AJAX: het nieuwe surfen

Het wereldwijde web ondergaat op dit moment een heuse verjongingskuur. Dankzij de slimme toepassing van bestaande technieken wordt surfen op internet een stuk leuker!Kunt u zich voorstellen dat telkens wanneer u een regel tekst hebt ingegeven in Word en u op Enter drukt, het programma opnieuw geladen zou moeten worden? Toch werkt het zo met de meeste webpagina’s. Wanneer u klikt op een knop of een veld invult wordt bij de meeste websites de gehele pagina ververst, terwijl er misschien maar een klein dingetje veranderd is. Dat gaat veranderen dankzij Ajax.Bij de naam ‘Ajax’ denken de meeste mensen aan de gelijknamige voetbalclub of het schoonmaakmiddel voor glanzende vloeren en blinkend sanitair. Op internet staat de term echter voor iets heel anders: een nieuwe manier waarop webpagina’s worden ontwikkeld en die ervoor zorgt dat surfen een stuk leuker wordt. Een internetpagina met Ajax verandert van een statische presentatie van tekst en beeld in een webpagina waarmee u interactie hebt. U kunt door klikken elementen aanpassen of nieuwe elementen oproepen. En dat zonder dat uw browser de hele pagina opnieuw hoeft op te halen ...

Een aantal internetters onder u heeft een eigen homepage, website of houdt een weblog bij. Kunnen die hierbij zelf Ajax gebruiken? Ja en Nee. Voor het gebruik van Ajax worden hoge eisen gesteld aan de webserver waarop uw homepage of website is geparkeerd. Bij weblogs hangt het er vanaf of de aanbieder van uw weblog reeds gebruik maakt van Ajax. Gebruikers van MSN Spaces (spaces.msn.nl) profiteren al van Ajax. Bij het bouwen van een ‘space’ kunt u de onderdelen die u wilt toepassen, simpelweg slepen. En ook bij het bekijken van een weblog op MSN Spaces wordt Ajax gebruikt, bijvoorbeeld wanneer u met de muisaanwijzer op iemands Profiel of Fotoalbum klikt. Als u op uw eigen website Ajax wilt gaan gebruiken, dan zult u zich heel goed moeten verdiepen in deze materie. Door een bezoek te brengen aan de volgende websites bent u op de goede weg:
www.adaptivepath.com
www.ajaxian.com
www.xul.fr/en-xml-ajax.htmlAjax is de afkorting voor Asynchronous Javascript And XML. De term dook voor het eerst begin 2005 op in een artikel waarin een nieuwe manier voor het ontwikkelen van webapplicaties werd besproken. Ajax is geen nieuwe taal om webpagina’s te ontwikkelen maar beschrijft hoe – door slim gebruik te maken van bestaande technieken zoals Javascript, CSS en XML – webpagina’s een stuk gebruiksvriendelijker worden. Ajax en andere technieken zorgen ervoor dat u zaken op een webpagina gemakkelijk kunt veranderen en dat het mogelijk wordt om in uw browser een programma te starten. Al deze technieken vormen de basis van web 2.0, een overkoepelende term waarmee de nieuwste generatie websites en webapplicaties wordt aangeduid.

Welke veranderingen Ajax kan brengen blijkt het beste uit een voorbeeld. Wellicht weet u dat er op internet diverse plekken zijn waar u een online agenda kunt bijhouden. Handig, want zo kunt u overal en altijd bij uw afspraken. Een gratis voorbeeld vindt u op www.calendric.com waar u na het ingeven van een paar gegevens direct aan de slag kunt. Als u hier een afspraak wilt ingeven klikt u eerst op Add event. Vervolgens wordt er een nieuwe webpagina opgehaald waarop u uw afspraak ingeeft. Daarna klikt u op de knop ‘Submit’ waarna de gegevens naar de webserver worden gestuurd. En dan verschijnt er weer een nieuwe pagina waarop te zien is dat uw afspraak in de agenda is opgenomen. Om een afspraak te veranderen klikt u op Edit en moet u de gehele procedure opnieuw volgen. Prettig dat u uw agenda overal kunt raadplegen, maar de manier waarop is omslachtig. En op deze manier werken de meeste webagenda’s. Het kan anders. Surf naar www.spongecell.com en probeer eens de demo van de online agenda die hier wordt aangeboden. Een afspraak noteren? U klikt gewoon op de dag en tijd en vult de gegevens in. Een afspraak veranderen is eenvoudig: u sleept hem met de muis naar een andere dag of tijdstip. Kijk, dat is Ajax op zijn best! Het behoeft weinig overtuigingskracht dat de tweede agenda een stuk handiger werkt dan de eerste. De tweede agenda is dan ook met Ajax ontwikkeld en eigenlijk min of meer een programma. En er zijn steeds meer agenda’s die volgens deze laatste methode werken waaronder de Google Calendar (www.google.com/calendar) en 30 Boxes (www.30boxes.com).

De techniek achter Ajax is behoorlijk complex maar als u een paar sites hebt gezien die Ajax gebruiken, dan ziet u dat er iets nieuws gebeurt. In plaats van iedere keer de gehele pagina verversen wordt alleen voor de data die verandert een verversingsaanvraag verstuurd naar de webserver. Deze beantwoordt de aanvraag en stuurt de gewenste gegevens terug waarna deze in de webpagina die reeds op uw scherm staat worden opgenomen. Dit ziet u vooral goed op een andere site die gebruik maakt van Ajax: Google Maps (maps.google.com). Op deze geweldige plek kunt u met uw browser inzoomen op uw eigen stad en het stratenboek raadplegen. Terwijl u op de kaart inzoomt en/of deze verschuift, worden de nieuwe kaarten dankzij Ajax direct voor u opgehaald. Een andere dienst van Google, Google Suggest, doet iets soortgelijks: aan de hand van wat u intypt wordt contact gemaakt met de server om u meteen een aantal veelgezochte zoektermen te tonen. Er verschijnen op internet steeds meer sites waar u zelf een startpagina kunt bouwen met hierop alleen informatie die u interessant vindt. Steeds meer van deze diensten maken gebruik van Ajax. Kijkt u maar eens op www.start.com, www.live.com of www.pageflakes.com. En het gaat steeds verder. Ajax maakt het mogelijk om volwaardige webapplicaties te bouwen. Het is nog te vroeg om MS-Word van uw pc te verwijderen maar tekstverwerken kan ook online via www.writely.com, www.writeboard.com of www.ajaxwrite.com (alleen met Firefox). Via deze laatste site kunt u zelfs online tekenen middels de module ‘ajaxSketch’.