Iedereen heeft weleens last van een oorwurm – zo’n melodietje dat maar in je hoofd blijft hangen. En het wordt alleen maar irritanter als de titel ervan op het puntje van je tong ligt. Gelukkig zijn er allerlei manieren om de namen en uitvoerende artiesten van songs te vinden. Kun jij weer rustig slapen.

'Even shazammen'

De bekendste muziekherkenner is en blijft Shazam, zowel als webapp, als mobiele versie en als Chrome-extensie (‘even shazammen’ is zelfs een begrip geworden). Bovendien kun je de tool zelfs vanaf de pols aanspreken op de Apple Watch of via Android Wear. Je hoeft geen Shazam-account aan te maken, maar als je dat doet, kun je eerdere shazams bekijken in de app en in de online versie. De app werkt zelfs gedeeltelijk offline; dat betekent dat hij eerst luistert, maar het nummer pas identificeert wanneer je weer online bent.

Tikken en herkennen

Je tikt of klikt op de centrale knop en de app herkent de muziek. Shazam toont de titel en geeft de artiest en de albumafbeelding weer, plus het aantal keer dat de song werd geshazamd, en op een aparte pagina lees je de biografie van de artiest. Je kunt het nummer downloaden op Apple Music, vergelijkbare liedjes opzoeken, de lyrics lezen en het nummer delen op Facebook, Twitter of via e-mail. De songs die de app herkent, slaat de app voor je op in een archief. Zo vind je achteraf de muziek terug die je liet opzoeken door Shazam. De dienst publiceert actuele ranglijsten van de songs die hij het vaakst herkent.

Shazam in Siri

Shazam begon in 2002 als sms-dienst en werd in 2018 overgenomen door Apple. Eerlijk is eerlijk, sinds de overname is de dienst een stuk efficiënter geworden – ook op Android. Ondertussen is de technologie ingebouwd in alle Apple-apparaten, zodat je Siri kunt vragen om een nummer te herkennen. De update na de overname zorgt ook dat de app nog iets langer de tijd krijgt voor zijn analyse om zo ook ‘moeilijke’ liedjes te kunnen herkennen. Dat bewijst z’n nut vooral in rumoerige omgevingen.

Naar het concert

Je kunt in Shazam ook de geplande optredens vinden van de artiest die je shazamt. Zoek een artiest of song en tik op het resultaat. De geplande concerten worden weergegeven onderaan op het trackscherm bij Concerten bij jou in de buurt. Deze concerten kun je alleen zien als je Shazam hebt toegestaan om je locatie te gebruiken. In iOS doe je dat via Instellingen / Privacy / Locatievoorziening / Deel mijn locatie / Shazam – bij gebruik. In Android tik je op het app-icoon van Shazam en houd je dit vast. Tik op App-info / Informatie. Daarna op Rechten / Meer en dan Alle rechten. Onder Locatie kun je het type locatietoegang vinden waar de app om heeft gevraagd.

Nummers op de telefoon herkennen

Als je een filmpje op je telefoon bekijkt, dan kun je ook die achtergrondmuziek in Shazam laten herkennen. Op die manier krijg je de songtekst te lezen. Je moet die functie wel activeren. In iOS werkt dit via de knop Muziekherkenning die je hebt toegevoegd aan het bedieningspaneel. In Android werkt dit via Pop-up Shazam. Open de Shazam-app, veeg naar de bibliotheek en tik op de knop Instellingen. Schakel Shazamen vanuit pop-up in; tik op Ga naar instellingen; tik op Shazam en schakel Allow display over other apps (Weergave vóór andere apps toestaan) in. Vanaf dan kun je de muziek uit een andere app laten herkennen via de knop.

Gooi het in de groep

Soms verloopt de identificatie zo moeilijk dat zelfs Shazam geen oplossing biedt. Je kijkt bijvoorbeeld naar een YouTube-filmpje van een muziekparade, en door het geroezemoes lukt het niet om met de app de titel te achterhalen van het lied dat de fanfare speelt. Over naar de specialisten … Name That Song is een gemeenschap van 143.000 mensen die samenwerken om nummers te identificeren. En ze gaan ver, je kunt zelfs neuriën. Het lijkt alsof je een gigantisch detectivebureau inschakelt. Wil je de vraag in een iets kleinere subreddit-groep posten, dan is er ook What’s This Song.

Voer voor de hond

Vind je dat Shazam zich te vaak vergist? Probeer dan de app Soundhound. Veronderstel dat het nummer voorbij is, nog voor je je telefoon tevoorschijn kon halen. Geen probleem, dit is een lekkere kluif voor Soundhound. Zing of neurie het liedje. Het resultaat hangt natuurlijk af van hoe dicht jouw persoonlijke interpretatie bij het oorspronkelijke nummer zit. Ook deze app werkt met een centrale knop, maar hij ondersteunt ook stembediening. Zeg gewoon “Hey SoundHound” en vervolg met “Wat is dat nummer?” Hier heb je toegang tot de geschiedenis via het menu bovenaan. Is het nummer herkend? Dan toont Soundhound het album waaruit het nummer komt en zo kun je nog andere werken van de artiest beluisteren.

Meezingen met vertaling

Een nadeel van SoundHound is dat de gratis versie vele en grote advertenties toont. Die ben je kwijt als je de app aanschaft voor 5,49 euro. Leuk is de manier hoe de tekst in beeld komt. Hij schuift karaoke-gewijs over het scherm, handig voor de meezingers.

En als het om lyrics in een vreemde taal gaat, lees je de Nederlandse vertaling eronder. Het resultaat van je zoektocht in SoundHound kun je al dan niet automatisch opslaan in een playlist van Spotify. Midomi is de webapplicatie die van hetzelfde huis komt.

Check je muziekstreamingservice

Je kunt ook rechtstreeks zoeken in de muziekstreamingsdienst waar je lid van bent. In de Spotify- en Apple Music-app typ je bijvoorbeeld een deel van het refrein en vervolgens tonen beide apps de match. Als je de knop Zoeken gebruikt van de streamingdienst Deezer, kun je natuurlijk zoektermen typen, maar daarnaast is er de functie SongCatcher die meeluistert naar de muziek in je omgeving. Net als Shazam zoekt SongCatcher de titel, de artiest en alle bijbehorende plaatjes. Deze zoekmachine werkt uitsluitend met muziek en niet met zingen of neuriën.

Audio-vingerafdruk

Transcriptie naar regionale talen

Ook Musixmatch Lyrics is een app die je gebruikt om snel muziek te herkennen. Deze dienst baseert zich op de audiovingerafdruk van ACRCloud, een automatisch contentherkenningsplatform dat ook wordt gebruikt door AHA Music een muziekherkenner voor Chrome en Edge. Musixmatch probeert de tekst en de muziek in realtime te synchroniseren en biedt vertalingen aan van de muziekteksten naar heel veel wereldwijde en regionale talen.

Wat is boombastic?

Genius: Song Lyrics Finder profileert zich als dé gratis app voor Android en iOS om de lyrics en de betekenis ervan te vinden. Open de app en tik op de muziekherkenningsknop in de rechterbenedenhoek. Genius ondersteunt ook contextaanmerkingen. Die worden gemarkeerd in de tekst. Als je daarop tikt, lees je de context van deze tekstlijn. Hierdoor weten we eindelijk wat Shaggy bedoelt met 'Mr. Boombastic' en weten we waar Tina Turners 'Nutbush' ligt. Daarnaast toont de app een lijst met de meest geïdentificeerde nummers op Genius. Je kunt op elk van deze nummers tikken om de songteksten te lezen en de liedjes af te spelen. Het is zelfs mogelijk de songtekst te downloaden of het nummer met anderen te delen. Helaas bevat de app veel reclame.

IMDb.com

Internet Movie Database, beter bekend als IMDb, lijkt niet direct een oplossing om nummers op te zoeken die je op de radio hoort. Toch komt dit instituut van pas als je een track uit een tv-programma of film probeert te identificeren. Veronderstel dat je wilt weten waar de soundtrack van de serie Peaky Blinders vandaan komt. Dan typ je eerst de titel in het zoekvak en daarna verschijnen cast, regisseur en alle details, waaronder de optie Soundtracks. Klik op die link om de volledige lijst met muziek in de film te zien. Er is helaas geen manier om de tracks te beluisteren in IMDb; daarvoor moet je dan weer naar YouTube of je favoriete muziek-app.

Amazon heeft de eerste foto van actrice Sophie Turner als het populaire gamepersonage Lara Croft in de aankomende televisieserie Tomb Raider getoond.

De foto is hieronder te zien en toont dat Turner – vooral bekend voor de rol van Sansa Stark in de serie Game of Thrones – erg lijkt op de klassieke versie van het bekende gamepersonage, inclusief de outfit en het brilletje. Het is voor het eerst dat we zien hoe Turner in de huid kruipt van Lara Croft, al was al wel enige tijd bekend dat zij de rol ging vertolken.

Zoals al langer bekend is, werkt Amazon aan een serie gebaseerd op de Tomb Raider-games. Hoewel nog niet bekend is wanneer de serie op Amazon Prime Video te zien zal zijn, zullen de opnames naar verluidt volgende week van start gaan. Het script wordt geschreven door Phoebe Waller-Bridge – bekend van Fleabag. Ook zijn er andere castleden bekend, waaronder Sigourney Weaver (Avatar, Alien) en Jason Isaacs (The White Lotus).

Meerdere games op komst

Tomb Raider bestaat al sinds de jaren negentig: in de games reist avonturierster Lara Croft de wereld over en neemt ze het op tegen een groot scala aan vijanden. Het personage groeide uit tot een waar icoon en is al meermaals verfilmd – onder andere Angelina Jolie kroop eerder in de huid van Lara.

Fans hoeven niet bang te zijn dat ze de komende jaren geen games ontvangen rondom het personage. Later dit jaar verschijnt Tomb Raider: Legacy of Atlantis, een remake van de allereerste Tomb Raider-game. Voor 2027 staat een compleet nieuwe game gepland met de naam Tomb Raider: Catalyst.

Een minuut wachten kan eindeloos lijken, bijvoorbeeld tussen het indrukken van de aanknop en het uiteindelijk erschijnen van het Windows-bureaublad. Met de juiste aanpassingen kun je die wachttijd vaak flink verkorten. En wie wil er nu niet sneller uit de startblokken?

Het is je vast al opgevallen dat je Windows-pc na maanden intensief gebruik trager opstart dan in het begin. Dat lijkt vreemd, maar is goed verklaarbaar: je hebt waarschijnlijk allerlei programma’s geïnstalleerd die automatisch met Windows mee opstarten. Deze automatisch opstartprogramma’s controleren en uitschakelen is dan ook een belangrijke optimalisatiestap.

Maar daarnaast bestaan nog wel andere trucs om de opstarttijd te verkorten. Staat Windows nog op een klassieke harde schijf, dan kun je de tijd vaak makkelijk met een minuut of meer inkorten door over te stappen op een ssd (Solid State Drive). Dit kost wel wat tijd en geld, maar levert meteen een flinke tijdwinst op. En als we het toch over drastische ingrepen hebben: ook een volledige, schone (her)installatie van Windows (op dezelfde schijf) geeft je pc gegarandeerd een snellere start.

Draait Windows al op een ssd en wil je geen nieuwe installatie uitvoeren, lees dan vooral verder: er zijn ook minder ingrijpende maatregelen die het opstarten van je computer merkbaar versnellen. 

Meten is weten

Hoeveel tijd je met de tips en technieken uit dit artikel precies wint, is lastig te voorspellen, want dit hangt af van meerdere factoren. We raden je aan dit zelf te meten. Dat kan met een stopwatch, maar gespecialiseerde applicaties doen dit nauwkeuriger. Windows Performance Analyzer (https://apps.microsoft.com/detail/9n0w1b2bxgnz) is een optie, maar is erg technisch. Een veel gebruiksvriendelijker alternatief is BootRacer (www.greatis.com/bootracer). Deze app is ook gratis en die kun je na enkele testrondes gerust weer verwijderen. We tonen eerst hoe je BootRacer gebruikt om de opstarttijd(en) te meten, want de tool biedt daarnaast ook enkele optimaliseringsopties.

BootRacer (meten)

Download de app en pak het zip-bestand uit. Start het uitgepakte exe-bestand en installeer het. Laat de vier opties aan het einde van de setup aangevinkt, rond af met Voltooien en start BootRacer op. Sluit alle andere applicaties, klik op Start en kies bij Perform a full boot time test voor Start Test / Yes. Na de herstart van Windows verschijnt rechtsonder een pop-upvenster met de opstartduur. Standaard meet BootRacer dit bij elke nieuwe Windows-opstart, waarna je via History de opeenvolgende tijden kunt volgen. Deze duur is telkens opgesplitst in drie delen: de eigenlijke boottijd, de wachttijd om aan te melden, en de tijd tussen aanmelding en een gebruiksklaar bureaublad. De BIOS-tijd (Pre-boot) aan het begin zit er niet bij omdat BootRacer begrijpelijkerwijs dan nog niet draait. Tijdens de boottijd laadt Windows de kernel, start essentiële systeemservices en initialiseert stuurprogramma’s. Na je aanmelding worden je profiel, instellingen, de shell (Verkenner), achtergrondprocessen en automatische opstartprogramma’s geladen.

Wil je niet langer dat BootRacer de opstarttijd meet, ga dan naar Options en selecteer op het tabblad Show de optie Disable BootRacer AutoStart in plaats van Every boot.

Automatisch opstarten

Je weet nu hoe je de opstartduur kunt meten en bekijken, dus kunnen we aan de slag om deze te optimaliseren en te verkorten. Vaak win je tijd door enkel noodzakelijke programma’s automatisch met Windows te laten starten. Dit overzicht vind je in het Windows Taakbeheer, bereikbaar via het contextmenu van de startknop. Klik hier op Opstart-apps. Zet overbodige apps (tijdelijk) uit door er met rechts op te klikken en Uitschakelen te kiezen, al blijft het hier gissen hoeveel tijd zo’n app werkelijk kost bij het opstarten.

Daarvoor gebruik je BootRacer, dat ook per app de opstarttijd kan vastleggen. Start BootRacer, ga naar Options, open het tabblad Startup Control, klik op Enable Control en vink Measure program’s startup time en Log history of started apps aan. Bevestig met Save. Na een nieuwe Windows-opstart klik je in BootRacer op History en kies je History of Executed Startup Programs, voor een exacte opstarttijd van elke app, in chronologische volgorde.

Opstart-optimalisatie

Je weet nu precies hoeveel impact elke app heeft op de totale opstarttijd. In BootRacer kun je deze apps niet alleen tijdelijk uitschakelen, maar ook de startvolgorde aanpassen. Open het onderdeel Startup Control voor een overzicht. Verwijder het vinkje om apps uit te schakelen. Klik je met rechts op een app, dan kies je Info om het pad naar het programma te zien of eventueel Delete als je de opstartverwijzing (in het register) helemaal wilt verwijderen. Met de knop Set Order links bovenin bepaal je via de pijlknoppen welke apps eerder of juist later starten. Bevestig je wijzigingen met Finish Reordering.

Opstart-vertraging

In BootRacer kun je het opstarten van specifieke apps niet uitstellen om sneller je bureaublad te zien, omdat de app pas daarna wordt gestart. Dat kan wel met de gratis HiBit start-up Manager (www.hibitsoft.ir/StartupManager.html). Kies bij voorkeur voor de installeerbare versie, want de portable editie mist enkele opties. Installeer de app en start deze op. Wil je een app later laten opstarten, klik er dan met rechts op, kies Add to Delay en stel de gewenste vertraging in (Hour, Minute, Seconds). Of kies Automatic Delay en bepaal hoeveel procent cpu- en/of schijfbelasting er maximaal mag zijn voordat de app start. Bevestig met OK.

Start-up Manager heeft bij de rubriek Tools ook enkele handige extra’s. Zo meldt System Monitoring zich zodra een nieuwe app met Windows wil opstarten en geeft Boot Optimizer de opstarttijden weer, ook van achtergrondservices (zie ook bij Service-optimalisatie).

Functie: ‘Snel opstarten’

Windows heeft een functie ‘Snel opstarten’ die de boottijd verkort. Normaal sluit Windows bij het afsluiten alle apps en logt het systeem de gebruiker uit, waarna bij de volgende start alles opnieuw wordt geladen. Met ‘Snel opstarten’ bewaart Windows de status van de systeemkernel en stuurprogramma’s (in het verborgen bestand c:\hiberfil.sys). Bij een volgende start wordt dit snapshot ingeladen, waardoor Windows sneller opstart. In de meeste gevallen is het zinvol deze functie in te schakelen, behalve bij dual-bootconfiguraties of bij stuurprogramma’s die er niet goed mee werken.

Je beheert dit via de ingebouwde app Configuratiescherm. Ga naar Systeem en beveiliging / Energiebeheer, klik op Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen en kies Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn. Zet een vinkje bij Snel opstarten inschakelen (aanbevolen) en bevestig met Wijzigingen opslaan.

Energiemodi

De functie Snel opstarten werkt alleen bij een volledige afsluiting, maar in het venster Energiebeheer kom je ook Slaapstand en Sluimerstand tegen, die je hier meteen ook kunt activeren. Beide energiebesparende modi zorgen voor een nog snellere start.

Bij Sluimerstand (hibernate) schrijft Windows de volledige inhoud van het RAM naar schijf, zodat de pc geen stroom meer nodig heeft. Bij het opstarten hervat je de sessie exact waar je gebleven was, inclusief geopende programma’s. Nog sneller is Slaapstand, waarbij de sessie in het RAM-geheugen blijft, waardoor de pc wel nog een klein beetje stroom verbruikt.

De exacte opstarttijd hangt af van je hardware en opstartapps, maar grofweg kun je het volgende verwachten: volledig afsluiten zonder snel opstarten circa 30 tot 60 seconden, volledig afsluiten met snel opstarten circa 15 tot 30 seconden, sluimerstand circa 10 tot 20 seconden en slaapstand circa 5 seconden.

Procesoptimalisatie

Blijft de opstart lang duren, ook nadat je alle overtollige opstart-apps hebt uitgeschakeld, dan moet je dieper graven. Vaak zijn het services en achtergrondprocessen die vertraging veroorzaken, zoals cloud-synchronisatiesoftware, update-taken of diensten van derden.

Met een ietwat botte methode spoor je dit als volgt op. Druk op Windows-toets+R, voer msconfig uit, open het tabblad Services en vink Alle Microsoft-services verbergen aan. Klik op Alles uitschakelen en herstart de pc. Start hij nu merkbaar sneller op, dan veroorzaken een of meer van die processen de vertraging.

Met de Boot Optimizer van start-up Manager (zie bij ‘Opstart-vertraging’) kun je zien hoeveel tijd zulke processen kosten. Klik desgewenst met rechts op een proces en kies Disable om het uit te schakelen (het item kleurt grijs). Later kun je dit met Enable weer inschakelen. Kies Uninstall alleen als je zeker weet dat de software niet nodig is, want hiermee verwijder je deze. De optie Delete gebruik je beter niet, omdat dit enkel het item uit de lijst verwijdert terwijl het proces toch kan blijven opstarten.

Je kunt services ook rechtstreeks beheren in Windows via de ingebouwde app Services. Selecteer een service, klik met rechts en kies Eigenschappen. Op het tabblad Algemeen stel je het Opstarttype in op Handmatig of eventueel op Automatisch (vertraagd starten), zodat de service geen impact heeft tijdens de eigenlijke opstartfase. Bevestig met OK.

Autoruns

Vanuit Taakbeheer en met tools als BootRacer, Boot Optimizer en Services kun je de meeste automatisch startende apps en services beheren. Wil je echt alle autostartpunten van Windows zien, gebruik dan het gratis AutoRuns (https://learn.microsoft.com/en-us/sysinternals/downloads/autoruns), bij voorkeur als administrator. Op het tabblad Everything zie je alle opstartpunten in één overzicht en beheer je ze via het contextmenu. Met Jump to Entry spring je direct naar de locatie vanwaar ze worden gestart en met Delete verwijder je de opstartverwijzing uit Windows. Houd er rekening mee dat dit niet eenvoudig terug te draaien is, tenzij je de koppeling handmatig herstelt.

Autoruns lijst letterlijk elk mogelijk opstartpunt van Windows op.

Opstartuitstel

Je hebt de totale opstarttijd waarschijnlijk al flink teruggebracht, maar er zijn nog extra ingrepen mogelijk. Mogelijk zag je in BootRacer een melding over een ‘Explorer start-up Delay’ van 10 seconden voorbij komen. Windows bouwt deze vertraging namelijk standaard in, zodat essentiële systeemdiensten rustig kunnen starten, maar op een modern en snel systeem is dit meestal niet nodig. In BootRacer kun je dit alleen met de betaalde Pro-versie uitschakelen, maar via het register kan het ook gratis.

Druk op Windows-toets+R, voer regedit uit en navigeer naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer. Klik met rechts en kies Nieuw / Sleutel, geef deze de naam Serialize. Klik met rechts op deze nieuwe sleutel en kies Nieuw / DWORD (32-bits)-waarde. Noem deze StartupDelayInMSec en laat de waarde 0 staan. Sluit Regedit en herstart je pc.

Auto-doorstart

Wanneer je in BootRacer de totale opstartfase bekijkt, zie je mogelijk ook een ‘Password timeout’, de tijd dat Windows wacht tot je je wachtwoord hebt ingevoerd. Zonde van de verloren tijd, maar als je de enige gebruiker van de pc bent, kun je Windows ook automatisch laten doorstarten.

Druk op Windows-toets+R, typ netplwiz en klik op OK. Verwijder het vinkje bij Gebruikers moeten een gebruikersnaam en wachtwoord opgeven […]. Bevestig met OK en vul het wachtwoord in van het gewenste account.

Zie je deze optie niet, dan gebruik je waarschijnlijk een Microsoft-account. Wil je geen lokaal account aanmaken, dan omzeil je dit als volgt. Ga opnieuw naar Uitvoeren en voer regedit uit. Navigeer naar HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\PasswordLess\Device. Dubbelklik in het rechterdeelvenster op DevicePasswordLessBuildVersion en zet de waarde op 0 (in plaats van 2). Na een herstart van je pc zou de optie alsnog zichtbaar moeten zijn.

UEFI/BIOS

Hoewel tools (zoals BootRacer) de opstarttijd van het UEFI/BIOS niet kunnen meten, kan deze fase toch ook enige tijd kosten. Hier controleert de firmware van je moederbord de hardware en start zij het verdere proces. Met enkele instellingen kun je de opstarttijd wellicht iets verkorten.

Om in het UEFI/BIOS te komen, druk je direct na het aanzetten van de pc op een toets als F10, F2 of Del (zie je systeemhandleiding). Zoek daar naar opties als Fast Boot, Quick Boot of Quick Power on Self Test en schakel deze in om bepaalde zelftesten of wachttijden over te slaan. Controleer ook de bootvolgorde: je stelt de Windows-schijf bij voorkeur in als eerste boot device. Vaak kun je ook ongebruikte hardware, zoals bepaalde poorten, uitschakelen, wat soms wat extra tijdwinst oplevert bij de initialisatie.