Als je veel desktopprogramma’s hebt geïnstalleerd die allemaal hun eigen updatetools en -services gebruiken, kan dat aardig optellen bij de opstarttijd van je OS. Windows 10 sneller opstarten? Dat kan met deze tips.

Bij desktopprogramma’s kom het voor dat er juist verschillende onderdelen nodig zijn om een programma goed te laten werken. Neem bijvoorbeeld de Adobe Reader voor het openen van pdf-bestanden. Niet alleen wordt de reader zelf geïnstalleerd, maar wordt er ook nog een aparte updatetool als service geïnstalleerd, die controleert of er voor Adobe Reader een update beschikbaar is. Iedere keer dat Windows 10 start, wordt deze tool ook automatisch opgestart.

Om na te gaan welke onderdelen allemaal automatisch wordt opgestart met Windows 10, zijn er drie plaatsen waar je dit in het systeem kunt controleren: bij de Windows 10- services, bij het onderdeel opstarten in taakbeheer en de map Startup in Windows Verkenner.

Services in Windows 10

We beginnen eerst bij het onderdeel Services. Windows 10 gebruikt diverse services om op de achtergrond taken te kunnen uitvoeren, maar ook los geïnstalleerde programma’s kunnen hun eigen services gebruiken, zoals een updateservice, of een berichtenservices voor het weergeven van notificaties. Door het uitschakelen van diverse services die niet nodig zijn, kun je Windows 10 aanzienlijk versnellen. Om te zien welke services er op de achtergrond draaien, klik je op de Start en typ je services.msc, gevolgd door Enter.

In het overzicht van services zie je direct welke diensten zijn gestart. In de kolom Status staat dan vermeld Wordt uitgevoerd. Het is in dit onderdeel van Windows 10 wel van belang dat je goed controleert welke service waar bij hoort: het uitschakelen van kritische services kan ervoor zorgen dat essentiële onderdelen van Windows 10 niet meer goed werken.

Loop alle services eerst eens goed langs en bekijk aan de linkerkant de beschrijving van de service en wat deze doet. Aan de hand van die informatie kun je vervolgens bepalen of je de service wilt uitschakelen. Services van programma’s die niet Microsoft-gerelateerd zijn, worden doorgaans aangeduid met de naam van de fabrikant, gevolgd door de naam van de service.

Services uitschakelen

Hoewel het misschien verleidelijk lijkt om zoveel mogelijk services uit te schakelen om zo een snellere computer krijgen, is dat niet altijd verstandig. De meeste services van Windows 10 zelf zijn behoorlijk geoptimaliseerd ten opzichte van eerdere Windows-versies, waardoor het uitschakelen ervan nauwelijks prestatieverbeteringen oplevert. Een aantal Windows-onderdelen die je niet gebruikt zou je uit kunnen schakelen, zoals alle services die te maken hebben met Remote Desktop (voor het op afstand benaderen van je bureaublad), de Print-spool services (als je geen printer gebruikt) of Remote Registry (voor het op afstand benaderen van je Windows-register).

Heeft je pc of laptop een bluetooth-module, maar gebruik je deze functionaliteit helemaal niet? Dan kun je de services Bluetooth Handsfree Service en Bluetooth Support Service uitschakelen.

Om een service permanent uit te schakelen, dubbelklik je op het desbetreffende item. Er wordt dan een nieuw venster geopend, waarin je kunt opgeven wat er met de service moet gebeuren. Op het tabblad Algemeen zie je bij Opstarttype staan hoe de service wordt gestart: Automatisch (vertraagd), Automatisch, Handmatig of Uitgeschakeld. Als de service wordt uitgevoerd, stop je deze met een klik op de knop Stoppen. De service wordt dan meteen gestopt, maar om te voorkomen dat deze weer wordt gestart als je de computer opnieuw opstart, moet je het Opstarttype wijzigen in Uitgeschakeld.

©PXimport

Startup-map

Naast de services in Windows 10 kunnen programma’s ook afzonderlijke tools gebruiken die kunnen worden opgestart tijdens het starten van het besturingssysteem. Snelkoppelingen naar zulke programma’s worden in de map Startup geplaatst in het gebruikersprofiel van de aangemelde gebruiker of in de map voor alle gebruikers. Voor een gebruikersprofiel is dat de map C:\Gebruikers\[gebruikersnaam]\AppData\Roaming\Microsoft\Windows\Start Menu\Programs\Startup.

De algemene map waarin programma’s staan die voor alle aan te melden gebruiker wordt opgestart, is C:\ProgramData\Microsoft\Windows\Start Menu\Programs\Startup. In de mappen staan niet de programma’s zelf, maar alleen een snelkoppeling naar de tool die wordt gestart tijdens het starten van Windows, die in de mappen C:\Program Files of C:\Program Files (x86) staan.

Over het algemeen geldt dat – als je niet wilt dat programma’s waarvan de snelkoppeling zich in deze map bevindt – je ze gerust kunt verwijderen. Het zijn ook geen kritieke (Windows)-onderdelen. Programma’s die in deze map staan, worden overigens pas opgestart op het moment dat je als gebruiker bent ingelogd. Dat verklaart ook het effect dat je wel eens ziet in het systeemvak: diverse pictogrammen verschijnen dan een voor een naast de klok; dat zijn de tools die worden geladen vanuit de Startup-map.

Automatische startende programma's

De derde locatie waar programma’s hun eigen startende onderdelen kunnen plaatsen, is het onderdeel Opstarten. Dit onderdeel staat weer compleet los van de eerder twee genoemde opties, want hier wordt het Windows Register gebruikt om programma’s automatisch te laten starten. Om controle te hebben over welke programma’s al dan niet worden gestart, moet je Taakbeheer openen. Dat doe je door met de rechtermuisknop op de taakbalk te klikken en te kiezen voor Taakbeheer. Op het tabblad Opstarten vind je alle programma’s die automatisch met het besturingssysteem gestart worden. Hier vind je er sowieso meer terug dan in de eerder genoemde map Startup.

De mogelijkheid om deze programma’s te bekijken is er al vanaf Windows XP, maar sinds Windows 10 kun je ook zien wat de invloed van deze programma’s is op de opstarttijd van je pc. Programma’s die onder de kolom Invloed op opstarten zijn aangeduid als Veel, zorgen dus voor meer vertraging tijdens het starten dan een programma dat is aangeduid als Normaal of Weinig. Er wordt niet precies vermeld hoeveel extra opstarttijd een bepaald programma in beslag neemt, maar je zou de proef op de som kunnen nemen door de opstarttijd van je computer te timen, vervolgens één of meerdere opstartitems uit te kunnen schakelen, en daarna weer opnieuw de opstarttijd op te nemen.

Een programma die je niet automatisch wilt opstarten, kun je vanuit Opstartbeheer makkelijk uitschakelen: klik met de rechtermuisknop op het item dat je wilt uitschakelen, en kies voor Uitschakelen.

Het is tijdelijk mogelijk om het eerste seizoen van de Amazon Prime Video-serie Fallout geheel gratis te zien.

De Fallout-serie is normaliter alleen te zien door een Amazon Prime Video-abonnement af te sluiten, maar de komende tijd zal het bedrijf gratis de afleveringen van het eerste seizoen op YouTube uitbrengen. Op moment van schrijven staan de eerste twee afleveringen er op, en de komende dagen volgt de rest.

De gratis afleveringen kunnen via het YouTube-kanaal van Amazon Prime Video bekeken worden. Tot 12 februari kan het eerste seizoen gratis via YouTube bekeken worden.

De gratis afleveringen zijn duidelijk bedoeld als promotie voor de serie, waarvan het tweede seizoen nu bezig is op Amazon Prime Video. Op 1 februari zal de laatste aflevering van dat tweede seizoen op Amazon Prime Video verschijnen.

Het succes van Fallout

In 2024 begon de fictieve Fallout-serie al op Amazon Prime Video, gebaseerd op de games van Bethesda. Met acteurs als Ella Purnell, Walton Goggins en Kyle MacLachlan wordt een alternatieve geschiedenis (en toekomst) geschetst waarbij de Verenigde Staten door een nucleaire winter geteisterd worden. Diverse samenlevingen houden het jarenlang vol in schuilkelders, en wanneer ze daar weer uit durven te komen, maken ze kennis met een aardoppervlakte die voorgoed veranderd is.

De serie bleek een grote hit en het eerste seizoen behaalde meer dan honderd miljoen kijkers. Ondertussen is al bevestigd dat er een derde seizoen komt - de opnames daarvan zullen in mei van start gaan.

Ook werkt Amazon aan een realityshow rondom Fallout, waarin deelnemers in een schuilkelder moeten leven en deel zullen nemen aan diverse spellen. Volgens de beschrijving "is het een spel van machtspatronen, populariteit en sociale strategieën waarbij uiteindelijk een gigantische geldprijs gewonnen kan worden". Verdere concrete detail zijn er nog niet, en het is ook niet duidelijk vanaf wanneer de realityshow op Amazon Prime Video te zien zal zijn.

Het is logisch dat Microsoft Copilot verankerd zit in Edge. Hierbij gaat de browser steeds verder en verschijnen er steeds meer AI-functies op. Ze zijn minder prominent aanwezig dan bij sommige concurrenten, maar maken alledaagse taken net een tikje slimmer en makkelijker.

AI-gestuurde taalhulpmiddelen

Lezen, luisteren, vertalen of schrijven: Edge schuift steeds meer slimme taalhulpen naar voren. Met een druk op Ctrl+Shift+U laat je een webpagina hardop voorlezen. Een smalle werkbalk verschijnt bovenaan, waarin je niet alleen kunt starten of pauzeren, maar ook de stem en het leestempo naar smaak aanpast. Je hoeft niet de hele pagina voor te laten lezen. Selecteer een passage, klik met de rechtermuisknop en kies Doorgaan met hardop voorlezen vanaf hier. Ook voor vreemde talen hoef je geen externe tools meer aan te spreken. Je laat ofwel een stukje tekst, ofwel de volledige pagina meteen in het Nederlands vertalen. Nog praktischer wordt het wanneer je zelf iets schrijft. Onder Instellingen / Talen kun je Hulp bij schrijven activeren. Vanaf dat moment houdt Edge je spelling en grammatica in de gaten en zie je suggesties direct oplichten in de tekst. Dankzij de ingebouwde Editor, die AI op de achtergrond inzet, worden je zinnen niet alleen foutvrij, maar vaak ook net wat scherper.

AI-themagenerator

Via de Instellingen onder Uiterlijk vind je nu een AI-themagenerator die op basis van een eenvoudige prompt een volledig nieuw thema creëert. Typ bijvoorbeeld een beschrijving van een sfeer, een kleurpalet of zelfs een fantasiebeeld, en binnen een paar minuten staat er een verrassend ontwerp klaar. Heb je geen inspiratie? Dan doet de knop Verras me het werk voor jou en zal de AI iets geheel onverwachts bedenken. Met één klik op Thema toepassen geef je de browser meteen een frisse, persoonlijke uitstraling.

Automatisch tabbladen organiseren

Wie vaak tientallen webpagina's tegelijk open heeft staan, weet hoe onoverzichtelijk die tabs kunnen worden. Met de functie Tabbladen organiseren breng je weer structuur in die chaos. Helemaal linksboven, onder de knop Tabblad actiemenu, vind je de nodige opties. Zo kun je bijvoorbeeld overschakelen naar verticale tabbladen of eerder gesloten tabbladen opnieuw oproepen. In hetzelfde menu duikt ook de functie Tabbladen organiseren op. Als je hierop klikt, verschijnt er een pop-upvenster dat aangeeft welke tabbladen gegroepeerd zullen worden, zodat je browserscherm meteen een stuk overzichtelijker oogt.

Drie lekkere Copilot+-laptops

Werk je veel met foto- en videobewerking of andere zware klussen, dan zit je goed met deze ASUS ProArt P16 OLED Copilot+PC H7606WP-RJ129X. Door de combinatie van een AMD Ryzen AI 9-chip en 32 GB werkgeheugen blijf je vlot werken, ook als je tegelijk exporteert, rendert en meerdere programma's open hebt. Het OLED-scherm laat diepe zwarttinten en veel detail in schaduwen zien, en met het touchscreen maak je snel aantekeningen of sleep je makkelijker door je tijdlijn.

De Acer Aspire 14 AI A14-52M-56CK is gemaakt voor dagelijks werk onderweg: compact, 1,4 kg en groot genoeg om comfortabel te typen en te multitasken. De Intel Core Ultra 5-processor en 16 GB geheugen houden Office, veel tabbladen en videobellen soepel, terwijl 512 GB opslag ruimte geeft voor documenten en mediabestanden. Handig is dat Acer het simpel houdt: geen touchscreen, dus je leunt op toetsenbord en touchpad. Met HDMI sluit je snel een extra scherm aan en via de 3,5mm-poort kun je bedraad luisteren of vergaderen zonder gedoe met koppelen.

Wil je een licht en flexibel systeem dat ook als tablet werkt, dan past de Microsoft Surface Pro 11 (wifi 7, 512 GB) echt wat voor jou. Het 13-inch touchscreen en het 2-in-1 ontwerp maken hem handig voor notities, schetsen en werken onderweg, zeker als je een Surface Slim Pen erbij neemt. De Snapdragon X Plus met 45 TOPS is gericht op AI-taken: Copilot kan je helpen met tekst, samenvattingen en het omzetten van een Word-bestand naar een PowerPoint, terwijl de chip tijdens gebruik leert en taken soepeler laat aanvoelen. Reken voor onderweg op een lange adem met een opgegeven accuduur tot 14 uur, en met wifi 7 heb je een snelle draadloze basis als je netwerk dat ondersteunt.