Je start je computer op om je bij Windows aan te melden. Maar dan speelt je geheugen je parten: wat was nu ook alweer het wachtwoord? Wat je ook probeert, Windows laat je er niet in. Gelukkig zijn er uitwegen, van makkelijk tot flink lastig.

Het kan de beste overkomen: je hebt plotseling geen idee meer welk wachtwoord je hebt gebruikt om je bij Windows aan te melden. Paniek is gelukkig nergens voor nodig. In dit artikel bespreken we vrijwel alle mogelijke scenario’s en loodsen we je hoe dan ook opnieuw binnen richting je vertrouwde bureaublad.

Accounttypes

Als je je wachtwoord bent vergeten en dit probleem wilt oplossen, is de aanpak afhankelijk van het type account waarmee je inlogt bij Windows.

Er zijn twee accounttypes: een Microsoft-account en een lokaal account. Aangezien Microsoft tijdens de Windows-installatie aandringt op een Microsoft-account, is de kans groot dat je hiermee inlogt.

Om te achterhalen welk accounttype je gebruikt, ga je naar Instellingen en selecteer je Accounts / Uw info. Dit artikel is voornamelijk gebaseerd op Windows 11, maar de stappen voor Windows 10 zijn grotendeels hetzelfde. In dit venster krijg je ook de mogelijkheid om over te schakelen naar het andere accounttype.

We gaan er voorlopig van uit dat je inlogt met een Microsoft-account.

Microsoft-account

Je bent dus het wachtwoord van je Microsoft-account vergeten. In dit geval ga je naar https://account.live.com/password/reset waar je je e-mailadres of telefoonnummer invult en op Volgende drukt. Afhankelijk van de gegevens die je aan je account hebt gekoppeld, verschijnen verschillende opties. Mogelijk kun je hier aangeven dat je een beveiligingscode wilt ontvangen via e-mail, sms of telefoon. Vervolgens kun je een nieuw wachtwoord instellen.

Als dit niet lukt, selecteer je Ik heb geen van deze gegevens. Voer in het volgende scherm een ander e-mailadres in dan het adres dat je wilt herstellen. Na het invullen van een captcha klik je op Volgende en ontvang je een code op dat adres. Voer deze code in en bevestig. Beantwoord vervolgens enkele persoonlijke vragen. Wanneer je voldoende overtuigende informatie hebt ingevuld, stuurt Microsoft automatisch een e-mail waarmee je weer toegang krijgt tot je account en je kunt inloggen bij Windows.

Vergeet nooit meer je wachtwoord: Alles over je wachtwoorden beheren met Bitwarden

Administrator

Het resetten van een vergeten wachtwoord voor je Microsoft-account is vrij eenvoudig. De complexiteit van het herstellen van een lokaal account daarentegen hangt af van diverse factoren, die we hier één voor één bespreken.

We beginnen met het eenvoudigste scenario: jij of een andere gebruiker kan nog (met een ander account) als beheerder inloggen. Het is zelfs mogelijk dat je eerder het ingebouwde Administrator-account had aangemaakt. Dit kun je doen door de Opdrachtprompt als administrator uit te voeren en het commando net user administrator /active:yes uit te voeren. Omdat dit account standaard geen wachtwoord heeft, is het eigenlijk wel veiliger om het niet in te schakelen (gebruik de parameter /active:no om het weer uit te schakelen).

Nadat je als beheerder bent ingelogd, open je het Configuratiescherm. Vervolgens navigeer je naar Gebruikersaccounts (2x) / Een ander account beheren en selecteer je het lokale account van de gebruiker die zijn wachtwoord is vergeten. Na een klik op Het wachtwoord wijzigen kun je een nieuw wachtwoord (2x) en een geheugensteun invoeren. Bevestig met Wachtwoord wijzigen en je nieuwe wachtwoord is geactiveerd.

Wachtwoordherstelschijf

Als je als beheerder je wachtwoord bent vergeten en er is geen ander beheerdersaccount, zijn er nog andere oplossingen, afhankelijk van hoe vooruitziend je te werk bent gegaan.

In het ideale geval heb je een zogenaamde wachtwoordschijf aangemaakt. Dit doe je via het Configuratiescherm, waar je Gebruikersaccounts (2x) selecteert, Een wachtwoordherstelschijf maken kiest en de verdere instructies volgt.

Heb je inderdaad zo’n wachtwoordschijf (eigenlijk een usb-stick), klik dan in het aanmeldvenster op de pijlknop rechts van het Windows-aanmeldvenster. Klik op OK en kies Wachtwoord opnieuw instellen. Indien gevraagd, scrol je naar In plaats daarvan een wachtwoordherstelschijf gebruiken. De wizard Wachtwoord opnieuw instellen start nu. Steek de usb-stick met de herstelprocedure in je pc, druk op Volgende en verwijs naar deze stick. Druk opnieuw op Volgende en voer een nieuw wachtwoord (2x) en een geheugensteun in. Rond af met Volgende en met Voltooien. Deze geheugensteun verschijnt dan wanneer je bij een volgende login een fout of leeg wachtwoord invoert.

Beveiligingsvragen

Wat doe je als je geen wachtwoordherstelschijf hebt? Misschien komt het geluk je op een andere manier tegemoet. Bij het aanmaken van een account laat Windows je namelijk drie persoonlijke beveiligingsvragen beantwoorden, zoals 'Hoe heette je eerste huisdier?'

Mocht je je wachtwoord vergeten, laat het wachtwoordveld in het aanmeldvenster dan leeg en klik op Wachtwoord opnieuw instellen. Vervolgens beantwoord je de drie eerder gestelde beveiligingsvragen op dezelfde manier. Na je bevestiging met Enter krijg je de kans om een nieuw wachtwoord in te voeren, mits je drie antwoorden correct zijn.

Afhankelijk van je Windows-versie kun je deze beveiligingsvragen overigens op elk moment activeren: ga naar Instellingen / Accounts / Aanmeldingsopties. Klik op Wachtwoord en op Beveiligingsvragen bijwerken en volg de verdere instructies.

Bootmedium

Helaas zijn de eenvoudige scenario’s nu besproken en zul je nu je pc moeten opstarten met een opstartmedium om je wachtwoordprobleem op te lossen. We bespreken hier drie verschillende methodes. Voor de eerste twee heb je genoeg aan een standaard Windows-installatiemedium (zie het kader ‘Installatiemedium’).

Overigens kun je ook een zogenaamd herstelstation gebruiken. Dit maak je in Windows aan door de app Herstelstation uit te voeren. Hier verwijder je het vinkje bij Maak een back-up van de systeembestanden naar het herstelstation, druk je op Volgende, selecteer je de juiste stick en rond je af met Volgende en Maken.

Ingebouwde administrator

Start je computer op met het installatiemedium of herstelstation. Zodra het venster met taal, land en toetsenbord verschijnt, druk je op Shift+F10, of vul je de gevraagde gegevens in en klik je op Volgende, waarna je Uw computer herstellen, Problemen oplossen / Geavanceerde opties / Opdrachtprompt kiest.

Typ in de opdrachtprompt regedit om de Register-editor te openen. Selecteer in het linkderdeelvenster HKEY_LOCAL_MACHINE en ga naar Bestand / Component laden. Klik op Deze pc en kies het station waar Windows geïnstalleerd is. Navigeer naar \Windows\System32\config, selecteer het SAM-bestand en klik op Open. Voer bijvoorbeeld de naam HERSTEL in en bevestig met OK.

Navigeer naar HKEY_LOCAL_MACHINE\HERSTEL\SAM\Domains\ACCOUNT\Users\000001F4. Open deze sleutel en klik in het rechterpaneel op het item F. Klik vervolgens bij Waardegegevens op regelnummer 0038 op de waarde 11, druk op Delete en voer 10 in. Bevestig met OK en sluit de Register-editor en de Opdrachtprompt af.

Je kunt nu inloggen in Windows met het ingebouwde administrator-account en je vergeten wachtwoord aanpassen (zie ook ‘Administrator’).

Toegankelijkheidstruc

Er is nog een andere manier om je computer te herstellen nadat je deze hebt opgestart met het installatiemedium of herstelstation. Ook in dit geval ga je naar de Opdrachtprompt (zie paragraaf ‘Ingebouwde administrator’). Voer de volgende twee commando’s uit:

Vervang hierbij n: steeds door de juiste letter van je Windows-station. Let op, dit is mogelijk niet (meer) C:. Om de juiste stationsletter te vinden, voer je het commando notepad uit. In deze app druk je op Ctrl+O en kies je Deze pc: je zult snel zien wat het correcte Windows-station is. Sluit Notepad af en voer op de opdrachtprompt de volgende twee commando’s uit:

Start daarna je computer opnieuw op. In het aanmeldvenster zie je nu de knop Toegankelijkheid. Als je hierop klikt, verschijnt de opdrachtprompt met beheerdersrechten in plaats van de toegankelijkheidsopties (vanwege de zojuist uitgevoerde vervanging van utilman.exe door md.exe).

Voer vervolgens net user uit om de accountnamen te zien. Verander het wachtwoord van de vergeetachtige gebruiker met:

Bijvoorbeeld:

Wachtwoordtool

Als het nog steeds niet lukt of je wilt een andere oplossing proberen, is er nog één laatste redmiddel: de reddingsstick Hiren’s BootCD PE. Download het schijfkopiebestand HBCD_PE_x64.iso. Zet dit bestand om naar een bootstick, bijvoorbeeld met de gratis tool Ventoy.

Steek een lege stick in je computer, pak het gedownloade zip-bestand uit en start Ventoy2Disk.exe op. Verwijs naar je stick en kies Installeren. Na afronding hoef je alleen nog het gedownloade iso-bestand naar de partitie Ventoy op de stick te kopiëren.

Start de computer op met deze stick. Na een tijdje verschijnt een Windows PE-omgeving. Open het startmenu en kies All programs / Security / Passwords / NT Password Edit. Bij Path to SAM verwijs je op je Windows-partitie naar \Windows\System32\Config.

Open hier het bestand SAM en selecteer het juiste account. Klik op Change password en laat zowel Verify als New Password leeg. Druk op OK en bevestig met Save Changes en Exit.

Wanneer je daarna Windows opnieuw opstart, kun je met je account zonder wachtwoord aanmelden.

Een minuut wachten kan eindeloos lijken, bijvoorbeeld tussen het indrukken van de aanknop en het uiteindelijk erschijnen van het Windows-bureaublad. Met de juiste aanpassingen kun je die wachttijd vaak flink verkorten. En wie wil er nu niet sneller uit de startblokken?

Het is je vast al opgevallen dat je Windows-pc na maanden intensief gebruik trager opstart dan in het begin. Dat lijkt vreemd, maar is goed verklaarbaar: je hebt waarschijnlijk allerlei programma’s geïnstalleerd die automatisch met Windows mee opstarten. Deze automatisch opstartprogramma’s controleren en uitschakelen is dan ook een belangrijke optimalisatiestap.

Maar daarnaast bestaan nog wel andere trucs om de opstarttijd te verkorten. Staat Windows nog op een klassieke harde schijf, dan kun je de tijd vaak makkelijk met een minuut of meer inkorten door over te stappen op een ssd (Solid State Drive). Dit kost wel wat tijd en geld, maar levert meteen een flinke tijdwinst op. En als we het toch over drastische ingrepen hebben: ook een volledige, schone (her)installatie van Windows (op dezelfde schijf) geeft je pc gegarandeerd een snellere start.

Draait Windows al op een ssd en wil je geen nieuwe installatie uitvoeren, lees dan vooral verder: er zijn ook minder ingrijpende maatregelen die het opstarten van je computer merkbaar versnellen. 

Meten is weten

Hoeveel tijd je met de tips en technieken uit dit artikel precies wint, is lastig te voorspellen, want dit hangt af van meerdere factoren. We raden je aan dit zelf te meten. Dat kan met een stopwatch, maar gespecialiseerde applicaties doen dit nauwkeuriger. Windows Performance Analyzer (https://apps.microsoft.com/detail/9n0w1b2bxgnz) is een optie, maar is erg technisch. Een veel gebruiksvriendelijker alternatief is BootRacer (www.greatis.com/bootracer). Deze app is ook gratis en die kun je na enkele testrondes gerust weer verwijderen. We tonen eerst hoe je BootRacer gebruikt om de opstarttijd(en) te meten, want de tool biedt daarnaast ook enkele optimaliseringsopties.

BootRacer (meten)

Download de app en pak het zip-bestand uit. Start het uitgepakte exe-bestand en installeer het. Laat de vier opties aan het einde van de setup aangevinkt, rond af met Voltooien en start BootRacer op. Sluit alle andere applicaties, klik op Start en kies bij Perform a full boot time test voor Start Test / Yes. Na de herstart van Windows verschijnt rechtsonder een pop-upvenster met de opstartduur. Standaard meet BootRacer dit bij elke nieuwe Windows-opstart, waarna je via History de opeenvolgende tijden kunt volgen. Deze duur is telkens opgesplitst in drie delen: de eigenlijke boottijd, de wachttijd om aan te melden, en de tijd tussen aanmelding en een gebruiksklaar bureaublad. De BIOS-tijd (Pre-boot) aan het begin zit er niet bij omdat BootRacer begrijpelijkerwijs dan nog niet draait. Tijdens de boottijd laadt Windows de kernel, start essentiële systeemservices en initialiseert stuurprogramma’s. Na je aanmelding worden je profiel, instellingen, de shell (Verkenner), achtergrondprocessen en automatische opstartprogramma’s geladen.

Wil je niet langer dat BootRacer de opstarttijd meet, ga dan naar Options en selecteer op het tabblad Show de optie Disable BootRacer AutoStart in plaats van Every boot.

Automatisch opstarten

Je weet nu hoe je de opstartduur kunt meten en bekijken, dus kunnen we aan de slag om deze te optimaliseren en te verkorten. Vaak win je tijd door enkel noodzakelijke programma’s automatisch met Windows te laten starten. Dit overzicht vind je in het Windows Taakbeheer, bereikbaar via het contextmenu van de startknop. Klik hier op Opstart-apps. Zet overbodige apps (tijdelijk) uit door er met rechts op te klikken en Uitschakelen te kiezen, al blijft het hier gissen hoeveel tijd zo’n app werkelijk kost bij het opstarten.

Daarvoor gebruik je BootRacer, dat ook per app de opstarttijd kan vastleggen. Start BootRacer, ga naar Options, open het tabblad Startup Control, klik op Enable Control en vink Measure program’s startup time en Log history of started apps aan. Bevestig met Save. Na een nieuwe Windows-opstart klik je in BootRacer op History en kies je History of Executed Startup Programs, voor een exacte opstarttijd van elke app, in chronologische volgorde.

Opstart-optimalisatie

Je weet nu precies hoeveel impact elke app heeft op de totale opstarttijd. In BootRacer kun je deze apps niet alleen tijdelijk uitschakelen, maar ook de startvolgorde aanpassen. Open het onderdeel Startup Control voor een overzicht. Verwijder het vinkje om apps uit te schakelen. Klik je met rechts op een app, dan kies je Info om het pad naar het programma te zien of eventueel Delete als je de opstartverwijzing (in het register) helemaal wilt verwijderen. Met de knop Set Order links bovenin bepaal je via de pijlknoppen welke apps eerder of juist later starten. Bevestig je wijzigingen met Finish Reordering.

Opstart-vertraging

In BootRacer kun je het opstarten van specifieke apps niet uitstellen om sneller je bureaublad te zien, omdat de app pas daarna wordt gestart. Dat kan wel met de gratis HiBit start-up Manager (www.hibitsoft.ir/StartupManager.html). Kies bij voorkeur voor de installeerbare versie, want de portable editie mist enkele opties. Installeer de app en start deze op. Wil je een app later laten opstarten, klik er dan met rechts op, kies Add to Delay en stel de gewenste vertraging in (Hour, Minute, Seconds). Of kies Automatic Delay en bepaal hoeveel procent cpu- en/of schijfbelasting er maximaal mag zijn voordat de app start. Bevestig met OK.

Start-up Manager heeft bij de rubriek Tools ook enkele handige extra’s. Zo meldt System Monitoring zich zodra een nieuwe app met Windows wil opstarten en geeft Boot Optimizer de opstarttijden weer, ook van achtergrondservices (zie ook bij Service-optimalisatie).

Functie: ‘Snel opstarten’

Windows heeft een functie ‘Snel opstarten’ die de boottijd verkort. Normaal sluit Windows bij het afsluiten alle apps en logt het systeem de gebruiker uit, waarna bij de volgende start alles opnieuw wordt geladen. Met ‘Snel opstarten’ bewaart Windows de status van de systeemkernel en stuurprogramma’s (in het verborgen bestand c:\hiberfil.sys). Bij een volgende start wordt dit snapshot ingeladen, waardoor Windows sneller opstart. In de meeste gevallen is het zinvol deze functie in te schakelen, behalve bij dual-bootconfiguraties of bij stuurprogramma’s die er niet goed mee werken.

Je beheert dit via de ingebouwde app Configuratiescherm. Ga naar Systeem en beveiliging / Energiebeheer, klik op Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen en kies Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn. Zet een vinkje bij Snel opstarten inschakelen (aanbevolen) en bevestig met Wijzigingen opslaan.

Energiemodi

De functie Snel opstarten werkt alleen bij een volledige afsluiting, maar in het venster Energiebeheer kom je ook Slaapstand en Sluimerstand tegen, die je hier meteen ook kunt activeren. Beide energiebesparende modi zorgen voor een nog snellere start.

Bij Sluimerstand (hibernate) schrijft Windows de volledige inhoud van het RAM naar schijf, zodat de pc geen stroom meer nodig heeft. Bij het opstarten hervat je de sessie exact waar je gebleven was, inclusief geopende programma’s. Nog sneller is Slaapstand, waarbij de sessie in het RAM-geheugen blijft, waardoor de pc wel nog een klein beetje stroom verbruikt.

De exacte opstarttijd hangt af van je hardware en opstartapps, maar grofweg kun je het volgende verwachten: volledig afsluiten zonder snel opstarten circa 30 tot 60 seconden, volledig afsluiten met snel opstarten circa 15 tot 30 seconden, sluimerstand circa 10 tot 20 seconden en slaapstand circa 5 seconden.

Procesoptimalisatie

Blijft de opstart lang duren, ook nadat je alle overtollige opstart-apps hebt uitgeschakeld, dan moet je dieper graven. Vaak zijn het services en achtergrondprocessen die vertraging veroorzaken, zoals cloud-synchronisatiesoftware, update-taken of diensten van derden.

Met een ietwat botte methode spoor je dit als volgt op. Druk op Windows-toets+R, voer msconfig uit, open het tabblad Services en vink Alle Microsoft-services verbergen aan. Klik op Alles uitschakelen en herstart de pc. Start hij nu merkbaar sneller op, dan veroorzaken een of meer van die processen de vertraging.

Met de Boot Optimizer van start-up Manager (zie bij ‘Opstart-vertraging’) kun je zien hoeveel tijd zulke processen kosten. Klik desgewenst met rechts op een proces en kies Disable om het uit te schakelen (het item kleurt grijs). Later kun je dit met Enable weer inschakelen. Kies Uninstall alleen als je zeker weet dat de software niet nodig is, want hiermee verwijder je deze. De optie Delete gebruik je beter niet, omdat dit enkel het item uit de lijst verwijdert terwijl het proces toch kan blijven opstarten.

Je kunt services ook rechtstreeks beheren in Windows via de ingebouwde app Services. Selecteer een service, klik met rechts en kies Eigenschappen. Op het tabblad Algemeen stel je het Opstarttype in op Handmatig of eventueel op Automatisch (vertraagd starten), zodat de service geen impact heeft tijdens de eigenlijke opstartfase. Bevestig met OK.

Autoruns

Vanuit Taakbeheer en met tools als BootRacer, Boot Optimizer en Services kun je de meeste automatisch startende apps en services beheren. Wil je echt alle autostartpunten van Windows zien, gebruik dan het gratis AutoRuns (https://learn.microsoft.com/en-us/sysinternals/downloads/autoruns), bij voorkeur als administrator. Op het tabblad Everything zie je alle opstartpunten in één overzicht en beheer je ze via het contextmenu. Met Jump to Entry spring je direct naar de locatie vanwaar ze worden gestart en met Delete verwijder je de opstartverwijzing uit Windows. Houd er rekening mee dat dit niet eenvoudig terug te draaien is, tenzij je de koppeling handmatig herstelt.

Autoruns lijst letterlijk elk mogelijk opstartpunt van Windows op.

Opstartuitstel

Je hebt de totale opstarttijd waarschijnlijk al flink teruggebracht, maar er zijn nog extra ingrepen mogelijk. Mogelijk zag je in BootRacer een melding over een ‘Explorer start-up Delay’ van 10 seconden voorbij komen. Windows bouwt deze vertraging namelijk standaard in, zodat essentiële systeemdiensten rustig kunnen starten, maar op een modern en snel systeem is dit meestal niet nodig. In BootRacer kun je dit alleen met de betaalde Pro-versie uitschakelen, maar via het register kan het ook gratis.

Druk op Windows-toets+R, voer regedit uit en navigeer naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer. Klik met rechts en kies Nieuw / Sleutel, geef deze de naam Serialize. Klik met rechts op deze nieuwe sleutel en kies Nieuw / DWORD (32-bits)-waarde. Noem deze StartupDelayInMSec en laat de waarde 0 staan. Sluit Regedit en herstart je pc.

Auto-doorstart

Wanneer je in BootRacer de totale opstartfase bekijkt, zie je mogelijk ook een ‘Password timeout’, de tijd dat Windows wacht tot je je wachtwoord hebt ingevoerd. Zonde van de verloren tijd, maar als je de enige gebruiker van de pc bent, kun je Windows ook automatisch laten doorstarten.

Druk op Windows-toets+R, typ netplwiz en klik op OK. Verwijder het vinkje bij Gebruikers moeten een gebruikersnaam en wachtwoord opgeven […]. Bevestig met OK en vul het wachtwoord in van het gewenste account.

Zie je deze optie niet, dan gebruik je waarschijnlijk een Microsoft-account. Wil je geen lokaal account aanmaken, dan omzeil je dit als volgt. Ga opnieuw naar Uitvoeren en voer regedit uit. Navigeer naar HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\PasswordLess\Device. Dubbelklik in het rechterdeelvenster op DevicePasswordLessBuildVersion en zet de waarde op 0 (in plaats van 2). Na een herstart van je pc zou de optie alsnog zichtbaar moeten zijn.

UEFI/BIOS

Hoewel tools (zoals BootRacer) de opstarttijd van het UEFI/BIOS niet kunnen meten, kan deze fase toch ook enige tijd kosten. Hier controleert de firmware van je moederbord de hardware en start zij het verdere proces. Met enkele instellingen kun je de opstarttijd wellicht iets verkorten.

Om in het UEFI/BIOS te komen, druk je direct na het aanzetten van de pc op een toets als F10, F2 of Del (zie je systeemhandleiding). Zoek daar naar opties als Fast Boot, Quick Boot of Quick Power on Self Test en schakel deze in om bepaalde zelftesten of wachttijden over te slaan. Controleer ook de bootvolgorde: je stelt de Windows-schijf bij voorkeur in als eerste boot device. Vaak kun je ook ongebruikte hardware, zoals bepaalde poorten, uitschakelen, wat soms wat extra tijdwinst oplevert bij de initialisatie.

Sony heeft bekendgemaakt welke spellen deze maand aan de gamecatalogus voor PlayStation Plus Extra- en Premium-leden worden toegevoegd, en Resident Evil Village is er een van.

Het lijkt geen toeval dat de game naar de catalogus komt, want eerder bleek al dat Village deze maand ook op Xbox Game Pass verschijnt. Daarbij zal eind februari het negende deel in de reeks, Resident Evil Requiem, uitkomen, dus dit is het ideale moment om nog even het geheugen op te frissen met Village, dat het achtste deel in de horrorfranchise betreft.

Deze games komen op 20 januari naar PS Plus Extra en Premium:

Andere spellen die vanaf 20 januari worden toegevoegd, zijn onder andere Like a Dragon: Infinite Wealth, A Quiet Place; The Road Ahead, de oorspronkelijke Ridge Racer en Art of Rally. Voor de duidelijkheid: de moderne spellen op onderstaande lijst zijn speelbaar voor alle PlayStation Plus Extra- en Premium-leden, de klassieke game is alleen voor Premium-leden bestemd.

Deze game komt op 20 januari naar PS Plus Premium:

Meer informatie over deze games valt te vinden op PlayStation Blog.