reactietijd van 3 milliseconden. Dat moet volgens ASUS zorgen voor vloeiende beelden zonder zichtbare vertraging of wazigheid. Het gezichtsveld bedraagt 57 graden, wat neerkomt op 95 procent van het normale blikveld. Gebruikers kunnen kiezen of het virtuele scherm op een vaste plek in de ruimte blijft of met hun hoofdbewegingen meedraait.

De lenzen passen zich automatisch aan de lichtomstandigheden aan dankzij elektrochromische technologie. De tint kan ook handmatig worden ingesteld, zodat het beeld goed zichtbaar blijft bij zowel daglicht als in donkere ruimtes. Voor het geluid werkt ASUS samen met Bose. De ingebouwde speakers moeten ruimtelijk geluid produceren, zodat spelers beter kunnen horen waar geluiden vandaan komen - handig bij bijvoorbeeld shooters of racespellen.

De ROG XREAL R1 verschijnt in de eerste helft van 2026. ASUS toont de bril deze week tijdens de CES-beurs in Las Vegas.

Wat is elektrochromische technologie?

Elektrochromische lenzen kunnen hun doorzichtigheid aanpassen met behulp van een elektrische spanning. Daardoor wordt het glas donkerder of lichter, afhankelijk van de lichtomstandigheden of de voorkeur van de gebruiker. De techniek wordt ook gebruikt in sommige zonnebrillen en autoruiten.

©ASUS ROG