Een NAS als centraal opslagpunt is ideaal, maar het maakt je ook kwetsbaar. Er staan zoveel data op, dat een back-up vaak wordt nagelaten of over het hoofd gezien. Terwijl je nas back-uppen wél belangrijk is. In deze workshop geven we tips waar je op moet letten bij het maken van een back-up en helpen we je met een goede strategie bij het plannen daarvan.

Vanaf het moment dat je een NAS in gebruik neemt, verschuift veel data van individuele apparaten naar de NAS. Je foto’s, video’s, documenten en installatiebestanden voor software staan dan niet meer op je pc, smartphone of tablet, maar op de centrale NAS. Die NAS zal bovendien ook nog vaak als back-upbestemming voor die apparaten dienen, zodat je bijvoorbeeld een back-up-image van je Windows-installatie hebt. Het grootste voordeel van de centrale opslag is dat je met elk apparaat bij je data kunt. Je vakantiefoto’s kun je overzetten van je camera naar de NAS, vervolgens bewerken op de pc en dan bekijken op de tv via een streamingkastje.

Back-ups voor NAS

Dat je alle data centraal hebt staan op een NAS is natuurlijk ook heel praktisch voor het maken van back-ups vanuit je NAS naar externe media of systemen. Dit kun je bovendien goed automatiseren, omdat de NAS toch altijd aanstaat. Elke NAS biedt uiteenlopende toepassingen voor zowel het synchroniseren van bestanden als het maken van back-ups. Helaas maakt niet iedereen daar (goed) gebruik van. 

Een van de misvattingen is dat de data toch wel veilig zijn, omdat bijvoorbeeld RAID voor extra gegevensbescherming zorgt, maar dat mag je niet met back-ups vergelijken (zie kader ‘RAID is geen back-up’). In de volgende workshop zullen we de belangrijkste toepassingen en aanvullende hardware bespreken voor het maken van back-ups van je NAS. In deze workshop richten we ons op de strategieën.

RAID is geen back-up

Het is misschien een inkoppertje, maar mensen verwarren RAID nog steeds met een back-up. Feitelijk zorgt RAID ervoor dat je systeem, zoals een NAS, blijft werken als één van de schijven defect gaat. Afhankelijk van het niveau van de bescherming, kunnen zelfs meerdere schijven kapotgaan. Dit geeft je de tijd het probleem op te lossen zonder dat je veel tijd verliest aan bijvoorbeeld een herinstallatie van software en het herstellen van een back-up van je NAS. RAID beschermt je niet tegen bijvoorbeeld blikseminslag of diefstal.

Strategie

Een goede back-upstrategie volgt de 3-2-1-vuistregel. Die stelt dat dat je drie kopieën van je belangrijke data moet hebben, op twee verschillende apparaten, waarvan één buitenshuis. Een kopie buitenshuis noemen we ook wel een off-site back-up. Zo dek je vrijwel alle risico’s af, zoals het falen van hardware, datacorruptie, diefstal of een menselijke fout. Je gebruikt immers meerdere apparaten voor het maken van de back-up, beschikt over meerdere kopieën en één daarvan bevindt zich op een andere locatie. 

Wat we hieraan nog kunnen toevoegen, is dat je voor elk apparaat waarmee je back-ups maakt ook de procedure voor het terugzetten van de back-up kent én hebt geprobeerd. Als je bijvoorbeeld een back-up naar de cloud maakt, zoals met Synology C2 Storage waar je verderop over leest, moet je er rekening mee houden dat het herstellen van data via je internetverbinding langer duurt dan je misschien gewend bent.

©PXimport

Welke data?

Bedenk bij het uitwerken van je plan welke data je zoal wil bewaren en hoe belangrijk de data zijn. Data op een NAS zijn in combinatie met RAID al redelijk beschermd. Als je wat films hebt gedownload, kun je die vast ook weer opnieuw downloaden als je ze kwijt bent. Maar van een zorgvuldig samengestelde videobibliotheek met uniek materiaal zul je wel een kopie achter de hand willen hebben. Stel dat je met de NAS beelden van bewakingscamera’s bewaart, dan zal het niet altijd nodig zijn om een back-up van die beelden te hebben. Het risico dat je precies de beelden nodig hebt op het moment dat je NAS crasht of de bliksem inslaat, is erg klein. 

Afhankelijk van de software die je gebruikt, kun je ervoor kiezen om alleen beelden veilig te stellen rondom gebeurtenissen zoals de detectie van beweging, of de beelden naar je e-mailadres te laten sturen. Voor bepaald materiaal zou je de eis voor een off-site back-up kunnen laten vallen. Dan accepteer je de gevolgen van bijvoorbeeld een inbraak of brand, in de regel vrij zeldzame gebeurtenissen.

Back-up van systemen?

Stel dat je pc of laptop crasht of wordt aangevallen door ransomware, is het natuurlijk ideaal als je een actuele en volledige back-up van het systeem voorhanden hebt. Maar meestal hoeft dat niet, als je alles bij de hand hebt om het systeem handmatig te herstellen. Is alles ook echt klaar daarvoor? Kun je software, maar ook bijvoorbeeld games, opnieuw downloaden en installeren? Of heb je installatiebestanden al klaarstaan in een mapje op je NAS dat je alleen maar hoeft te koppelen? Kun je na het installeren van bijvoorbeeld Outlook je e-mail en agenda herstellen? En heb je voor al deze acties je accountgegevens en licentiesleutels beschikbaar? Een wachtwoordbeheerder als Bitwarden is daarvoor erg praktisch. 

Heb je geen systeemback-up, dan moet je er natuurlijk voor zorgen dat er back-ups zijn van alle belangrijke gegevens op pc of laptop. Hetzelfde geldt voor je smartphone en tablet. Denk aan de foto’s of video’s die je hebt gemaakt. Ook voor de data die je in de cloud bewaart, maak je bij voorkeur een back-up, zoals van je e-mail of de inhoud van je Dropbox. Providers zorgen daar vaak maar beperkt zelf voor. In de volgende workshop geven we tips over hoe je al deze data kunt veiligstellen op je NAS, ook als het om clouddata gaat.

Wil jij een slimme woning waarin alles gewoon werkt? Met de komst van Matter behoort de wirwar aan verschillende apps en protocollen definitief tot het verleden. Deze universele standaard zorgt ervoor dat al je apparaten naadloos met elkaar communiceren. We leggen uit hoe deze techniek jouw slimme huis naar een hoger niveau tilt zonder ingewikkelde installaties.

Je herkent het vast: je koopt een slimme lamp die vervolgens niet samenwerkt met je favoriete app. De nieuwe smarthome-standaard genaamd Matter maakt daar voorgoed een eind aan. In dit artikel leggen we uit wat deze techniek precies inhoudt en waarom het de manier waarop je jouw huis automatiseert fundamenteel verandert. Het draait namelijk allemaal om eenvoud en universele samenwerking tussen apparaten.

Universele taal voor al je apparaten

Matter is in de basis een communicatieprotocol dat ervoor zorgt dat apparaten van verschillende fabrikanten dezelfde taal spreken. Voorheen zat je vaak vast aan een specifiek ecosysteem zoals Apple HomeKit, Google Home of Amazon Alexa. Met de komst van Matter maakt het merk van de hardware niet langer uit voor de app die je gebruikt om alles te bedienen. Het is een softwarematige laag die boven op je bestaande wifi-netwerk of het nieuwe Thread-netwerk draait om verbindingen betrouwbaar en snel te maken. Hierdoor hoef je bij de aanschaf van een nieuwe sensor of schakelaar alleen nog maar te letten op het kenmerkende logo.

©Matter

Waarom Matter, eh, matters...

De grootste winst voor jou als gebruiker zit 'm in de eenvoud van het installatieproces en de betrouwbaarheid van het systeem. Elk product dat over de officiële ondersteuning beschikt, kun je simpelweg scannen met een QR-code, waarna het direct wordt toegevoegd aan je netwerk. Omdat grote techreuzen de handen ineen hebben geslagen, hoef je niet meer bang te zijn dat een nieuwe aankoop onbruikbaar blijkt in je huidige setup. Bovendien werkt Matter lokaal in plaats van via de cloud. Dat heeft als grote voordeel dat je privacy beter gewaarborgd is en dat je lampen ook gewoon aangaan als je internetverbinding er onverhoopt een keer uitligt.

De rol van Thread en lokale snelheid

Hoewel Matter de taal is die gesproken wordt, hebben de apparaten ook een manier nodig om die signalen fysiek te versturen. Veel moderne apparatuur maakt hiervoor gebruik van Thread, een energiezuinig protocol dat een zogenaamd mesh-netwerk vormt. Hierdoor versterken apparaten elkaar en wordt het bereik in je hele woning vergroot zonder dat je extra steunpunten hoeft te plaatsen. De combinatie van deze technieken zorgt voor een razendsnelle reactietijd. Je merkt dit direct in de praktijk omdat de vertraging tussen het indrukken van een knop in je app en de daadwerkelijke actie van het apparaat vrijwel nihil is.

©ER | ID.nl

En de toekomst...?

Hoewel de techniek nog volop in ontwikkeling is, breidt de ondersteuning zich razendsnel uit naar nieuwe productgroepen zoals robotstofzuigers, slimme sloten en zelfs huishoudelijke apparaten. Fabrikanten brengen regelmatig software-updates uit voor oudere apparatuur om deze alsnog compatibel te maken met de nieuwe standaard. Dat zorgt voor een duurzamere benadering van elektronica, omdat je niet direct al je hardware hoeft te vervangen om te profiteren van de nieuwste mogelijkheden. Het bouwen van een slim huis wordt hiermee eindelijk een overzichtelijke ervaring waarbij de techniek volledig in dienst staat van jouw gemak.

Alles wat je op Facebook doet, wordt automatisch op de achtergrond opgeslagen. Iedere video die je bekijkt en iedere reactie die je achterlaat, belandt achter de schermen in een archief. Voel je je daar niet prettig bij? Geen paniek: je kunt die geschiedenis bekijken en zelf wissen.

Activiteitenlogboek

Om je Facebook-geschiedenis te wissen, open je de app in een internetbrowser en klik je rechtsboven op je profielfoto. Kies Instellingen en privacy in het keuzemenu en open vervolgens Instellingen. Scrol in de linkerkolom tot het onderdeel Je activiteit en toestemmingen en dubbelklik op Activiteitenlogboek.

Aan de rechterkant zie je een overzicht van je volledige geschiedenis: livevideo's, bekeken video's, zoekopdrachten, reacties, groepsberichten, opmerkingen, verhalen, pagina-likes, vrienden, inlogsessies en relaties. Al deze informatie vind je netjes in deze rubrieken terug. Blader door het logboek en verwijder wat je liever kwijt dan rijk bent.

Item per item of meteen de volledige categorie verwijderen

Het is niet mogelijk om al die geschiedenis in één keer te elimineren. Dat staat Facebook niet toe. Je moet dus elke sectie doorlopen en zien wat tot nu toe is verzameld en wat je wilt verwijderen. Bijvoorbeeld, in de sectie Video's die je hebt bekeken, zie je de lijst van alle filmpjes die je hebt bekeken sinds je je account hebt aangemaakt. Je kunt dus een reis terug in de tijd maken door in deze sectie de knop Weergeven te gebruiken.

Wil je één bepaald item uit de geschiedenis verwijderen, dan klik je op de drie puntjes aan de rechterkant van dat item en kies je de opdracht Verwijderen. Als je de volledige kijkgeschiedenis wilt zappen, scrol je omhoog en selecteer je in dit voorbeeld de knop Kijkgeschiedenis van video wissen.

Zoekgeschiedenis

Je zoekgeschiedenis kun je ook via een andere route wissen: ga naar Instellingen / Accountcentrum / Je gegevens en toestemmingen / Zoekgeschiedenis. Klik op het pijltje rechts en vervolgens op de blauwe knop Alle zoekopdrachten wissen.

Wil je nog dieper gaan? Open opnieuw het Activiteitenlogboek en klik op Je Facebook-activiteit. Daar verschijnt weer een menu met reacties, berichten, groepen, pagina's, polls en meer. Doorloop elke categorie en verwijder alles wat je definitief kwijt wilt.