Wanneer je regelmatig met Firefox werkt, ken je de browser waarschijnlijk op je duimpje. Maar is dat wel zo? Wist je dat het programma boordevol extra functies en trucjes zit waarmee je internetervaring nog veel handiger wordt? We zetten tien 'verborgen' functies op een rij.

Tip 1 - Toetsencombinaties

De meeste handelingen die je uitvoert in Firefox, doe je ongetwijfeld met de muis. Maar wist je dat er ook veel toetsencombinaties zijn waarmee je bepaalde handelingen nét even sneller kunt uitvoeren? Bovendien zijn dit soort toetsencombinaties altijd handig, omdat ze voorkomen dat je de hele dag dezelfde handelingen uitvoert met je muis. Zo kun je een pagina teruggaan in Firefox met de toetsencombinatie Alt + Pijltje Links en een pagina vooruit met Alt + Pijltje Rechts. Een nieuw privévenster open je met behulp van de toetsencombinatie Ctrl + Shift + P en een tabblad dat je per ongeluk hebt gesloten, haal je met gemak weer terug met behulp van de toetsencombinatie Ctrl + Shift + T.

Tip 2 - Zelf kiezen

Als je besluit dat je toetsencombinatie wel handig vindt, besef dan dat je je niet hoeft neer te leggen bij de toetsencombinaties die de makers van Firefox voor je hebben bedacht. Je kunt zelf namelijk de toetsencombinaties aanpassen. Je hebt daar wel de extensie Customizable Shortcuts voor nodig. Eenmaal geïnstalleerd, verschijnt er een extra pictogram genaamd Shortcuts naast het pictogram Menu openen (de drie liggende streepjes). Wanneer je hierop klikt, krijg je niet alleen een uitgebreide lijst te zien van toetsencombinaties in Firefox, maar kun je ze óók nog eens aanpassen door op de gewenste toetsencombinatie te drukken en daarna op Bewerken. Zo kun je de browser dus écht helemaal met je toetsenbord bedienen op de manier die jij prettig vindt.

©PXimport

Tip 2 - Werken de toetsencombinaties, maar niet optimaal? Dan pas je ze toch gewoon aan?

Tip 3 - Zoom-opties

Dat je in je browser kunt zoomen hoeven we je waarschijnlijk niet te vertellen en óók daar is een toetsencombinatie voor, namelijk Ctrl + '+' (plusteken) en Ctrl + '-' (minteken). Met deze methode zoom je in op de gehele website. Maar wat als je alleen de tekst wilt vergroten en de plaatjes hetzelfde wilt houden? In dat geval klik je op Beeld > Zoomen > Alleen tekst zoomen (hiervoor moet je wel eerst de menubalk even inschakelen, wat je doet door linksboven met rechts te klikken op een leeg plekje naast de adresbalk en te klikken op Menubalk). Wanneer je Alleen tekst zoomen hebt ingeschakeld, zal alleen de tekst worden vergroot of verkleind wanneer je de zoomfunctie in Firefox gebruikt.

©PXimport

Tip 3 - Je hoeft niet direct de hele pagina in- of uit te zoomen. Alleen de tekst vergroten of verkleinen kan ook.

Tip 4 - Geschiedenis

Het kan behoorlijk gênant zijn wanneer je iemand een webpagina wilt laten zien en vervolgens klapt het volledige menu met je geschiedenis uit en daar staan niet alleen maar brave websites tussen. Je zou natuurlijk kunnen overschakelen op privémodus wanneer je van plan bent om sites te bezoeken die niemand anders iets aangaan, maar als je dit niet hebt gedaan, is het ook mogelijk om specifieke items uit je geschiedenis te verwijderen, zodat ze niet opduiken op onhandige momenten. Het enige dat je hoeft te doen, is op het pijltje naast de adresbalk te klikken, met de pijltjestoetsen naar beneden te navigeren tot je iets in je geschiedenis ziet staan wat niet voor andermans ogen is bedoeld en vervolgens drukken op de Delete-toets.

©PXimport

Tip 4 - Je geschiedenis is niet altijd voor eenieders ogen geschikt. Gelukkig kun je bezochte websites eenvoudig uit het overzicht verwijderen.

Tip 5 - Auto-aanvullen

Het is natuurlijk een kleine moeite om de extensie te typen achter de website die je wilt bezoeken. Desalniettemin is er een manier om dat nóg sneller te doen. Stel dat je de site van Computer!Totaal wilt bezoeken. Je kunt natuurlijk de hele url intypen, maar je kunt ook op Ctrl + Enter drukken wanneer je computertotaal hebt ingetypt. Firefox zal dan automatisch .nl erachter zetten. Lastiger wordt dit natuurlijk als een site meerdere extensies heeft, maar in dat geval kiest Firefox voor .com.

©PXimport

Tip 5 - Geen zin om telkens de extensie van een website in te typen? Firefox kan het voor je doen.

Tip 6 - Sleutelwoorden

Dit is typisch zo'n functie waar we niets van wisten en waar we echt razend enthousiast over zijn. Dit kan je enorm veel tijd besparen. Stel, je zoekt regelmatig in bepaalde sites, zoals Wikipedia, dan is het natuurlijk best omslachtig om eerst naar de site van Wikipedia te surfen, om vervolgens daar het zoekveld op te zoeken en de zoekopdracht in te vullen. Gelukkig kan het veel sneller en makkelijker met behulp van sleutelwoorden. Het enige wat je hiervoor hoeft te doen, is surfen naar de pagina waarop je regelmatig zoekt, zoals Wikipedia in ons voorbeeld. Op die pagina klik je met de rechtermuisknop op het zoekveld van Firefox en klik je vervolgens op Sleutelwoord voor deze zoekopdracht toevoegen.

©PXimport

Tip 6 - Door een sleutelwoord toe te voegen in je zoekopdracht, hoef je niet eerst naar de site te surfen waarbinnen je wilt zoeken.

Hierna voeg je een sleutelwoord toe in het veld Naam, waarmee je deze zoekfunctie oproept (in ons geval Wikipedia). Klik op Opslaan. Wanneer je voortaan wilt zoeken in de database van Wikipedia, kun je ongeacht op welke pagina je browser staat, klikken op de adresbalk en intypen: Wikipedia (of het sleutelwoord dat je hebt gekozen voor de site van jouw keuze) met direct daarachter je zoekopdracht. De zoekopdracht zal direct worden uitgevoerd binnen de door jou opgegeven website (in het geval van Wikipedia wordt het resultaat zelfs direct getoond als er maar één resultaat beschikbaar is).

Tip 7 - Gerichter zoeken

Binnen een site zoeken is handig, maar wist je dat er nog meer manieren zijn om je zoekopdracht te verfijnen? We doelen daarbij niet op zaken als dingen tussen aanhalingstekens zetten of symbolen om woorden uit te sluiten, maar op tekens die je kunt gebruiken om aan te geven waarbinnen je precies wilt zoeken. Want standaard zoekt Firefox zowel in een zoekmachine, als in de geschiedenis van je browser enzovoort. Als je weet dat je, bijvoorbeeld, op zoek bent naar een pagina die je al eens eerder hebt geopend en uitsluitend wilt zoeken binnen je geschiedenis, dan typ je het teken ^ (accent circonflexe) direct na je zoekopdracht.

©PXimport

Tip 7 - Je kunt veel gerichter zoeken in Firefox door symbolen te gebruiken.

Er zal dan alleen binnen de geschiedenis gezocht worden, andere resultaten worden genegeerd. Ben je op zoek naar een pagina die zich bevindt tussen jouw honderden bladwijzers? Typ dan het teken * (sterretje) direct na je zoekopdracht en alleen de resultaten uit je bladwijzers worden getoond.

Je kunt de volgende symbolen gebruiken:

+ voor resultaten in pagina's die je hebt getagd;

% voor resultaten de tabbladen die je op dit moment open hebt;

~ voor resultaten in pagina's die je handmatig hebt ingetypt;

# voor resultaten in paginatitels;

@ voor resultaten in url's.

Tip 8 - Muisloos scrollen

In de allereerste tip van dit artikel hebben we je laten zien hoe je Firefox kunt bedienen met toetsencombinaties, zodat je hand niet de hele dag op de muis hoeft te liggen. Dat werkt handig als het om navigeren gaat, maar hoe zit het dan met scrollen? Zelfs dat is mogelijk zonder je muis aan te raken (wat een zegen kan zijn wanneer je een scrolwieltje hebt dat regelmatig hapert). Het mooie van deze functie is dat scrollen via het toetsenbord een stuk minder efficiënt lijkt dan scrollen met de muis, maar dat je zodra je het eenmaal hebt geprobeerd waarschijnlijk helemaal niet meer anders wilt.

©PXimport

Tip 8 - Scrollen zonder muis: het lijkt heel omslachtig, maar werkt super handig!

Het enige wat je ervoor hoeft te doen is op de spatiebalk drukken. Wanneer je dit doet scrolt Firefox precies een 'pagina' verder, oftewel het scrollen stopt precies op het moment dat het gedeelte van de pagina dat zojuist onderaan het scherm stond, nu bovenaan het scherm staat, zodat je zeker weet dat je niets mist. En als je terug naar boven wilt scrollen? Dan druk je op Shift + Spatiebalk, waarbij de functie precies omgekeerd werkt. Overigens scrol je met Ctrl + End helemaal naar beneden en met Ctrl + Home helemaal naar boven.

Tip 9 - Pagina delen

Een superhandige functie die werd geïntroduceerd met Firefox 35, is de mogelijkheid om webpagina's direct te delen via social media, zonder daarvoor een add-on te hoeven installeren. In nieuwere versies van Firefox lijkt deze functie weer te zijn uitgeschakeld, maar je kunt hem eenvoudig terughalen. Klik op het pictogram Menu openen rechtsboven (de drie liggende streepjes) en vervolgens op Aanpassen onderin. Je kunt nu het uiterlijk van Firefox aanpassen.

©PXimport

Tip 9 - Met de handige deelknop deel je rechtstreeks met diverse sociale netwerken.

Sleep het pictogram met het papieren vliegtuigje naar de adresbalk en klik vervolgens op Aanpassen sluiten. Wanneer je nu op een pagina bent die je wilt delen, klik je linksboven op het papieren vliegtuigje en vervolgens op het plusteken om het sociale netwerk van je keuze toe te voegen. Je dient uiteraard wel even in te loggen bij het sociale netwerk, omdat je Firefox toestemming moet geven om gegevens op de sociale netwerken te plaatsen. Voortaan is delen slechts nog een kwestie van op het papieren vliegtuigje klikken en daarna op het pictogram van het sociale netwerk waarmee je het wilt delen.

Tip 10 - Browsergezondheid

De laatste tip die we je geven helpt je niet zozeer handiger te werken met Firefox, maar kan je vooral helpen bepalen of Firefox nog wel optimaal draait. Toen een browser nog gewoon een programma was waaraan je niets kon veranderen, was er op de tijdelijke bestanden na, weinig dat de browser kon vervuilen. Inmiddels zijn browsers bijna halve besturingssystemen waarop je van alles kunt installeren (via add-ons). Dat is superhandig, maar het betekent helaas ook dat je browser na verloop van tijd zo vervuilt kan raken met code die helemaal niet in het programma thuishoort, dat het allesbehalve optimaal functioneert. Dat is met Firefox niet anders.

©PXimport

Tip 10 - Voelt je browser traag? Controleer of hij nog wel 'gezond' is.

Wanneer je het idee hebt dat Firefox trager reageert dan zou moeten en je weet niet helemaal zeker of het aan je internetverbinding ligt, dan is er een handige manier om even te spieken hoe gezond je browser is. Klik op het pictogram Menu openen (de drie liggende streepjes), vervolgens op het pictogram met het vraagteken en in het menu dat uitklapt op Firefox-statusrapport. Je krijgt dan een gezondheidsrapport te zien van Firefox, waarin je precies kunt zien hoe de browser presteert (maar ook hoe dat in het verleden was). Je kunt aan die prestaties niets veranderen in dit scherm, maar je kunt aan de hand van de gegevens wel bepalen of het tijd is om de browser opnieuw te installeren.

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.