Maak schermafdrukken én -video’s

Als u eens een dwarsliggend programma hebt en u komt er echt niet meer uit, dan is mailen naar de helpdesk vaak erg effectief. Nóg effectiever wordt het als u bijvoorbeeld een schermafdruk van het euvel of de foutmelding kunt mailen, dat maakt het oplossen van uw probleem vaak een stuk sneller. Als Computer Idee zijn lezers het gebruik van software wil uitleggen, zijn schermafbeeldingen zelfs onmisbaar. Windows 7 beschikt standaard over een hulpprogrammaatje om schermafdrukken mee te maken, maar dat is relatief beperkt in z’n mogelijkheden. Gelukkig bestaan er meer dan genoeg gespecialiseerde stukjes software die het maken van schermafdrukken tot een plezier maken. We gaan aan de slag met de gratis versie van Jing; daarmee maakt u niet alleen schermfoto’s, maar ook schermvideo’s!

U vindt de kosteloze versie van Jing op www.techsmith.com/download/jing. Download en installeer het programma, waarbij u de optie ‘I accept the fine print’ in de eerste stap van de installatiewizard inschakelt voordat u op Install klikt. Na een klik op Finish is de software klaar voor gebruik.

In het venster Welcome to Jing klikken we op de knop Sign up. Aanmelden is noodzakelijk omdat u via Jing ook de mogelijkheid krijgt om snel en eenvoudig schermafdrukken en screenvideo’s online te delen. Handig om bijvoorbeeld in een chatprogramma een hulpaanvraag bij een kennis te ondersteunen met verklarende schermafdrukken. Zorg dat de optie Create new account is geselecteerd en vul de gevraagde gegevens in. In het veld bij Display name kiest u een gewenste schermnaam ofwel een alias. Wilt u niet meedoen aan het verbeterprogramma voor Jing, schakel dan de optie I want to help make Jing better uit. Klik tot slot op Create. Als de aanmelding is gelukt, is Jings teken van leven een klein half bolletje midden boven in het scherm.

Alle functies van Jing zijn bereikbaar via het halve bolletje, open een willekeurig programma en beweeg de muis ernaartoe. U ziet nu een drietal andere bolletjes tevoorschijn komen; om een schermfoto te maken, klikt u op het meest linker bolletje. Selecteer (een deel van) het scherm met het daarop verschenen selectieraster. Dat kan een venster van een geopend programma zijn of bijvoorbeeld een klein deel van een geopende webpagina. Beweeg het draadkruis naar de linkerbovenhoek van de gewenste selectie en klik op de linkermuisknop. Houd de knop ingedrukt en sleep naar de gewenste rechteronderhoek van de selectie en laat de knop daar weer los.

De gemaakte selectie wordt in kleur weergegeven, de rest van het scherm in grijstinten. Onder de selectie ziet u een aantal knoppen; klik op de meest linkerknop om het geselecteerde gebied echt vast te leggen. Dit deel opent vervolgens in Jing Preview. In de meeste gevallen zult u de gemaakte schermafbeelding lokaal – dus op de eigen pc – willen bewaren. Klik daarvoor op de knop met de diskette; geef in het veld achter Name eventueel eerst nog een wat logischer bestandsnaam op dan het automatisch gegenereerde exemplaar. Blader dan naar een map waar u de schermafbeelding wilt bewaren (bijvoorbeeld het bureaublad) en klaar bent u. Het bestandsformaat van Jing is png en daar kan ieder zichzelf respecterend plaatjesprogramma met importeermogelijkheden mee overweg.

U kunt met Jing ook beperkt markeringen (pijlen, selecties en een digitale markeerstift) toevoegen. Maak volgens de besproken manier een nieuwe schermafdruk en klik in het previewvenster op de pijlknop in de gereedschappenbalk. U kunt vervolgens met de muis een rode pijl tekenen. Rood niet de gewenste kleur? Dan kunt u op het – nu nog – rode kleurvlakje in de gereedschappenbalk klikken om een andere kleur te kiezen. De overige knoppen in de gereedschappenbalk kunt u gebruiken voor het tekenen van een rechthoek, het markeren van tekst en het zelf toevoegen van tekst in een tekstvlak. Kleur, lettertype, lettergrootte zijn geheel naar smaak te kiezen.

U kunt met Jing net zo makkelijk een bewegende screenvideo vastleggen als een schermfoto maken. Klik weer op de halve bol bovenin beeld en vervolgens op het meest linkerbolletje. Maak een selectie van het deel dat u in de video wilt gebruiken en klik dan in de knoppenbalk onder de selectie op de knop met de filmstrip (tweede knop in de rij, om precies te zijn). Omdat we samen met de schermvideo ook gesproken instructies (of desnoods een stemmig achtergrondmuziekje via de lijningang van uw geluidskaart) opnemen kiest u in het nu geopende paneel de gewenste ingang voor uw microfoon om vervolgens op de knop Continue te klikken.

Doe uw ding, ofwel laat zien wat u wilde laten zien en spreek begeleidend commentaar in. Klaar? Klik dan op de stopknop in het paneeltje helemaal links onderin beeld, waarna de opgenomen video in een previewvenster verschijnt. Met de overduidelijk aanwezige afspeelknop midden in de voorbeeldvideo kunt u uw opname afspelen. Tevreden? Klik dan op de knop Opslaan (die met de diskette) links onderin het voorbeeldvenster. De video wordt opgeslagen in Flash-formaat en is daarmee in iedere browser met de Flash-plugin af te spelen.

Een ander krachtig kenmerk van Jing is dat u gemaakte schermafdrukken of video’s eenvoudig kunt delen. Precies daarvoor moest eerder het account worden aangemaakt. Om een via de halve bol gemaakte schermafdruk te delen met iemand anders – bijvoorbeeld tijdens een chatsessie in Skype of Messenger – klikt u in het schermafdruk-preview-venster op de meest linkerknop in de onderste knoppenbalk. De afbeelding wordt dan geüpload, waarna u de link naar de afbeelding kunt plakken met de toetscombinatie Ctrl+V in bijvoorbeeld een e-mailbericht.

Normaliter activeert u Jing via het halve bolletje boven in beeld. Wilt u echter een sneltoets gebruiken – PrintScreen ligt natuurlijk erg voor de hand – dan is dat ook mogelijk. Ga naar de halve bol en klik op het bolletje met de tandwielen. In een veel grotere bol klikt u vervolgens op de middelste knop met wederom tandwielen (1). Klik dan in het veld onder Capture hotkey (2) en druk vervolgens op de gewenste toets. In ons voorbeeld dus PrintScreen; de ingedrukte toets wordt tekst-ueel weergegeven in het veld. Om later een andere toets toe te wijzen klikt u op Clear Hotkey (3), waarna u de toewijzingsprocedure opnieuw doorloopt. Klik dan op de knop met de V (4) om de wijzigingen door te voeren. Vanaf nu maakt u een schermfoto met PrintScreen.

Er is meer onder de zon als het gaat om het maken van schermfoto’s. Zo is er in Windows 7 het Knipprogramma, te vinden in het menu Start onder Alle programma’s in Bureau-accessoires. De werking spreekt voor zich en na het maken van een schermfoto is het mogelijk om zeer rudimentaire notaties toe te voegen. Hiervoor staan een tekenpen, markeerstift en gum tot uw beschikking.

Als u echt heel veel schermfoto’s maakt of van plan bent te gaan maken, is het ’t overwegen waard om een professioneel schermfotoprogramma aan te schaffen. De maker van Jing heeft ook een zeer uitgebreid schermfotopakket in het assortiment onder de naam Snagit (www.techsmith.com/snagit). Voor 49,95 dollar haalt u een programma in huis dat in staat is schermfoto’s te maken van zelfs de meest gecompliceerde zaken. Zo is bijvoorbeeld een complete wegpagina in één afbeelding te vangen doordat er automatisch gescrold wordt tijdens het maken van de foto. Een eenmaal gemaakte schermfoto kan op diverse manieren worden bewerkt. Zo is de mogelijkheid om stempels (stamps) toe te voegen aan de schermafdruk erg praktisch. Daarmee kunt u eenvoudig cijfers of andere symbolen op een schermfoto plaatsen. Ook het toepassen van een filter op (delen van) een foto behoort tot de mogelijkheden. Eigenlijk is Snagit naast een schermfotograaf ook een eenvoudige fotobewerker waarmee u alle kanten op kunt.

Hebt u geen zin om geld uit te geven, maar wel behoefte aan een aardige schermfotograaf? Kijk dan vooral eens naar het opensource-programma Zscreen (code.google.com/p/zscreen) dat u gratis kunt downloaden. Als u bovenaan de homepage van deze handige software op Downloads klikt, vindt u daar een lange rij downloads. Het idee is dat u de nieuwste stabiele versie binnenhaalt, ofwel de hoogste versie zónder toevoeging Dev, de laatste ‘gewone’ versies blijken overigens wel in een bètastadium te verkeren, maar dat mag de pret niet drukken.

De installatiewizard biedt geen verrassingen en na afloop wordt het programma gestart. U kunt vervolgens een standaardmap kiezen voor gemaakte schermfoto’s, terwijl ook een aantal diensten voor diverse uploadopties al is geselecteerd. Klik op OK om deze instellingen te bevestigen en u ziet het hoofdscherm van het programma. Het kan zijn dat u tussentijds nog wordt gevraagd om bepaalde registerwijzigingen door te voeren; u mag in dit geval die toestemming verlenen. U kunt het venster van Zscreen minimaliseren en om een schermfoto te maken hoeft u alleen maar een druk op de toets PrintScreen te geven.

De schermfoto wordt dan bewaard in de eerder gekozen map. Ook kunt u het hoofdvenster van Zscreen oproepen met een dubbelklik op het Zscreen-pictogram rechtsonder in de Systeemwerkbalk. In dat geval is het interessant om even onder het tabblad History te kijken. Daar vindt u een overzicht van alle gemaakte schermfoto’s. Het is mogelijk om schermafdrukken te delen op diverse sociale media, waaronder Twitter en Flickr. Op de diverse tabbladen in het hoofdvenster van Zscreen zijn uw accountgegevens in te voeren, waarna schermfoto’s wel heel snel wereldkundig zijn te maken. Wilt u dat Zscreen altijd bij de hand is, dan schakelt u het selectievenster Start with Windows in en u kunt er direct mee aan de slag.