We testen zes dunne laptops die bedoeld zijn voor algemeen computerwerk. De fabrikanten slagen erin een grote waaier aan opties in zeer draagbare behuizingen te stoppen. De tijd is voorbij dat je bij een slanke laptop veel compromissen moet sluiten op het gebied van de prestaties. Dit zijn zes van de beste lichte laptops van het moment.

De tijd dat slanke laptops omwille van de doorgedreven miniaturisering duur en traag waren, ligt al lang achter ons. De voor deze test ingestuurde ultradraagbare computers presteren allemaal goed tot uitstekend. Dat is niet alleen te danken aan nieuwe energiezuinige en toch krachtige mobiele chipsets, maar ook aan de ssd die in elk van de geteste apparaten aanwezig is. Ssd’s zijn nu eenmaal veel sneller en heel wat energiezuiniger dan harde schijven. Ze zijn natuurlijk nog altijd iets duurder, reden waarom fabrikanten niet altijd de allersnelste soorten ssd’s gebruiken in hun laptops. Maar zelfs die presteren veel beter dan een traditionele harde schijf.

Draagbaarheid is op zich natuurlijk geen technisch criterium, maar een laptop die onder de anderhalve kilogram weegt, niet veel groter is dan een A4’tje en niet dikker dan pakweg 1,4 cm neem je gemakkelijk overal met je mee. De lichtste laptop in deze test weegt zelfs iets minder dan een kilogram, de zwaarste is 1,38 kilogram. Alle apparaten op één na hebben een recente mobiele processor van Intel. Huawei leverde een laptop met een AMD-processor. Dit maakt een lagere verkoopprijs mogelijk dan bij Intel-gebaseerde notebooks, maar je levert volgens onze metingen niet merkbaar in op prestaties of stabiliteit. T

wee laptops hebben een traditioneel scherm. Van de vier met aanraakscherm zijn er twee met een volledig openklappend scherm, zodat je ze ook als Windows-tablet kunt gebruiken. Bij die twee laptops (HP Dragonfly en Lenovo Yoga) wordt niet toevallig ook een stylus meegeleverd, zodat je op het scherm kunt schrijven en tekenen. Lenovo slaagde er zelfs in om zijn stylus een rustplaats te geven achteraan in de dunne behuizing. Op die manier raak je de pen minder snel kwijt.

Alle laptops zijn uiteraard uitgerust met een webcam, maar Huawei en Lenovo voegen een fysieke privacyfunctie toe, zodat je de camera niet zelf hoeft af te plakken met een stukje plakband. HP heeft op zijn beurt weer een optioneel scherm met een ingebouwd privacyfilter, zodat omstaanders niet kunnen meegluren. Die dure optie ontbrak bij ons testsysteem, maar als je het nodig hebt weet je dat ze er is.

©PXimport

Acer Swift 3

©PXimport

De Swift 3-laptops met Windows van Acer zijn naar keuze verkrijgbaar met een 13,5inch-scherm (2256 × 1504 pixels, ips VertiView) met een beeldverhouding van 3:2, of een 14inch-scherm (1920 × 1080, ips) met een verhouding van 16:9. De schermen zijn overigens niet aanraakgevoelig. De behuizing is gemaakt van een magnesiumaluminium-legering. De specificaties tussen de verschillende varianten zijn identiek, op de cpu/gpu, geheugen en opslagruimte na.

Wij testen een betaalbare variant met 14inch-scherm. Alle poorten bevinden zich links en rechts in de platte behuizing. De enkele usb-c-poort is thunderbolt3-compatibel (achtmaal sneller dan usb 3.0 in combinatie met een thunderbolt3-opslagapparaat). De dualband-wifi-chip van Intel is al compatibel met wifi 6 (802.11ax). In combinatie met een GIG+-router zijn daarmee in de toekomst in theorie draadloze doorvoersnelheden tot 1,7 gigabit per seconde mogelijk. De stroomknop bevindt zich rechts boven in het toetsenbord. Het toetsenbord is van goede kwaliteit, met voldoende grote letter- en cijfertoetsen, maar een vrij kleine Enter-toets.

Veel overbodige software staat er niet op deze notebook, maar Acer JumpStart toont wel af en toe pop-ups met ‘aanbiedingen’. Die kun je gelukkig uitschakelen. Bij normaal gebruik kun je rekenen op ruim een werkdag accuduur, maar zestien uur zoals Acer beweert lijkt ons te optimistisch.

Acer Swift 3

7Score70

Acer Swift 5

©PXimport

De Swift 5-laptops met Windows van Acer hebben een 14inch-scherm, terwijl de behuizing eerder op een 13inch-maatje lijkt. De verhouding tussen beeldscherm en behuizing is 86,4%. De behuizing is gemaakt van een magnesiumaluminium-lithium legering: zeer licht, maar tegelijk sterk. Deze notebook weegt minder dan één kilogram en is anderhalve centimeter dun. Je houdt hem probleemloos met één hand vast.

De Swift 5 bestaat in verschillende varianten, verkocht via verschillende kanalen, zowel online als in de winkel. Wij testen een standaardversie met Intel Core i5, maar er zijn ook duurdere varianten met Core i7, het maximum van 16 GB geheugen en een extra Nvidia GeForce MX350 grafische module. Net als bij de Swift 3 verschillen alleen de cpu/gpu, hoeveelheid geheugen en opslagruimte tussen de verschillende varianten.

Het 14inch-aanraakscherm (1920 × 1080, ips) heeft erg smalle randen aan drie zijden. Je kunt het ontspiegelde, matte scherm niet helemaal platleggen of volledig openklappen, maar het is wel mogelijk om het tot 135 graden naar achteren te duwen. Het scherm is van goede kwaliteit, met mooie gestoken kleuren en zonder de geelzweem die we in het verleden weleens opmerkten bij oudere versies van de Swift 5. Ook deze laptop heeft een wifi6-module (802.11ax), maar thunderbolt 3 ontbreekt hier. Het toetsenbord is vergelijkbaar met de Swift 3. De accu houdt het bij normaal gebruik gemakkelijk een werkdag uit.

Acer Swift 5

8Score80

ASUS ZenBook 14 UX434

©PXimport

De ASUS ZenBook 14 UX434-laptop heeft enerzijds een traditioneel 14inch-aanraakscherm (1920 × 1080, ips) met zeer dunne schermranden en anderzijds een mini-aanraakscherm onder het toetsenbord. Dit zogenoemde ScreenPad, met een schermdiagonaal van 5,65 inch en een resolutie van 2160 × 1080 pixels, herkent vier gelijktijdige aanrakingen. Windows 10 definieert dit scherm als een uitgebreid scherm voor het hoofdscherm. Het is ook het tweede scherm van de laptop.

Wanneer je dus een extern scherm koppelt aan deze laptop, dan wordt die het derde scherm. Je switcht tussen ScreenPad en touchpad door er met drie vingers tegelijk op te tikken. Je kunt het scherm ook volledig uitschakelen met de Fn-F6-toetsencombinatie. Dan werkt het aanraakvlak op de traditionele manier. Daarnaast kun je aanraakvlak ook compleet uitschakelen. Je gebruikt allerlei apps op dit minischerm, bijvoorbeeld door er een numeriek toetsenbord van maken of een bedieningspaneel voor een mediaspeler. Externe ontwikkelaars kunnen via een API zelf hulpprogramma’s ontwerpen voor het ScreenPad.

ASUS verbeterde het stroomverbruik van het minischerm, zodat de accu langer meegaat wanneer je het ingeschakeld laat. Wat op het eerste zicht misschien een gimmick lijkt, blijkt in de praktijk een slimme uitbreiding die nuttige diensten bewijst. De accu van deze goed presterende notebook houdt het probleemloos een volledige werkdag uit.

ASUS ZenBook 14 UX434

8Score80

HP Elite Dragonfly

©PXimport

De HP Elite Dragonfly weegt minder dan 1 kilogram en heeft een scherm dat je 360 graden openklapt. Deze laptop werkt dus in vier standen: als laptop, ‘tent’, tablet of presentatiescherm. De smalle randen dragen extra bij tot het slanke uiterlijk van deze laptop. Je neemt de Dragonfly in de tabletmodus probleemloos met één hand vast. Twee stevige aluminium schermscharnieren zorgen voor een stabiel x360-mechanisme. Ook de usb-c-voeding is opvallend licht en compact, en perfect bruikbaar om onderweg ook je smartphone mee op te laden.

Wij testen de goedkoopste variant, met 13,3inch-scherm (1920 × 1080, ips), Intel Core i5 en 256GB-ssd, maar er zijn ook duurdere varianten met Core i7, 1 TB opslagruimte en 4K-schermen met ingebouwde privacyoptie die ervoor zorgt dat omstanders de scherminhoud niet kunnen zien.

Een actieve stylus is meegeleverd. Daarmee schrijf en teken je vlot op het scherm, dat voorzien is van een Wacom AES digitizer. Het verlichte ‘chicklet’-toetsenbord is bestand tegen morsen. Je typt er vlot op, al zijn sommige navigatietoetsen wel klein uitgevoerd. De wifi-module is klaar voor wifi 6. De HP Long Life-accu is binnen dertig minuten tot vijftig procent weer opgeladen. Volledig opgeladen gaat de accu een volledige werkdag mee bij normaal kantoorgebruik.

HP Elite Dragonfly

7Score70

Huawei MateBook D 14 (2020)

©PXimport

De Huawei MateBook D 14 heeft een AMD Ryzen 5 3500U-processor met een Radeon RX Vega 8 grafische module. Deze stijlvolle laptop heeft een donkergrijze aluminium behuizing met schuin aflopende randen, die op het hoogste punt minder dan 1,6 cm dik is. Er is ook een lichtgrijze variant.

Het niet aanraakgevoelige 14inch-scherm (1920 × 1080, ips) heeft aan drie kanten dunne randen van slechts 4,8 mm, wat het slanke uiterlijk nog versterkt. Het scherm leg je desnoods volledig plat. De 720p-webcam bevindt zich niet in de schermrand, maar is een pop-uptype dat onzichtbaar verborgen zit in de bovenste rij functietoetsen tussen de F6- en F7-toetsen. De camera springt naar boven als je erop drukt en is pas dan actief. Nog een handig snufje is de plaatsing van de vingerafdruksensor: die is geïntegreerd in de ronde stroomknop die zich rechtsboven naast het toetsenbord bevindt. Op die manier schakel je de laptop met één druk op de knop veilig in en log je tegelijk in.

Bezitters van een Huawei-smartphone krijgen een extra functie: een nfc-sensor in de polssteun naast het aanraakvlak detecteert automatisch wanneer je er een Huawei- of Honor-smartphone met EMUI10 of hoger tegenhoudt en activeert dan de Huawei-multischermfunctie. Je kunt de telefoon dan bedienen met de laptop, terwijl je zijn scherm ziet op het laptopscherm.

Huawei MateBook D 14 (2020)

7Score70

Lenovo Yoga C940 (14”)

©PXimport

De Lenovo Yoga C940 (14″) is een ultradraagbare laptop met scherm dat 360 graden draait en een stylus die achteraan in een uitsparing verdwijnt, zodat je hem altijd bij de hand hebt. Deze notebookcomputer oogt bijzonder stijlvol, met zijn champagnekleurige aluminium chassis uit één stuk dat vooraan slechts 1,44 cm en achteraan maar 1,57 cm dun is. Er bestaat ook een grijze uitvoering.

Het 14inch-aanraakscherm (1920 × 1080, ips) heeft nauwelijks zichtbare randen. Het scherm kantelt rond een aluminium scharnier waarin het Dolby Atmos-luidsprekersysteem gemonteerd is. Voordeel van deze ‘soundbar’ is dat ze in alle standen een zo optimaal mogelijk stereo- en virtueel 3D-geluid produceert.

Zoals bij alle 360graden-laptops kun je de Yoga C940 in vier standen gebruiken: laptop, ‘tent’, demonstratiestand en tablet. Wij testen een variant met full-hd-scherm, maar er zijn ook 4K-varianten. De webcam heeft een afsluitklepje (‘TrueBlock Privacy Shutter’ genaamd). Op het verlichte chicklet-toetsenbord met vrij grote toetsen typ je vlot met tien vingers. De wifi-module is al compatibel met de snellere wifi6-standaard. Volgens Lenovo haalt het door ons geteste model tot achttien uur op de accu. Ruim dertien uur in onze kantoorbenchmark vinden we ook al niet slecht voor een dergelijke krachtige laptop.

Lenovo Yoga C940 (14”)

9Score90

Conclusie

Alle laptops presteren goed tot uitstekend. Ze zijn allemaal geschikt voor dagelijkse computertaken en dit in een slanke en lichte verpakking. Wil je snufjes zoals een openklappend aanraakscherm waarop je met stylus schrijft en tekent, een extra snelle thunderbolt3-aansluiting of een webcam met fysieke privacysluiter, dan betaal je uiteraard een meerprijs.

De Lenovo Yoga C940 heeft het allemaal en presteert ook nog eens uitstekend, met een opvallend lange accuduur. Het is onze logische keuze voor het keurmerk Best Getest. De Huawei MateBook D 14 heeft een pop-upwebcam die je privacy bewaakt, maar verder geen snufjes zoals een openklappend aanraakscherm. Wel heeft deze slanke laptop een opvallend democratisch prijskaartje, terwijl de prestaties goed zitten. Ons keurmerk Slimme Koop zit hem dan ook als gegoten.

Nintendo heeft gisteren tijdens een speciale Direct-livestream een nieuwe trailer getoond van de aankomende animatiefilm The Super Mario Galaxy Movie.

Het bedrijf liet afgelopen vrijdag al weten een Direct uit te zenden rondom de aankomende film, en afgelopen zondag was deze te zien. In de nieuwe trailer die werd vertoond is te zien hoe Mario en Luigi bij een soort omgekeerde piramide aankomen - een bouwwerk dat ook in het spel Super Mario Odyssey zat - en hoe ze hier vervolgens in gaan.

Daar maken ze kennis met Yoshi, een dinosaurus die al sinds Super Mario World deel uitmaakt van de Mario-spellen. Ook personages als Baby Mario, Baby Luigi en Birdo worden voor het eerst gespot.

Over The Super Mario Galaxy Movie

Nadat enkele jaren geleden de uiterst succesvolle animatiefilm The Super Mario Bros. Movie uitkwam - logischerwijs gebaseerd op de langlopende Mario-reeks van Nintendo - werkt het bedrijf samen met Illumination al enige tijd aan het vervolg, The Super Mario Galaxy Movie.

Net zoals The Super Mario Bros. Movie lijkt ook het vervolg elementen uit allerlei verschillende Mario-games te pakken, al gebruikt deze nieuwe film de insteek van de twee Super Mario Galaxy-games, waarin Mario het universum afreist.

Diverse acteurs uit de eerste film keren terug in dit vervolg. Mario en Luigi worden wederom ingesproken door Chris Pratt en Charlie Day, en Jack Black vertolkt wederom de stem van Bowser. Ook acteurs als Keegan-Michael Key en Anya Taylor-Joy keren terug. De stem van Bowser Jr. zal in deze film ingesproken worden door Benny Safdie - vooral bekend voor zijn regiewerk - en het personage Rosalina krijgt een stem via Oscar-winnares Brie Larson.

Nintendo heeft daarnaast aangekondigd dat The Super Mario Galaxy Movie wereldwijd - op sommige markten na - op 1 april dit jaar in première zal gaan. Eerst was sprake van 3 april, maar dit is dus naar voren gehaald. In Japan gaat de film pas later die maand in première.

Nintendo-films

Nintendo zet steeds meer in op het uitbrengen van films gebaseerd op IP van het bedrijf. Naast deze Mario-films werkt Nintendo ook aan een live-action verfilming van The Legend of Zelda-reeks, die in 2027 in de bioscoop zal draaien en daarna naar Netflix komt. Volgens geruchten gaat het bedrijf ook werken aan een spin-off-animatiefilm rondom Donkey Kong, die in de Mario-films wordt ingesproken door Seth Rogen.

Nintendo gaf onlangs in een gesprek met investeerders aan dat ze de verfilmingen niet maken om op korte termijn winst te maken, maar om de franchises van het bedrijf bij een nog groter publiek vanzelfsprekend te maken - wat op de lange termijn de games van het bedrijf nog populairder moet maken.

Anderstalige of slecht verstaanbare dialogen, of video's die je in een rumoerige omgeving bekijkt: met goede ondertiteling los je zulke problemen op. We tonen hoe je zelf ondertitels maakt, aanpast, opmaakt, synchroniseert en vertaalt. We gebruiken hiervoor het gratis en opensource Subtitle Edit.

Subtitle Edit

We gaan ervan uit dat je een of meer video's wilt ondertitelen. Daarvoor gebruiken we het gratis opensource-programma Subtitle Edit. Kies bij voorkeur de installeerbare versie en download het zip-archief. Pak dit uit en dubbelklik op het exe-bestand; je kunt de standaardopties tijdens de installatie gerust behouden.

Bij de eerste keer opstarten stel je (bijvoorbeeld) Nederlands in als interfacetaal via Options / Choose language. Standaard gebruikt de app DirectShow om video's af te spelen tijdens het timen van de ondertiteling, maar je kunt beter VLC media player installeren, dat met vrijwel alle codecs werkt. In Subtitle Edit verwijs je daarna naar VLC via Instellingen / Voorkeuren, waar je in de rubriek Videospeler de optie VLC media player activeert. Wordt deze niet automatisch gevonden door Subtitle Edit, vul hier dan handmatig het pad in naar de VLC-installatiemap (bijvoorbeeld C:\Program Files\VideoLAN\VLC) en bevestig met OK.

Lees ook: VLC: het Zwitsers zakmes onder de mediaplayers

Handmatig

Subtitle Edit is nu klaar voor gebruik. Haal het gewenste videobestand op via Video / Videobestand openen, of eventueel via Video via URL openen, waarvoor de benodigde onderdelen automatisch kunnen worden gedownload. Je kunt de video bekijken in het afspeelvenster en met de blauwgerande vierkante knop onderin schermvullend afspelen (druk op Esc om terug te keren).

Maak nu een nieuw ondertitelingsbestand aan via Bestand / Nieuw. Open het tabblad Aanmaken (linksonder) en speel de video af tot de eerste zin die je wilt ondertitelen, of tot het punt waar je commentaar wilt toevoegen.

Klik op Nieuwe ondertitel toevoegen en typ de tekst in het veld Tekst. De app schat de duur automatisch in op basis van het aantal tekens, maar je kunt deze altijd aanpassen met de pijltjesknoppen. Klik op Begintijd instellen (of druk op F11) om de huidige positie als starttijd te nemen en op Eindtijd instellen (of druk op F12) voor het eindpunt. De tijdsduur wordt dan automatisch hierop berekend.

Positioneer de videospeler op het punt voor de volgende ondertitel en klik op Nieuwe ondertitel toevoegen om verder te gaan. Herhaal dit voor alle gewenste ondertitels. Met Naar tekstpositie en pauzeren spring je direct naar de begintijd van een geselecteerde ondertitel.

Audio-visualisatie

Je kunt sneltoetsen instellen om preciezer door het videobeeld te navigeren. Ga naar Instellingen / Voorkeuren / Sneltoetsen en scrol in het rechterdeelvenster naar het onderdeel Video. Daar vind je opties als Eén frame terug/vooruit en Eén seconde terug/vooruit, waaraan je onderaan de gewenste toetscombinatie kunt toewijzen.

Terug in het hoofdvenster klik je in het onderste vak om een golfvorm toe te voegen. Het audiospoor wordt nu uit je video gehaald en als golfvorm weergegeven, wat even kan duren. De pieken tonen waar gesproken wordt. Klik net voor het begin van een gesproken zin, typ de bijbehorende ondertitel bij Tekst en druk op F11 (Begintijd instellen). Doe hetzelfde bij het eindpunt met F12. Je kunt het ondertitelblok op de golfvorm ook met de muis verplaatsen en de begin- en eindpunten ervan aanpassen. Zet tot slot een vinkje bij Ondertitelselectie synchroon met afspelen, zodat de ondertitelblokken rood oplichten tijdens het afspelen, wat controle vergemakkelijkt.

AI-gestuurd

Vind je handmatig ondertitels maken te tijdrovend, genereer ze dan automatisch met artificiële intelligentie. Subtitle Edit biedt dit standaard aan. Open Video en kies Audio naar tekst (Whisper) of Audio naar tekst (Vosk/Kaldi). Beide zijn AI-modellen voor spraakherkenning. Whisper is moderner en accurater, maar werkt trager en vergt meer rekenkracht dan het opensource-duo Vosk/Kaldi dat volledig offline werkt. Antwoord Ja op de vraag om FFmpeg te downloaden en, indien gevraagd, ook op het ophalen van extra componenten als libvosk of Purfview Faster-Whisper-XLL. Na de automatische download kun je verder.

Bij Whisper klik je op de knop met drie puntjes en kies je het gewenste model. Groter betekent doorgaans accurater, maar ook zwaarder en trager. Modellen met .en ondersteunen enkel Engels. Voor andere talen kies je bijvoorbeeld medium (1,5GB) of large-v3 (3,5GB), afhankelijk van de videolengte en de kracht van je pc (RAM, cpu en gpu). Bevestig met Downloaden. Selecteer vervolgens de audiotaal bij Taal kiezen. Dit wordt ook de ondertitelingstaal, tenzij je Vertaal naar Engels activeert. Laat de overige opties ingeschakeld. Bij Geavanceerd kun je met talrijke parameters bijsturen, maar we hebben niet de ruimte hier verder op in te gaan. Start het proces met Genereren (of via Batchmodus voor meerdere video's tegelijk). De duurtijd hangt onder meer af van de hoeveelheid gesproken audio.

De opties bij Vosk/Kaldi zijn beperkter. Kies een passend taalmodel uit circa 25 talen, waaronder Dutch (large, 860 MB), download het model en klik op Genereren, waarbij je Nabewerking inschakelen geactiveerd laat.

Vertalen (semi-automatisch)

Wil je je ondertiteling vertalen voor een anderstalig publiek, dan hoef je dat niet handmatig te doen. Beginnen we met de semi-automatische methode. Open Vertalen en kies Automatisch vertalen via kopiëren en plakken. Laat de standaardinstellingen ongewijzigd. Open vervolgens Google Vertalen in je browser en stel de gewenste bron- en doeltaal in. Deze dienst blijkt het beste samen te werken met de app. Klik in Subtitle Edit op Vertalen om het eerste tekstblok naar het klembord te sturen. Klik daarna in Google Vertalen op de knop Vertaling kopiëren en keer terug naar Subtitle Edit. Klik op Vertaalde tekst van klembord halen zodat de vertaling in het rechterdeelvenster verschijnt. Klik vervolgens op Brontekst naar klembord kopiëren om het volgende blok te vertalen. Herhaal dit tot alle tekst is vertaald en bevestig met OK. De vertaalde ondertitels verschijnen netjes naast de originele tekst in Subtitle Edit.

Vertalen (volautomatisch)

Het kan ook eenvoudiger, maar daarvoor heb je een API-sleutel nodig van een vertaaldienst als Google, Bing, Microsoft, DeepL of een AI-bot als ChatGPT. We nemen ChatGPT als voorbeeld.

Ga naar platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account en klik op + Create new secret key. Geef een naam op en bevestig met Create secret key. Kopieer de sleutel met Copy. Open in Subtitle Edit Vertalen / Automatisch vertalen, kies ChatGPT in het uitklapmenu en plak de sleutel met Ctrl+V bij API-sleutel. Selecteer het gewenste model, zoals gpt-4, en stel de bron- en doeltaal in. Via Geavanceerd kun je eventueel extra instructies meegeven. Klik op Vertalen om het vertaalproces te starten.

Optimaliseren

Bij AI-gegenereerde ondertitels is de kans groot dat je nog wat moet bijwerken. Daarvoor zijn verschillende hulpmiddelen voorzien. Zo kun je een ingebouwde spellingscontrole uitvoeren via Spelling / Spellingcontrole. Haal het juiste woordenboek op via het knopje met de drie puntjes en klik op Downloaden. De rest verloopt vanzelf. Je kunt ook nieuwe woorden aan het gebruikerswoordenboek toevoegen. In het menu Spelling vind je verder handige functies als Dubbele woorden zoeken en Dubbele regels zoeken.

Bij Bewerken / Lange titels opdelen kun je instellen dat te lange ondertitels automatisch worden gesplitst zodra ze een bepaalde regellengte overschrijden, bijvoorbeeld 43 tekens. Via Tekens voor in-/uitpunten titels kun je deze gesplitste regels ook laten eindigen met een specifiek leesteken, zoals - of ….

Wanneer je door de ondertitels bladert, zie je mogelijk dat sommige regels een oranje achtergrond hebben in de kolom Tijdsduur. Dat betekent dat ze te kort of te lang zichtbaar blijven in verhouding tot de tekst of de ingestelde leessnelheid. Je kunt de bijbehorende drempelwaarden aanpassen via Instellingen / Voorkeuren, rubriek Algemeen, bij Min. en Max. tijdsduur in milliseconden (standaard respectievelijk 1000 en 8000) en Maximaal aantal tekens/sec (standaard 25). Via Extra / Lijst met fouten krijg je een overzicht van alle ondertitels die deze waarden overschrijden. In dit menu vind je ook nuttige functies als Hoofd-/kleine letters wijzigen en Netflix kwaliteitscontrole, waarmee je de ondertiteling aan verschillende kwaliteitscriteria kunt toetsen.

Weergave bewerken

Standaard slaat Subtitle Edit je ondertiteling op via Bestand / Opslaan in het populaire srt-formaat (SubRip Subtitle). Zo'n srt-bestand bestaat uit platte tekst met sequentienummers, start- en eindtijden en ondertitelregels. Het formaat wordt breed ondersteund en is eenvoudig te bewerken, desnoods met een editor als Kladblok, maar biedt beperkte opmaakopties.

De belangrijkste vormgevingsfuncties zie je wanneer je in Subtitle Edit met rechts klikt op een of meer geselecteerde ondertitels. In het snelmenu vind je opties als Vet, Cursief, Onderstrepen, Kleur, Lettertype en Uitlijnen. Deze opmaak verschijnt als html-tags in de ondertitels en is zichtbaar in de voorbeeldweergave en in videospelers die dit ondersteunen. Via Opmaak verwijderen kun je specifieke opmaakelementen weer weghalen.

Het ASS/SSA-formaat (Advanced SubStation Alpha) biedt meer opmaakmogelijkheden dan srt. Je stelt dit in via Opmaak, in de knoppenbalk van Subtitle Edit, en slaat het resultaat op als .ass-bestand. De gratis tool Aegisub waarover je meer leest in het kader biedt op dit vlak nog meer opties.

Opmaak met Aegisub

Het srt-ondertitelingsbestand is ongetwijfeld het populairste en meest ondersteunde formaat, maar het ass-formaat is handig voor wie de opmaak van de ondertiteling, zoals stijl, positie en zelfs animatie, belangrijk vindt. Ook Subtitle Edit kan hiermee overweg, maar Aegisub is flexibeler. Start de app na installatie op en haal het gewenste ondertitelingsbestand (zoals srt of ass) op. Ga naar Ondertitels en kies Stijlbeheerder. Klik onderaan rechts op Nieuw en vul een stijlnaam in. Leg alle gewenste opmaakelementen vast, zoals lettertype, grootte, vet, cursief, onderstrepen, kleuren (ook voor rand en schaduw), marges, uitlijning, positionering, rotatie en meer.

Bevestig met OK en met Sluiten. Selecteer nu de (gewenste) ondertitels en selecteer net onder de knoppenbalk de gewenste stijl (standaard Default). Bewaar je ondertiteling via Bestand / Ondertitels opslaan als en kies het .ass-formaat. Je zult zelf moeten ondervinden in hoeverre de opmaak door je mediaspeler(s) wordt ondersteund.

Synchroniseren

Een van de vervelendste problemen bij het bekijken van video met ondertiteling is dat de tekst niet synchroon loopt met de dialogen: ze verschijnt net te vroeg of te laat. Dit kun je deels corrigeren in de meeste mediaspelers, maar het gaat vaak beter met een ondertitelingseditor als Subtitle Edit. Kleine afwijkingen kun je handmatig bijsturen door de tijdcodes (begintijd, eindtijd, tijdsduur) aan te passen, al wordt dat snel tijdrovend. Gelukkig kan Subtitle Edit dit ook grotendeels automatisch corrigeren.

Bij een constante verschuiving, waarbij alle ondertitels evenveel afwijken, is de oplossing eenvoudig. Selecteer de gewenste (eventueel alle) ondertitels, ga naar Synchroniseren en kies Verschuiven. Vul de exacte tijdsduur in, bijvoorbeeld 00:00:05,500, en klik op Eerder weergeven of Later weergeven.

Moeilijker is het als de ondertitels geleidelijk verder uit de pas lopen naarmate de video vordert, bijvoorbeeld 5 seconden te vroeg aan het begin en 2 seconden te laat op het einde (lineaire verschuiving). Open dan Synchroniseren / Puntsynchronisatie. Dubbelklik op het eerste foutpunt, stel de juiste tijd in en bevestig met Sync-punt instellen. Doe dit opnieuw bij een volgend foutpunt en klik op Toepassen om de tussenliggende tijdcodes automatisch te laten herberekenen.

Een alternatief is Synchroniseren / Visuele synchronisatie. Kies daarbij de juiste ondertitel (via Tekst) bij het begin van de scène en eventueel een tweede bij het eindpunt. Met de knop Synchroniseren worden de overige tijdcodes verhoudingsgewijs aangepast.

Gebruiken in VLC

We gaan ervan uit dat je nu een geschikt ondertitelingsbestand hebt dat je wilt gebruiken in je favoriete mediaspeler. We tonen hoe dit werkt in VLC media player voor Windows. Via het menu Ondertitels kun je het juiste audiospoor kiezen als de video meerdere sporen bevat, of indien er meertalige ondertitelingsbestanden in de videomap werden geplaatst (zoals <filmnaam>.mp4, <filmnaam>.nl.srt en <filmnaam>.en.srt). Tijdens het afspelen kun je met de V-toets ook snel naar het volgende ondertitelspoor schakelen. Via Ondertitelbestand toevoegen verwijs je naar het gewenste ondertitelingsbestand.

Je kunt in VLC ook de timing bijstellen. Druk tijdens het afspelen op G om de ondertitels 100 ms eerder te tonen of op H om ze 100 ms later te laten verschijnen. Via Gereedschap / Spoorsynchronisatie kun je op het tabblad Synchronisatie exact een tijdswaarde invoeren. Met Ondertitelsnelheid bepaal je hoe snel ondertitels verschijnen en verdwijnen, wat handig is bij een afwijkende framerate. Met Ondertitelduur-factor stel je in hoelang ondertitels in beeld blijven; een waarde van 0,500 bijvoorbeeld houdt ze iets langer zichtbaar.

Om de weergave aan te passen open je Gereedschap / Voorkeuren / Ondertitels/OSD. Bij Ondertiteleffecten kun je onder meer het lettertype, de tekstgrootte, de standaardkleur en de positie van de ondertitels wijzigen.

Gebruiken in Kodi

Tot slot bekijken we hoe je met ondertiteling omgaat in het populaire mediacenterprogramma Kodi.

Tijdens het afspelen klik je rechtsonder op het tekstballonicoon Ondertiteling. Schakel Ondertiteling activeren in en selecteer bij Subtitel het gewenste ondertitelspoor. Je kunt ook kiezen voor Ondertiteling zoeken en verwijzen naar het juiste ondertitelingsbestand. Verder is er de optie Download ondertiteling, maar daarvoor moet je eerst een ondertitelingsservice instellen.

Ga hiervoor in het algemene instellingenmenu - druk eventueel enkele keren op Esc - via het tandwielpictogram linksboven naar Add-ons en kies (Installeer van repository /) Ondertiteling. Selecteer een dienst, bijvoorbeeld OpenSubtitles.org, klik op Installeren en daarna op Configureren. Vul hier je accountgegevens in (in ons voorbeeld aan te maken via www.opensubtitles.org/nl).

Ga terug naar Instellingen en open Speler / Ondertiteling. Bij Talen van te downloaden ondertiteling stel je je voorkeurstaal in (bijvoorbeeld Dutch) en bij Standaard filmdienst verwijs je naar OpenSubtitles.org. In dit menu kun je ook de weergave van ondertitels aanpassen, met opties voor onder meer Positie op het scherm, Lettertype, Grootte, Stijl en Kleur.

Om de timing van ondertitels te corrigeren, klik je tijdens het afspelen opnieuw op het tekstballon-pictogram en kies je Ondertitelsynchronisatie. Met een schuifbalk kun je de ondertiteling enkele seconden vroeger of later laten verschijnen. Simpel, maar wel doeltreffend bij een constante verschuiving.

Lees ook: Films, muziek en meer: beheer al je media met Kodi