Hoewel bedrijven en particulieren steeds meer digitaal werken, blijft de printer veelal onmisbaar. Soms heb je nu eenmaal een factuur, rekeningoverzicht, jaarrekening of foto op papier nodig. Wat zijn goede opties? We zetten zeven printers voor bedrijven op een rijtje.

Wie maandelijks meer dan pakweg vijfhonderd afdrukken maakt, heeft een krachtige en stabiele printer nodig met voldoende capaciteit. Kortom, een exemplaar waarin flinke inktcartridges passen en een forse papierlade is geïntegreerd. Kantoormodellen hebben vaak meerdere papierlades met een duplexmodule voor dubbelzijdig afdrukken. Voeg daar een dubbelzijdige automatische documentinvoer aan toe en je kunt zowel de voor- als achterzijde van een stapeltje documenten automatisch kopiëren of scannen.

Hiervan bestaan er onder de noemers Reverse Automatic Document Feeder (RADF) en Duplex Automatic Document Feeder (DADF) twee soorten, waarvan laatstgenoemde de snelste optie is. Met deze techniek scant of kopieert de machine het document in één keer dubbelzijdig. Vanwege het toenemende smartphone- en tabletgebruik is (draadloze) netwerkondersteuning een must.

Gelukkig hebben alle gerespecteerde printerfabrikanten een mobiele app, al werkt die niet voor alle zakelijke printers. Netwerkprinters bieden daarnaast vaak ondersteuning voor Apple AirPrint en/of Google Cloud Print. Er valt in ieder geval genoeg te kiezen!

Canon MF732Cdw (398 euro)

Met de MF732Cdw (zie bovenstaande afbeelding) richt Canon zich met name op kleine bedrijven die een all-in-one-kleurenlaser inclusief fax wensen. Het apparaat is gegoten in een compact frame, zodat er relatief weinig ruimte vereist is. De overwegend witte behuizing heeft voor het deksel van de glasplaat een aanraakscherm van 12,7 centimeter om het apparaat te bedienen. Linksboven bevindt zich nog een usb-host-poort, waarmee de machine rechtstreeks jpg-, tif- en pdf-bestanden vanaf usb-opslagdragers kan verwerken.

Naast een gigabit-ethernetpoort is er een 802.11b/g/n-adapter ingebouwd. Een processor met een kloksnelheid van tweemaal 800 MHz en 1 GB ram zijn verantwoordelijk voor de rekenkracht. De papierinvoer biedt ruimte voor 250 vellen. Optioneel is er ook een cassette voor 550 vellen verkrijgbaar. Deze laserprinter heeft een print- en kopieerresolutie van 600 × 600 dpi. De maximale scanresolutie bedraagt 9600 × 9600 dpi. Fijn is dat de MF732Cdw een dubbelzijdige documentinvoer heeft. Volgens de fabrikant print deze laserprinter na een opwarmtijd van dertien seconden 27 pagina’s per minuut.

Bij dubbelzijdig afdrukken is er naar verluidt een snelheid van bijna 22 pagina’s per minuut mogelijk. Met behulp van de Canon PRINT Business-app organiseer je printopdrachten vanaf een mobiel apparaat. Daarnaast kan deze printer overweg met de draadloze protocollen AirPrint, Google Cloud Print en Mopria. Deze machine biedt plek aan vier omvangrijke inktcartridges.

Brother HL-L6400DWTSP (889 euro)

©PXimport

De HL-L6400DWT is weliswaar al een tijdje verkrijgbaar, maar onlangs voorzag Brother deze zwart-witlaserprinter van een interessante upgrade. Het apparaat ondersteunt nu namelijk SecurePrint+. Met deze standaard kunnen gebruikers afdruktaken beveiligen via een nfc-id-kaart of pincode. Op die manier kan alleen de rechtmatige eigenaar privacygevoelige documenten afdrukken. Dit werkt overigens uitsluitend in een Windows-omgeving.

Aan de bovenzijde bevindt zich een klein aanraakscherm van 4,5 centimeter. Verder vallen de twee papierlades met een capaciteit van ruim vijfhonderd vellen op. De HL-L6400DWT is vanwege de hoge afdruksnelheid van maximaal vijftig pagina’s per minuut geschikt voor drukbezette kantooromgevingen. De opwarmtijd zou slechts acht seconden bedragen. De meegeleverde cartridge heeft volgens de Japanse fabrikant een capaciteit van 12.000 afdrukken. Binnenin is een duplexmodule ingebouwd, dus dubbelzijdig afdrukken is geen probleem.

Met een afdrukresolutie van 1200 × 1200 zijn er scherpe afdrukken haalbaar. Een Cortex-A9-processor met een kloksnelheid van 800 MHz stuurt het apparaat aan. Verder is er 500 MB ram aanwezig. Handig is dat de HL-L6400DWT statusinformatie per e-mail verzendt naar de beheerder. Zo weet je bijvoorbeeld wanneer de cartridge bijna leeg is of als er een papierlade openstaat.

Dit apparaat laat zich zowel bedraad als draadloos in het netwerk aansluiten. Met Google Cloud print, AirPrint en Mopria heb je keuze uit meerdere methoden om vanaf een smartphone of tablet te printen. De HL-L6400DWT ondersteunt bovendien een rechtstreekse wifi-verbinding met apparaten en er is een nfc-chip aanwezig. Ten slotte kun je ook vanuit de Brother iPrint&Scan-app afdruktaken doorgeven.

HP OfficeJet Pro 8720 (199,95 euro)

©PXimport

Wie vaak print, hoeft niet per se voor een prijzige laserprinter te kiezen. Inkjetprinters zijn doorgaans betaalbaarder en ook hiervan bestaan er genoeg (semi-)zakelijke modellen. De breed verkrijgbare OfficeJet Pro 8720 is daar een goed voorbeeld van. Het betreft een all-in-one-exemplaar inclusief fax-functie. Hoewel deze printer voor een zakelijk model niet overdreven groot is, bevat de voorzijde evengoed een aanraakscherm van 10,92 centimeter.

Linksonder vlakbij de aan/uit-schakelaar is er nog een usb-host-poort, waarmee gebruikers desgewenst rechtstreeks printjes maken vanaf een usb-opslagdrager. In de behuizing is verder een 802.11b/g/n-adapter verwerkt. Een processor met een kloksnelheid van 600 MHz en 256 ram zorgen voor de nodige power. De standaardpapierlade heeft een capaciteit van 250 vellen. Dit aantal verdubbel je eventueel door een extra papierlade aan te sluiten.

De automatische documentinvoer DADF) herbergt vijftig vellen en werkt in combinatie met dubbelzijdig scannen. De printkwaliteit in kleur bedraagt 4800 × 1200 dpi. De scanresolutie is maximaal 1200 dpi, terwijl de kopieerresolutie blijft steken op 600 dpi. Voor mobiele afdruktaken heb je keuze tussen Apple AirPrint, Morpria, wifi direct of de HP ePrint-app. Voor deze printer zijn er vier cartridges vereist.

Epson WF-3725DWF (159 euro)

©PXimport

Voor thuisgebruik heb je natuurlijk niet zo’n dure kantoormachine nodig. Tegelijkertijd gebruik je het apparaat misschien te vaak om voor een doorsnee printer van enkele tientjes te kiezen. De Epson WF-3725DWF zit er mooi tussenin. Het betreft een zwarte all-in-one-printer met een strakke vormgeving. Op een schuin voorpaneel zijn alle bedieningstoetsen en het aanraakscherm van 6,8 centimeter gehuisvest. De usb-host-poort zit aan de zijkant netjes weggewerkt achter een klepje.

Onderop bevindt zich de papierlade met ruimte voor 250 vellen. De automatische documentinvoer vind je bovenop het deksel en biedt plek aan 35 vellen. Verder ondersteunt de WF-3725DWF ook nog automatisch dubbelzijdig afdrukken. Houd er rekening mee dat de uitvoerlade ‘slechts’ tachtig vellen kan bevatten, dus dat is vergeleken met andere printers niet zoveel. Per kleur zijn er 256 spuitkoppen beschikbaar, waarbij er een printresolutie haalbaar is van 4800 × 2400 dpi. De afdruksnelheid in kleur is volgens Epson zo’n tien pagina’s per minuut.

Ga je in zwart-wit afdrukken, dan print je binnen dezelfde tijd twintig pagina’s. Overigens gelden deze specificaties voor enkelvoudig afdrukken, want dubbelzijdige printjes vergen meer tijd. Qua connectiviteit kunnen gebruikers uit de voeten met ethernet, wifi, usb en nfc. Epson heeft eigen mobiele apps om mobiele printopdrachten te reguleren, al is de WF-3725DWF ook bereikbaar via AirPrint en Google Cloud Print. In deze printer is er plek voor vier compacte cartridges.

Lexmark CS410dn (130,95 euro)

©PXimport

Het Amerikaanse Lexmark ontwikkelt betaalbare kleurenlasers en de CS410dn is daarvan een mooi voorbeeld. Wie goed speurt op internet, betaalt iets meer dan 130 euro voor dit exemplaar. Het model is voorzien van een dualcore-processor met een kloksnelheid van 800 MHz. Daarnaast is er 256 MB geheugen aanwezig. Lexmark claimt dat de CS410dn capabel genoeg is om dertig pagina’s per minuut in zowel zwart als kleur te verwerken.

Hoewel de behuizing behoorlijk compact is, heeft de fabrikant een interne duplexmodule toegevoegd. Bij dubbelzijdig afdrukken haalt deze printer een snelheid van vijftien printjes per minuut. De afdrukkwaliteit in kleur is met 2400 × 600 dpi voor een budgetprinter erg netjes. Onderop bevindt zich een papierlade met een capaciteit voor 250 vellen. Eventueel is er uitbreiding van de papiercassette mogelijk. Connectiviteit is aanwezig in de vorm van een 802.11b/g/n-adapter, ethernet, usb en ondersteuning voor AirPrint. Voor Google Cloud Print is er helaas geen ondersteuning.

Met de Lexmark Mobile print-app kun je overigens wel vanuit Android (en ook iOS) afdruktaken verzenden. De behuizing oogt vrij simpel met aan de bovenzijde alle bedieningselementen. In tegenstelling tot veel andere hedendaagse printers bevat de CS410dn nogal wat fysieke knoppen. Zo zijn er onder meer numerieke toetsen en navigatiepijlen aanwezig. De reden hiervoor is dat het display niet aanraakgevoelig is. Deze Lexmark-telg biedt plek aan vier cartridges.

Xerox C400V_DN

©PXimport

Xerox is een begrip op het gebied van kantoorprinters en de C400V_DN bevestigt deze reputatie. Deze kleurenlaser kan weliswaar alleen printen, maar de makers hebben allerlei aanvullende slimmigheden toegevoegd. Is de cartridge bijvoorbeeld bijna leeg, dan bestelt deze printer automatisch een nieuw exemplaar. Dit model werkt nauw samen met het cloudplatform van Xerox, namelijk ConnectKey. Hiermee voer je bijvoorbeeld rechtstreeks afdrukken uit vanuit de cloud, waarbij je voorbeeldweergaven van scans op het aanraakscherm bekijkt.

Een prettige gedachte is dat verzonden afdruktaken zijn beschermd met een krachtige encryptie, zodat hackers de documenten niet kunnen onderscheppen. Dit soort slimmigheden vereisen natuurlijk wel wat rekenkracht. De processor heeft dan ook een kloksnelheid van 1,05 GHz en er is maar liefst 2 GB werkgeheugen aanwezig. Xerox belooft een printsnelheid van 35 pagina’s per minuut op een maximale printresolutie van 600 × 600 dpi. Automatisch dubbelzijdig afdrukken is mogelijk en de twee papierladen bieden in totaal plek aan zo’n zevenhonderd vellen.

De C400v_DN laat zich via usb rechtstreeks op een computer aansluiten, al is er ook een gigabit-ethernetpoort beschikbaar. Met mobiele apparaten communiceert deze machine via een nfc-chip. Een wifi-module is helaas optioneel, want dit onderdeel is niet standaard inbegrepen. Een gemiste kans, aangezien de C400v_DN wel protocollen als AirPrint, Mopria en Google Cloud Print ondersteunt. Net zoals bij de meeste printers gaan ook in dit exemplaar vier cartridges.

OKI MC573DN (429 euro)

©PXimport

Voor bedrijven die een betaalbare en veelzijdige kleurenledprinter overwegen, is de OKI MC573DN een interessante optie. Het is een all-in-one-model met een indrukwekkend bedieningspaneel aan de voorzijde. Hierop pronkt een kleurenaanraakscherm van 17,78 centimeter en allerlei fysieke knoppen. Er is overigens een fax ingebouwd, dus vandaar de numerieke toetsen. Bovenop bevindt zich een automatische documentinvoer (RADF) die dubbelzijdige scans en kopieertaken kan verwerken. Er is hierin ruimte voor vijftig vellen.

De onderste papierlade en multifunctionele lade herbergen respectievelijk maximaal 250 vellen en 100 vellen. Is dat onvoldoende, dan is er uitbreiding van een extra lade met 530 vellen mogelijk. De afdrukkwaliteit bedraagt 1200 × 1200 dpi. Ga je scannen, dan is er een resolutie van 600 × 600 dpi haalbaar. De opwarmtijd is relatief lang, namelijk ruim een halve minuut. Deze wachttijd maakt OKI ruimschoots goed, want deze machine drukt iedere twee seconden een document af. Aansluiten kan via usb of een gigabit-ethernetpoort.

Een draadloze netwerkadapter is verkrijgbaar als optionele accessoire. Gebruikers krijgen verder toegang tot het smart Extendable Platform (sXP) van OKI. Met dit platform voeg je de printer toe aan een omvangrijk documentmanagementsysteem met meerdere gekoppelde apparaten. Verder is afdrukken vanaf mobiele apparaten mogelijk, dankzij ondersteuning voor AirPrint en Google Cloud Print. In deze ledprinter gaan vier inktcartridges. Mocht je oprecht geïnteresseerd zijn in de MC573DN, let dan even goed op. De prijzen in de verschillende (web)winkels lopen namelijk sterk uiteen.

De opensource kantoorsuite LibreOffice blaast 40 kaarsjes uit en viert dat met een sprong voorwaarts. Welke vernieuwingen vallen ons op in de recente versie en hoe maken ze de onderlinge samenwerking tussen gebruikers makkelijker?

LibreOffice kent een lange geschiedenis in verschillende vormen die teruggaat tot 1985. Toen verscheen het eerste programma onder de naam StarWriter. Vijftien jaar later belandde de suite bij de open-sourcegemeenschap en werd ondergebracht bij The Document Foundation, die het pakket de naam gaf waaronder we het nu kennen. Het is sindsdien uitgegroeid tot een volwaardig, gratis alternatief voor Microsoft Office. Ook de nieuwste versie blijft trouw aan de klassieke reeks toepassingen, al zijn die verder verfijnd en nauwer met elkaar geïntegreerd. LibreOffice 25.8 is beschikbaar op www.libreoffice.org/download.

De suite bestaat uit zes kernprogramma’s. Writer voor tekstverwerking, Calc als spreadsheet-programma, Impress is presentatiesoftware vergelijkbaar met PowerPoint, Draw is een vectorgebaseerde tekenapplicatie, Base gebruik je voor databases en ten slotte is er de formule-editor Math. Naast deze zes is er nog de component Chart om grafieken te maken binnen Calc, Writer en Impress. Bovendien heeft LibreOffice een bibliotheek met extra functies, sjablonen en steeds vaker ook AI-tools. Op de mogelijkheden van die kernprogramma’s zijn we al dieper ingegaan in een eerder artikel Aan de slag met LibreOffice. Hier bespreken we wat nieuw is en onderzoeken we de mogelijkheden van onderling samenwerken.

Aanpasbare interface

Wanneer je voor het eerst een applicatie opent, toont LibreOffice hoe je de interface kunt aanpassen. Wil je de standaardwerkbalk of wil je tabbladen? Daarnaast kun je kiezen voor een enkelvoudige werkbalk, voor compacte tabbladen, voor de zijbalk en meer. Telkens beslis je of je de gekozen interface alleen op het huidige programma wilt toepassen of op alle programma’s van LibreOffice.

Uiterlijk aanpassen

Met Extra / Opties / LibreOffice zet je de weergave van LibreOffice op licht, donker of de systeeminstelling. In hetzelfde venster bepaal je de kleuren waarmee spelfouten, tabelgrenzen, niet-afdrukbare tekens in Writer, de documentachtergrond en alle speciale markeeritems worden weergegeven. Door op het pictogram van het puzzelstukje te klikken bij Uiterlijk / LibreOffice-thema kom je bij de thema’s voor deze suite. Als je op de knop Internetpagina klikt, zie je telkens hoe ieder thema in de verschillende basisprogramma’s van LibreOffice eruitziet. Daarbij lees je welke versie van LibreOffice vereist is om het gekozen thema toe te passen. Gebruik de knop Installeren om het gekozen thema binnen te halen. Na een klik op OK past LibreOffice het thema onmiddellijk toe.

Daarnaast ondersteunen Writer, Calc en Impress ook kleurenschema’s voor specifieke documenten. Nadat je een van de drie applicaties hebt geopend, ga je naar Opmaak / Thema. Kies een van de bestaande thema’s uit Rainbow, Beach, Sunset … Je kunt via de knop Toevoegen ook zelf een thema samenstellen. Bevestig met de knop Toepassen. Alle elementen die met stijlen en thema-kleuren werken (koppen, tabellen, grafieken et cetera) worden meteen aangepast.

Met een thema pas je in één keer het volledige uiterlijk van de LibreOffice-applicatie aan.

Wijzigingen tonen

Een eerste opvallende vernieuwing is de manier waarop je tijdens het samenwerken veel duidelijker zicht krijgt op de voorgestelde wijzigingen. Activeer dit via Bewerken / Wijzigingen / Wijzigingen bijhouden of met de sneltoets Ctrl+Shift+C. Vanaf dat moment markeert Writer automatisch alles wat je typt, verplaatst of aanpast.

Met Bewerken / Wijzigingen / Tonen maak je de aanpassingen zichtbaar. Toevoegingen verschijnen onderstreept of in kleur, verwijderingen worden doorgestreept en opmaakwijzigingen krijgen een ballon of markering in de kantlijn.

Wijzigingen beheren

In het venster Wijzigingen beheren (Alt+7) zie je in één oogopslag alle voorgestelde aanpassingen. Klik je in de lijst op een item, dan wordt de bijbehorende wijziging meteen in de tekst gemarkeerd. En omgekeerd: selecteer je een wijziging in de tekst, dan springt Writer automatisch naar de juiste entry in de lijst. Dat was vroeger veel minder overzichtelijk, waardoor correcties in lange documenten lastig te volgen waren.

Nu kun je niet alleen sneller door honderden wijzigingen bladeren, maar ook instellen hoe elk type wijziging wordt weergegeven, van kleur tot markering. Met de knoppen Accepteren en Verwerpen beslis je per wijziging of je alles in één keer verwerkt. Bovendien kun je de lijst filteren op auteur en/of tijdstip, wat vooral bij samenwerking met meerdere gebruikers tijd bespaart.

Commentaren geïntegreerd in Navigator

Commentaren zijn in de nieuwe versie beter geïntegreerd in de Navigator, waardoor je ze als overzichtslijst kunt gebruiken. Open het zijpaneel Navigator met F5 of via het kompas-pictogram in de zijbalk. Vanuit dit venster navigeer je met één klik naar koppen, afbeeldingen, secties en tabellen. Voeg je in de tekst een commentaar toe via rechtermuisknop en de optie Notitie toevoegen of de sneltoets Ctrl+Alt+C, dan verschijnt deze niet alleen in de tekst, maar ook in de Navigator. Klik je daar op een commentaar, dan springt Writer meteen naar de juiste plaats in het document.

Extern opslaan

Onder het menu Bestand vind je ook de optie Extern opslaan. Hiermee sla je een bestand op een andere locatie op dan je eigen computer. Dit kan bijvoorbeeld een netwerkschijf of gedeelde map zijn, via WebDAV, FTP, SSH of een andere netwerkverbinding, of in een cloudomgeving zoals Nextcloud, Google Drive of OneDrive.

Het voordeel is dat het document direct op een plek staat waar anderen toegang toe hebben, of waar je er zelf vanaf meerdere apparaten bij kunt. Om een externe opslaglocatie in te stellen, klik je bij Extern opslaan op Service beheren. Daarna selecteer je de gewenste online dienst en vul je de gebruikersnaam en het wachtwoord in.

Multi opslaan als

Aanvullend kun je de mogelijkheden van LibreOffice uitbreiden door middel van extensies. Bijvoorbeeld met MultiFormatSave sla je hetzelfde document meteen in meerdere indelingen tegelijk op. Deze extensie ondersteunt het OpenDocument-formaat, het Microsoft Office-formaat en tegelijk de pdf-indeling. Handig bij samenwerking met mensen die Microsoft Office gebruiken, zodat iedereen toch over een kopie beschikt waarmee hij of zij kan werken. Daarnaast is er de extensie MultiFormatSave-Draw die hetzelfde doet voor illustraties. Hiermee bewaar je dezelfde afbeelding tegelijk in het odf-, png-, svg- en pdf-formaat.

Eerst moet je de extensie installeren via het menu Extra / Extensies. Daar klik je linksonder op de knop Haal meer extensies online. Dan kom je in een store om extensies te zoeken en te downloaden. Wanneer de download binnen is, dubbelklik je op het bestand multiformatsave-v1-5-6.oxt in de map Downloads. Er verschijnt een waarschuwing die aangeeft dat je op het punt staat om een extensie te installeren voor LibreOffice. Klik op OK. Daarna moet je LibreOffice opnieuw opstarten. Vanaf nu heb je in het menu Bestand een nieuwe functie: Multi Opslaan als. Als je die functie aanspreekt, krijg je een pop-up waar je verschillende indelingen kunt selecteren. Via Extra / Extensie kun je achteraf ook extensies verwijderen.

AI-afbeeldingsgenerator

Een nieuwe interessante extensie is Stable Diffusion for LibreOffice. Hiermee kun je via prompts AI-gegenereerde afbeeldingen rechtstreeks toevoegen dankzij de gratis AI Horde backend. Je hebt hiervoor geen account of abonnement nodig, maar wel een internetverbinding. Bovendien krijg je het beste resultaat met Engelse prompts. Dit is een interessante manier om op een eenvoudige manier visuals toe te voegen. Ga naar Extra / Extensies / Haal meer extensies online en gebruik de zoekmachine om Stable Diffusion for LibreOffice te downloaden. De extensie gebruikt een cluster van Stable Diffusion-servers die door vrijwilligers wordt onderhouden, de zogenaamde AIHorde.

Zodra de extensie is geïnstalleerd, kies je Invoegen / Image from text. Dan opent zich de pop-up Stable Horde for LibreOffice waar je de prompt typt. Daarbij geef je zowel de hoogte als de breedte in van de illustratie die je nodig hebt en je klikt op de knop Process. Even later staat de illustratie in het tekstdocument of in de presentatie. Na de installatie vind je de knop naar deze extensie in Writer, Draw en Impress.

Echte open standaarden

Wat LibreOffice uniek maakt, is dat het volledig inzet op open standaardformaten die door iedereen gebruikt en geïmplementeerd kunnen worden. Voor elk type document is er een open formaat: odt voor tekstdocumenten, ods voor spreadsheets en odp voor presentaties. Deze formaten zijn vastgelegd door de internationale standaardisatieorganisatie OASIS en officieel erkend door ISO/IEC. Dat betekent dat ze vrij beschikbaar zijn, zonder dat er een bedrijf de spelregels bepaalt.

Daarnaast kan LibreOffice ook werken met de Microsoft Office-formaten zoals docx, xlsx en pptx. Het kan bestanden in die formaten zowel openen als opslaan, zodat uitwisseling met gebruikers van Microsoft Office vlot verloopt. Het belangrijkste voordeel van de open formaten is dat de documenten in LibreOffice er hetzelfde uitzien wanneer je ze opnieuw opent, of wanneer iemand anders ze opent in een toepassing die deze standaard ondersteunt. Je verliest geen opmaak, inhoud of metadata.

Bij de Microsoft-formaten ligt dat genuanceerder. De typische Microsoft-indelingen zoals docx, xlsx en pptx bevatten vaak functies of elementen die alleen door Microsoft Office volledig worden ondersteund. Dit is deels een bewuste strategie. Microsoft hanteert zijn eigen implementatie en voegt soms afwijkingen toe, waardoor bestanden niet altijd 100 procent identiek openen buiten het eigen ecosysteem. Daardoor wordt het overstappen naar alternatieve software bemoeilijkt.

LibreOffice ondersteunt echte open standaarden.

Documenten schoon opslaan

Alle applicaties zijn bovendien in staat om documenten te creëren die de privacy van de gebruiker respecteren. Bij het opslaan kun je namelijk aangeven of je het bestand zonder persoonlijke metadata wilt bewaren, zoals de auteur of de tijdstempels. Dit kan belangrijk zijn als je documenten deelt in een professionele of juridische context. Terwijl het bestand geopend is, ga je naar het menu Bestand / Eigenschappen. Dan kies je het tabblad Algemeen. Je zult zien dat hierbij je naam als auteur al ingevuld is en ook de wijzigingsdatum, de totale bewerkingstijd enzovoort …

Klik op de knop Eigenschappen terugzetten. Hiermee wis je auteur, wijzigingsdatum, bewerkingstijd en woordentelling. Sla het bestand dan opnieuw op. Wil je het programma instellen zodat je de metadata altijd wist bij het opslaan, zodat je dit niet kunt vergeten? Ga naar Extra / Opties. Kies links in de lijst LibreOffice / Beveiligen. In de groep Beveiligingsopties en waarschuwingen klik je op de knop Opties. Daarna vink je de optie aan: Persoonlijke informatie verwijderen bij het opslaan. Bevestig met OK. Vanaf nu worden alle documenten automatisch schoon opgeslagen.

Samenwerken

Er zijn drie manieren om samen te werken met LibreOffice. De eerste is de klassieke aanpak. Je werkt alleen op je eigen computer en deelt het bestand via e-mail of usb. Andere gebruikers kunnen het document vervolgens aanpassen en opmerkingen toevoegen. Alle wijzigingen zie je overzichtelijk terug in het venster Wijzigingen beheren. De tweede manier is het gebruik van een gedeelde map in de cloud. Iedereen met toegang kan het bestand bewerken, zij het niet tegelijkertijd. Dankzij kleurmarkeringen blijft zichtbaar wie welke aanpassing heeft gedaan. De derde optie is de online variant van LibreOffice. Daarmee werk je in realtime samen aan hetzelfde document. Het grote voordeel is de simultane bewerking, maar het nadeel is dat de installatie en configuratie van deze oplossing wat complexer is.

Online versie

De oplossing om online de opensource tekstverwerker, spreadsheet- of presentatie-applicatie te gebruiken, is een combinatie van een online platform en een online toepassing. LibreOffice 25.8 heeft de mogelijkheden om met anderen samen te werken uitgebreid door koppelingen met cloudoplossingen zoals Nextcloud. De bijbehorende online toepassing heet Collabora Online. Het gaat om een webgebaseerde Office-omgeving op basis van LibreOffice die zich integreert met cloudplatformen zoals Nextcloud. Hiermee kunnen teams, onderzoekers en scholieren in realtime veilig samenwerken, zonder afhankelijk te zijn van commerciële clouddiensten zoals Google of Microsoft. Bovendien is de privacy beter gewaarborgd.

Om te starten heb je een Nextcloud- of ownCloud-account nodig. Wij vonden Nextcloud het meest gebruiksvriendelijk, omdat deze Collabora al standaard aanbiedt. Nextcloud heeft clients voor Windows, macOS, Linux, iOS en Android (https://nextcloud.com/install). De laatste versie (31.0.8) verscheen op 14 augustus 2025. Wil je geen tijd besteden aan installatie en onderhoud, dan kun je kiezen voor een beheerde Nextcloud-hostingdienst. Er zijn verschillende aanbieders en de prijzen variëren volgens opslagcapaciteit. Je kunt er ook voor kiezen om op een eigen server Collabora CODE te installeren (Collabora Online Development Edition, een gratis community-versie), maar dat is meer iets voor specialisten.

Compatibel met de courante Office-indelingen

Met Collabora Online krijg je een webversie van LibreOffice, volledig opensource en privacy-vriendelijk. Op https://collaboraonline.com kun je een gratis demo uitproberen. Je vult je naam, e-mailadres en herkomst van je aanvraag in, waarna je een e-mail ontvangt met een link, login en wachtwoord. Vervolgens kom je in een omgeving waar je tekstverwerkingsdocumenten, spreadsheets en presentaties kunt openen. Het gaat om een set online documenten in de odt-, docx-, pdf-, pptx-, xlsx-, odg-, doc- en ods-indeling. Met een dubbelklik opent Collabora Online het bestand rechtstreeks in de browser, zonder dat je iets hoeft te installeren.

Alle bewerkingen in de browser

Wanneer een document geopend is, herken je meteen de vertrouwde LibreOffice-modules. De interface van Collabora Online is niet 100 procent identiek aan de desktopversie van LibreOffice, maar de functies en compatibiliteit zijn zeer vergelijkbaar. De interface past zich aan de taalinstellingen van je systeem aan (in ons geval Nederlands). Je kunt elk bestand bewerken en opslaan in verschillende formaten. Zo kun je een geopende odp-presentatie bewaren als odf-presentatie, PowerPoint-bestand (.pptx) of PowerPoint 2003-presentatie (.ppt). Een tekstdocument in odt-formaat kun je opslaan als rtf, Word (.docx) of Word 2003-document (.doc). Ook exporteren naar pdf of epub is mogelijk. Alles gebeurt volledig in de internetbrowser, zonder dat je een lokale toepassing nodig hebt. Bovendien ben je niet beperkt tot de demo-bestanden: je kunt zelf ook eigen bestanden uploaden, bewerken en opslaan in deze indelingen.

Delen

In Nextcloud klik je op de Deel-knop en voeg je een gebruiker of groep toe. Je kunt zelfs een openbare link aanmaken. Daarbij bepaal je of de ander het document alleen mag lezen of ook mag bewerken. Vanaf dat moment kunnen meerdere mensen tegelijk in hetzelfde document werken. Elke auteur krijgt een eigen kleur voor de cursor en de selecties en alle wijzigingen verschijnen direct op het scherm. Net als in de desktopversie kun je opmerkingen toevoegen en wijzigingen bijhouden. Ondertussen kun je chatten en altijd teruggaan naar eerdere versies.

De jaarwisseling 2025/2026 is het laatste keer dat we zelf vuurwerk mogen afsteken. Reken maar dat er dus heel wat siervuurwerk de lucht in gaat op oudejaarsavond! Natuurlijk wil je daar foto's van maken, maar het blijft lastig om dit spektakel goed vast te leggen met een telefoon. Vaak eindig je met bewogen strepen of een overbelichte waas op je scherm. Met de juiste voorbereiding en instellingen maak je dit jaar foto's die wél de moeite waard zijn om te bewaren.

Begin met een schone lens door er even een microvezeldoekje overheen te halen. Vette vingers veroorzaken namelijk vlekken waardoor het felle licht van het vuurwerk minder goed wordt vastgelegd. Controleer daarnaast of je nog voldoende opslagruimte vrij hebt op je toestel. Omdat je waarschijnlijk veel beelden achter elkaar schiet, loopt je geheugen sneller vol dan je denkt. Vergeet ook niet om je batterij volledig op te laden, want als het koud is, gaat de accu van je smartphone sneller leeg.  

Stabiliteit voor scherpe beelden

Lichtflitsen in het donker fotograferen vraagt om een langere sluitertijd. Hierdoor is elke kleine beweging van je handen direct zichtbaar als een onscherpe vlek. Gebruik bij voorkeur een klein statief of een smartphonehouder om je toestel stil te houden. Heb je die niet bij de hand? Leun dan tegen een muur of lantaarnpaal en houd je smartphone met beide handen stevig vast. Gebruik in geen geval de digitale zoom. Dit verlaagt de kwaliteit van je foto aanzienlijk en maakt de korreligheid alleen maar erger.

©ID.nl

Lichtsporen vastleggen met iPhone

Heb je een iPhone, dan is de functie Live Photos je beste vriend tijdens de jaarwisseling. Zorg dat het ronde icoontje voor Live Photos bovenin je camera-app geel gekleurd is. Nadat je de foto hebt gemaakt, open je deze in de Foto's-app. Tik linksboven op het woordje 'Live' en kies uit het menu voor 'Lange belichting'. Je telefoon voegt dan alle beelden uit de opname samen tot één foto. Hierdoor veranderen de losse lichtpuntjes in vloeiende, lichtgevende banen tegen een donkere lucht. Gebruik hierbij bij voorkeur een statief of zet je iPhone ergens stabiel neer. Wanneer je namelijk los uit de hand fotografeert, worden de bewegingen die je zelf maakt ook meegenomen, en dat kan zorgen voor een wazig eindresultaat.

De Pro-modus op Android gebruiken

Veel Android-telefoons hebben een Pro-modus waarmee je handmatig de sluitertijd aanpast. Open deze stand in je camera-app en zoek naar de letter 'S' (Sluitertijd). Voor vuurwerk werkt een sluitertijd tussen de twee en vier seconden vaak het best. Houd de ISO-waarde laag, bijvoorbeeld op 100, om ruis in de donkere delen te voorkomen. Omdat de sluiter nu langer openstaat, is een statief echt een vereiste. Je krijgt dan de bekende foto's waarbij je de hele weg van de vuurpijl als een lichtspoor ziet.

Timing en compositie bepalen

Het moment waarop je afdrukt is bepalend voor het eindresultaat. Werk je met een normale sluitertijd, dan is de burst-modus handig: houd de ontspanknop ingedrukt wanneer een pijl de lucht in gaat. Zo leg je de hele explosie vast en kies je achteraf de mooiste foto uit de reeks. Denk ook na over de compositie van je beeld. Een foto van alleen de lucht is vaak wat kaal. Probeer elementen uit de omgeving mee te nemen, zoals silhouetten van gebouwen of bomen. Dit geeft context en maakt het plaatje een stuk interessanter.

🎆 Snelle checklist 🎆