Tijdmachine voor uw bestanden

Hebt u een bestand overschreven of per ongeluk weggegooid? In Windows 7, in Vista Ultimate en in de zakelijke versies van Windows Vista kunt u schaduwkopieën terughalen zonder extra software te installeren. Gebruikt u een andere versie van Vista, dan is er ook geen man overboord: in dat geval kunt u met ShadowExplorer vorige versies van documenten of andere bestanden terughalen.

In de Ultimate en zakelijke edities van Vista kunt u oude versies van bestanden, zogeheten schaduwkopieën, terughalen. In de Home-edities ontbreekt een ingebouwde voorziening om schaduwkopieën terug te halen, maar ze worden wel door Vista bewaard. Met ShadowExplorer kunt u er toch bij, bijvoorbeeld als u een document per ongeluk hebt overschreven of het wilt vergelijken met een oude versie. Ook als een bestand niet meer in de prullenbak zit, kan een schaduwkopie uw redding zijn. Ga naar www.shadowexplorer.com/downloads.html om het programma te downloaden. We kiezen voor de nieuwste stabiele versie en klikken op de koppeling onder Stable Version.

Dubbelklik op het gedownloade bestand om de installatie te starten. De installatie is weer een kwestie van steeds klikken op OK, Volgende of Installeren. Er wordt bij ShadowExplorer geen rommel geïnstalleerd, enkel een snelkoppeling in het startmenu en op het bureaublad.

Start ShadowExplorer via het menu Start of de snelkoppeling op het bureaublad. Normaliter verschijnt eerst een venster van Gebruikersaccountbeheer, waarin u op Toestaan moet klikken. Als u ShadowExplorer start vanuit een gebruikersaccount met beperkte rechten, moet u het wachtwoord opgeven van een beheerdersaccount. Als dit om de een of andere reden niet goed gaat, klikt u met rechts op de snelkoppeling en kiest u Als administrator uitvoeren.

Om een schaduwkopie van een bestand terug te zetten, selecteert u eerst in de keuzelijst linksboven het juiste station. Stations waarop geen schaduwkopieën bijgehouden kunnen worden, zoals dvd-branders of diskettestations, staan ook niet in de lijst. Bij een standaardinstallatie van Vista staan uw documenten op station C:.

Kies vervolgens in de lijst daarnaast uit de beschikbare datums en tijdstippen. In de lijst ziet u meteen van welke datums er nog schaduwkopieën beschikbaar zijn. Ga door naar stap 7 als de lijst datums bevat. Is de lijst leeg en kunt u geen datum kiezen? Dan worden er op dit station geen schaduwkopieën bijgehouden. Ga in dat geval naar stap 6 om te controleren of de standaardinstellingen van Vista zijn gewijzigd.

Schaduwkopieën zijn alleen beschikbaar op de schijfstations waarop herstelpunten ingeschakeld zijn. Herstelpunten inschakelen doet u snel vanuit ShadowExplorer. Kies in het menu File de opdracht Configure System Protection. Markeer vervolgens in het vak Automatische herstelpunten het selectievakje voor elk station waarop u schaduwkopieën wilt bijhouden. Maak niet zomaar andere vakjes leeg! Daarmee schakelt u behalve de schaduwkopieën ook Systeemherstel uit voor de betreffende stations. Klik tot slot op OK om de instellingen toe te passen.

Blader naar de map met het bestand dat u terug wilt zetten. Gebruik de plustekens in de mappenlijst links, of dubbelklik rechts op een map om de inhoud te zien. Weet u niet waar de map met uw documenten zich bevindt? Bij Vista vindt u standaard in C:\Users een submap met uw gebruikersnaam, bijvoorbeeld C:\Users\Herman. In die map vindt u allerlei submappen, zoals Documents, Downloads en Desktop. Die laatste bevat de inhoud van het bureaublad.

Als u de gewenste map hebt geopend, ziet u alle vorige versies van bestanden voor de gekozen datum. Als een bestand niet wordt getoond, is er voor die datum geen vorige versie. Misschien bestond het bestand toen (nog) niet of had het een andere naam. Klik op de keuzelijst met datums en herhaal dit om de lijst weer te sluiten. De lijst is nu geselecteerd en met de pijltjestoetsen kunt u bladeren door alle vorige versies van de map. Zo kunt u eenvoudig terug of weer vooruit gaan in de tijd om de gewenste versie van een bestand te vinden. Eventueel kunt u met de keuzelijst rechtsboven een andere weergave kiezen. Het is trouwens ook mogelijk om op een kolomkop te klikken om de inhoud anders te sorteren, bijvoorbeeld op volgorde van wijzigingsdatum (Date Modified).

Klik met rechts op het bestand dat u terug wilt zetten en kies Export. Geef in het dialoogvenster Map selecteren de locatie op voor het terugzetten en klik op OK. Als u een bestand terugzet dat al aanwezig is in die map, verschijnt het venster Warning. Kies in dit geval Nee om te voorkomen dat u een al aanwezige versie overschrijft en zet het bestand terug op een andere locatie. Gelukkig kunt u in het dialoogvenster Map selecteren eenvoudig een nieuwe (sub)map maken via de knop Nieuwe map maken. U kunt ShadowExplorer geopend laten en de teruggezette versie van een bestand bekijken om na te gaan of het de juiste is.

Om een hele map met alle inhoud terug te zetten, klikt u met rechts op de map en kiest u Export. Het terugzetten kan wel even duren als de map veel bestanden en submappen bevat. Daarna kunt u op uw gemak de benodigde 'backups' uit de map halen. Over backups gesproken: het blijft raadzaam om echte backups te maken op een extern medium. Als uw harde schijf het begeeft of als u Windows opnieuw moet installeren, bent u namelijk ook alle schaduwkopieën kwijt. Maar voortaan kunt u dankzij ShadowExplorer wel eenvoudig terug in de tijd als u een foutje hebt gemaakt.

Schaduwkopieën en herstelpunten zijn aan elkaar gerelateerd (zie stap 6). Op het moment dat Vista een herstelpunt maakt, worden ook schaduwkopieën bewaard. Vista doet dat bijna elke dag automatisch en wanneer u een programma of apparaat installeert. U kunt eventueel zelf een herstelpunt maken door bij stap 6 te klikken op de knop Maken. Oude herstelpunten en schaduwkopieën worden vanzelf verwijderd als er ruimte nodig is voor nieuwe. Wacht dus niet te lang als u een oude versie nodig hebt van een bestand. Afhankelijk van hoe uw computer wordt gebruikt, blijven schaduwkopieën slechts enkele weken bewaard. Pas op met het gebruik van programma's die uw harde schijf opschonen. Daarmee kunt u (per ongeluk) schaduwkopieën verwijderen

Deze workshop komt uit Computer Idee nummer 4, jaargang 2010