Werken met geluid en muziek lastig? Welnee, in dit artikel geven we je aan de hand van een paar concrete voorbeelden oplossingen om muziek en geluidseffecten in te zetten, audio te snijden, je eigen stem op te nemen of zelf een muziekje te maken. Je hoeft geen ervaring te hebben met het maken van muziek of het opnemen van geluid. Handig bijvoorbeeld voor muziek onder je YouTube filmpjes.

01 Muziek vinden

De oplossing? Zoek naar muziek die je mag gebruiken voor je video’s. Er zijn genoeg sites waar je tegen een klein bedrag een muziekbestand kunt downloaden dat je voor je video kunt gebruiken. Voorbeelden zijn Premiumbeat, Audiojungle en Shutterstock Music. Bedenk wel dat een licentie om een stukje muziek te kunnen gebruiken je makkelijk tien euro kost. Gratis opties zijn er ook, het enige dat je hierbij moet doen, is de maker van de muziek noemen in de omschrijving van bij je video. Goede opties zijn www.bensound.com, http://dig.ccmixter.org en www.freesound.org. De laatste is eigenlijk een site voor geluidseffecten, maar je vindt er ook muziekstukken.

Op Dig CC Mixter klik je op tag search om op genre, instrument en stijl te zoeken. Je kunt een muziekstuk afspelen of meteen downloaden door op de oranje knop te drukken. Hier zie je welke licentie de maker heeft geselecteerd. Dit is belangrijk om te weten, staat er For noncommercial projects only, houd je hier dan aan. Dit is niet alleen eerlijk naar de artist toe, het voorkomt ook dat je eventueel later in de problemen komt. Onder Plain of HTML vind je opties hoe je de maker moet noemen in de omschrijving van je video. Kopieer dit naar je klembord en zet het bij je video als je die naar YouTube of andere site uploadt. Dit geldt in principe ook als je een video naar bijvoorbeeld Facebook uploadt.

©PXimport

Rechtenvrije muziekdiensten

02 Geluidseffecten

Bij een goede video horen natuurlijk ook geluidseffecten, de beste website om deze te downloaden is Freesound, we noemden hem net ook al even. Je meld je aan bij de dienst en kunt effecten downloaden zonder te betalen, maar ook hier moet je wel even goed naar de licentie kijken. Sommige bestanden hebben een 0 als licentie, dit betekent dat het in het publieke domein beschikbaar is. Andere licentievormen zijn attribution (by) en attribution noncommercial (by-nc). Bij by moet je de maker noemen en mag je het bestand ook voor commerciële doeleinden gebruiken, bij by-nc mag je het alleen voor non-commerciële projecten gebruiken. Meer informatie over de licenties vind je op Freesound of op www.creativecommons.org.

Bij het inzetten van geluidseffecten is het heel belangrijk dat ze precies op het juiste moment worden geplaatst. Even een voorbeeld: je geeft in een video een virtuele high-five naar de kijker. Uiteraard is er niks waartegen je slaat, dus er is geen geluid te horen. Hier heb je een geluidseffect nodig. Zoek op Freesound naar clap of highfive en download het bestand naar je pc. In je videobewerkingsprogramma moet je nu heel langzaam door je video scrollen en het juiste punt vinden waar de high-five wordt gegeven. Op dit precieze punt zet je nu het geluidseffect neer.

©PXimport

03 Audio snijden

Het kan gebeuren dat je een geluidseffect nog moet bewerken voordat je het kunt inzetten. Laten we het voorbeeld van de high-five nog eens nemen: dit is een geluid dat heel kort is en een makkelijk soort geluid om te bewerken omdat de golfvorm duidelijk is te zien. We gebruiken dit geluid. Je ziet aan de golfvorm al dat de klap niet direct aan het begin van het fragment zit. Dit is gelukkig gemakkelijk te veranderen.

We gebruiken hiervoor het programma Audacity, een audio-editor waar we het al vaker over hebben gehad. Het programma is gratis, heeft veel mogelijkheden en werkt snel. Download het en open het bestand in het programma. Je wilt het stuk stilte aan het begin wegknippen, het is handig om in te zoomen zodat je alleen de klap voor je neus hebt. Bij korte geluiden is het heel belangrijk dat je niet teveel wegknipt aan het begin, dan knip je namelijk de zogenaamde impact van een geluid weg: de eerste milliseconden van bijvoorbeeld een explosie, een deur of een knal. Selecteer het begin en kies in Audacity Bewerken / Verwijderen.

©PXimport

04 Je eigen stem opnemen

Als je je eigen stem wilt opnemen, moet je even wat voorbereiden. Ten eerste heb je natuurlijk een microfoon nodig, het is slim om een paar tientjes uit te geven aan een usb-microfoon. Een goede keus is de Samson Meteor voor ongeveer zestig euro. Als je betere kwaliteit wilt en wat meer uit te geven hebt, dan is de Blue Yeti een hele goede optie, met een straatprijs van zo’n 150 euro.

Daarnaast moet je zorgen dat je een goede plek hebt om je stem op te nemen. Het best is een kamer waar veel spullen in staan, zodat je niet teveel galm opneemt. Een kleine werkkamer met boekenkasten tegen de wand is een goede plek, een grote open huiskamer vaak iets minder. Zorg ook dat je een plek kiest waar je weinig last hebt van geluiden: geen jammerende gezinsleden, voorbijrazende auto’s of katten die miauwend voor de deur staan.

In de meeste videobewerkingsprogramma’s kun je je stem meteen opnemen, maar je kunt natuurlijk ook een audioprogramma gebruiken. Zelfs in Audacity kun je je stem opnemen. In de instellingen kies je de usb-microfoon die je hebt aangesloten. Het is belangrijk dat je het ingangsniveau goed instelt. Dit doe je door op je normale stemvolume te praten en bovenin op de volumemeters van Audacity te klikken. Je ziet nu een balk die groen, geel of rood is. Als de balk tijdens het praten constant groen is maar niet over de helft komt, kun je het opnamevolume rechts van het microfoontje iets naar rechts schuiven. Als de meter af en toe in het geel komt, is dit geen probleem, maar als de meter in het rood komt, betekent dit dat het ingangsvolume te hoog is en je de schuif van het microfoontje naar links moet zetten. Dit is heel belangrijk, als je opneemt terwijl de opnamemeter in het rood staat, wordt je opname overstuurd. Je hoort kraakjes in het geluid en dit is naderhand vrijwel niet op te lossen. Heb je het volume ingesteld, dan kun je op de opnameknop drukken.

©PXimport

Opname repareren

05 Zelf muziek maken

Wil je echt unieke muziek onder je filmpje? Dan kun je ook zelf aan de slag om je eigen muziek te maken. Hiervoor zijn veel gratis programma’s te vinden. Op de pc is Cakewalk by BandLab een goede keus, het programma is recentelijk nieuw leven ingeblazen en kun je voor Windows gratis downloaden. Ondanks dat het gratis is, zit het boordevol functies. Zo zijn er virtuele piano’s, drumstellen en synthesizers te vinden, kun je audio opnemen met een externe microfoon en wordt het programma geleverd met muziek-loops en plug-ins om je geluid te bewerken. Het leren werken met een programma als Cakewalk, een zogenaamd Digital Audio Workstation (daw), is iets wat wel een paar dagen tijd kost, maar gelukkig zijn er veel tutorial-video’s over Cakewalk en andere daw’s op YouTube te vinden.

Wil je gewoon een leuke beat of melodie maken, dan kun je een gratis app als Drum Pads - Beat Maker Go, Music Maker JAM of Caustic 3 op je Android-toestel installeren. Voor iOS heb je nog veel meer opties voor het maken van leuke muziekjes. Enkele gave apps zijn Figure, Beatwave en Auxy. In de meeste apps kun je je creaties opslaan op het toestel of delen via e-mail.

©PXimport

Onderweg telt soms iedere gram, zeker als je veel reist. Voor wie niet houdt van een zware rugtas heeft HP de OmniBook 7 Aero. Deze laptop weegt nog geen kilogram, maar heeft toch een processor met 8 cores in combinatie met 32 GB RAM. Dat klinkt als een uitstekend product voor wie veel onderweg is. Of dat echt zo is? Wij hebben hem getest.

Natuurlijk wist ik dat de HP OmniBook 7 Aero ongeveer een kilogram weegt, maar toch was ik positief verrast toen ik hem uit de doos haalde. De OmniBook 7 Aero is zó licht dat het bijna een stuk speelgoed lijkt. Dat is gelukkig niet het geval, want de behuizing van een aluminium-magnesium-legering zit ondanks het geringe gewicht degelijk in elkaar. Het is daardoor een laptop die je zonder zorgen in je rugtas stopt, waarna je eigenlijk niet meer merkt dat je hem bij je hebt. Mijn eigen laptop is met 1,35 kilogram ook niet bijzonder zwaar, maar toch voel ik een duidelijk verschil als ik de OmniBook 7 Aero meeneem. Fijn als je dagelijks met de trein naar kantoor of studie gaat.

©Jeroen Boer - ID.nl

Waar ik ook blij van word, is dat HP ondanks de compacte behuizing toch in een fijne verzameling aansluitingen heeft voorzien. Natuurlijk wordt de basis tegenwoordig gedekt door usb-c en daarvan krijg je er twee die allebei geschikt zijn voor zowel laden als het aansluiten van een beeldscherm. Thuis of op kantoor kun je hem dus met één kabel aansluiten op je werkplek. Maar omdat je een lichte laptop waarschijnlijk juist onderweg gebruikt, is het fijn dat HP je ook twee normale usb-poorten, een HDMI-aansluiting en een headsetaansluiting geeft. Zo kun je hem ook gewoon gebruiken op plekken waar nog een oudere monitor of beamer staat en heb je ook voor een usb-stickje geen adapter nodig. Het enige dat een klein beetje jammer is, is dat de usb-c-poorten geen usb 4 ondersteunen terwijl de gebruikte processor dat op zich wel kan.

©Jeroen Boer - ID.nl

Lekker tikken

Als je het scherm openklapt, wordt het palmgedeelte in een lichte hoek gezet zodat je fijner kunt tikken. Dat is op de OmniBook sowieso geen straf. Het toetsenbord heeft een prettige aanslag met duidelijke feedback. Prettig, zeker als je net als ik veel met teksten werkt. Het toetsenbord ziet er met zijn grijze toetsen ook overzichtelijk uit en heeft toetsverlichting in twee helderheidsstanden. Een eigenschap die wat mij betreft vooral weer onderweg als je werkt op allerlei ongunstige locaties onmisbaar is. De touchpad met geïntegreerde fysieke knop laat zich eerder omschrijven als oké. Het geheel werkt op zich goed, maar voelt wel minder premium dan het uitstekende toetsenbord.

©Jeroen Boer - ID.nl

Geen last van spiegeling

Het 13,3inch-scherm maakt gebruik van een IPS-paneel en heeft een resolutie van 2560 × 1600 pixels. Hierdoor krijg je goede inkijkhoeken en een scherp beeld. Handig voor onderweg is dat HP het paneel mat heeft afgewerkt, zodat je geen last hebt van storende lichtinval. Ook de helderheid is voor veel omstandigheden hoog genoeg. Verder is het scherm niet heel bijzonder. Zo wordt er slechts een maximale verversingssnelheid van 60 Hz ondersteund, terwijl steeds meer duurdere laptops schermen met een hogere verversingssnelheid hebben. Dat heeft misschien ook iets met de accuduur te maken, iets waarover je verderop meer leest. Boven het scherm vind je een prima webcam die ook geschikt is voor inloggen met gezichtsherkenning via Windows Hello. Prettig is dat de webcam een schuifje heeft om de lens fysiek te bedekken; zo weet je zeker dat je niet bespied wordt.

©Jeroen Boer - ID.nl

Goede prestaties

Op papier stelt de configuratie met een Ryzen AI 7 350, 32 GB RAM en een 1TB-ssd niet teleur. Misschien is 32 GB RAM een beetje overdreven voor een laptop die zich niet laat omschrijven als workstation, maar het is voor een laptop waarvan je het geheugen niet kunt uitbreiden ook weer niet heel gek. Dit is wellicht juist het moment om nog even je slag te slaan voordat laptops met veel geheugen veel duurder worden. De opslag wordt verzorgd door een ssd van 1 TB die gewoon prima presteert. Het is een M.2-ssd die je eventueel kunt vervangen als je opslag tekort komt.

De Ryzen AI 7 350 combineert vier normale met vier energiezuinige cores en heeft een npu die voldoet aan de eisen voor een Copilot+-pc. Je krijgt dus alle extra AI-functies van Windows 11. De prestaties van de chip zijn goed en de laptop scoort een mooie 7527 punten in PCMark 10. Ook de score van 1975 en 12433 punten in CineBench R23 voor respectievelijk single-core- en multi-core-prestaties zijn voor een mobiele processor uitstekend. De prestaties kennen bovendien weinig verval als je de laptop langdurig aan het werk zet. Helaas verandert de koeling dan wel in een soort stofzuiger: de laptop laat goed van zich horen als je hem wat langer aan het werk zet. Bij lichte dingen als browsen of tekstverwerken is de laptop gelukkig wel stil.

©Jeroen Boer - ID.nl

Best wel kleine accu

Wanneer een laptop zo dun en licht mogelijk is, kan het bijna niet anders dan dat er ergens concessies gedaan zijn. Dat is in het geval van deze HP overduidelijk de accu, want een accu met een capaciteit van slechts 43 Wh is tegenwoordig wel heel magertjes. Toch wist de HP me positief te verrassen, want de werktijd bij alledaagse (kantoor)werkzaamheden is met zo'n 12 uur helemaal niet zo verkeerd. Natuurlijk zijn er genoeg laptops met een veel langere accuduur (waaronder de eveneens ook superlichte ASUS ZenBook A14), maar een echte dealbreaker is de werktijd ook weer niet.

©Jeroen Boer - ID.nl

En gamen?

De Ryzen AI 7 350 heeft een geïntegreerde AMD Radeon 860M-gpu en is volgens AMD ook geschikt voor gamen. Je kunt natuurlijk niet verwachten dat een geïntegreerde gpu echt topprestaties biedt. Een score van 2571 punten in 3D mark Time Spy is in ieder geval niet heel indrukwekkend. Ik heb Shadow of the Tomb Raider geïnstalleerd, een spel waarvan ik weet dat het inmiddels goed speelbaar is op een geïntegreerde gpu. Het is een spel van alweer zeven jaar oud, maar grafisch nog altijd mooi. Om op Full HD een beetje soepel te kunnen spelen, moest ik kiezen voor de voorinstelling Lowest waarmee je zo'n 54 fps haalt. Opvallend is dat er met AI-upscaler Intel XeSS niet significant meer frames gehaald worden. Jammer, want op andere laptops heb ik goede ervaringen met zulke AI-upscalers. Het hangt natuurlijk ook een beetje van het spel af en een titel met ondersteuning voor AMD's eigen FSR presteert misschien wel wat beter. De prestaties in Shadow of the Tomb Raider geven wel een goed beeld van de mogelijkheden. Voor soepel gamen zul je wat oudere spellen met lagere kwaliteitsinstellingen of esports-titels moeten spelen. Dit klinkt misschien teleurstellend, maar voor een dunne en lichte ultrabook zijn de prestaties helemaal niet zo verkeerd. 

Conclusie

De HP OmniBook 7 Aero is al met al een heel fijne laptop en dat komt voor een groot deel door het gewicht. Je moet hem dus ook vooral overwegen als je echt een lichte laptop wilt hebben. De laptop weegt nog geen kilo, waardoor je hem altijd makkelijk meeneemt. Ondanks het lage gewicht zijn de prestaties prima en kun je comfortabel werken. Over de stevigheid hoef je je geen zorgen te maken; de aluminium-magnesiumbehuizing is lekker degelijk. Natuurlijk heeft HP wel wat concessies moeten doen om dat lage gewicht te bereiken. Zo is de accucapaciteit niet heel indrukwekkend, al overleef je met 12 uur werktijd op zich wel een werkdag. Voor hetzelfde geld kun je zeker laptops kopen waar je langer op kunt werken, maar die wegen dan ook een stuk meer dan een kilo.

Sony zou overwegen de PlayStation 6 intern uit te stellen en de console pas ergens na 2028 uit te brengen.

Dat meent MST Financial-analist David Gibson via Sandstone Insights Japan. Hoewel de PlayStation 5 al meer dan vijf jaar beschikbaar is - de console kwam eind 2020 uit - is het volgens hem onwaarschijnlijk dat Sony de PlayStation 6 binnenkort uitbrengt.

"Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen", zo stelt Gibson. Hij verwacht dat de nieuwe console pas ergens na 2028 uitkomt - op zijn vroegst dus in 2029.

PlayStation 6 is nog niet aangekondigd

Sony zelf heeft nog geen officiële releaseperiode gegeven voor de PlayStation 6. De console is immers nog niet officieel aangekondigd, al is het logisch dat het bedrijf achter de schermen al aan een opvolger van de PlayStation 5 werkt.

Eerder gingen er al wel geruchten over een PS6-release in 2027 of 2028, maar volgens bovengenoemde analyse wordt het dus pas later. Er gaan ook geruchten dat Sony twee apparaten wil uitbrengen: een traditionele console en een hybride versie die ook als handheld gebruikt kan worden - vergelijkbaar met de Nintendo Switch dus.

Reden voor vertraging

Een van de redenen voor een vertraagde komst van PlayStation 6 kunnen de alsmaar stijgende prijzen voor geheugen zijn. Prijzen van RAM (Random Access Memory) stijgen alsmaar doordat er massaal RAM nodig is om het alsmaar populairder wordende AI werkende te houden. RAM is echter nodig in spelcomputers.

De theorie is dat bedrijven nu hun plannen voor nieuwe consoles uitstellen, omdat de prijzen voor RAM zo hoog liggen. Dat zou immers betekenen dat men ook hogere prijzen voor nieuwe consoles moet vragen, en dat zou eventueel een negatief effect op het succes van deze consoles kunnen hebben.

Valkuil van uitstel

Het intern uitstellen van de PlayStation 6 - of andere consoles - kan echter een prijzige aangelegenheid zijn voor bedrijven. Sony heeft vele miljoenen dollars in de ontwikkeling van een nieuwe console gestoken en mogelijk de technologie die in deze console zit gekozen.

Door de PlayStation 6 uit te stellen, veroudert de technologie in de console ook, en komt het bedrijf voor een lastige keuze te staan: gooit Sony de vele miljoenen aan onderzoekskosten weg om nieuwe specificaties samen te stellen, of brengt het bedrijf op een later moment een console met ietwat achterhaalde specificaties uit?