Een NAS als centraal opslagpunt is ideaal, maar het maakt je ook kwetsbaar. Er staan zoveel data op, dat een back-up vaak wordt nagelaten of over het hoofd gezien. Terwijl je nas back-uppen wél belangrijk is. In deze workshop geven we tips waar je op moet letten bij het maken van een back-up en helpen we je met een goede strategie bij het plannen daarvan.

Vanaf het moment dat je een NAS in gebruik neemt, verschuift veel data van individuele apparaten naar de NAS. Je foto’s, video’s, documenten en installatiebestanden voor software staan dan niet meer op je pc, smartphone of tablet, maar op de centrale NAS. Die NAS zal bovendien ook nog vaak als back-upbestemming voor die apparaten dienen, zodat je bijvoorbeeld een back-up-image van je Windows-installatie hebt. Het grootste voordeel van de centrale opslag is dat je met elk apparaat bij je data kunt. Je vakantiefoto’s kun je overzetten van je camera naar de NAS, vervolgens bewerken op de pc en dan bekijken op de tv via een streamingkastje.

Back-ups voor NAS

Dat je alle data centraal hebt staan op een NAS is natuurlijk ook heel praktisch voor het maken van back-ups vanuit je NAS naar externe media of systemen. Dit kun je bovendien goed automatiseren, omdat de NAS toch altijd aanstaat. Elke NAS biedt uiteenlopende toepassingen voor zowel het synchroniseren van bestanden als het maken van back-ups. Helaas maakt niet iedereen daar (goed) gebruik van. 

Een van de misvattingen is dat de data toch wel veilig zijn, omdat bijvoorbeeld RAID voor extra gegevensbescherming zorgt, maar dat mag je niet met back-ups vergelijken (zie kader ‘RAID is geen back-up’). In de volgende workshop zullen we de belangrijkste toepassingen en aanvullende hardware bespreken voor het maken van back-ups van je NAS. In deze workshop richten we ons op de strategieën.

RAID is geen back-up

Het is misschien een inkoppertje, maar mensen verwarren RAID nog steeds met een back-up. Feitelijk zorgt RAID ervoor dat je systeem, zoals een NAS, blijft werken als één van de schijven defect gaat. Afhankelijk van het niveau van de bescherming, kunnen zelfs meerdere schijven kapotgaan. Dit geeft je de tijd het probleem op te lossen zonder dat je veel tijd verliest aan bijvoorbeeld een herinstallatie van software en het herstellen van een back-up van je NAS. RAID beschermt je niet tegen bijvoorbeeld blikseminslag of diefstal.

Strategie

Een goede back-upstrategie volgt de 3-2-1-vuistregel. Die stelt dat dat je drie kopieën van je belangrijke data moet hebben, op twee verschillende apparaten, waarvan één buitenshuis. Een kopie buitenshuis noemen we ook wel een off-site back-up. Zo dek je vrijwel alle risico’s af, zoals het falen van hardware, datacorruptie, diefstal of een menselijke fout. Je gebruikt immers meerdere apparaten voor het maken van de back-up, beschikt over meerdere kopieën en één daarvan bevindt zich op een andere locatie. 

Wat we hieraan nog kunnen toevoegen, is dat je voor elk apparaat waarmee je back-ups maakt ook de procedure voor het terugzetten van de back-up kent én hebt geprobeerd. Als je bijvoorbeeld een back-up naar de cloud maakt, zoals met Synology C2 Storage waar je verderop over leest, moet je er rekening mee houden dat het herstellen van data via je internetverbinding langer duurt dan je misschien gewend bent.

©PXimport

Welke data?

Bedenk bij het uitwerken van je plan welke data je zoal wil bewaren en hoe belangrijk de data zijn. Data op een NAS zijn in combinatie met RAID al redelijk beschermd. Als je wat films hebt gedownload, kun je die vast ook weer opnieuw downloaden als je ze kwijt bent. Maar van een zorgvuldig samengestelde videobibliotheek met uniek materiaal zul je wel een kopie achter de hand willen hebben. Stel dat je met de NAS beelden van bewakingscamera’s bewaart, dan zal het niet altijd nodig zijn om een back-up van die beelden te hebben. Het risico dat je precies de beelden nodig hebt op het moment dat je NAS crasht of de bliksem inslaat, is erg klein. 

Afhankelijk van de software die je gebruikt, kun je ervoor kiezen om alleen beelden veilig te stellen rondom gebeurtenissen zoals de detectie van beweging, of de beelden naar je e-mailadres te laten sturen. Voor bepaald materiaal zou je de eis voor een off-site back-up kunnen laten vallen. Dan accepteer je de gevolgen van bijvoorbeeld een inbraak of brand, in de regel vrij zeldzame gebeurtenissen.

Back-up van systemen?

Stel dat je pc of laptop crasht of wordt aangevallen door ransomware, is het natuurlijk ideaal als je een actuele en volledige back-up van het systeem voorhanden hebt. Maar meestal hoeft dat niet, als je alles bij de hand hebt om het systeem handmatig te herstellen. Is alles ook echt klaar daarvoor? Kun je software, maar ook bijvoorbeeld games, opnieuw downloaden en installeren? Of heb je installatiebestanden al klaarstaan in een mapje op je NAS dat je alleen maar hoeft te koppelen? Kun je na het installeren van bijvoorbeeld Outlook je e-mail en agenda herstellen? En heb je voor al deze acties je accountgegevens en licentiesleutels beschikbaar? Een wachtwoordbeheerder als Bitwarden is daarvoor erg praktisch. 

Heb je geen systeemback-up, dan moet je er natuurlijk voor zorgen dat er back-ups zijn van alle belangrijke gegevens op pc of laptop. Hetzelfde geldt voor je smartphone en tablet. Denk aan de foto’s of video’s die je hebt gemaakt. Ook voor de data die je in de cloud bewaart, maak je bij voorkeur een back-up, zoals van je e-mail of de inhoud van je Dropbox. Providers zorgen daar vaak maar beperkt zelf voor. In de volgende workshop geven we tips over hoe je al deze data kunt veiligstellen op je NAS, ook als het om clouddata gaat.

De PlayStation 6 zou wel eens pas ergens na 2028 uit kunnen komen, zo claimde een analist onlangs. Dat betekent dat we minstens acht jaar met de PlayStation 5 opgescheept zitten. Maar niet getreurd: dat is juist goed nieuws voor de gemiddelde gameliefhebber.

Dat de PlayStation 6 in ontwikkeling is bij Sony, mag voor zich spreken. Nadat een nieuwe spelcomputer is uitgekomen, beginnen consolebedrijven vaak al snel met de research voor diens opvolger. Onderzoek naar de juiste specificaties en features van consoles beslaat vaak meerdere jaren, om nog maar te zwijgen over het maken van afspraken met bedrijven die de componenten daadwerkelijk leveren, en natuurlijk het produceren ervan.

Het is dan ook waarschijnlijk dat de specificaties van de PlayStation 6 al geruime tijd vastliggen, en dat Sony intern ook een schatting heeft gemaakt voor een releaseperiode voor de langverwachte console. Misschien was het bedrijf er zelfs van overtuigd dat het de console volgend jaar uit zou kunnen brengen.

Verlengde levenscyclus

Onlangs meldde MST Financial-analist David Gibson dat Sony nu echter overweegt om de PS6 pas ergens na 2028 te leveren. “Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen.” Dat zou betekenen dat de PS6 misschien pas ergens in 2029 of zelfs later in de winkels ligt.

De eerdere voorspellingen van ingewijden mikten voorheen vooral op eind 2027 of in de loop van 2028, op basis van wanneer de productie oorspronkelijk zou beginnen. De PlayStation 5 kwam in het najaar van 2020 uit, dus dat zou de console al een levenscyclus van ruim zeven jaar geven voordat de opvolger op de markt komt. Dat is in principe een zeer ruime levensloop voor een spelcomputer, en een release in 2027 of 2028 zou dan ook volkomen logisch zijn.

©PXimport

Stijgende RAM-prijzen

Maar de wereld houdt geen rekening met consolereleases, en gezien de huidige ontwikkelingen is de komst van een PlayStation 6 in 2027 of 2028 helemaal niet zo logisch meer. Dat heeft voor een groot deel te maken met de prijzen van RAM (Random Access Memory), die steeds hoger oplopen. RAM is namelijk in grote getale nodig om de alsmaar populairder wordende AI-assistenten als ChatGPT en Gemini draaiende te houden.

Als gevolg daarvan wordt RAM steeds schaarser en dus duurder, en laten spelcomputers nu ook net RAM nodig hebben. In deze periode een nieuwe spelcomputer uitbrengen zou dan ook betekenen dat de prijs van de console mogelijk erg hoog komt te liggen, wat de verkoop niet bepaalt stimuleert. Een dergelijke ‘valse’ start van de levenscyclus van een spelcomputer is iets dat veel bedrijven willen vermijden.

Ook de importheffingen die de Amerikaanse president Donald Trump op producten die buiten de Verenigde Staten worden gemaakt doorvoert, zorgen voor veel onzekerheid. Eerder moesten de prijzen van diverse spelcomputers, waaronder de PlayStation 5, al stijgen om dit op te vangen. Trump is – unieke politieke ontwikkelingen buiten beschouwing gelaten – de komende jaren nog aan de macht, dus ook dat maakt het uitbrengen van een nieuwe console bepaald geen veilige onderneming. De komende jaren een console lanceren is kortom dus een gigantisch risico, dat Sony volgensgeruchten zo klein mogelijk wil houden.

Trage consolegeneratie

Sony hoopt wellicht dat de economie eind dit decennium kalmeert. Dat zou echter wel betekenen dat we nog meerdere jaren op de komst van de PlayStation 6 moeten wachten. Wat mij betreft is dat niet iets om over te treuren, maar juist goed nieuws. Het geeft ontwikkelaars namelijk de kans om echt alles uit de PlayStation 5 te halen. Een kans die ze hopelijk met beide handen aangrijpen.

Hoewel de PS5 in november van 2020 uitkwam – ruim vijf jaar geleden – heb ik nog altijd het gevoel dat deze consolegeneratie nog maar net is begonnen. De generatie kwam sowieso vrij traag op gang, omdat deze middenin de coronapandemie viel. Dat was ook voor spelontwikkelaars een ingewikkelde tijd waarin halsoverkop naar thuiswerkmogelijkheden gekeken moest worden, waardoor veel games die in ontwikkeling waren vertraging op liepen.

Sony’s eigen game-line-up is de afgelopen vijf jaar ook wat karig geweest. Dat heeft deels te maken met een focus op liveservicegames, waarbij diverse projecten die bij Sony’s meest prominente studio’s in ontwikkeling waren uiteindelijk werden geannuleerd. Denk bijvoorbeeld aan de The Last of Us-multiplayergame die na jaren productie in de prullenbak werd gegooid.

Daarbij is de ‘cross-generation’-periode van deze generatie uitzonderlijk lang. Nog altijd komen diverse games niet alleen op PlayStation 5, maar ook op PlayStation 4 uit. Nu is dat iets wat in de toekomst alleen maar vaker voor zal komen – de grenzen tussen consolegeneraties vervagen en daarmee is het ook makkelijker om de prestaties van games terug of juist op te schalen.

Toch zorgt het er ook voor dat er onder gamers een gevoel groeit dat nog lang niet het uiterste uit de PS5 is gehaald. Er is méér met dat apparaat mogelijk, vooral met de bestaande PS5 Pro in het achterhoofd. Een verlengde levenscyclus voor de console geeft ontwikkelaars de kans om een aantal schitterende spellen af te leveren in de laatste jaren van de spelcomputer – de ontwikkeltijd van games wordt immers ook steeds langer. Met toppers als Grand Theft Auto 6, The Witcher 4 en Intergalactic: The Heretic Prophet nog in het verschiet, is er meer dan genoeg potentie om het de komende jaren uit te zingen met de PS5.

Niet zonder risico’s

Natuurlijk brengt het uitstellen van een consolelancering ook risico’s met zich mee, zowel voor Sony als voor de consument. Het is namelijk helemaal niet zeker dat de wereldeconomie er eind dit decennium beter voor staat. Daarnaast zet het Sony voor een moeilijke keuze: gooit het jaren aan research voor de PS6 weg om de console eind dit decennium met moderne specificaties uit te kunnen brengen, of behoudt het simpelweg de huidige specs zodat deze op release mogelijk al deels zijn verouderd?

De eventuele keuze om de PlayStation 6 uit te stellen zal dan ook niet over één nacht ijs gaan. Het is aan de goedbetaalde mensen in topposities binnen het bedrijf om die knoop door te hakken. Maar puur vanuit mijn eigen, egoïstische liefde voor games gezien, heb ik er totaal geen moeite mee om nog een jaar of drie, vier op de PlayStation 5 te spelen. Laat maar eens zien wat die console nog kan, en blaas ons in 2029 of 2030 weg met een nieuwe consolegeneratie die écht een flinke technologische stap zet!

Het is weer #codegeel en #codeoranje wegens gladheid door ijzel. Moet je toch de weg nog op? Via een online kaart van Rijkswaterstaat zie je live waar strooiwagens rijden en op welke wegen net is gestrooid.

Ga je naar Rijkswaterstaatstrooit.nl, dan krijg je een interactieve kaart van Nederland te zien. Op die kaart bewegen kleine icoontjes die de actieve strooiwagens voorstellen. De gegevens worden voortdurend bijgewerkt, waardoor je vrijwel live ziet waar op dat moment wordt gestrooid.

Naast de voertuigen vallen de gekleurde lijnen op de wegen op. Een paarse lijn betekent dat er in de afgelopen zes uur zout is gestrooid. Zo kun je zelf een inschatting maken of jouw route redelijk begaanbaar zal zijn of dat je éxtra moet opletten.

©Rijkswaterstaat

Wegtemperatuur

De kaart laat meer zien dan alleen strooiwagens. Op veel plekken vind je ook de actuele wegdektemperatuur. Die metingen komen van 330 meetpunten verspreid over het hele land. Dat is relevant, omdat het asfalt vaak al onder nul kan zijn terwijl de buitentemperatuur dat nog niet is. Gaat het sneeuwen of regenen op wegdek dat al beneden nul is, dan neemt de kans op gladheid toe. Is de temperatuur nu nog boven het vriespunt? Kijk dan zeker even vlak voordat je vertrekt. Vanaf een uur of drie 's middags daalt de temperatuur namelijk meestal. En een wegdek dat nu net boven nul is, kan dan ineens zomaar weer kouder zijn. Als het dan gaat regenen, moet je echt uitkijken.

©Rijkswaterstaat

Neerslag

Links op de kaart zie je ook nog een icoontje van een regenwolk met een zonnetje erachter. Klik je daar op, dan krijg je actuele beelden te zien van de neerslagradar van het KNMI. Je ziet niet alleen waar de neerslag valt, maar ook of er veel of weinig valt. Dit neerslagbeeld wordt elke vijf minuten opnieuw samengesteld.

De weg op? Doe het veilig!

Door voor vertrek de strooikaart te checken, vergroot je de veiligheid onderweg. Of, anders gezegd, je verkleint het risico. Wat je zelf nog kunt doen? Controleer de bandenspanning. Bij kou daalt de luchtdruk, niet alleen buiten maar ook in je banden, wat invloed heeft op de grip. Kijk daarnaast of je voldoende ruitensproeiervloeistof hebt en of die bestand is tegen vorst; daar bestaan verschillende gradaties in. Leg voor de zekerheid ook een zaklamp en een warme deken in de auto. Een powerbank is eveneens handig. Mocht je vast komen te staan, dan blijf je in ieder geval warm en heb je genoeg stroom om je smartphone een paar uur te gebruiken.