Nederlandse schrijvers eisen dat Meta hun werk niet voor AI-training gebruikt

Eind vorige week brachten de Nederlandse Vereniging voor Journalisten (NVJ), de Auteursbond en Stichting Lira een verklaring naar buiten waarin dit te lezen valt. Meta gebruikt wereldwijd gepubliceerde teksten voor AI-training.

De schrijvers in kwestie opperen dat ze geen vergoeding krijgen voor het feit dat hun teksten worden gebruikt voor deze training. Dat is in strijd met het auteursrecht. Ook het feit dat de schrijvers en journalisten geen toestemming hebben gegeven voor het gebruik van hun teksten, schiet in het verkeerde keelgat.

Aldus de verklaring: "Meta heeft bij de ontwikkeling van haar AI-modellen gebruikgemaakt van grote hoeveelheden auteursrechtelijk beschermd materiaal afkomstig uit illegale datasets. Het gaat om boeken, artikelen en andere teksten die zonder toestemming van de makers zijn gekopieerd en verspreid."

De verklaring vervolgt: "Voor dit gebruik is nooit toestemming gevraagd en nooit een vergoeding betaald. Dat is in strijd met het auteursrecht en ondermijnt de economische en creatieve positie van schrijvers, vertalers en journalisten. Daar komt bij dat Meta met deze AI-modellen aanzienlijke commerciële belangen nastreeft en daarmee in de toekomst grote economische opbrengsten verwacht te realiseren. Dat staat in scherp contrast met de positie van de makers, die dreigen buitenspel te worden gezet door systemen die getraind zijn op werk dat feitelijk van hen gestolen is."

"Daarom sturen de NVJ, Auteursbond en Stichting Lira op 27 februari 2026 een sommatie aan Meta waarin zij eisen dat het bedrijf het gebruik van illegale databronnen en het aanbieden van op die wijze getrainde AI-modellen in Europa staakt. Daarnaast roepen zij Meta op om met hen in overleg te treden over een passende regeling voor het gebruik van auteurswerken bij AI-training."

Thomas Bruning van de NVJ zegt het volgende: "Zonder ons werk geen AI. Een eerlijke vergoeding is hard nodig om journalisten en schrijvers hun werk te kunnen laten voortzetten. Hun werk is onmisbaar voor de ontwikkeling en innovatie van taalmodellen. Zonder die basis verliezen deze modellen hun relevantie en kwaliteit."

Het gebruik van AI zoekt sowieso de grenzen op van auteursrecht, omdat AI vaak getraind wordt op andermans werk dat op internet te vinden is. Daardoor zijn er ook discussies over of teksten of beelden die door AI-modellen worden geproduceerd, uniek zijn of simpelweg een combinatie van bestaand materiaal dat door mensen is gemaakt - en waar vaak dus auteursrecht op zit.

Daar komt ook nog eens bij dat mensen die AI-modellen gebruiken hele specifieke prompts in kunnen voeren om teksten of beelden erg nauwkeurig te laten lijken op bestaande teksten of (animatie)films. Ongetwijfeld zullen de regels rondom AI de komende jaren verder aangescherpt worden.