ID.nl logo
Windows-wachtwoord vergeten? Zo krijg je weer toegang
© diy13 - stock.adobe.com
Huis

Windows-wachtwoord vergeten? Zo krijg je weer toegang

Je start je computer op om je bij Windows aan te melden. Maar dan speelt je geheugen je parten: wat was nu ook alweer het wachtwoord? Wat je ook probeert, Windows laat je er niet in. Gelukkig zijn er uitwegen, van makkelijk tot flink lastig.

Zo veel accounts, zo veel wachtwoorden. Maar wat was nu ook alweer je wachtwoord van Windows? Geen paniek, met een van de volgende scenario's kom je vast en zeker binnen.

  • Beveiligingscode naar telefoon sturen
  • Als Administrator inloggen
  • Wachtwoordschijf herstellen
  • Beveiligingsvragen beantwoorden
  • Opstarten met een herstelstation
  • Hiren's BootCD

Wil je helemaal van de inloggegevens voor Windows af, lees dan dit artikel: Eenvoudig inloggen: zeg vaarwel tegen de pincode in Windows 11

Het kan de beste overkomen: je hebt plotseling geen idee meer welk wachtwoord je hebt gebruikt om je bij Windows aan te melden. Paniek is gelukkig nergens voor nodig. In dit artikel bespreken we vrijwel alle mogelijke scenario’s en loodsen we je hoe dan ook opnieuw binnen richting je vertrouwde bureaublad.

Accounttypes

Als je je wachtwoord bent vergeten en dit probleem wilt oplossen, is de aanpak afhankelijk van het type account waarmee je inlogt bij Windows.

Er zijn twee accounttypes: een Microsoft-account en een lokaal account. Aangezien Microsoft tijdens de Windows-installatie aandringt op een Microsoft-account, is de kans groot dat je hiermee inlogt.

Om te achterhalen welk accounttype je gebruikt, ga je naar Instellingen en selecteer je Accounts / Uw info. Dit artikel is voornamelijk gebaseerd op Windows 11, maar de stappen voor Windows 10 zijn grotendeels hetzelfde. In dit venster krijg je ook de mogelijkheid om over te schakelen naar het andere accounttype.

We gaan er voorlopig van uit dat je inlogt met een Microsoft-account.

De aanpak hangt vooral ook af van je accounttype. (Klik op de afbeeldingen voor een betere resolutie.)

Microsoft-account

Je bent dus het wachtwoord van je Microsoft-account vergeten. In dit geval ga je naar https://account.live.com/password/reset waar je je e-mailadres of telefoonnummer invult en op Volgende drukt. Afhankelijk van de gegevens die je aan je account hebt gekoppeld, verschijnen verschillende opties. Mogelijk kun je hier aangeven dat je een beveiligingscode wilt ontvangen via e-mail, sms of telefoon. Vervolgens kun je een nieuw wachtwoord instellen.

Als dit niet lukt, selecteer je Ik heb geen van deze gegevens. Voer in het volgende scherm een ander e-mailadres in dan het adres dat je wilt herstellen. Na het invullen van een captcha klik je op Volgende en ontvang je een code op dat adres. Voer deze code in en bevestig. Beantwoord vervolgens enkele persoonlijke vragen. Wanneer je voldoende overtuigende informatie hebt ingevuld, stuurt Microsoft automatisch een e-mail waarmee je weer toegang krijgt tot je account en je kunt inloggen bij Windows.

Een Microsoft-account herstellen is doorgaans niet zo lastig.

Vergeet nooit meer je wachtwoord: Alles over je wachtwoorden beheren met Bitwarden

Administrator

Het resetten van een vergeten wachtwoord voor je Microsoft-account is vrij eenvoudig. De complexiteit van het herstellen van een lokaal account daarentegen hangt af van diverse factoren, die we hier één voor één bespreken.

We beginnen met het eenvoudigste scenario: jij of een andere gebruiker kan nog (met een ander account) als beheerder inloggen. Het is zelfs mogelijk dat je eerder het ingebouwde Administrator-account had aangemaakt. Dit kun je doen door de Opdrachtprompt als administrator uit te voeren en het commando net user administrator /active:yes uit te voeren. Omdat dit account standaard geen wachtwoord heeft, is het eigenlijk wel veiliger om het niet in te schakelen (gebruik de parameter /active:no om het weer uit te schakelen).

Nadat je als beheerder bent ingelogd, open je het Configuratiescherm. Vervolgens navigeer je naar Gebruikersaccounts (2x) / Een ander account beheren en selecteer je het lokale account van de gebruiker die zijn wachtwoord is vergeten. Na een klik op Het wachtwoord wijzigen kun je een nieuw wachtwoord (2x) en een geheugensteun invoeren. Bevestig met Wachtwoord wijzigen en je nieuwe wachtwoord is geactiveerd.

Een beheerder kan het (vergeten) wachtwoord van een andere gebruiker aanpassen.

Wachtwoordherstelschijf

Als je als beheerder je wachtwoord bent vergeten en er is geen ander beheerdersaccount, zijn er nog andere oplossingen, afhankelijk van hoe vooruitziend je te werk bent gegaan.

In het ideale geval heb je een zogenaamde wachtwoordschijf aangemaakt. Dit doe je via het Configuratiescherm, waar je Gebruikersaccounts (2x) selecteert, Een wachtwoordherstelschijf maken kiest en de verdere instructies volgt.

Heb je inderdaad zo’n wachtwoordschijf (eigenlijk een usb-stick), klik dan in het aanmeldvenster op de pijlknop rechts van het Windows-aanmeldvenster. Klik op OK en kies Wachtwoord opnieuw instellen. Indien gevraagd, scrol je naar In plaats daarvan een wachtwoordherstelschijf gebruiken. De wizard Wachtwoord opnieuw instellen start nu. Steek de usb-stick met de herstelprocedure in je pc, druk op Volgende en verwijs naar deze stick. Druk opnieuw op Volgende en voer een nieuw wachtwoord (2x) en een geheugensteun in. Rond af met Volgende en met Voltooien. Deze geheugensteun verschijnt dan wanneer je bij een volgende login een fout of leeg wachtwoord invoert.

Maak van een usb-stick een ‘wachtwoordherstelschijf’, voor extra zekerheid.

Geen usb-stick in huis?

Koop 'm hier!

Aanmeldingsopties De meeste gebruikers melden zich bij Windows aan met een wachtwoord, maar er zijn nog andere aanmeldingsopties (zie Instellingen / Accounts / Aanmeldingsopties): Pincode, Afbeeldingswachtwoord, Beveiligingssleutel en biometrische verificatie via Windows Hello (Gezichtsherkenning en Vingerafdrukherkenning). Ben je je wachtwoord vergeten, maar had je ook een of meer van deze aanmeldingsopties ingesteld dan ben je snel klaar. Immers, in het aanmeldingsvenster hoef je maar op Aanmeldingsopties te klikken en een van de beschikbare opties te selecteren om je aan te melden. Om naderhand je wachtwoord te wijzigen kun je de instructies onder het kopje ‘Administrator’ volgen.

Misschien kun je nog via een andere aanmeldingsoptie inloggen?

Beveiligingsvragen

Wat doe je als je geen wachtwoordherstelschijf hebt? Misschien komt het geluk je op een andere manier tegemoet. Bij het aanmaken van een account laat Windows je namelijk drie persoonlijke beveiligingsvragen beantwoorden, zoals 'Hoe heette je eerste huisdier?'

Mocht je je wachtwoord vergeten, laat het wachtwoordveld in het aanmeldvenster dan leeg en klik op Wachtwoord opnieuw instellen. Vervolgens beantwoord je de drie eerder gestelde beveiligingsvragen op dezelfde manier. Na je bevestiging met Enter krijg je de kans om een nieuw wachtwoord in te voeren, mits je drie antwoorden correct zijn.

Afhankelijk van je Windows-versie kun je deze beveiligingsvragen overigens op elk moment activeren: ga naar Instellingen / Accounts / Aanmeldingsopties. Klik op Wachtwoord en op Beveiligingsvragen bijwerken en volg de verdere instructies.

Bewijs wie je bent aan de hand van drie beveiligingsvragen.

Bootmedium

Helaas zijn de eenvoudige scenario’s nu besproken en zul je nu je pc moeten opstarten met een opstartmedium om je wachtwoordprobleem op te lossen. We bespreken hier drie verschillende methodes. Voor de eerste twee heb je genoeg aan een standaard Windows-installatiemedium (zie het kader ‘Installatiemedium’).

Overigens kun je ook een zogenaamd herstelstation gebruiken. Dit maak je in Windows aan door de app Herstelstation uit te voeren. Hier verwijder je het vinkje bij Maak een back-up van de systeembestanden naar het herstelstation, druk je op Volgende, selecteer je de juiste stick en rond je af met Volgende en Maken.

Voor enkele (wachtwoord)herstelprocedures kom je al weg met een eenvoudig ‘herstelstation’.

Installatiemedium Om een Windows-installatiemedium op een usb-stick te maken, ga je eerst naar de download-pagina van Windows. Kies hier je Windows-versie (Windows 11 of 10) en klik op Download nu bij Installatiemedia voor Windows [x] maken. Open vervolgens het mediacreationtool.exe-bestand met een dubbelklik en bevestig met Akkoord.

Laat de aanbevolen opties voor je pc ingeschakeld of pas deze aan door Taal, Versie en eventueel Architectuur zelf te kiezen. Plaats een lege usb-stick van minimaal 8 GB in je pc en klik op Volgende. Selecteer USB-flashstation, verwijs naar je stick en klik opnieuw op Volgende. Na afronding beschik je over een opstartbare installatiestick.

Met deze tool maak je snel een Windows-installatiestick.

Ingebouwde administrator

Start je computer op met het installatiemedium of herstelstation. Zodra het venster met taal, land en toetsenbord verschijnt, druk je op Shift+F10, of vul je de gevraagde gegevens in en klik je op Volgende, waarna je Uw computer herstellen, Problemen oplossen / Geavanceerde opties / Opdrachtprompt kiest.

Typ in de opdrachtprompt regedit om de Register-editor te openen. Selecteer in het linkderdeelvenster HKEY_LOCAL_MACHINE en ga naar Bestand / Component laden. Klik op Deze pc en kies het station waar Windows geïnstalleerd is. Navigeer naar \Windows\System32\config, selecteer het SAM-bestand en klik op Open. Voer bijvoorbeeld de naam HERSTEL in en bevestig met OK.

Navigeer naar HKEY_LOCAL_MACHINE\HERSTEL\SAM\Domains\ACCOUNT\Users\000001F4. Open deze sleutel en klik in het rechterpaneel op het item F. Klik vervolgens bij Waardegegevens op regelnummer 0038 op de waarde 11, druk op Delete en voer 10 in. Bevestig met OK en sluit de Register-editor en de Opdrachtprompt af.

Je kunt nu inloggen in Windows met het ingebouwde administrator-account en je vergeten wachtwoord aanpassen (zie ook ‘Administrator’).

Activeer het ingebouwde administrator-account vanuit een (geïmporteerd) register.

Toegankelijkheidstruc

Er is nog een andere manier om je computer te herstellen nadat je deze hebt opgestart met het installatiemedium of herstelstation. Ook in dit geval ga je naar de Opdrachtprompt (zie paragraaf ‘Ingebouwde administrator’). Voer de volgende twee commando’s uit:

cd n:\windows\system32 n:

Vervang hierbij n: steeds door de juiste letter van je Windows-station. Let op, dit is mogelijk niet (meer) C:. Om de juiste stationsletter te vinden, voer je het commando notepad uit. In deze app druk je op Ctrl+O en kies je Deze pc: je zult snel zien wat het correcte Windows-station is. Sluit Notepad af en voer op de opdrachtprompt de volgende twee commando’s uit:

rename utilman.exe utilman.bak copy md.exe utilman.exe

Start daarna je computer opnieuw op. In het aanmeldvenster zie je nu de knop Toegankelijkheid. Als je hierop klikt, verschijnt de opdrachtprompt met beheerdersrechten in plaats van de toegankelijkheidsopties (vanwege de zojuist uitgevoerde vervanging van utilman.exe door md.exe).

Voer vervolgens net user uit om de accountnamen te zien. Verander het wachtwoord van de vergeetachtige gebruiker met:

net user <accountnaam> <nieuw_wachtwoord>

Bijvoorbeeld:

net user ComputerIdee Geheim123
Een sluwe truc: vervang de toegankelijkheidsopties door de opdrachtprompt.

Wachtwoordtool

Als het nog steeds niet lukt of je wilt een andere oplossing proberen, is er nog één laatste redmiddel: de reddingsstick Hiren’s BootCD PE. Download het schijfkopiebestand HBCD_PE_x64.iso. Zet dit bestand om naar een bootstick, bijvoorbeeld met de gratis tool Ventoy.

Steek een lege stick in je computer, pak het gedownloade zip-bestand uit en start Ventoy2Disk.exe op. Verwijs naar je stick en kies Installeren. Na afronding hoef je alleen nog het gedownloade iso-bestand naar de partitie Ventoy op de stick te kopiëren.

Start de computer op met deze stick. Na een tijdje verschijnt een Windows PE-omgeving. Open het startmenu en kies All programs / Security / Passwords / NT Password Edit. Bij Path to SAM verwijs je op je Windows-partitie naar \Windows\System32\Config.

Open hier het bestand SAM en selecteer het juiste account. Klik op Change password en laat zowel Verify als New Password leeg. Druk op OK en bevestig met Save Changes en Exit.

Wanneer je daarna Windows opnieuw opstart, kun je met je account zonder wachtwoord aanmelden.

Met deze wachtwoordtool verwijder je het (vergeten) wachtwoord.
▼ Volgende artikel
Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken
Huis

Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

View post on X

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

▼ Volgende artikel
Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5
© Ayo man | Law of God
Huis

Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

In dit artikel

je leest wat DDR4 en DDR5 precies van elkaar onderscheidt, wanneer je dat verschil in snelheid en energieverbruik echt merkt en waarom het voordeel van DDR5 ten opzichte van DDR4 bij gamen vaak beperkt blijft. Ook leggen we uit waarom DDR4 niet automatisch meer de goedkope keuze is, waarom je DDR4 en DDR5 niet kunt uitwisselen en wat dat betekent voor upgraden bij laptops en desktops. Tot slot lees je hoe je op Windows en Mac snel checkt of je meer RAM nodig hebt.

Lees ook: RAM(p)-scenario: waarom tech in 2026 duurder wordt

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Het verschil tussen RAM en opslag

Veel mensen halen werkgeheugen (RAM) en opslaggeheugen (SSD of HDD) door elkaar, terwijl ze iets heel anders doen: RAM is het korte-termijngeheugen waarin de gegevens staan van programma's die je nú gebruikt, waardoor je met meer RAM makkelijker en sneller tussen meerdere apps schakelt, maar zodra je de computer uitzet is dit geheugen weer leeg. Opslaggeheugen is juist het lange-termijngeheugen waarop je foto's, documenten en andere bestanden blijven staan, ook als er geen stroom is.

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.