Het is je vast niet ontgaan dat Microsoft de ondersteuning voor Windows 7 inmiddels officieel heeft stopgezet. Maar betekent dit dat je direct moet overstappen naar Windows 10? In dit artikel schetsen we vijf potentiële scenario's.

Microsoft stopte op 14 januari 2020 met de ondersteuning van dit besturingssysteem. Veel gebruikers zweren nog bij het uit 2009 daterende OS, maar updates komen er niet meer voor uit en beveiligingslekken worden niet meer gedicht. Is het dan wel slim om Windows 7 nog te blijven gebruiken, of moet je nu toch overstappen naar Windows 10? 

Windows 7 was (en is nog steeds) voor velen het meest stabiele besturingssysteem dat Microsoft heeft uitgebracht. Het zal nooit zo zijn dat Microsoft het gebruik van Windows 7 gaat blokkeren. Kortom: werk je nu met Windows 7 en wil je dat blijven doen? Dan blijft het besturingssysteem gewoon werken. Dat brengt ons bij scenario 1.

(Een optie die we niet bespreken, is virtualisatie. Lees meer over Windows 7-virtualisatie in Windows 10 bij onze collega's van PCM.)

Scenario 1: Windows 7 blijven gebruiken

Je kunt Windows 7 dus gewoon blijven gebruiken, houd dan rekening met de volgende zken. Er worden vanaf 14 januari 2020 geen updates meer uitgebracht en beveiligingslekken worden niet meer gedicht. Dat betekent dat – als je Windows 7 wilt blijven gebruiken – je een extreem goed antiviruspakket met ingebouwde firewall moet hebben. Zorg ervoor dat alle software die je gebruikt voor internet, zoals je browsers, mailprogramma’s en andere software altijd up-to-date is.

Maar houd er wel rekening mee dat het lang niet altijd mogelijk is om alle programma’s bij te werken. Ook softwaremakers stoppen op een bepaald moment met de ondersteuning van Windows 7, bijvoorbeeld omdat ze gebruik willen maken van extra functies die alleen in Windows 10 werken. We kunnen je geen lijst geven van software die wel of niet blijft werken onder Windows 7, dus je zult het zelf aan levende lijve moeten ondervinden.

©CIDimport

Houd bij het blijven gebruiken van Windows 7 ook goed de gevaren in je achterhoofd: er zijn nog steeds criminelen die hun pijlen richten op Windows 7, dus grote kans dat er – na het verlopen van de ondersteuning van Windows 7 op 14 januari 2020 – ineens lekken kunnen worden misbruikt die niet eerder bekend zijn gemaakt. Juist omdat die ondersteuning is gestopt en Microsoft dus geen aandacht meer besteedt aan de beveiliging, is de kans groter dat Windows 7 weer een doelwit wordt van personen die het op je bestanden hebben gemunt.

Scenario 2: Windows 7(-programma’s) naast Windows 10 gebruiken

Als je nu Windows 7 nog gebruikt, kunnen we ons voorstellen dat je dat niet doet op een snelle Intel Core i9-computer van een half jaar oud, maar draait het besturingssysteem op een computer van zo’n 5 tot 8 jaar oud. Natuurlijk kun je ervoor kiezen om de overstap te maken naar Windows 10 in combinatie met een nieuwe pc of laptop. Je oude computer kan dan gewoon dienen als ‘terugval’-computer voor het geval je bepaalde software wil blijven gebruiken dat niet onder Windows 10 werkt.

Zo lang je je aan de voorwaarden beschreven bij scenario 1 houdt, dus gebruik van een goede firewall en antivirusprogramma, is er niet zoveel aan de hand. Misschien hoeft die oude pc dan niet eens online te zijn, waarmee je de risico’s sterk zou beperken. Maar vergeet ook niet dat Windows 10 uitgebreide functionaliteit bevat waarmee het mogelijk is om een softwareprogramma in een ‘compatibiliteitsmodus’ te draaien. 

©CIDimport

De functie is al sinds jaar en dag aanwezig, en kan helpen om oude Windows-programma’s onder Windows 10 aan de praat te krijgen (en te houden). Zo heb je het beste van beide werelden; je oude programma draait als vanouds en je hebt een beveiligd, snel en up-to-date besturingssysteem tot je beschikking. Heb je een nieuwe Windows10-computer? Probeer deze functie dan eens uit, wellicht is het een prima oplossing voor je oude Windows 7-programma en kan het een reden zijn om de overstap helemaal te maken.

Scenario 3: Windows 7 upgraden naar Windows 10

Een paar jaar geleden kon je via een speciale webpagina van Microsoft een gratis upgrade uitvoeren naar Windows 10. Die pagina was bedoeld voor mensen met een beperking, die in Windows 7 gebruik maakten van bijvoorbeeld de functies Verteller en Vergrootglas. Zij konden voor een langere periode gratis upgraden naar Windows 10 via een op die webpagina beschikbare tool. Die tool was feitelijk voor iedereen te gebruiken, maar die mogelijkheid is inmiddels verdwenen.

Toch kun je nog steeds gratis upgraden naar Windows 10. Via voorgaande link kun je namelijk een updatetool downloaden die in eerste instantie bedoeld lijkt te zijn om je bestaande Windows 10-installatie bij te werken, maar werkt ook voor Windows 7. Als je de genoemde pagina bezoekt vanaf een Windows 7-computer zie je de knop Hulpprogramma nu downloaden. De Media Creation Tool wordt gedownload. Na het starten krijg je twee opties te zien: Deze pc nu bijwerken en Installatiemedia voor een andere pc maken. Kies je voor Deze pc nu bijwerken, dan zal de tool jouw bestaande Windows 7-versie upgraden naar Windows 10. 

Windows 10 wordt op de achtergrond eerst gedownload voordat de daadwerkelijke upgrade begint. Let wel goed op, want je krijgt tijdens het updateproces nog wel de vraag welke onderdelen je wilt behouden: het is namelijk ook mogelijk om een schone installatie uit te voeren, waarbij je alle programma’s en documenten kwijtraakt (!).

©CIDimport

Heb je een scala aan programma’s die je wilt blijven gebruiken, dan kies je voor Persoonlijke bestanden en apps behouden. Met die optie worden ook je bestaande inlogaccounts bewaard en hoef je dus niets meer opnieuw in te stellen – behalve de nieuwe privacy-instellingen. Wil je liever Windows 10 schoon installeren, kies dan voor de optie Niets.

Nadat je de wizard hebt doorlopen, wordt je computer een paar keer opnieuw opgestart en heb je binnen een uur een complete, bijgewerkte Windows10-machine. Installaties van Windows 7 Home Basic of Home Premium worden bijgewerkt naar Windows 10 Home. Windows 7 Professional en Ultimate worden geüpgraded naar Windows 10 Pro.

Scenario 4: Windows 10 gebruiken, maar dan met Windows 7-uiterlijk

Maakt het je eigenlijk niet zoveel uit hoe het besturingssysteem op de achtergrond werkt, maar ben je vooral verknocht aan het kenmerkende uiterlijk van Windows 7 en kun je juist daar geen afscheid van nemen? Dan zijn er voor Windows 10 tal van mogelijkheden om de herkenbare Windows7-interface voor een deel terug te krijgen in dat besturingssysteem. Een van de meest bekende tools is bijvoorbeeld het gratis Classic Shell, waarmee je het Windows10-startmenu makkelijk kunt omtoveren naar een (bijna) Windows7-uiterlijk. Verder pakt de tool ook een groot deel van alle andere schermen in Windows 10 aan, zodat je daar ook kunt genieten van de Windows7-look.

Een andere tool voor het aanpassen van je startmenu, is StartIsBack. Deze software emuleert het oude startmenu van Windows 7 net even een tikje beter dan ClassicShell. StartIsBack is weliswaar niet gratis, maar wel erg goedkoop. Er is een 30dagen-versie beschikbaar waarmee je de software op je gemak kunt uitproberen. Ben je overtuigd van de meerwaarde, dan kun je de volledige versie met levenslange licentie aanschaffen voor nog geen 4 dollar (circa 3,60 euro).

©CIDimport

De interface van Windows 10 zit behoorlijk diep ingebakken in de code, dus het is niet voor alle onderdelen mogelijk is om een Windows 7-uiterlijk te creëren. ClassicShell kan bijvoorbeeld wel extra pictogrammen toevoegen aan de taakbalk van de Verkenner, maar de kenmerkende menu’s krijg je er niet mee terug.

Meta zou in de loop van dit jaar gezichtsherkenningstechnologie aan diens slimme brillen willen toevoegen.

Dat claimt The New York Times van bronnen te hebben vernomen. De gezichtsherkenningstechnologie zou ergens later dit jaar naar de slimme Ray-Ban- en Oakley-brillen van het bedrijf komen.

Volgens The New York Times zouden de brillen met de technologie gezichten in de omgeving kunnen identificeren via de ingebouwde camera. Daar zouden de brillen profielen van socialmediaplatforms van Meta, zoals Facebook en Instagram, voor gebruiken. Vervolgens zouden dragers van de bril informatie over de persoon in kwestie krijgen.

Logischerwijs zorgt het gerucht voor wat ophef rondom privacy. Meta zou dan ook nog overwegen dat het alleen mogelijk wordt om de technologie in te zetten bij mensen waar de drager een connectie mee heeft op social media. Maar het is nog niet uitgesloten dat Meta er voor kiest dat met de bril ook vreemden herkend kunnen worden via openbare profielen.

Het lijkt waarschijnlijk dat de functie er komt; The New York Times citeert een interne memo van Meta waarin te lezen valt dat het een goed moment is om de functie te lanceren gezien de huidige politieke onrust. Dit omdat veel organisaties die bezwaar zouden maken tegen dergelijke technologie, het te druk zouden hebben met andere problemen. Meta zelf heeft het gerucht aan The New York Times bevestigd noch ontkend.

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.