ID.nl logo
Beste lichte laptops getest - Draagbare computerkracht
© Reshift Digital
Huis

Beste lichte laptops getest - Draagbare computerkracht

We testen zes dunne laptops die bedoeld zijn voor algemeen computerwerk. De fabrikanten slagen erin een grote waaier aan opties in zeer draagbare behuizingen te stoppen. De tijd is voorbij dat je bij een slanke laptop veel compromissen moet sluiten op het gebied van de prestaties. Dit zijn zes van de beste lichte laptops van het moment.

De tijd dat slanke laptops omwille van de doorgedreven miniaturisering duur en traag waren, ligt al lang achter ons. De voor deze test ingestuurde ultradraagbare computers presteren allemaal goed tot uitstekend. Dat is niet alleen te danken aan nieuwe energiezuinige en toch krachtige mobiele chipsets, maar ook aan de ssd die in elk van de geteste apparaten aanwezig is. Ssd’s zijn nu eenmaal veel sneller en heel wat energiezuiniger dan harde schijven. Ze zijn natuurlijk nog altijd iets duurder, reden waarom fabrikanten niet altijd de allersnelste soorten ssd’s gebruiken in hun laptops. Maar zelfs die presteren veel beter dan een traditionele harde schijf.

Draagbaarheid is op zich natuurlijk geen technisch criterium, maar een laptop die onder de anderhalve kilogram weegt, niet veel groter is dan een A4’tje en niet dikker dan pakweg 1,4 cm neem je gemakkelijk overal met je mee. De lichtste laptop in deze test weegt zelfs iets minder dan een kilogram, de zwaarste is 1,38 kilogram. Alle apparaten op één na hebben een recente mobiele processor van Intel. Huawei leverde een laptop met een AMD-processor. Dit maakt een lagere verkoopprijs mogelijk dan bij Intel-gebaseerde notebooks, maar je levert volgens onze metingen niet merkbaar in op prestaties of stabiliteit. T

wee laptops hebben een traditioneel scherm. Van de vier met aanraakscherm zijn er twee met een volledig openklappend scherm, zodat je ze ook als Windows-tablet kunt gebruiken. Bij die twee laptops (HP Dragonfly en Lenovo Yoga) wordt niet toevallig ook een stylus meegeleverd, zodat je op het scherm kunt schrijven en tekenen. Lenovo slaagde er zelfs in om zijn stylus een rustplaats te geven achteraan in de dunne behuizing. Op die manier raak je de pen minder snel kwijt.

Alle laptops zijn uiteraard uitgerust met een webcam, maar Huawei en Lenovo voegen een fysieke privacyfunctie toe, zodat je de camera niet zelf hoeft af te plakken met een stukje plakband. HP heeft op zijn beurt weer een optioneel scherm met een ingebouwd privacyfilter, zodat omstaanders niet kunnen meegluren. Die dure optie ontbrak bij ons testsysteem, maar als je het nodig hebt weet je dat ze er is.

©PXimport

Acer Swift 3

©PXimport

De Swift 3-laptops met Windows van Acer zijn naar keuze verkrijgbaar met een 13,5inch-scherm (2256 × 1504 pixels, ips VertiView) met een beeldverhouding van 3:2, of een 14inch-scherm (1920 × 1080, ips) met een verhouding van 16:9. De schermen zijn overigens niet aanraakgevoelig. De behuizing is gemaakt van een magnesiumaluminium-legering. De specificaties tussen de verschillende varianten zijn identiek, op de cpu/gpu, geheugen en opslagruimte na.

Wij testen een betaalbare variant met 14inch-scherm. Alle poorten bevinden zich links en rechts in de platte behuizing. De enkele usb-c-poort is thunderbolt3-compatibel (achtmaal sneller dan usb 3.0 in combinatie met een thunderbolt3-opslagapparaat). De dualband-wifi-chip van Intel is al compatibel met wifi 6 (802.11ax). In combinatie met een GIG+-router zijn daarmee in de toekomst in theorie draadloze doorvoersnelheden tot 1,7 gigabit per seconde mogelijk. De stroomknop bevindt zich rechts boven in het toetsenbord. Het toetsenbord is van goede kwaliteit, met voldoende grote letter- en cijfertoetsen, maar een vrij kleine Enter-toets.

Veel overbodige software staat er niet op deze notebook, maar Acer JumpStart toont wel af en toe pop-ups met ‘aanbiedingen’. Die kun je gelukkig uitschakelen. Bij normaal gebruik kun je rekenen op ruim een werkdag accuduur, maar zestien uur zoals Acer beweert lijkt ons te optimistisch.

Acer Swift 3

7Score70

  • Pluspunten

  • Licht

  • Snelle ssd

  • Thunderbolt3-poort

  • Minpunten

  • Geen geheugenkaartlezer

Acer Swift 5

©PXimport

De Swift 5-laptops met Windows van Acer hebben een 14inch-scherm, terwijl de behuizing eerder op een 13inch-maatje lijkt. De verhouding tussen beeldscherm en behuizing is 86,4%. De behuizing is gemaakt van een magnesiumaluminium-lithium legering: zeer licht, maar tegelijk sterk. Deze notebook weegt minder dan één kilogram en is anderhalve centimeter dun. Je houdt hem probleemloos met één hand vast.

De Swift 5 bestaat in verschillende varianten, verkocht via verschillende kanalen, zowel online als in de winkel. Wij testen een standaardversie met Intel Core i5, maar er zijn ook duurdere varianten met Core i7, het maximum van 16 GB geheugen en een extra Nvidia GeForce MX350 grafische module. Net als bij de Swift 3 verschillen alleen de cpu/gpu, hoeveelheid geheugen en opslagruimte tussen de verschillende varianten.

Het 14inch-aanraakscherm (1920 × 1080, ips) heeft erg smalle randen aan drie zijden. Je kunt het ontspiegelde, matte scherm niet helemaal platleggen of volledig openklappen, maar het is wel mogelijk om het tot 135 graden naar achteren te duwen. Het scherm is van goede kwaliteit, met mooie gestoken kleuren en zonder de geelzweem die we in het verleden weleens opmerkten bij oudere versies van de Swift 5. Ook deze laptop heeft een wifi6-module (802.11ax), maar thunderbolt 3 ontbreekt hier. Het toetsenbord is vergelijkbaar met de Swift 3. De accu houdt het bij normaal gebruik gemakkelijk een werkdag uit.

Acer Swift 5

8Score80

  • Pluspunten

  • Licht en dun

  • Snelle ssd

  • Goede prestaties

  • Minpunten

  • Geen geheugenkaartlezer

ASUS ZenBook 14 UX434

©PXimport

De ASUS ZenBook 14 UX434-laptop heeft enerzijds een traditioneel 14inch-aanraakscherm (1920 × 1080, ips) met zeer dunne schermranden en anderzijds een mini-aanraakscherm onder het toetsenbord. Dit zogenoemde ScreenPad, met een schermdiagonaal van 5,65 inch en een resolutie van 2160 × 1080 pixels, herkent vier gelijktijdige aanrakingen. Windows 10 definieert dit scherm als een uitgebreid scherm voor het hoofdscherm. Het is ook het tweede scherm van de laptop.

Wanneer je dus een extern scherm koppelt aan deze laptop, dan wordt die het derde scherm. Je switcht tussen ScreenPad en touchpad door er met drie vingers tegelijk op te tikken. Je kunt het scherm ook volledig uitschakelen met de Fn-F6-toetsencombinatie. Dan werkt het aanraakvlak op de traditionele manier. Daarnaast kun je aanraakvlak ook compleet uitschakelen. Je gebruikt allerlei apps op dit minischerm, bijvoorbeeld door er een numeriek toetsenbord van maken of een bedieningspaneel voor een mediaspeler. Externe ontwikkelaars kunnen via een API zelf hulpprogramma’s ontwerpen voor het ScreenPad.

ASUS verbeterde het stroomverbruik van het minischerm, zodat de accu langer meegaat wanneer je het ingeschakeld laat. Wat op het eerste zicht misschien een gimmick lijkt, blijkt in de praktijk een slimme uitbreiding die nuttige diensten bewijst. De accu van deze goed presterende notebook houdt het probleemloos een volledige werkdag uit.

ASUS ZenBook 14 UX434

8Score80

  • Pluspunten

  • Slank

  • Multifunctioneel ScreenPad

  • Nvidia-gpu

  • Minpunten

  • Ssd is iets trager

HP Elite Dragonfly

©PXimport

De HP Elite Dragonfly weegt minder dan 1 kilogram en heeft een scherm dat je 360 graden openklapt. Deze laptop werkt dus in vier standen: als laptop, ‘tent’, tablet of presentatiescherm. De smalle randen dragen extra bij tot het slanke uiterlijk van deze laptop. Je neemt de Dragonfly in de tabletmodus probleemloos met één hand vast. Twee stevige aluminium schermscharnieren zorgen voor een stabiel x360-mechanisme. Ook de usb-c-voeding is opvallend licht en compact, en perfect bruikbaar om onderweg ook je smartphone mee op te laden.

Wij testen de goedkoopste variant, met 13,3inch-scherm (1920 × 1080, ips), Intel Core i5 en 256GB-ssd, maar er zijn ook duurdere varianten met Core i7, 1 TB opslagruimte en 4K-schermen met ingebouwde privacyoptie die ervoor zorgt dat omstanders de scherminhoud niet kunnen zien.

Een actieve stylus is meegeleverd. Daarmee schrijf en teken je vlot op het scherm, dat voorzien is van een Wacom AES digitizer. Het verlichte ‘chicklet’-toetsenbord is bestand tegen morsen. Je typt er vlot op, al zijn sommige navigatietoetsen wel klein uitgevoerd. De wifi-module is klaar voor wifi 6. De HP Long Life-accu is binnen dertig minuten tot vijftig procent weer opgeladen. Volledig opgeladen gaat de accu een volledige werkdag mee bij normaal kantoorgebruik.

HP Elite Dragonfly

7Score70

  • Pluspunten

  • Thunderbolt 3

  • x360 scherm

  • Actieve pen

  • Minpunten

  • Duur

  • Geen geheugenkaartlezer

  • Ssd is iets trager

Huawei MateBook D 14 (2020)

©PXimport

De Huawei MateBook D 14 heeft een AMD Ryzen 5 3500U-processor met een Radeon RX Vega 8 grafische module. Deze stijlvolle laptop heeft een donkergrijze aluminium behuizing met schuin aflopende randen, die op het hoogste punt minder dan 1,6 cm dik is. Er is ook een lichtgrijze variant.

Het niet aanraakgevoelige 14inch-scherm (1920 × 1080, ips) heeft aan drie kanten dunne randen van slechts 4,8 mm, wat het slanke uiterlijk nog versterkt. Het scherm leg je desnoods volledig plat. De 720p-webcam bevindt zich niet in de schermrand, maar is een pop-uptype dat onzichtbaar verborgen zit in de bovenste rij functietoetsen tussen de F6- en F7-toetsen. De camera springt naar boven als je erop drukt en is pas dan actief. Nog een handig snufje is de plaatsing van de vingerafdruksensor: die is geïntegreerd in de ronde stroomknop die zich rechtsboven naast het toetsenbord bevindt. Op die manier schakel je de laptop met één druk op de knop veilig in en log je tegelijk in.

Bezitters van een Huawei-smartphone krijgen een extra functie: een nfc-sensor in de polssteun naast het aanraakvlak detecteert automatisch wanneer je er een Huawei- of Honor-smartphone met EMUI10 of hoger tegenhoudt en activeert dan de Huawei-multischermfunctie. Je kunt de telefoon dan bedienen met de laptop, terwijl je zijn scherm ziet op het laptopscherm.

Huawei MateBook D 14 (2020)

7Score70

  • Pluspunten

  • Slank

  • Webcam met privacyfunctie

  • Schermdelen met Huawei/Honor-smartphones

  • Minpunten

  • Geen geheugenkaartlezer

  • Ssd is iets trager

Lenovo Yoga C940 (14”)

©PXimport

De Lenovo Yoga C940 (14″) is een ultradraagbare laptop met scherm dat 360 graden draait en een stylus die achteraan in een uitsparing verdwijnt, zodat je hem altijd bij de hand hebt. Deze notebookcomputer oogt bijzonder stijlvol, met zijn champagnekleurige aluminium chassis uit één stuk dat vooraan slechts 1,44 cm en achteraan maar 1,57 cm dun is. Er bestaat ook een grijze uitvoering.

Het 14inch-aanraakscherm (1920 × 1080, ips) heeft nauwelijks zichtbare randen. Het scherm kantelt rond een aluminium scharnier waarin het Dolby Atmos-luidsprekersysteem gemonteerd is. Voordeel van deze ‘soundbar’ is dat ze in alle standen een zo optimaal mogelijk stereo- en virtueel 3D-geluid produceert.

Zoals bij alle 360graden-laptops kun je de Yoga C940 in vier standen gebruiken: laptop, ‘tent’, demonstratiestand en tablet. Wij testen een variant met full-hd-scherm, maar er zijn ook 4K-varianten. De webcam heeft een afsluitklepje (‘TrueBlock Privacy Shutter’ genaamd). Op het verlichte chicklet-toetsenbord met vrij grote toetsen typ je vlot met tien vingers. De wifi-module is al compatibel met de snellere wifi6-standaard. Volgens Lenovo haalt het door ons geteste model tot achttien uur op de accu. Ruim dertien uur in onze kantoorbenchmark vinden we ook al niet slecht voor een dergelijke krachtige laptop.

Lenovo Yoga C940 (14”)

9Score90

  • Pluspunten

  • Stylus past in de behuizing

  • Webcam met privacyfunctie

  • Thunderbolt 3

  • Minpunten

  • Niet de goedkoopste

  • Geen geheugenkaartlezer

Conclusie

Alle laptops presteren goed tot uitstekend. Ze zijn allemaal geschikt voor dagelijkse computertaken en dit in een slanke en lichte verpakking. Wil je snufjes zoals een openklappend aanraakscherm waarop je met stylus schrijft en tekent, een extra snelle thunderbolt3-aansluiting of een webcam met fysieke privacysluiter, dan betaal je uiteraard een meerprijs.

De Lenovo Yoga C940 heeft het allemaal en presteert ook nog eens uitstekend, met een opvallend lange accuduur. Het is onze logische keuze voor het keurmerk Best Getest. De Huawei MateBook D 14 heeft een pop-upwebcam die je privacy bewaakt, maar verder geen snufjes zoals een openklappend aanraakscherm. Wel heeft deze slanke laptop een opvallend democratisch prijskaartje, terwijl de prestaties goed zitten. Ons keurmerk Slimme Koop zit hem dan ook als gegoten.

▼ Volgende artikel
Guy Ritchie komt net Amazon Prime-serie Young Sherlock
Huis

Guy Ritchie komt net Amazon Prime-serie Young Sherlock

Guy Ritchie werkt aan een nieuwe serie voor Amazon Prime Video: Young Sherlock. Daar is nu de eerste trailer van uitgebracht.

De serie speelt zich af rond 1870 in Oxford en is gebaseerd op het boek Young Sherlock Holmes van Andy Lane. Zoals de naam al weggeeft draait het om een nog jonge Sherlock Holmes - de speurneus is in deze serie nog maar 19 jaar oud.

De regie is zoals gezegd in handen van Guy Ritchie, de Britse filmmaker die eerder al de Sherlock Holmes-films met Robert Downey Jr. in de titulaire rol maakte. Verder is hij vooral bekend van gangsterfilms als Lock, Stock & Two Smoking Barrels en Snatch.

De rol van Sherlock wordt gespeeld door Hero Fiennes Tiffin, die eerder al in After speelde. Ook Natasha McElhone (Californication, The Truman Show) en Joseph Fiennes - de broer van Ralph Fiennes - hebben rollen.

Young Sherlock staat vanaf 4 maart op Amazon Prime Video. Bekijk hieronder de eerste trailer.

Watch on YouTube
Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.

▼ Volgende artikel
Zo maak je een écht privacybestendige computer
© ER | ID.nl
Huis

Zo maak je een écht privacybestendige computer

Wil je échte privacy? Zorg dan voor een computer die privacy op één zet. Bijvoorbeeld met aangepaste instellingen, een alternatief besturingssysteem en de juiste onlinediensten. Slimme tips en adviezen voor iedereen die een privacyvriendelijke computer serieus neemt.

Een van de stappen die je kunt nemen voor een privacybestendige computer is het installeren van een besturingssysteem dat privacy hoog in het vaandel heeft staan. Dat kan in eerste instantie prima naast je bestaande besturingssysteem. Ken je Tails al? De makers zelf beschrijven Tails als een portable besturingssysteem dat je beschermt tegen nieuwsgierige blikken van buitenaf en eventuele censuur. Je start de computer met Tails op in plaats van een regulier besturingssysteem, zoals Windows of macOS. Vervolgens kun je Tails gebruiken voor het uitvoeren van taken op de computer.

Ben je klaar, dan sluit je de computer af. De gebruikerssessie wordt afgesloten, vergeten en de gemaakte stappen zijn niet meer herleidbaar. Dankzij deze opzet kun je Tails ook tijdelijk gebruiken op een computer die je niet volledig vertrouwt of niet van jezelf is: de gegevens worden immers na elke gebruikerssessie verwijderd. Prettig is dat je Tails kunt gebruiken ‘naast’ je bestaande besturingssysteem zoals Windows. Je hebt dus geen aparte computer nodig wanneer je extra waarde hecht aan privacy.

Tails is een draagbaar besturingssysteem, waarbij elke sessie na afloop wordt afgesloten.

Systeemvereisten

Tails stelt niet te hoge eisen aan de computer. Zelf geven de makers aan dat computers jonger dan 10 jaar prima overweg kunnen met Tails. Dat is uiteraard niet zo specifiek. Zorg in elk geval voor minstens 4 GB RAM en een 64-bit-processor. Het besturingssysteem draait niet op het ARM-platform. Verder heb je een usb-stick van minstens 8 GB nodig: vanaf deze stick draai je het besturingssysteem. Op www.kwikr.nl/tails vind je een lijst met bekende compatibiliteitsproblemen.

Aan de slag

Prettig aan Tails is dat je het relatief eenvoudig kunt proberen op een computer waarop je al een besturingssysteem hebt geïnstalleerd: het gaat immers om een portable besturingssysteem dat je niet blijvend installeert. Het installatiebestand is een kleine 2 GB groot en de installatie neemt ongeveer een halfuur in beslag. Je vindt de nieuwste versie via deze link. Selecteer jouw besturingssysteem – bijvoorbeeld Windows – en klik op de downloadknop. Sla het bestand op een eenvoudige locatie op, bijvoorbeeld het bureaublad of in de map Downloads.

Het bestand plaats je vervolgens op de usb-stick (zie ook het kader Systeemvereisten hierboven). Je maakt daarvoor gebruik van het gratis programma Rufus. Dit kun je downloaden via https://rufus.ie/nl/, waarbij je kiest voor de Portable-variant. Open Rufus en koppel de lege usb-stick aan de computer. In Rufus selecteer je de usb-stick in het menu Device. Klik op Select en wijs het zojuist gedownloade bestand van Tails aan. Klik op Start: de opstartbare usb-stick wordt gemaakt.

Via Rufus maak je voor Tails een opstartbare usb-stick.

Opstarten maar

Open het menu Start en kies Uitschakelen, Opnieuw opstarten. Een opstartmenu van Windows verschijnt: kies Een apparaat gebruiken, Opstartmenu. Zodra de computer opnieuw is gestart, kies je voor de usb-stick als opstartapparaat. Het menu dat je ziet, verschilt per computermerk. Tails start vervolgens automatisch op. Een wizard verschijnt, waarin je snelle instellingen van Tails configureert, zoals taal, toetsenbordinstelling en datumnotatie.

Zorg ervoor dat Tails wordt opgestart vanaf de usb-stick.

Aangepast opstarten

Geeft de computer problemen tijdens het gebruik van Tails (bijvoorbeeld tijdelijke vastlopers), dan kun je in het opstartmenu van Tails kiezen voor Troubleshooting Mode. Hierbij worden sommige functies van het besturingssysteem uitgeschakeld en werkt Tails mogelijk alsnog zonder problemen.

Persistent storage

Na elke Tails-sessie worden alle gegevens verwijderd: een van de aspecten die Tails relatief privacyvriendelijk maken. Uiteraard is dit minder handig voor documenten en bestanden die je gewoon wilt bewaren en telkens wilt gebruiken. In Tails stel je hiervoor Persistent storage in. Dit is een gedeelte op de usb-stick dat wordt gereserveerd voor de opslag van je persoonlijke bestanden. Je kunt Persistent storage direct inschakelen in het opstartmenu van Tails. Zet de schuif op Aan bij Create Persistent Storage. Volg de stappen van de wizard. De eerstvolgende keer dat je Tails opstart, wordt Persistent storage herkend en kun je de ruimte direct ontgrendelen na het opgeven van het wachtwoord. Klik tot slot op Start Tails om het besturingssysteem te laden.

Gegevens in Persistent storage blijven ook na een sessie bewaard.

Verkennen

Tails wordt geleverd met allerhande apps die kunnen helpen bij het verhogen van je privacyniveau. Linksboven vind je de opties in de navigatiebalk. Klik op Apps voor een overzicht. Hier vind je bijvoorbeeld diverse verwijzingen naar Tor, maar ook naar e-mailclient Thunderbird en wachtwoordmanager KeePassXC. Neem meteen een kijkje in de map Favorites. Deze bevat een selectie van programma’s die vaak door Tails-gebruikers worden ingezet. Bijvoorbeeld de Tor-browser (waarover je verder meer leest), de Persistent storage en de eerdergenoemde e-mailclient en wachtwoordmanager. Ook vind je hier de bestandenverkenner, waarmee Persistent storage gebruikt wordt (verderop lees je hierover meer).

Tails leunt hevig op het gebruik van het Tor-netwerk voor online activiteiten. Het Tor-netwerk staat bekend om de bescherming van persoonsgegevens, doordat de communicatie op verschillende lagen wordt geanonimiseerd. In Tails verschijnt de wizard Tor Connection zodra je online wilt. Je kunt ervoor kiezen om automatisch met Tor verbinding te maken (kies Connect to Tor automatically). In het notificatiegedeelte van Tails zie je op elk moment of je bent verbonden met Tor. Zie je het pictogram van een ui, dan is de verbinding met Tor actief. Zie je hetzelfde pictogram in combinatie met een kruis, dan is de Tor-verbinding niet actief.

De verschillende apps van Tails.

Systeemmenu

Tails is relatief gebruiksvriendelijk en de gebruikersomgeving spreekt na enige tijd voor zich. Rechtsboven in het venster vind je in de navigatiebalk de toegang tot het systeemmenu (herkenbaar aan het netwerk-, volume- en batterijpictogram). Klik erop om via het menu zaken zoals netwerk en andere verbindingen, zoals bluetooth, in te stellen. Via hetzelfde menu kun je de computer uitschakelen of opnieuw opstarten. Wil je andere systeeminstellingen aanpassen? Open het menu Apps (linksboven) en kies System Tools, Settings voor een overzicht van alle instellingen.

Als je Persistent storage hebt geactiveerd, kun je je persoonlijke bestanden veilig opslaan. Kies Apps, Accessories, Files. Open de map Persistent en plaats hier je persoonlijke bestanden.

De belangrijkste instellingen vind je via het systeemmenu.

Qubes OS als alternatief

Heb je de smaak te pakken, dan is ook het besturingssysteem Qubes OS het bekijken waard. Qubes OS is een gratis en opensource besturingssysteem. Het gebruikt van elkaar gescheiden silo’s waarin je verschillende activiteiten kunt verrichten. Je kunt hiermee de computer in verschillende compartimenten onderverdelen (vergelijk het met een fysiek gebouw met verschillende kamers). De ene silo gebruik je bijvoorbeeld voor het browsen op internet (relatief onveilig), terwijl je een andere ruimte gebruikt voor werkzaken (over het algemeen iets veiliger) of voor lokaal werk. Je kunt bovendien wegwerp-silo’s maken, die je na verloop van tijd verwijdert en alleen voor tijdelijke taken gebruikt. Voor het gebruik van Qubes OS is enige ervaring met Linux wel welkom. Ben je een relatief onervaren gebruiker, maar wil je toch met Qubes aan de slag, dan is de uitgebreide documentatie op de website van de makers een prima startpunt.

E-mail

Natuurlijk kun je kiezen voor een gratis e-maildienst, zoals Outlook.com of Gmail, maar ook zo’n account heeft uiteindelijk z’n prijs. Je betaalt immers met (al dan niet geanonimiseerde) data, waardoor de makers dergelijke diensten ‘gratis’ kunnen maken. In plaats hiervan kun je ook kiezen om te betalen voor de e-maildienst. Goed voorbeeld hiervan is Soverin (https://soverin.nl). Deze partij biedt een e-mailbox aan waarbij privacy op één staat. De dienst kent bijvoorbeeld geen advertenties en tracking. Je kunt je bestaande domein koppelen aan de dienst, zodat je zelf de volledige controle houdt. Soverin gebruikt meerdere technieken die je digitale correspondentie veiliger moeten maken, waaronder DMARC, SPF, DANE en DKIM. Bovendien staan de servers in Europa, zodat je te maken hebt met Europese wetgeving. Je betaalt 3,25 euro per maand voor de dienst.

Ook voor e-mail kun je kiezen voor een privacyvriendelijke dienst.

Windows, maar dan anders

Geen zin om een ander besturingssysteem dan Windows te gebruiken? Gelukkig kun je Windows ook een handje op weg helpen en privacyvriendelijker maken. De makers van de website Privacy is sexy hebben een flinke hoeveelheid scripts geschreven waarmee je in één keer privacy-instellingen aanpast. Bezoek de website en klik op een categorie, bijvoorbeeld Privacy Cleanup. Een overzicht van beschikbare optimalisaties binnen die categorie verschijnt. Plaats vinkjes bij de opties die je wilt toepassen.

Herhaal deze stappen voor elke categorie. Zo zijn er categorieën waarmee je Windows verbiedt om gegevens van je te verzamelen (Disable OS Data Collection), waarmee je de gebruikersomgeving meer respect voor je privacy laat geven (UI for privacy) en waarmee je veelgebruikte apps aan banden legt (Configure Programs). Die laatste categorie stelt je in staat om ‘telemetrie’-data – informatie over je gebruik – voor die programma’s te blokkeren.

In één keer afdwingen

In plaats van elke optie individueel te markeren, kun je je het leven eenvoudiger maken door een profiel met vooraf ingestelde opties te kiezen. Linksboven in het venster van de website kies je voor Standard, Strict of All. Weet je nog niet zeker welke mate van privacy je wilt afdwingen, dan plaats je de muis op een van de opties. Een pop-up verschijnt met meer informatie over de aanpassingen die de scripts doorvoeren. Klik op een categorie om te controleren welke opties zijn geactiveerd.

Ben je tevreden? Klik op de knop Download. Die optie is interessant voor gebruikers die weten hoe je met een script omgaat. Houd er rekening mee dat Windows waarschuwingen geeft: het gaat immers om een script dat van alles kan bevatten. In plaats van een script kun je de instellingen ook via een app binnen Windows toepassen. Klik op Download en kies voor Download desktop version om de bijbehorende app te gebruiken.

Via deze website stel je je eigen beveiligingsscripts samen.

Privacy in Edge verbeteren

Maak je gebruik van het in Windows ingebouwde Edge? Je kunt de privacy-instellingen van deze browser ook verbeteren. In de adresbalk van Edge typ je edge://settings/privacy en druk je op Enter. Eerst stellen we de tracking-preventie van Edge goed in. Dit mechanisme wordt door website-trackers gebruikt om informatie over de browser te verzamelen. Kies Privacy, zoeken en services. Klik op Traceringspreventie. In Edge kies je tussen drie modi: Basis, Gebalanceerd en Strikt. Wil je voor de meest privacyvriendelijke variant gaan, dan kies je Strikt. Onder elke modus lees je wat de gevolgen zijn.

Open hierna de sectie Privacy. Zet de schuif op Aan bij Niet volgen-verzoeken verzenden. Hiermee geef je bij websites aan dat je tracering niet op prijs stelt. Houd er rekening mee dat die methode niet waterdicht is en er mogelijk alsnog tracering plaatsvindt. Verder willen we niet dat er diagnostische gegevens worden verstuurd. In de sectie Privacy hebben de laatste drie opties hierop betrekking. Lees de beschrijving door en zet de schuif op Uit als je hierop geen prijs stelt.

In Edge kies je tussen verschillende privacyprofielen.

Browsegegevens delen

Standaard deelt Edge gegevens over je browsegedrag met andere onderdelen binnen Windows. Bijvoorbeeld om via de algemene zoekbalk ook de resultaten te zien van eerder bezochte websites. Heb je geen behoefte aan zulke inmenging? Schakel de deelfunctie uit. Klik in het instellingenvenster van Edge op Profielen en kies Browsegegevens delen met andere Windows-functies. Een nieuw scherm opent. Zet hier de schuif op Uit.

Browser testen

Ben je benieuwd hoe je browser presteert op het gebied van privacy? Via de test op https://coveryourtracks.eff.org kun je de browser aan een test onderwerpen. Klik op de knop Test your browser. Na afloop lees je in een rapport in hoeverre de gebruikte browser informatie van je prijsgeeft. Zo zie je of er advertentietrackers worden geblokkeerd en of de browser beschermt tegen fingerprinting. Daarbij worden losse kenmerken van de computer verzameld die als geheel een uniek profiel vormen en je daarmee herkenbaar maken (bijvoorbeeld een combinatie van schermresolutie en geïnstalleerde systeemlettertypen). Op de website vind je instructies om de browserprivacy verder te verbeteren.