Als lezer van Computer!Totaal weet je flink wat van pc's en voor je het beseft maakt je dat tot de systeembeheerder en de troubleshooter thuis of zelfs in de familiekring. Nu kun je alle toestellen één voor één controleren en optimaliseren, maar het is handig als je dat gecentraliseerd doet.

Wie thuis de computers en het netwerk onder zijn beheer heeft moet een beetje van alle markten thuis zijn en oog hebben voor heel wat aspecten van het computergebeuren. Je moet zorgen dat de software en drivers overal up-to-date zijn, dat er een degelijk antivirusprogramma draait, dat je snel kunt reageren op (aanstaande) problemen, dat er regelmatig back-ups worden genomen, dat je een gecrasht systeem snel weer kunt terugzetten, etc. In het eerste deel van deze zevendelige serie geven we inzicht in hoe je het beste je netwerk kunt inventariseren.

Als systeem- en netwerkbeheerder weet je natuurlijk graag welke hardware, software en services zoal geïnstalleerd zijn op de apparaten in je netwerk. Die kennis kan je namelijk helpen bij het snel diagnosticeren van problemen. Daar bestaan weliswaar desktoptools voor, zoals het ingebouwde Systeeminformatie of Speccy, maar dikwijls is het lastig of zelfs niet mogelijk om informatie van andere netwerktoestellen centraal binnen te krijgen. Bovendien zijn de gegevens vaak beperkt, vooral naar software en services toe. Wie zijn taak als systeembeheerder ernstig neemt, is dan beter af met een omvattender programma als Spiceworks, dat je overigens ook in grotere netwerken kunt inzetten. Een bijkomend voordeel van Spiceworks is dat het programma werkt zonder dat je clientsoftware op de diverse systemen hoeft te installeren.

Spiceworks is een echte netwerkoctopus, met tentakels naar MDM (mobile device management), servermonitoring en een centrale helpdesk toe. Wij houden het hier echter bij een introductie tot de module netwerkinventarisatie.

Installatie Spiceworks

Surf naar www.spiceworks.com en klik op Download inventory. Na het aanmaken van een gratis account kun je de tool downloaden en installeren. Eventuele waarschuwingen van je beveiligingssoftware (zoals Windows SmartScreen) mag je negeren. Je mag de voorgestelde poort (80) voor de webserver accepteren, tenzij je op dat poortnummer al een andere service hebt draaien. Druk op Next (2x), op Install en op Continue. Slaat je firewall (een paar keer) alarm, maak dan telkens duidelijk dat het om een bonafide toepassing gaat. Even later start de webserver op en verschijnt na je aanmelding de webpagina van Spiceworks. Hier klik je op Discover MyDevices en vervolgens op Inventory Management. Vervolgens vul je het account in waarmee je op alle aangesloten toestellen lokale administratorrechten hebt. Je doet er goed aan op elk toestel hetzelfde administratoraccount te gebruiken. Spiceworks kan zowel met Windows-, OS X- als Linux-toestellen overweg. Klik daarna op Go to Inventory.

Inventarisatie

Het komt er nu op aan een scan uit te voeren op je netwerk. Daarvoor open je bovenin het uitklapmenu bij My Network en kies je Scan. Als het goed is verschijnen de netwerktoestellen bij You have inventoried. Lukt het niet, klik dan het tandwielpictogram bij Settings aan. Ga na of het IP-bereik bij Your Network correct is (bijvoorbeeld 192.168.0.1-254). Via het potloodpictogram kun je dit bereik desnoods aanpassen of je voegt er een ander bereik aan toe met de knop Find More Devices. Raadpleeg desnoods het kader 'Spiceworks troubleshooting' verderop in dit artikel. Het kan natuurlijk even duren voor alle gedetecteerde systemen ook effectief zijn geïnventariseerd. Om naderhand snel de informatie van een specifiek systeem te krijgen, kies je My Network / Devices en klik je het gewenste systeem aan. Of je opent het tabblad Dashboard en klikt het systeem aan in het paneel Inventory Summary. Je zult ervan versteld staan hoeveel informatie je binnenkrijgt op de diverse tabbladen, zoals General Info, Configuration, Software, NetworkShares enzovoort.

©PXimport

Spiceworks inventariseert en categoriseert zowat alle nuttige informatie.

Monitoring

Spiceworks biedt weliswaar een aparte monitoringmodule aan, maar die richt zich vooral op grotere netwerken (met servers en beheerde switches). Echter, omdat Spiceworks Inventory op je 'centrale' computer op de achtergrond actief is, wordt de informatie over de systemen continu geüpdatet, wat ook de nodige mogelijkheden op het gebied van monitoring biedt. Zo vind je op het tabblad Dashboard het paneel Alerts. Hier krijg je bijvoorbeeld te zien wanneer de inktvoorraad van een printer bijna is opgebruikt, wanneer een schijf stilaan volloopt of wanneer de netwerkconfiguratie van een toestel is gewijzigd. Je kunt zelf bepalen welke meldingen je op welke manier te zien krijgt. Ga daarvoor naar Settings / Inventory / Monitors & Alerts. Hier kun je precies aangeven welke gebeurtenissen Spiceworks in de gaten moet houden (zet een vinkje bij On) en bij welke je een e-mail wilt ontvangen (zet een vinkje bij Email). Via de knop Add Monitor voeg je nog extra controles toe. De e-mailinstellingen regel je in de rubriek Email Settings.

©PXimport

Je bepaalt zelf over welke gebeurtenissen Spiceworks je moet berichten.

Spiceworks troubleshooting

Lukt het Spiceworks maar niet om toegang te krijgen tot bepaalde apparaten, ga dan na of de WMI-service op die systemen wel actief is. Als het een Windows-pc is, druk je op dat systeem op Windows-toets+R, voer services.msc uit en start de service Windows Management Instrumentation op. Nog steeds niet? Schakel op die pc dan ook tijdelijk de firewall uit. Lukt het dan wel, dan moet je daar bepaalde poorten openzetten die WMI nodig heeft. Voor de Windows Firewall kan dat in een notendop als volgt. Zoek naar firewall en klik op Windows Firewall met geavanceerde beveiliging. Klik op Regels voor binnenkomend verkeer en ga in het regeloverzicht na of de alle regels voor Windows Management Instrumentation wel zijn ingeschakeld, althans voor het privé- (of domein-)netwerk. Blijven de problemen dan moet je dieper graven: zie www.tiny.cc/swwmi en www.tiny.cc/swfw.

©PXimport

Spiceworks heeft de Windows Management Instrumentation-service nodig.

Deel twee lezen? Klik hier!

De eerste foto's vanaf de set van de aankomende Amazon Prime Video-serie gebaseerd op Tomb Raider zijn online verschenen.

De foto's werden gedeeld door The Daily Mail en tonen Sophie Turner - bekend van haar rol als Sansa Stark in de hitserie Game of Thrones - in de rol van Lara Croft. Begin dit jaar bracht Amazon al een eerste officiële foto van de actrice als het personage uit. De setfoto's die hieronder zijn te zien zijn niet officieel, maar tonen wel een andere outfit dan die op de officiële foto.

Zoals al langer bekend is, werkt Amazon aan een serie gebaseerd op de Tomb Raider-games. Hoewel nog niet bekend is wanneer de serie op Amazon Prime Video te zien zal zijn, zijn de opnames inmiddels van start gegaan. Het script is geschreven door Phoebe Waller-Bridge – bekend van Fleabag. Ook zijn er diverse andere castleden bekend, waaronder Sigourney Weaver (Avatar, Alien) en Jason Isaacs (The White Lotus).

Meerdere games op komst

Tomb Raider bestaat al sinds de jaren negentig: in de games reist avonturierster Lara Croft de wereld over en neemt ze het op tegen een groot scala aan vijanden. Het personage groeide uit tot een waar icoon en is al meermaals verfilmd – onder andere Angelina Jolie kroop eerder in de huid van Lara.

Fans hoeven niet bang te zijn dat ze de komende jaren geen games ontvangen rondom het personage. Later dit jaar verschijnt Tomb Raider: Legacy of Atlantis, een remake van de allereerste Tomb Raider-game. Voor 2027 staat een compleet nieuwe game gepland met de naam Tomb Raider: Catalyst.

Is de harde schijf of ssd van jouw computer bijna vol? Dikke kans dat je flink wat nutteloze bestanden kunt weggooien. Denk bijvoorbeeld aan duplicaten, tijdelijke gegevens en bekeken filmpjes. Maak daarom schoon schip en creëer zo weer ademruimte voor jouw pc of laptop. In deze workshop bespreken we verschillende opruimmethoden.

Bij gebruik van een nieuwe computer lijkt een schijf van pakweg 500 GB of 2 TB haast oneindig groot. Toch raakt deze opslagdrager sneller vol dan je misschien op voorhand zou verwachten. Naast het bewaren van eigen foto's, video's en documenten halen jouw browser en besturingssysteem ook (ongemerkt) allerlei andere data binnen. Vermoedelijk kun je heel wat overbodige bestanden weggooien. Digitale rommel slokt niet alleen kostbare opslagruimte op, maar vertraagt ook nog eens je computer. Kortom, genoeg reden voor een grondige digitale schoonmaak. 

Systeembestanden opschonen

Er bestaan voor Windows weliswaar allerlei betaalde en gratis opschoonprogramma's, maar die heb je in feite helemaal niet nodig. In Windows 10 en 11 zit tenslotte al een doeltreffend hulpprogramma. Open via de taakbalk of het startmenu de zoekfunctie en typ Schijfopruiming. Zodra je het programma opstart, kies je desgevraagd eerst het schijfstation dat je wilt opruimen. Bevestig in dat geval met OK.

Na een korte analyse toont Schijfopruiming een lijst van verschillende soorten gegevens die je kunt wissen. Met de standaardinstellingen blijven overbodige systeembestanden nog op de computer staan. Een gemiste kans! Klik daarom linksonder op Systeembestanden opschonen en kies indien nodig OK.

Oude herstelpunten mogen ook weg

Je opent nu eerst het tabblad Meer opties, waarna je onder Systeemherstel en schaduwkopieën klikt op Opruimen / Verwijderen. Op het laatste systeemherstelpunt na verwijder je daarmee alle oude herstelgegevens. Navigeer naar het tabblad Schijfopruiming.

Je kunt onder meer kopieën van Windows Update, tijdelijke internetbestanden, miniaturen, verouderde stuurprogramma's en de inhoud van de Prullenbak wissen. Dat resulteert al gauw in enkele gigabytes vrije schijfruimte. Klik op een onderdeel om een uitleg te lezen. Draait jouw systeem stabiel, dan kun je in principe alle voorgestelde bestanden weggooien. Vink de gewenste onderdelen aan en kies OK / Bestanden verwijderen. Je start de computer na afloop zo nodig opnieuw op.

Grootste apps wissen

Het loont de moeite om eens kritisch naar alle geïnstalleerde apps te kijken. Sommige toepassingen eisen nogal veel opslagcapaciteit op. Bekijk welke tooltjes de meeste ruimte innemen en verwijder ze naar eigen inzicht van het systeem.

Klik in de taakbalk op Start en open de Instellingen (pictogram van een tandwiel). Ga nu naar Apps. In Windows 10 verschijnt er meteen een programmalijst. Gebruikers van Windows 11 klikken eerst nog op Geïnstalleerde apps. Kies via het uitrolmenu achter Sorteren op: voor Grootte (Windows 10) of Grootte (van groot naar klein) (Windows 11).

Zie je een zwaar programma dat je nooit gebruikt? Klik dan in Windows 11 op het pictogram met de drie puntjes en bevestig met Verwijderen / Verwijderen. Windows 10-gebruikers klikken eerst op de programmanaam en kiezen vervolgens Verwijderen / Verwijderen.

Grondig(er) programma's wissen

Zodra je een programma uit Windows verwijdert, blijven er wellicht nog restjes achter. Deze nutteloze gegevens bevinden zich diep in het systeem en spoor je dus niet zomaar even op. Installeer en verwijder je regelmatig verse freeware? Gebruik dan voortaan Revo Uninstaller Free. Hiermee wis je elk tooltje inclusief digitale rommel van jouw pc of laptop.

De werking van Revo Uninstaller Free is vrij simpel. Selecteer in de lijst een ongewenst programma en kies in de werkbalk De-installeren. Deze opruimtool gaat vervolgens op zoek naar resten. Je kiest hierbij tussen drie niveaus, namelijk Veilig, Middelmatig of Grondig. Maak een keuze en klik op Ja / Doorzoeken. Heeft Revo Uninstaller Free programmasnippers gevonden? Doorloop dan de resterende stappen en verwijder op eigen risico gegevens. Behalve bestanden verwijder je optioneel ook overbodige registersleutels.

Revo Uninstaller Free regelt dat er minder of zelfs helemaal geen programmaresten achterblijven.

Automatisch opruimen

Het mooiste is natuurlijk wanneer het besturingssysteem op eigen houtje rotzooi opruimt. Goed nieuws, want in tegenstelling tot eerdere versies hebben Windows 10 en 11 een automatische opschoonfunctie. Dat werkt onder andere voor het wissen van tijdelijke bestanden en de inhoud van de Prullenbak. Navigeer hiervoor in de Instellingen naar Systeem / Opslag.

Gebruik je nog Windows 10, check dan of het schuifje bij Opslag op Aan staat. Open Slim opslaan configureren of nu uitvoeren en bepaal onder Opslaginzicht wanneer je de boel automatisch wilt opschonen. Kies Elke dag, Elke week, Elke maand of Bij onvoldoende vrije schijfruimte. Geef onder Tijdelijke bestanden ook aan na hoeveel dagen je de prullenbak en de Downloads-map automatisch wilt legen. Kies bijvoorbeeld 14 dagen of 60 dagen.

Opslaginzicht in Windows 11

De automatische opruimfunctie werkt in Windows 11 op soortgelijke wijze. Wanneer de functie Opslaginzicht is uitgeschakeld, zet je het schuifje op Aan. Klik nu op Opslaginzicht. Er verschijnen diverse instellingen. Je zet onder Tijdelijke bestanden opschonen indien nodig een vinkje. In de resterende opties stel je naar eigen behoefte opschoningsschema's voor Opslaginzicht, de Prullenbak en de Downloads-map in.

Ruimtevreters vinden

Als je de computer vrijwel dagelijks gebruikt, belanden er door de jaren heen mogelijk heel wat grote bestanden op het systeem. Dat kunnen bijvoorbeeld omvangrijke video's, audiotracks, ziparchieven en images van besturingssystemen zijn. Staan deze gegevens niet in de standaard Downloads-map, dan verwijdert Windows ze niet automatisch. Ga daarom zelf op zoek naar overbodige ruimtevreters.

WizTree legt pijlsnel de grootste bestanden bloot, zodat je ze eenvoudig kunt verwijderen. Voor particulier gebruik is dit programma gratis. Na een vlotte installatie start je dit Nederlandstalige programma op. Wijs linksboven achter Selecteren: het gewenste schijfstation aan. Op veel computers is dat de C-schijf. Enkele seconden nadat je op Scannen hebt geklikt, verschijnen er in het onderste deelvenster een heleboel gekleurde blokken. Kijk hier goed naar! De grootste blokken vertegenwoordigen namelijk de omvangrijkste bestanden.

Zodra je op zo'n blok klikt, wordt in het linkerdeelvenster de bijbehorende locatie geopend. Zie hier om wat voor gegevens het gaat. Wie weet kom je zo bestanden op het spoor die bij nader inzien wel weg kunnen. Dat kan rechtstreeks vanuit WizTree. Klik met de rechtermuisknop op een bestandsnaam en kies Verwijderen.

Ontdubbelen

Het is natuurlijk zinloos om op hetzelfde systeem dubbele bestanden te bewaren. Toch gebeurt dat regelmatig, bijvoorbeeld bij het overzetten van beeldmateriaal of het beheren van een forse muziekcollectie. Ontdek met DupeGuru eenvoudig of jouw computer dubbele gegevens bevat. Dit kleine tooltje is beschikbaar voor Windows, macOS en Linux.

Kies tijdens de installatie de Nederlandse taal en start het programma op. Het is belangrijk dat je de zoekopties zorgvuldig invult. Wil je naar alle bestanden speuren, dan selecteer je achter Toepassingsmodus: de optie Standaard. Je kunt als alternatief ook Muziek of Beeld selecteren. Bedenk goed welke optie je bij Onderzoeks type kiest. Zo zoek je bijvoorbeeld op basis van een identieke bestandsnaam of dezelfde inhoud naar duplicaten. Voor muziek kijkt DupeGuru onder meer naar identieke titels of metadata (tags). Klik eventueel op Meer opties om diverse parameters naar je hand te zetten.

Voeg linksonder via het plusteken een map of schijfpartitie toe. Je kunt ook meerdere bestandslocaties aanwijzen. Bedenk wel dat het zoekproces dan waarschijnlijk iets langer duurt. Klik rechtsonder op Onderzoeken om het scanproces te starten. Na afloop zie je hoeveel doublures de freeware heeft gevonden. Wil je de gevonden dubbele bestanden direct verwijderen? Zet dan voor de juiste items een vinkje en klik vervolgens op Acties / Verplaats de gemarkeerde bestanden naar de prullenbak.

Gewiste data redden

Ben je iets te rigoureus te werk gegaan en kun je een belangrijk bestand nergens meer vinden? Staat het ook niet in de Prullenbak? Geen paniek, want mogelijk kun je die dierbare foto of dat actuele document nog terughalen. Ondanks dat het betreffende bestand niet meer in Windows zichtbaar is, staat het misschien nog wel op de harde schijf. Alleen wanneer de gegevens door andere data zijn overschreven, is het bestand definitief weg.

Recuva is een bekend herstelprogramma voor Windows. Laat je niet verleiden om de betaalde versie te kopen, want de gratis editie voldoet prima. Er verschijnt eerst een soort stappenplan. Klik op Volgende en geef aan wat voor bestandstype je wilt herstellen, zoals Afbeeldingen, Muziek, Documenten, Video's of Alle bestanden. Selecteer in de volgende stap de map of het schijfstation waar het verloren bestand tot voor kort stond. Heb je geen idee? Kies dan Ik weet het niet zeker. Via Volgende vink je optioneel de optie Uitvoerig Scannen inschakelen aan. Je vergroot daarmee de slagingskans, al duurt het scanproces aanmerkelijk langer. Klik op Start.

Na even wachten komt er een nieuw venster met resultaten tevoorschijn. Soms zijn er van afbeeldingen voorvertoningen zichtbaar. Zie je de verloren gegevens? Plaats voor de juiste bestandsnamen één of meer vinkjes en klik op Terughalen. Je selecteert nu een opslaglocatie, waarna je bevestigt met OK.

Recuva is een laatste redmiddel om per ongeluk verwijderde gegevens terug te toveren.