Als je veel desktopprogramma’s hebt geïnstalleerd die allemaal hun eigen updatetools en -services gebruiken, kan dat aardig optellen bij de opstarttijd van je OS. Windows 10 sneller opstarten? Dat kan met deze tips.

Bij desktopprogramma’s kom het voor dat er juist verschillende onderdelen nodig zijn om een programma goed te laten werken. Neem bijvoorbeeld de Adobe Reader voor het openen van pdf-bestanden. Niet alleen wordt de reader zelf geïnstalleerd, maar wordt er ook nog een aparte updatetool als service geïnstalleerd, die controleert of er voor Adobe Reader een update beschikbaar is. Iedere keer dat Windows 10 start, wordt deze tool ook automatisch opgestart.

Om na te gaan welke onderdelen allemaal automatisch wordt opgestart met Windows 10, zijn er drie plaatsen waar je dit in het systeem kunt controleren: bij de Windows 10- services, bij het onderdeel opstarten in taakbeheer en de map Startup in Windows Verkenner.

Services in Windows 10

We beginnen eerst bij het onderdeel Services. Windows 10 gebruikt diverse services om op de achtergrond taken te kunnen uitvoeren, maar ook los geïnstalleerde programma’s kunnen hun eigen services gebruiken, zoals een updateservice, of een berichtenservices voor het weergeven van notificaties. Door het uitschakelen van diverse services die niet nodig zijn, kun je Windows 10 aanzienlijk versnellen. Om te zien welke services er op de achtergrond draaien, klik je op de Start en typ je services.msc, gevolgd door Enter.

In het overzicht van services zie je direct welke diensten zijn gestart. In de kolom Status staat dan vermeld Wordt uitgevoerd. Het is in dit onderdeel van Windows 10 wel van belang dat je goed controleert welke service waar bij hoort: het uitschakelen van kritische services kan ervoor zorgen dat essentiële onderdelen van Windows 10 niet meer goed werken.

Loop alle services eerst eens goed langs en bekijk aan de linkerkant de beschrijving van de service en wat deze doet. Aan de hand van die informatie kun je vervolgens bepalen of je de service wilt uitschakelen. Services van programma’s die niet Microsoft-gerelateerd zijn, worden doorgaans aangeduid met de naam van de fabrikant, gevolgd door de naam van de service.

Services uitschakelen

Hoewel het misschien verleidelijk lijkt om zoveel mogelijk services uit te schakelen om zo een snellere computer krijgen, is dat niet altijd verstandig. De meeste services van Windows 10 zelf zijn behoorlijk geoptimaliseerd ten opzichte van eerdere Windows-versies, waardoor het uitschakelen ervan nauwelijks prestatieverbeteringen oplevert. Een aantal Windows-onderdelen die je niet gebruikt zou je uit kunnen schakelen, zoals alle services die te maken hebben met Remote Desktop (voor het op afstand benaderen van je bureaublad), de Print-spool services (als je geen printer gebruikt) of Remote Registry (voor het op afstand benaderen van je Windows-register).

Heeft je pc of laptop een bluetooth-module, maar gebruik je deze functionaliteit helemaal niet? Dan kun je de services Bluetooth Handsfree Service en Bluetooth Support Service uitschakelen.

Om een service permanent uit te schakelen, dubbelklik je op het desbetreffende item. Er wordt dan een nieuw venster geopend, waarin je kunt opgeven wat er met de service moet gebeuren. Op het tabblad Algemeen zie je bij Opstarttype staan hoe de service wordt gestart: Automatisch (vertraagd), Automatisch, Handmatig of Uitgeschakeld. Als de service wordt uitgevoerd, stop je deze met een klik op de knop Stoppen. De service wordt dan meteen gestopt, maar om te voorkomen dat deze weer wordt gestart als je de computer opnieuw opstart, moet je het Opstarttype wijzigen in Uitgeschakeld.

©PXimport

Startup-map

Naast de services in Windows 10 kunnen programma’s ook afzonderlijke tools gebruiken die kunnen worden opgestart tijdens het starten van het besturingssysteem. Snelkoppelingen naar zulke programma’s worden in de map Startup geplaatst in het gebruikersprofiel van de aangemelde gebruiker of in de map voor alle gebruikers. Voor een gebruikersprofiel is dat de map C:\Gebruikers\[gebruikersnaam]\AppData\Roaming\Microsoft\Windows\Start Menu\Programs\Startup.

De algemene map waarin programma’s staan die voor alle aan te melden gebruiker wordt opgestart, is C:\ProgramData\Microsoft\Windows\Start Menu\Programs\Startup. In de mappen staan niet de programma’s zelf, maar alleen een snelkoppeling naar de tool die wordt gestart tijdens het starten van Windows, die in de mappen C:\Program Files of C:\Program Files (x86) staan.

Over het algemeen geldt dat – als je niet wilt dat programma’s waarvan de snelkoppeling zich in deze map bevindt – je ze gerust kunt verwijderen. Het zijn ook geen kritieke (Windows)-onderdelen. Programma’s die in deze map staan, worden overigens pas opgestart op het moment dat je als gebruiker bent ingelogd. Dat verklaart ook het effect dat je wel eens ziet in het systeemvak: diverse pictogrammen verschijnen dan een voor een naast de klok; dat zijn de tools die worden geladen vanuit de Startup-map.

Automatische startende programma's

De derde locatie waar programma’s hun eigen startende onderdelen kunnen plaatsen, is het onderdeel Opstarten. Dit onderdeel staat weer compleet los van de eerder twee genoemde opties, want hier wordt het Windows Register gebruikt om programma’s automatisch te laten starten. Om controle te hebben over welke programma’s al dan niet worden gestart, moet je Taakbeheer openen. Dat doe je door met de rechtermuisknop op de taakbalk te klikken en te kiezen voor Taakbeheer. Op het tabblad Opstarten vind je alle programma’s die automatisch met het besturingssysteem gestart worden. Hier vind je er sowieso meer terug dan in de eerder genoemde map Startup.

De mogelijkheid om deze programma’s te bekijken is er al vanaf Windows XP, maar sinds Windows 10 kun je ook zien wat de invloed van deze programma’s is op de opstarttijd van je pc. Programma’s die onder de kolom Invloed op opstarten zijn aangeduid als Veel, zorgen dus voor meer vertraging tijdens het starten dan een programma dat is aangeduid als Normaal of Weinig. Er wordt niet precies vermeld hoeveel extra opstarttijd een bepaald programma in beslag neemt, maar je zou de proef op de som kunnen nemen door de opstarttijd van je computer te timen, vervolgens één of meerdere opstartitems uit te kunnen schakelen, en daarna weer opnieuw de opstarttijd op te nemen.

Een programma die je niet automatisch wilt opstarten, kun je vanuit Opstartbeheer makkelijk uitschakelen: klik met de rechtermuisknop op het item dat je wilt uitschakelen, en kies voor Uitschakelen.

The Duskbloods, de nieuwe game van Elden Ring- en Dark Souls-ontwikkelaar FromSoftware, zal echt alleen op Nintendo Switch 2 uitkomen.

Dat heeft de ontwikkelaar benadrukt bij het bekendmaken van zijn kwartaalcijfers (via VGC). Daarbij werd ook nog eens benadrukt dat The Duskbloods nog altijd gepland staat om ergens dit jaar uit te komen, net zoals de Switch 2-versie van Elden Ring.

Over de exclusieve Switch 2-release van The Duskbloods: "Het wordt verkocht via een samenwerking met Nintendo, met verkoopverantwoordelijkheden verdeeld per regio. De game komt alleen voor Nintendo Switch 2 beschikbaar." Daarmee is dus duidelijk gemaakt dat Nintendo een nauwe samenwerking met FromSoftware is aangegaan voor de game en dat het spel niet zomaar op andere platforms uit zal komen.

Over The Duskbloods

The Duskbloods werd begin vorig jaar aangekondigd in een speciale Nintendo Direct waarin de eerste Switch 2-games werden getoond, maar sindsdien zijn er geen nieuwe beelden van het spel uitgebracht. Zoals gezegd is de game ontwikkeld door FromSoftware, het Japanse bedrijf dat naam voor zichzelf heeft gemaakt met enorm uitdagende spellen, waaronder de Dark Souls-serie en Bloodborne. Met de openwereldgame Elden Ring scoorde de ontwikkelaar enkele jaren geleden nog een megahit.

The Duskbloods wordt een PvPvE-game, waarbij spelers het dus tegen elkaar en tegen computergestuurde vijanden opnemen. Maximaal acht spelers doen aan potjes mee. Na het kiezen van een personage in een hub-gebied wordt men naar een gebied getransporteerd waar er met andere spelers en vijanden gevochten wordt, al kan men soms ook samenwerken om vijanden te verslaan.

Spelers besturen een 'Bloodsworn', wezens die dankzij een speciaal bloed dat in hun lichaam zit meer krachten tot hun beschikking hebben dan reguliere mensen. Ondertussen is het einde van de mensheid nabij, en bestaat de wereld uit verschillende tijdperken, wat voor een mengelmoes van stijlen zorgt.

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.