Werken met geluid en muziek lastig? Welnee, in dit artikel geven we je aan de hand van een paar concrete voorbeelden oplossingen om muziek en geluidseffecten in te zetten, audio te snijden, je eigen stem op te nemen of zelf een muziekje te maken. Je hoeft geen ervaring te hebben met het maken van muziek of het opnemen van geluid. Handig bijvoorbeeld voor muziek onder je YouTube filmpjes.

01 Muziek vinden

De oplossing? Zoek naar muziek die je mag gebruiken voor je video’s. Er zijn genoeg sites waar je tegen een klein bedrag een muziekbestand kunt downloaden dat je voor je video kunt gebruiken. Voorbeelden zijn Premiumbeat, Audiojungle en Shutterstock Music. Bedenk wel dat een licentie om een stukje muziek te kunnen gebruiken je makkelijk tien euro kost. Gratis opties zijn er ook, het enige dat je hierbij moet doen, is de maker van de muziek noemen in de omschrijving van bij je video. Goede opties zijn www.bensound.com, http://dig.ccmixter.org en www.freesound.org. De laatste is eigenlijk een site voor geluidseffecten, maar je vindt er ook muziekstukken.

Op Dig CC Mixter klik je op tag search om op genre, instrument en stijl te zoeken. Je kunt een muziekstuk afspelen of meteen downloaden door op de oranje knop te drukken. Hier zie je welke licentie de maker heeft geselecteerd. Dit is belangrijk om te weten, staat er For noncommercial projects only, houd je hier dan aan. Dit is niet alleen eerlijk naar de artist toe, het voorkomt ook dat je eventueel later in de problemen komt. Onder Plain of HTML vind je opties hoe je de maker moet noemen in de omschrijving van je video. Kopieer dit naar je klembord en zet het bij je video als je die naar YouTube of andere site uploadt. Dit geldt in principe ook als je een video naar bijvoorbeeld Facebook uploadt.

©PXimport

Rechtenvrije muziekdiensten

02 Geluidseffecten

Bij een goede video horen natuurlijk ook geluidseffecten, de beste website om deze te downloaden is Freesound, we noemden hem net ook al even. Je meld je aan bij de dienst en kunt effecten downloaden zonder te betalen, maar ook hier moet je wel even goed naar de licentie kijken. Sommige bestanden hebben een 0 als licentie, dit betekent dat het in het publieke domein beschikbaar is. Andere licentievormen zijn attribution (by) en attribution noncommercial (by-nc). Bij by moet je de maker noemen en mag je het bestand ook voor commerciële doeleinden gebruiken, bij by-nc mag je het alleen voor non-commerciële projecten gebruiken. Meer informatie over de licenties vind je op Freesound of op www.creativecommons.org.

Bij het inzetten van geluidseffecten is het heel belangrijk dat ze precies op het juiste moment worden geplaatst. Even een voorbeeld: je geeft in een video een virtuele high-five naar de kijker. Uiteraard is er niks waartegen je slaat, dus er is geen geluid te horen. Hier heb je een geluidseffect nodig. Zoek op Freesound naar clap of highfive en download het bestand naar je pc. In je videobewerkingsprogramma moet je nu heel langzaam door je video scrollen en het juiste punt vinden waar de high-five wordt gegeven. Op dit precieze punt zet je nu het geluidseffect neer.

©PXimport

03 Audio snijden

Het kan gebeuren dat je een geluidseffect nog moet bewerken voordat je het kunt inzetten. Laten we het voorbeeld van de high-five nog eens nemen: dit is een geluid dat heel kort is en een makkelijk soort geluid om te bewerken omdat de golfvorm duidelijk is te zien. We gebruiken dit geluid. Je ziet aan de golfvorm al dat de klap niet direct aan het begin van het fragment zit. Dit is gelukkig gemakkelijk te veranderen.

We gebruiken hiervoor het programma Audacity, een audio-editor waar we het al vaker over hebben gehad. Het programma is gratis, heeft veel mogelijkheden en werkt snel. Download het en open het bestand in het programma. Je wilt het stuk stilte aan het begin wegknippen, het is handig om in te zoomen zodat je alleen de klap voor je neus hebt. Bij korte geluiden is het heel belangrijk dat je niet teveel wegknipt aan het begin, dan knip je namelijk de zogenaamde impact van een geluid weg: de eerste milliseconden van bijvoorbeeld een explosie, een deur of een knal. Selecteer het begin en kies in Audacity Bewerken / Verwijderen.

©PXimport

04 Je eigen stem opnemen

Als je je eigen stem wilt opnemen, moet je even wat voorbereiden. Ten eerste heb je natuurlijk een microfoon nodig, het is slim om een paar tientjes uit te geven aan een usb-microfoon. Een goede keus is de Samson Meteor voor ongeveer zestig euro. Als je betere kwaliteit wilt en wat meer uit te geven hebt, dan is de Blue Yeti een hele goede optie, met een straatprijs van zo’n 150 euro.

Daarnaast moet je zorgen dat je een goede plek hebt om je stem op te nemen. Het best is een kamer waar veel spullen in staan, zodat je niet teveel galm opneemt. Een kleine werkkamer met boekenkasten tegen de wand is een goede plek, een grote open huiskamer vaak iets minder. Zorg ook dat je een plek kiest waar je weinig last hebt van geluiden: geen jammerende gezinsleden, voorbijrazende auto’s of katten die miauwend voor de deur staan.

In de meeste videobewerkingsprogramma’s kun je je stem meteen opnemen, maar je kunt natuurlijk ook een audioprogramma gebruiken. Zelfs in Audacity kun je je stem opnemen. In de instellingen kies je de usb-microfoon die je hebt aangesloten. Het is belangrijk dat je het ingangsniveau goed instelt. Dit doe je door op je normale stemvolume te praten en bovenin op de volumemeters van Audacity te klikken. Je ziet nu een balk die groen, geel of rood is. Als de balk tijdens het praten constant groen is maar niet over de helft komt, kun je het opnamevolume rechts van het microfoontje iets naar rechts schuiven. Als de meter af en toe in het geel komt, is dit geen probleem, maar als de meter in het rood komt, betekent dit dat het ingangsvolume te hoog is en je de schuif van het microfoontje naar links moet zetten. Dit is heel belangrijk, als je opneemt terwijl de opnamemeter in het rood staat, wordt je opname overstuurd. Je hoort kraakjes in het geluid en dit is naderhand vrijwel niet op te lossen. Heb je het volume ingesteld, dan kun je op de opnameknop drukken.

©PXimport

Opname repareren

05 Zelf muziek maken

Wil je echt unieke muziek onder je filmpje? Dan kun je ook zelf aan de slag om je eigen muziek te maken. Hiervoor zijn veel gratis programma’s te vinden. Op de pc is Cakewalk by BandLab een goede keus, het programma is recentelijk nieuw leven ingeblazen en kun je voor Windows gratis downloaden. Ondanks dat het gratis is, zit het boordevol functies. Zo zijn er virtuele piano’s, drumstellen en synthesizers te vinden, kun je audio opnemen met een externe microfoon en wordt het programma geleverd met muziek-loops en plug-ins om je geluid te bewerken. Het leren werken met een programma als Cakewalk, een zogenaamd Digital Audio Workstation (daw), is iets wat wel een paar dagen tijd kost, maar gelukkig zijn er veel tutorial-video’s over Cakewalk en andere daw’s op YouTube te vinden.

Wil je gewoon een leuke beat of melodie maken, dan kun je een gratis app als Drum Pads - Beat Maker Go, Music Maker JAM of Caustic 3 op je Android-toestel installeren. Voor iOS heb je nog veel meer opties voor het maken van leuke muziekjes. Enkele gave apps zijn Figure, Beatwave en Auxy. In de meeste apps kun je je creaties opslaan op het toestel of delen via e-mail.

©PXimport

Take-Two Interactive en ontwikkelaar Rockstar beginnen aankomende zomer met de marketing rondom de Grand Theft Auto 6-release. De releasedatum staat nog steeds gepland op 19 november van dit jaar.

Dat liet Take-Two weten bij het bekendmaken van diens fiscale kwartaalcijfers. Aldus de uitgever in een persbericht: "Dit fiscale jaar is uitzonderlijk voor ons en we zijn enorm zeker van onze zaak voor het aankomende fiscale jaar. Die gaat revolutionair voor Take-Two en de gehele entertainmentindustrie worden, geleid door de release van Grand Theft Auto 6. Rockstars marketing rondom de release gaat deze zomer van start."

Take-Two bevestigde wederom dat het langverwachte GTA 6 op 19 november moet uitkomen. Het bedrijf heeft al vaker releasedata voor de game beloofd om het later alsnog uit te stellen. Dat het nu meldt dat de marketing rondom de release van het spel aankomende zomer begint, geeft wel een gevoel van meer zekerheid over de mogelijkheid dat de huidige releasedatum wordt gehaald.

Fysieke release niet uitgesteld

Onlangs gingen er geruchten dat alleen de fysieke release van Grand Theft Auto 6 misschien zou worden uitgesteld. Het idee zou zijn dat de digitale release gewoon op 19 november zou verschijnen, maar de fysieke release in de winkels pas later verschijnt om zo leaks te voorkomen. Aan Variety liet Take-Two-ceo Strauss Zelnick weten dat dit echter "niet het plan is". Daarmee lijkt dit gerucht dus ontkracht.

Switch 2-versie van Borderlands 4

Take-Two geeft ook het populaire spel Borderlands 4 uit. Die game verscheen vorig jaar al op meerdere consoles, maar een Switch 2-versie werd uitgesteld. Tijdens de bekendmaking van de kwartaalcijfers vandaag bleek dat de game geheel uit het releaseschema van de uitgever is gehaald.

"We hebben de moeilijke beslissing gemaakt om de ontwikkeling (van de Switch 2-versie) te pauzeren", zo werd wederom aan Variety gemeld. "We blijven ons richten op het leveren van kwaliteitscontent voor de game en blijven het optimaliseren. We blijven ook nauw samenwerken met onze vrienden bij Nintendo. Zo komen PGA Tour 2K25 en WWE 2K26 voor de Switch 2 uit, en we willen graag meer van onze spellen naar het systeem brengen." Het is niet bekend wanneer en of Borderlands 4 nog uitkomt voor de Switch 2.

Over Grand Theft Auto 6

Grand Theft Auto 6 komt op 19 november uit voor PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het spel draait om twee hoofdpersonages: Lucia Caminos en Jason Duval. Het duo heeft een relatie, en duidelijk is in ieder geval dat Lucia vrijkomt uit de gevangenis en het tweetal vervolgens nog verder het criminele pad op gaat.

De game speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami, en omstreken. Dat betekent dat spelers glooiende stranden en met neon verlichte straten kunnen verwachten. Het was ook al de setting van de PlayStation 2-game Grand Theft Auto: Vice City, dat na GTA 3 uitkomt. Naar verwachting zal Grand Theft Auto 6 een ongekende hoeveelheid details vertonen. Lees hier alles over de game.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.