ID.nl logo
Windows-wachtwoord vergeten? Zo krijg je weer toegang
© diy13 - stock.adobe.com
Huis

Windows-wachtwoord vergeten? Zo krijg je weer toegang

Je start je computer op om je bij Windows aan te melden. Maar dan speelt je geheugen je parten: wat was nu ook alweer het wachtwoord? Wat je ook probeert, Windows laat je er niet in. Gelukkig zijn er uitwegen, van makkelijk tot flink lastig.

Zo veel accounts, zo veel wachtwoorden. Maar wat was nu ook alweer je wachtwoord van Windows? Geen paniek, met een van de volgende scenario's kom je vast en zeker binnen.

  • Beveiligingscode naar telefoon sturen
  • Als Administrator inloggen
  • Wachtwoordschijf herstellen
  • Beveiligingsvragen beantwoorden
  • Opstarten met een herstelstation
  • Hiren's BootCD

Wil je helemaal van de inloggegevens voor Windows af, lees dan dit artikel: Eenvoudig inloggen: zeg vaarwel tegen de pincode in Windows 11

Het kan de beste overkomen: je hebt plotseling geen idee meer welk wachtwoord je hebt gebruikt om je bij Windows aan te melden. Paniek is gelukkig nergens voor nodig. In dit artikel bespreken we vrijwel alle mogelijke scenario’s en loodsen we je hoe dan ook opnieuw binnen richting je vertrouwde bureaublad.

Accounttypes

Als je je wachtwoord bent vergeten en dit probleem wilt oplossen, is de aanpak afhankelijk van het type account waarmee je inlogt bij Windows.

Er zijn twee accounttypes: een Microsoft-account en een lokaal account. Aangezien Microsoft tijdens de Windows-installatie aandringt op een Microsoft-account, is de kans groot dat je hiermee inlogt.

Om te achterhalen welk accounttype je gebruikt, ga je naar Instellingen en selecteer je Accounts / Uw info. Dit artikel is voornamelijk gebaseerd op Windows 11, maar de stappen voor Windows 10 zijn grotendeels hetzelfde. In dit venster krijg je ook de mogelijkheid om over te schakelen naar het andere accounttype.

We gaan er voorlopig van uit dat je inlogt met een Microsoft-account.

De aanpak hangt vooral ook af van je accounttype. (Klik op de afbeeldingen voor een betere resolutie.)

Microsoft-account

Je bent dus het wachtwoord van je Microsoft-account vergeten. In dit geval ga je naar https://account.live.com/password/reset waar je je e-mailadres of telefoonnummer invult en op Volgende drukt. Afhankelijk van de gegevens die je aan je account hebt gekoppeld, verschijnen verschillende opties. Mogelijk kun je hier aangeven dat je een beveiligingscode wilt ontvangen via e-mail, sms of telefoon. Vervolgens kun je een nieuw wachtwoord instellen.

Als dit niet lukt, selecteer je Ik heb geen van deze gegevens. Voer in het volgende scherm een ander e-mailadres in dan het adres dat je wilt herstellen. Na het invullen van een captcha klik je op Volgende en ontvang je een code op dat adres. Voer deze code in en bevestig. Beantwoord vervolgens enkele persoonlijke vragen. Wanneer je voldoende overtuigende informatie hebt ingevuld, stuurt Microsoft automatisch een e-mail waarmee je weer toegang krijgt tot je account en je kunt inloggen bij Windows.

Een Microsoft-account herstellen is doorgaans niet zo lastig.

Vergeet nooit meer je wachtwoord: Alles over je wachtwoorden beheren met Bitwarden

Administrator

Het resetten van een vergeten wachtwoord voor je Microsoft-account is vrij eenvoudig. De complexiteit van het herstellen van een lokaal account daarentegen hangt af van diverse factoren, die we hier één voor één bespreken.

We beginnen met het eenvoudigste scenario: jij of een andere gebruiker kan nog (met een ander account) als beheerder inloggen. Het is zelfs mogelijk dat je eerder het ingebouwde Administrator-account had aangemaakt. Dit kun je doen door de Opdrachtprompt als administrator uit te voeren en het commando net user administrator /active:yes uit te voeren. Omdat dit account standaard geen wachtwoord heeft, is het eigenlijk wel veiliger om het niet in te schakelen (gebruik de parameter /active:no om het weer uit te schakelen).

Nadat je als beheerder bent ingelogd, open je het Configuratiescherm. Vervolgens navigeer je naar Gebruikersaccounts (2x) / Een ander account beheren en selecteer je het lokale account van de gebruiker die zijn wachtwoord is vergeten. Na een klik op Het wachtwoord wijzigen kun je een nieuw wachtwoord (2x) en een geheugensteun invoeren. Bevestig met Wachtwoord wijzigen en je nieuwe wachtwoord is geactiveerd.

Een beheerder kan het (vergeten) wachtwoord van een andere gebruiker aanpassen.

Wachtwoordherstelschijf

Als je als beheerder je wachtwoord bent vergeten en er is geen ander beheerdersaccount, zijn er nog andere oplossingen, afhankelijk van hoe vooruitziend je te werk bent gegaan.

In het ideale geval heb je een zogenaamde wachtwoordschijf aangemaakt. Dit doe je via het Configuratiescherm, waar je Gebruikersaccounts (2x) selecteert, Een wachtwoordherstelschijf maken kiest en de verdere instructies volgt.

Heb je inderdaad zo’n wachtwoordschijf (eigenlijk een usb-stick), klik dan in het aanmeldvenster op de pijlknop rechts van het Windows-aanmeldvenster. Klik op OK en kies Wachtwoord opnieuw instellen. Indien gevraagd, scrol je naar In plaats daarvan een wachtwoordherstelschijf gebruiken. De wizard Wachtwoord opnieuw instellen start nu. Steek de usb-stick met de herstelprocedure in je pc, druk op Volgende en verwijs naar deze stick. Druk opnieuw op Volgende en voer een nieuw wachtwoord (2x) en een geheugensteun in. Rond af met Volgende en met Voltooien. Deze geheugensteun verschijnt dan wanneer je bij een volgende login een fout of leeg wachtwoord invoert.

Maak van een usb-stick een ‘wachtwoordherstelschijf’, voor extra zekerheid.

Geen usb-stick in huis?

Koop 'm hier!

Aanmeldingsopties De meeste gebruikers melden zich bij Windows aan met een wachtwoord, maar er zijn nog andere aanmeldingsopties (zie Instellingen / Accounts / Aanmeldingsopties): Pincode, Afbeeldingswachtwoord, Beveiligingssleutel en biometrische verificatie via Windows Hello (Gezichtsherkenning en Vingerafdrukherkenning). Ben je je wachtwoord vergeten, maar had je ook een of meer van deze aanmeldingsopties ingesteld dan ben je snel klaar. Immers, in het aanmeldingsvenster hoef je maar op Aanmeldingsopties te klikken en een van de beschikbare opties te selecteren om je aan te melden. Om naderhand je wachtwoord te wijzigen kun je de instructies onder het kopje ‘Administrator’ volgen.

Misschien kun je nog via een andere aanmeldingsoptie inloggen?

Beveiligingsvragen

Wat doe je als je geen wachtwoordherstelschijf hebt? Misschien komt het geluk je op een andere manier tegemoet. Bij het aanmaken van een account laat Windows je namelijk drie persoonlijke beveiligingsvragen beantwoorden, zoals 'Hoe heette je eerste huisdier?'

Mocht je je wachtwoord vergeten, laat het wachtwoordveld in het aanmeldvenster dan leeg en klik op Wachtwoord opnieuw instellen. Vervolgens beantwoord je de drie eerder gestelde beveiligingsvragen op dezelfde manier. Na je bevestiging met Enter krijg je de kans om een nieuw wachtwoord in te voeren, mits je drie antwoorden correct zijn.

Afhankelijk van je Windows-versie kun je deze beveiligingsvragen overigens op elk moment activeren: ga naar Instellingen / Accounts / Aanmeldingsopties. Klik op Wachtwoord en op Beveiligingsvragen bijwerken en volg de verdere instructies.

Bewijs wie je bent aan de hand van drie beveiligingsvragen.

Bootmedium

Helaas zijn de eenvoudige scenario’s nu besproken en zul je nu je pc moeten opstarten met een opstartmedium om je wachtwoordprobleem op te lossen. We bespreken hier drie verschillende methodes. Voor de eerste twee heb je genoeg aan een standaard Windows-installatiemedium (zie het kader ‘Installatiemedium’).

Overigens kun je ook een zogenaamd herstelstation gebruiken. Dit maak je in Windows aan door de app Herstelstation uit te voeren. Hier verwijder je het vinkje bij Maak een back-up van de systeembestanden naar het herstelstation, druk je op Volgende, selecteer je de juiste stick en rond je af met Volgende en Maken.

Voor enkele (wachtwoord)herstelprocedures kom je al weg met een eenvoudig ‘herstelstation’.

Installatiemedium Om een Windows-installatiemedium op een usb-stick te maken, ga je eerst naar de download-pagina van Windows. Kies hier je Windows-versie (Windows 11 of 10) en klik op Download nu bij Installatiemedia voor Windows [x] maken. Open vervolgens het mediacreationtool.exe-bestand met een dubbelklik en bevestig met Akkoord.

Laat de aanbevolen opties voor je pc ingeschakeld of pas deze aan door Taal, Versie en eventueel Architectuur zelf te kiezen. Plaats een lege usb-stick van minimaal 8 GB in je pc en klik op Volgende. Selecteer USB-flashstation, verwijs naar je stick en klik opnieuw op Volgende. Na afronding beschik je over een opstartbare installatiestick.

Met deze tool maak je snel een Windows-installatiestick.

Ingebouwde administrator

Start je computer op met het installatiemedium of herstelstation. Zodra het venster met taal, land en toetsenbord verschijnt, druk je op Shift+F10, of vul je de gevraagde gegevens in en klik je op Volgende, waarna je Uw computer herstellen, Problemen oplossen / Geavanceerde opties / Opdrachtprompt kiest.

Typ in de opdrachtprompt regedit om de Register-editor te openen. Selecteer in het linkderdeelvenster HKEY_LOCAL_MACHINE en ga naar Bestand / Component laden. Klik op Deze pc en kies het station waar Windows geïnstalleerd is. Navigeer naar \Windows\System32\config, selecteer het SAM-bestand en klik op Open. Voer bijvoorbeeld de naam HERSTEL in en bevestig met OK.

Navigeer naar HKEY_LOCAL_MACHINE\HERSTEL\SAM\Domains\ACCOUNT\Users\000001F4. Open deze sleutel en klik in het rechterpaneel op het item F. Klik vervolgens bij Waardegegevens op regelnummer 0038 op de waarde 11, druk op Delete en voer 10 in. Bevestig met OK en sluit de Register-editor en de Opdrachtprompt af.

Je kunt nu inloggen in Windows met het ingebouwde administrator-account en je vergeten wachtwoord aanpassen (zie ook ‘Administrator’).

Activeer het ingebouwde administrator-account vanuit een (geïmporteerd) register.

Toegankelijkheidstruc

Er is nog een andere manier om je computer te herstellen nadat je deze hebt opgestart met het installatiemedium of herstelstation. Ook in dit geval ga je naar de Opdrachtprompt (zie paragraaf ‘Ingebouwde administrator’). Voer de volgende twee commando’s uit:

cd n:\windows\system32 n:

Vervang hierbij n: steeds door de juiste letter van je Windows-station. Let op, dit is mogelijk niet (meer) C:. Om de juiste stationsletter te vinden, voer je het commando notepad uit. In deze app druk je op Ctrl+O en kies je Deze pc: je zult snel zien wat het correcte Windows-station is. Sluit Notepad af en voer op de opdrachtprompt de volgende twee commando’s uit:

rename utilman.exe utilman.bak copy md.exe utilman.exe

Start daarna je computer opnieuw op. In het aanmeldvenster zie je nu de knop Toegankelijkheid. Als je hierop klikt, verschijnt de opdrachtprompt met beheerdersrechten in plaats van de toegankelijkheidsopties (vanwege de zojuist uitgevoerde vervanging van utilman.exe door md.exe).

Voer vervolgens net user uit om de accountnamen te zien. Verander het wachtwoord van de vergeetachtige gebruiker met:

net user <accountnaam> <nieuw_wachtwoord>

Bijvoorbeeld:

net user ComputerIdee Geheim123
Een sluwe truc: vervang de toegankelijkheidsopties door de opdrachtprompt.

Wachtwoordtool

Als het nog steeds niet lukt of je wilt een andere oplossing proberen, is er nog één laatste redmiddel: de reddingsstick Hiren’s BootCD PE. Download het schijfkopiebestand HBCD_PE_x64.iso. Zet dit bestand om naar een bootstick, bijvoorbeeld met de gratis tool Ventoy.

Steek een lege stick in je computer, pak het gedownloade zip-bestand uit en start Ventoy2Disk.exe op. Verwijs naar je stick en kies Installeren. Na afronding hoef je alleen nog het gedownloade iso-bestand naar de partitie Ventoy op de stick te kopiëren.

Start de computer op met deze stick. Na een tijdje verschijnt een Windows PE-omgeving. Open het startmenu en kies All programs / Security / Passwords / NT Password Edit. Bij Path to SAM verwijs je op je Windows-partitie naar \Windows\System32\Config.

Open hier het bestand SAM en selecteer het juiste account. Klik op Change password en laat zowel Verify als New Password leeg. Druk op OK en bevestig met Save Changes en Exit.

Wanneer je daarna Windows opnieuw opstart, kun je met je account zonder wachtwoord aanmelden.

Met deze wachtwoordtool verwijder je het (vergeten) wachtwoord.
▼ Volgende artikel
Google Pixel 10a-smartphone kost 549 euro
Huis

Google Pixel 10a-smartphone kost 549 euro

Google heeft de Pixel 10a volledig uit de doeken gedaan, een nieuwe smartphone voor de prijs van 549 euro.

De nieuwe smartphone werd eerder deze maand al getoond, maar nu zijn alle details bekendgemaakt. De Pixel 10a is nagenoeg gelijk aan de Pixel 9a, al wordt hij sneller draadloos opgeladen en is hij ook iets kleiner. Dat laatste komt door de dunnere schermbezels, want het formaat van het scherm blijft wel 6,3".

Het scherm zal ook iets feller worden, met een maximale helderheid van 3000cd/m², ten opzichte van de Pixel 9a die een maximale helderheid van 2700cd/m² aan. De Pixel 10a wordt daarnaast beschermd door Gorilla Glass 7i.

View post on X

Zoals gezegd kan de Pixel 10a sneller draadloos opladen met een maximaal vermogen van 10W (in plaats van 7,5W). De accucapaciteit blijft met 5100mAh gelijk. Verder draait de Pixel 10a op Android 16.

De Pixel 10a oogt verder nagenoeg hetzelfde als de Pixel 9a. Het frame is daarbij gemaakt van 100 procent gerecycled aluminium, 81 procent gerecycled plastic en gerecycled koper, goud, kobalt en wolfraam.

De Pixel 10a is vanaf 5 maart beschikbaar, al kan hij nu al gereserveerd worden. Zoals gezegd luidt de adviesprijs 549 euro - althans, voor de variant met 128 GB aan opslagruimte. Er is ook een model met 256 GB die 649 euro kost. Meer informatie is op de website van Google te vinden.

▼ Volgende artikel
Accountbeheer in Windows: iedereen zijn eigen omgeving
© MG | ID.nl
Huis

Accountbeheer in Windows: iedereen zijn eigen omgeving

Windows biedt uitgebreide mogelijkheden voor accountbeheer, zodat elke gebruiker zijn eigen omgeving heeft en de juiste toegangsrechten krijgt. In dit artikel bespreken we de belangrijkste scenario’s voor thuisgebruik, zoals verschillende accounttypes en aangepaste gebruikersrechten.

In Windows is het onmogelijk om zonder account te werken. Het besturingssysteem heeft namelijk altijd een gebruikerscontext nodig om onderdelen als bureaublad, processen en rechten te laden. Zelfs bij automatische aanmelding of een wachtwoordloos account is er op de achtergrond minstens één account actief. Er bestaan wel verschillende accounttypes, en voor goed accountbeheer is het belangrijk de praktische verschillen te kennen, want elk type heeft eigen mogelijkheden, voordelen en beperkingen. We bekijken daarom grondiger Microsoft- en lokale accounts en het verschil tussen administrator- en standaardaccounts. Daarnaast gaan we in op gast- en familieaccounts. We tonen hoe je op je pc de juiste machtigingen instelt zodat data enkel toegankelijk zijn voor de gewenste gebruikers. We gaan hier uit van Windows 11, maar de meeste technieken werken ook in Windows 10.

Microsoft-account

Microsoft maakt het tijdens de installatie van Windows steeds moeilijker om een lokaal account in plaats van een Microsoft-account te kiezen. Dat is niet verrassend, want zodra je je aanmeldt met een Microsoft-account, koppel je je Windows-profiel aan de Microsoft-cloud. Daarmee kun je instellingen, thema’s, wachtwoorden, bureaubladachtergronden en data synchroniseren tussen apparaten. Je logt ook automatisch in bij diensten als de Microsoft Store, OneDrive, Microsoft 365, Mail en Agenda, Edge en andere. Daarnaast kun je met zo’n account BitLocker-versleuteling activeren voor je systeemschijf en gebruikmaken van ouderlijk toezicht (Microsoft Family Safety). Ben je je wachtwoord vergeten, dan herstel je dit eenvoudig via www.kwikr.nl/passreset. Je ontvangt dan een beveiligingscode waarmee je opnieuw toegang krijgt tot je account.

Het wachtwoord van een Microsoft-account resetten is eenvoudig.
Liever lokaal?

Microsoft moedigt het niet aan om tijdens de installatie een lokaal account aan te maken, en het valt af te wachten of ze deze omwegen in de toekomst zullen blokkeren. Het kan nu nog op de volgende manieren. Start de installatie zonder internetverbinding. Krijg je hierover een melding, druk dan op Shift+F10 en typ het commando oobe\bypassnro. Na de automatische herstart verschijnt de optie Doorgaan met beperkte installatie. Vul vervolgens een lokale gebruikersnaam en wachtwoord in, samen met de antwoorden op drie beveiligingsvragen, zodat de installatie met een lokaal account verloopt. Je kunt na Shift+F10 ook het commando start ms-cxh:localonly uitvoeren om een venster te openen waarmee je een lokale gebruiker aanmaakt. Een andere optie is de gratis tool Rufus (https://rufus.ie/nl), waarmee je een installatie-usb maakt die de verplichte Microsoft-account overslaat. Verwijs naar een Windows-schijfkopiebestand (iso), stel de gewenste opties in, plaats een lege usb-stick en klik op Starten. In het pop-upvenster vink je Verwijder de vereiste voor een online Microsoft-account aan evenals Lokale account met gebruikersnaam aanmaken en vul je de gewenste gebruikersnaam in.

Er zijn nog wel een paar achterdeurtjes om Windows met een lokaal account te installeren, zoals met Rufus.

Lokaal account

Een lokaal account bestaat enkel op je pc, met een combinatie van gebruikersnaam en wachtwoord die alleen daar geldig zijn. Het is niet gekoppeld aan de Microsoft-cloud, zodat geen internet nodig is om je aan te melden. Instellingen en data blijven beperkt tot dat ene toestel en worden niet gesynchroniseerd met andere apparaten. Dit houdt wel in dat bepaalde diensten, zoals het downloaden van apps uit de Microsoft Store of het gebruik van OneDrive, niet beschikbaar zijn. Daar staat tegenover dat een lokaal account je meer privacy en onafhankelijkheid geeft. Het is handig als je bijvoorbeeld geen Microsoft-diensten wilt gebruiken of de pc bewust wilt loskoppelen van online accounts. Bovendien verkleint het risico dat malware je Microsoft-accountgegevens buitmaakt.

Je kunt altijd nog overschakelen naar (of van) een lokaal account.

Lokaal: instellingen

Standaard vraagt Microsoft je tijdens de installatie van Windows om een Microsoft-account te gebruiken. In het kader ‘Liever lokaal?’ vind je tips om dit te omzeilen, maar ook na de installatie kun je nog een lokaal account aanmaken en daarmee inloggen. Open Instellingen, kies Accounts en klik op Andere gebruikers en vervolgens op Account toevoegen. Selecteer Ik beschik niet over de aanmeldgegevens van deze persoon en daarna Gebruiker zonder Microsoft-account toevoegen. Vul de gewenste gebruikersnaam en het wachtwoord (twee keer) in, kies drie beveiligingsvragen met bijbehorende antwoorden of eventueel een wachtwoordhint, en bevestig met Volgende om het lokale account toe te voegen.

Om zo’n gebruikersaccount te wissen, selecteer je dit bij Andere gebruikers en kies je Verwijderen / Account en gegevens verwijderen.

Je kunt ook altijd zelf een lokaal account aanmaken voor jezelf of anderen.

Lokaal: opdrachtprompt

Je kunt accounts ook aanmaken en beheren via de opdrachtprompt, met extra mogelijkheden die niet in Instellingen beschikbaar zijn. Klik met rechts op Opdrachtprompt in het startmenu en kies Als administrator uitvoeren. Om een lokaal account aan te maken gebruik je het commando net user <accountnaam> /add of net user <accountnaam> <wachtwoord> /add om meteen een wachtwoord toe te voegen, bijvoorbeeld net user Toon 654Win!321 /add. Met net user <accountnaam> vraag je de eigenschappen van het account op.

Je kunt ook bepalen dat een standaardgebruiker zijn verplichte wachtwoord niet mag wijzigen en enkel op specifieke tijden kan inloggen, bijvoorbeeld met

net user <accountnaam> /passwordreq:yes /passwordchg:no /times:ma-vr,16:00-21:00;za-zo,9:00-19:00

Vergeet in deze commando’s de schuine strepen (/) niet! De dagafkortingen gaan hier dus wel uit van een Nederlandstalige Windows-omgeving. Om de tijdslimieten te verwijderen gebruik je de parameter /times:all. Een gebruiker verwijderen kan eenvoudig met net user <accountnaam> /delete. De persoonlijke bestanden in de gebruikersmap blijven dan wel staan en kun je eventueel handmatig verwijderen.

Ook vanuit de opdrachtprompt kun je accounts creëren, beheren en verwijderen. 

Administrator-account

We haalden al aan dat er een verschil is tussen een administratoraccount en een standaardaccount, en het is belangrijk dat je dit onderscheid goed kent. Een account met administratorrechten (ook wel adminrechten genoemd) heeft namelijk volledige controle over de pc. Zo’n gebruiker mag software installeren of verwijderen, systeeminstellingen wijzigen, nieuwe gebruikers toevoegen en beveiligingsopties aanpassen. Een administrator kan dus ingrijpende veranderingen aanbrengen die het hele systeem beïnvloeden. Hij heeft in principe ook toegang tot alle lokaal opgeslagen data, zelfs zonder expliciete rechten (zie ook vanaf paragraaf 10). In Windows krijgt het eerste account dat tijdens de installatie wordt aangemaakt automatisch administratorrechten. Dit is logisch, want er moet minstens één gebruiker zijn die het systeem kan beheren, maar dit houdt zeker niet in dat je altijd met administratorrechten moet werken (zie verderop).

Om snel het accounttype te zien van een aangemelde gebruiker ga je naar Instellingen van Windows, kies je Accounts en klik je op Uw info. Gaat het om een administratoraccount dan zie je bovenin, bij je hier aanpasbare profielfoto, de vermelding ‘Administrator’. Voor andere accounts zie je deze melding bij Accounts / Andere gebruikers.

Geen twijfel mogelijk: dit is een administratoraccount.

Standaardaccount 

Een standaardgebruikersaccount heeft beperktere rechten. Zo’n gebruiker kan programma’s draaien en eigen instellingen wijzigen, maar niet zomaar software installeren of kritische systeemwijzigingen uitvoeren. Zodra een standaardgebruiker iets doet dat hogere rechten vereist, zoals een applicatie installeren, verschijnt een venster van het gebruikersaccountbeheer (User Account Control, kortweg UAC) waarin een administrator zijn naam en wachtwoord moet invoeren. Meld je je zelf als administrator aan, dan volstaat doorgaans enkel een bevestiging. Dit mechanisme voorkomt dat een standaardaccount per ongeluk of via malware schadelijke ingrepen uitvoert. Daarom is het veiliger voor dagelijkse taken een standaardaccount te gebruiken en het administratoraccount alleen wanneer dit echt nodig is.

Als administrator kun je instellen hoe vaak dit UAC-venster verschijnt. Typ gebruikersaccountbeheer in de Windows-zoekbalk en start Instellingen voor gebruikersaccountbeheer wijzigen. Standaard staat de schuifknop ingesteld op Alleen een melding geven wanneer apps proberen wijzigingen aan te brengen, wat meestal prima voldoet.

De standaardinstelling van de UAC voldoet normaliter prima.

Accounttype wijzigen

Tijdens de installatie van Windows wordt normaal één account aangemaakt dat automatisch administratorrechten krijgt. Wanneer je met dit account bent aangemeld, kun je het niet zomaar omzetten naar een standaardaccount, tenzij er intussen een ander administratoraccount bestaat.

Je kunt wel een nieuw account aanmaken, ofwel een Microsoft-account of een lokaal account. Zo’n nieuw account is standaard een gewoon gebruikersaccount, maar je kunt het type van andere accounts altijd wijzigen zolang je bent aangemeld als administrator. Open Instellingen, kies Accounts / Andere gebruikers, selecteer het gewenste account en klik op Accounttype wijzigen. Kies vervolgens Administrator of Standaardgebruiker en bevestig met OK.

Dit kan ook via de opdrachtprompt. Gebruikers die je daar hebt toegevoegd zijn standaard gewone gebruikers. Wil je er een administrator van maken, gebruik dan:

net localgroup administrators <accountnaam> /add

om meer rechten te geven. Om er alsnog weer een standaardgebruiker van te maken vervang je hier /add door /delete. Er is altijd minstens één administratoraccount vereist, maar houd het aantal accounts met zulke rechten zo beperkt mogelijk. Heeft een standaardgebruiker tijdelijk beheerdersrechten nodig, dan regel je dit makkelijk zelf even vanuit een UAC-venster.

Aangemeld als administrator kun je het accounttype (van andere gebruikers) altijd nog aanpassen.
Ingebouwde accounts

Windows zelf beschikt over een aantal ingebouwde accounts. Je krijgt deze te zien wanneer je bijvoorbeeld het commando net user op de Opdrachtprompt uitvoert, met net user <accountnaam> krijg je meer details over een specifiek account.

Je merkt hier onder meer de ingebouwde accounts Administrator en Gast op, die standaard beide niet geactiveerd zijn. Je kunt ze zelf actief maken met het commando:

net user <accountnaam> /active:yes (met /active:no

maak je een account weer non-actief), maar daar is doorgaans geen reden voor. Het wordt zelfs een stuk onveiliger als je het beheerdersaccount Administrator zomaar activeert, zeker omdat dit zonder sterk wachtwoord een extra risico vormt. Ook het ingebouwde gast-account activeren is weinig zinvol. Je maakt dan beter zelf een lokaal standaardaccount aan voor tijdelijke gebruikers.

Wil je absoluut het ingebouwde Administrator-account activeren, beveilig het dan met een wachtwoord.

Gastaccount

Het kan gebeuren dat een bezoeker je computer even wil gebruiken. Aanmelden met je eigen account is dan geen goed idee. Je maakt dan beter een apart lokaal standaardaccount aan, zoals hierboven beschreven. Zo’n account heeft standaard geen beheerdersrechten en de bezoeker kan enkel werken in zijn eigen profielmap (C:\Users\<accountnaam>) en eventueel in mappen die expliciet met hem zijn gedeeld via gedeelde mappen of aangepaste machtigingen.

Je kunt ditzelfde gastaccount door meerdere bezoekers laten gebruiken, maar houd er rekening mee dat hun gegevens telkens in dezelfde profielmap terechtkomen, wat privacygewijs niet ideaal is. Je kunt deze bestanden als administrator handmatig verwijderen of eenmalig het PowerShell-script bezoekersprofiel.ps1 uitvoeren. Dit script regelt alles en kun je downloaden via www.kwikr.nl/bprof. Start PowerShell als administrator en voer het volgende commando uit:

powershell -ExecutionPolicy Bypass -File <"volledig_pad_naar_script">

Hiermee maak of activeer je het lokale standaardaccount ‘Bezoeker’ en voeg je in Taakplanner een taak toe die bij elke opstart eventueel de profielmap van dit account verwijdert. Op regel 7 van dit script (bij $Password =) kun je het standaardwachtwoord ‘Bezoeker’ vooraf naar wens aanpassen.

Dit script regelt volautomatisch het aanmaken van een gastaccount en het opschonen van eerdere profielgegevens. 

Familie-account

Wil je een pc in een gezin delen en tegelijk meer controle houden over kinderen of minder ervaren gezinsleden, dan kun je accounts in een familiegroep gebruiken. Log hiervoor in met een Microsoft-account (niet met een lokaal account): dit wordt de beheerder van de groep. Open Instellingen in Windows en kies Accounts / Familie. Klik bij Uw familie op Iemand toevoegen en voer het e-mailadres van het Microsoft-account van je kind in. Heeft het kind nog geen account, kies dan Een account voor een onderliggend item maken en vul e-mailadres, wachtwoord, naam en geboortedatum in. Na een wat omslachtige verificatie wordt het account aan ‘Uw familie’ toegevoegd en kan het kind hiermee inloggen in Windows. Ouderlijk toezicht regel je online op www.kwikr.nl/famaccounts, waar je je met je eigen account aanmeldt. Klik hier op het gewenste kind-account, waarna je onder meer kunt instellen welke websites, apps en games toegankelijk zijn, de schermtijd kunt bepalen en (via Besteding) kunt vastleggen of aankopen in de Microsoft Store mogen gebeuren. Schakel Activiteitenoverzicht in om na te kunnen kijken welke apps of games je kind eerder heeft gebruikt.

Het ‘kind-account’ is toegevoegd en je kunt nu ook ouderlijk toezicht instellen.

Machtigingenbeheer

We schreven al dat een standaardaccount bij het aanmaken enkel binnen zijn eigen profielmap (C:\Users\<accountnaam>) kan werken. Dat komt doordat Windows standaard alleen schrijfrechten toekent op die map (via de zogeheten ACL; Access Control List). Een standaardgebruiker heeft dus geen toegang tot gegevens in andere mappen, zoals profielmappen van andere gebruikers. Er is een uitzondering, want als iemand de pc opstart via een bootstick met een alternatief besturingssysteem als Linux, gelden de NTFS-machtigingen van Windows niet.

Log je in met een administratoraccount, dan kun je wel toegang forceren tot profielmappen van andere gebruikers. Klik even met rechts op zo’n map, kies Eigenschappen en open het tabblad Beveiliging: normaliter verschijnt nu een melding dat je onvoldoende machtigingen hebt. In dit geval hoef je maar te dubbelklikken op die map en met Doorgaan te bevestigen om toch toegang te krijgen. Open je vervolgens nogmaals het tabblad Beveiliging, dan zie je dat, behalve het account van de betreffende gebruiker, ook je eigen account is toegevoegd en dat alle machtigingen in de kolom Toestaan zijn aangevinkt.

Op dezelfde manier maak je een willekeurige andere map toegankelijk voor een ander gebruikersaccount. Klik met rechts op de map, kies Eigenschappen en open Beveiliging. Klik op Bewerken en vervolgens op Toevoegen, typ de gewenste accountnaam, check met Namen controleren en bevestig met OK. Standaard krijgt dit account lees- en uitvoerrechten, maar je kunt in de kolom Toestaan ook Wijzigen en Schrijven aanvinken. Laat de kolom Weigeren ongewijzigd en bevestig met OK.

Quick User Manager

Windows beschikt wel over eigen functies om accounts te beheren, maar de gratis portable tool Quick User Manager (www.kwikr.nl/qum) maakt dit overzichtelijker en biedt extra functies.

Na de start zie je links een overzicht van alle gedetecteerde accounts, inclusief ingebouwde, lokale en Microsoft-accounts, en zowel standaard- als administratoraccounts. Selecteer een account om rechts de beschikbare opties te zien. De meeste instellingen pas je aan met een vinkje, bijvoorbeeld om een account te activeren of deactiveren, een wachtwoord te vereisen of een profielfoto te wijzigen. Bevestig wijzigingen met Save Changes en Yes. Sommige opties vragen iets meer interactie, zoals het aanpassen van een wachtwoord of het verplaatsen van een profielmap. De functie Auto-logon this user laat Windows automatisch opstarten met het gekozen account, en Launch Account Profile Fixer tracht hardnekkige aanmeldproblemen met een specifiek account te verhelpen.

Een handige en overzichtelijke tool voor meer doorgedreven accountbeheer.