Is zelf een game-pc bouwen nog wel betaalbaar? Vijf systemen voor elk budget

De AI-boom brengt ons absoluut interessante nieuwe dingen; zo is ChatGPT voor velen al niet meer uit de dagelijkse routine weg te denken. Tegelijkertijd zullen de keerzijdes de meesten ook niet onbekend zijn; denk aan het hallucineren van complete onzin door menig AI-model, of het feit dat zelfstandig redeneren voor velen nog verder naar de achtergrond zal worden gedrukt. Een concreter nadeel voor pc-liefhebbers is dat bedrijven die kans zien om (extreem veel) geld te verdienen door hun producten aan AI-bedrijven te verkopen. En laat er nu precies overlap zijn tussen wat AI-bedrijven willen en (game-)pc’s nodig hebben.

De prijzen van werkgeheugen zijn momenteel vier tot vijf keer zo hoog als we lange tijd gewend waren. Een 32GB-geheugenkit kost nu minimaal 400 euro en al snel 500 euro als je iets specifieks wilt hebben. Daar betaalde je tot het derde kwartaal van 2025 eerder 100 tot 125 euro voor. En de prijs van een ssd is inmiddels grofweg verdubbeld; het zou bovendien zomaar kunnen dat het einde van de prijsstijgingen nog niet in zicht is. En net als met de gpu-tekorten tijdens de coronatijd wordt er wederom volop gespeculeerd over het einde van de hobby gamen op je eigen pc.

De prijzen zijn zeker hoog, maar het einde van de hobby-pc zien we zelf niet gebeuren. Maar hoelang het duurt voordat de markt stabiliseert en wat het prijsniveau op langere termijn gaat worden, is onmogelijk in te schatten. Zelfs met een paar tegenvallers is pc-gamen nog altijd een redelijk toegankelijke hobby. Opvallend genoeg ook juist dankzij AI, want met moderne AI-upscalingtechnieken als DLSS heb je een minder krachtige gpu nodig om alsnog goed op een speelbare resolutie te kunnen gamen. Een nieuwe pc of upgrade uitstellen is zeker een optie als je denkt dat je nog wel een jaartje (of waarschijnlijker: twee) door kunt met je huidige systeem. Voor iedereen die echt aan een nieuwe pc toe is, hebben wij vijf systemen samengesteld waarmee je er voorlopig weer goed tegenaan kunt. De genoemde prijzen zijn zoals je zult begrijpen onder voorbehoud en kunnen gestegen zijn op het moment dat je dit leest. Aan het eind van dit artikel hebben we een link neergezet waarmee je een tabel met de uitgebreide specificaties van de besproken systemen kunt downloaden.

De processor en videokaart zijn de belangrijkste onderdelen voor elke game-pc. AMD heeft momenteel de sterkste processors als het puur om gamen gaat. Intel is op dit moment vooral interessanter als gamen een secundair doel is. Wat videokaarten betreft domineert Nvidia met de meeste functionaliteit, de beste upscaling en de efficiëntiekroon. Toch zijn er configuraties waarin een kaart van AMD interessant kan zijn. Hoewel Intel ook (betaalbare) videokaarten maakt, zijn ze iets te niche om eenzijdig aan iedereen aan te bevelen. Welk merk videokaart je vervolgens kiest, is secundair. Onze adviezen zijn gebaseerd op eigen tests, maar je kunt gerust voor een andere kaart met twee of drie fans kiezen als die scherper geprijsd is. Hoewel niet strikt noodzakelijk, adviseren we je het merk van moederbord en gpu op elkaar af te stemmen. Dat scheelt gedoe met software voor het aansturen van RGB-verlichting.

Het moederbord, geheugen en opslag stem je af op je wensen. Een moederbord moet een stroomvoorziening hebben die sterk genoeg is voor je cpu en die aan jouw eisen voldoet wat betreft usb-poorten, opslag en netwerkaansluiting. Meer uitgeven is zinloos, tenzij je graag een specifieke uitstraling zoekt, want het maakt je pc niet sneller.

Wat geheugen betreft is 32GB DDR5-6000 tegenwoordig het uitgangspunt, mits beschikbaar, en wat ssd’s betreft is 2 TB een prima uitgangspunt. Meer opslag is fijn aangezien games groter worden, maar met 1 TB valt ook (eventueel tijdelijk) te overleven als je echt moet besparen.

Wat betreft de keuze voor een behuizing wordt het echt subjectief. Smaken verschillen en je kunt je behuizing zo gek of duur maken als je zelf wilt. Let er vooral op dat het gekozen moederbord en de videokaart passen en of er voldoende aansluitingen voorop zitten. In het segment van 80 euro of meer zijn er weinig foute keuzes. Gezien de efficiëntie van de huidige generatie cpu’s is ook de processorkoeler bijna een subjectief onderdeel geworden. Alleen de absolute top-cpu’s (in de Ryzen 9- of Intel Ultra 7- en 9-reeksen) vereisen wat extra aandacht, maar verder kun je hier ook prima een waterkoeler of wat betere luchtkoeler naar wens uitzoeken. Voor zowel de algemene uitstraling als fijnere RGB-integratie stemmen we het merk koeling veelal af met de behuizing, maar dat is geen harde eis.

Hoewel de voeding vaak het minst sexy onderdeel is, is het eigenlijk het belangrijkste onderdeel van je game-pc. Althans, als je wilt dat al je mooie spulletjes lang en goed blijven werken. Het is voor minder ingewijden nagenoeg onmogelijk om te beoordelen wat een goede voeding is. Als je het jezelf makkelijk wilt maken, blijf je gewoon bij de A-merken voedingen. Met Seasonic en Corsair kun je normaliter niet mispakken en ook be quiet! en Cooler Master hebben een goede staat van dienst. Tegenwoordig mogen ASUS en MSI zich bij dat lijstje aansluiten. Deze merken hebben dezelfde achterliggende fabrieken van voedingen (OEM’s) inmiddels ook gevonden.

Voor onze goedkoopste configuratie hebben we ons een budget van zo’n 1000 euro voorgenomen. Ook aan de onderkant van de markt is ons doel een pc die kwalitatief goed is, capabel is voor alle reguliere taken en uiteraard alle moderne games kan spelen op 1080p en 1440p met behulp van upscaling. Deze pc kan dat, in stilte, en met potentieel om te groeien en in de toekomst uit te breiden.

Om een lager prijspunt mogelijk te maken, moeten we teruggrijpen naar onderdelen van een vorige generatie. Hierdoor kunnen we betaalbaarder DDR4-geheugen gebruiken. In de meeste games is 16 GB DDR4 geen significante beperking. De AMD Ryzen 7 5800X is geen pure game-cpu, maar het is nog altijd een uitstekende alleskunner waarmee je voorlopig vooruit kunt, en hij is al tijden scherp geprijsd.

Het gros van ons budget gaat uiteraard naar de videokaart. Videokaarten met meer dan 8 GB geheugen zitten er op dit prijspunt niet in en in dat segment is de Nvidia GeForce RTX 5060 op dit moment de eenvoudigste aanrader. Hiermee speel je alles op 1080p en is 1440p dankzij Nvidia’s uitstekende DLSS ook prima te doen, al moet je uiteraard geen Ultra-settings verwachten in de zwaarste games.

We combineren dit met een MSI MPG B550 Gaming Plus-moederbord: degelijk, genoeg aansluitingen en scherp geprijsd. Als opslag kiezen we een rappe doch goedkope Gen4 1TB-ssd van MSI. We kiezen een circa 50 euro kostende behuizing van DeepCool waar al voldoende fans bij zitten en die in staat is flink zwaardere systemen te koelen. Ook gebruiken we een bijpassende dikke luchtkoeler. Dat kost een paar tientjes, maar daarop zouden wij niet op bezuinigen. Ook aan de onderkant van de markt kiezen we een A-kwaliteit voeding: de Seasonic G12 GC-650 mist wat chique mogelijkheden als modulaire kabels, maar is degelijk voor weinig.

Grote upgrades die voor de hand liggen, denk aan een RTX 5060 Ti of X3D-processor, kosten veel geld. Mocht je 100 euro extra uit willen geven, dan zouden wij direct voor 32 GB geheugen gaan en voor nog 100 euro extra zouden wij voor een 2TB-ssd kiezen voor wat extra gameopslag.

Mocht je juist willen besparen, dan wordt het lastiger. Je kunt een paar tientjes op de koeler besparen; dat gaat ten koste van de koeling en produceert meer geluid. Je kunt ook de 8 core processor downgraden naar een 6-core Ryzen 5 5600X, maar die twee tientjes besparing zul je in sommige games al gaan voelen. Wat je zeker niet wilt doen, is de RTX 5060 vervangen door een RTX 5050; dat kost je een nog groter deel van je gameprestaties.

Ons doel voor dit systeem was een combinatie van onderdelen op een moderner systeem met iets meer geheugen en vooral ook videogeheugen. We willen wel alsnog significant besparen vergeleken met de premium game-pc die we stiekem het liefst zouden willen. Dit bleek de lastigste opgave door de prijs van het benodigde DDR5-geheugen. Van de 600 euro bovenop de budgetconfiguratie zijn we al 250 euro extra kwijt aan het geheugen en zo’n 150 euro extra aan de videokaart. Dat laat niet veel ruimte voor andere leuke extraatjes, of we moeten nog dieper in de buidel tasten, bijvoorbeeld voor de echt snellere X3D-processors.

De AMD Radeon RX 9060 XT 16GB is de goedkoopste moderne kaart met 16 GB VRAM, wat net wat meer ademruimte geeft voor de nieuwste games, vooral op hogere kwaliteitsinstellingen. En AMD’s FSR-upscaling presteert in deze nieuwe generatie ook uitstekend. We noemen het nog wel een 1080p- en 1440p-kaart, maar de upgrade ten opzichte van de RTX 5060 is significant. Dankzij FSR is ook gamen in 4K zeker een optie.

Hoewel Intel niet de snelste gameprocessors heeft, zijn ze wel een stuk goedkoper dan AMD’s tegenhangers en het bijpassende TUF B860-moederbord is een stukje luxer en biedt meer mogelijkheden dan borden van de vorige generatie. Ook slurpt deze machine een stuk minder energie als je hem overdag gebruikt voor werk en andere lichte applicaties dan een Ryzen-alternatief.

We kiezen hier voor een iets luxere behuizing met 4 fans van opnieuw DeepCool, dat zich de laatste jaren bewijst als baas wat prijs-kwaliteit betreft in het lage tot middensegment. We kiezen verder voor een bijpassende (betaalbare) waterkoeler. Ook voor deze configuratie is een voeding van 650 watt meer dan voldoende, maar voor een tientje meer pakken we een modulair model dat het kabelmanagement wat makkelijker maakt.

De grote vraag is of je wel in dit segment wilt zitten. De DDR4-instapper is een stuk goedkoper, maar zeker niet zo veel minder krachtig als het budget suggereert. De grote cpu- en gpu-upgrades maken de pc die we hierna hebben ssamengesteld, de premium game-pc, echt een stuk capabeler. Game-pc’s zijn zeker niet dood, maar net als bij smartphones lijkt het lage middensegment een beetje een lastig gebied te worden. De instappers zijn prima als je gewoon wilt spelen, maar wil je echt iets moois, dan moet je eigenlijk gewoon meer uitgeven. De voornaamste upgrade die voor de hand ligt, is meer opslag. De voornaamste downgrade is een paar tientjes besparen op de waterkoeler. Kijk vooral ook goed naar welke RX 9060 XT in de aanbieding is.

Voor deze klasse vroegen wij onszelf af wat we nu echt zouden willen hebben voor een uitstekende 1440p- en 4K-spelervaring. We willen niet overdrijven, maar wel een pc met een uitstekende allround-ervaring wat betreft regulier gebruik, installatiegemak, aansluitopties en geluidsproductie. Ook willen we niet beknibbelen op de behuizing; een goede kan tenslotte jaren en meerdere systemen mee en hetzelfde geldt voor de voeding.

De Nvidia GeForce RTX 5070 is verre van de allerbeste videokaart op de markt, maar de RTX 5070 Ti is een enorme stap duurder, om over een 5080 of 5090 maar te zwijgen. Belangrijker: met behulp van DLSS-upscaling is de RTX 5070 op dit moment de kaart waar je voor een nog enigszins schappelijk bedrag echt lekker met 4K (of 1440p-ultrawide) aan de slag kunt gaan. Veel concessies hoef je met deze kaart in onze ervaring niet te doen.

De cpu, de Ryzen 7 9800X3D, is simpelweg de gameprocessor van het moment. Hij is ook capabel genoeg voor andere applicaties, maar vormt vooral een heel snelle basis voor luxere videokaarten. Er is inmiddels een iets snellere opvolger in de vorm van de 9850X3D, maar kies bij een prijsverschil vanaf 50 euro voor de oudere variant. We combineren de processor met een fraai AM5-moederbord van ASUS dat ook geschikt is voor een eventuele upgrade naar een krachtigere Ryzen 9.

Voor de behuizing pakken we hier een wat luxer model van Corsair. De Frame 5000D koelt uitstekend en is vooral heerlijk eenvoudig om mee te bouwen en later aan te werken. De bijpassende Titan 360 RX-waterkoeler is een tikkie aan de dure kant, maar vormt samen met de behuizing wel een heel mooi geheel. En dat je geen gedoe hebt met RGB-aansturing is ook wat waard. Met een luxe 850watt-voeding met 10 jaar garantie kunnen we ook even vooruit, ook met een toekomstige gpu-upgrade.

Twee opties liggen voor de hand: upgraden naar een RTX 5070 Ti, daar mag je zo’n 300 à 400 euro voor uittrekken, en meer opslag. Een ssd van 4 TB maakt zorgen over opslag overbodig, maar kost ook zomaar 150 à 200 euro meer. Als je niet alleen wilt gamen, maar ook zware taken wilt kunnen uitvoeren op je pc, dan is een Ryzen 9950X3D een mooie upgrade. Besparen kan vooral op de koeler, die kan zeker iets goedkoper. Ook op de behuizing kun je een paar tientjes besparen.

Wat als budget nou geen overweging is voor je, maar je gewoon een echte topbak wilt? Geen concessies, mitsen en maren of oer-Hollandse nuchterheid, maar gewoon ouderwets beter dan wat je buurman (of buurvrouw) zich kan veroorloven. Een droom voor velen, maar evengoed ook de realiteit voor menig pc-liefhebber met een comfortabel budget. En als we dan toch bezig zijn, waarom kiezen we dan niet voor een fris wit kleurtje?

De beste videokaart van dit moment is de RTX 5090, dus als je geen budgetlimiet hebt, koop je dit monster. De ooit 2500 euro kostende kaart kost momenteel meer dan 4000 euro. Dat maakt de net iets minder snelle RTX 5080 stiekem toch de nog ietwat redelijke high-end-gpu van dit moment. Gamen op 1440p, 4K of 5K: alles kan, zonder zorgen.

De AMD Ryzen 9 9950X3D voegt niet direct iets toe als je alleen maar games speelt, maar de extra rekenkracht komt wel van pas bij taken zoals videobewerking. Het is simpelweg de cpu voor iedereen die gamen serieus neemt, maar verder geen concessies accepteert. Het bijpassende Gigabyte X870E Master X3D Ice bord past visueel top bij de Gigabyte Aero videokaart die we hebben uitgezocht en komt met alle toeters en bellen. Zo krijg je een 10Gbit/s-netwerkverbinding voor extra snelle gamedownloads in combinatie met de allersnelste glasvezelabonnementen.

Ook op de rest leveren we niks in: de Corsair Air 5400 is een absolute topbehuizing, de bijpassende koeler met lcd is stil en koelt top en de RM1200x-voeding kan elke videokaart aan. Ook op de rappe Gen5-ssd valt niets aan te merken. Met 64 GB DDR5 zitten we voorlopig ook veilig.

Behalve kiezen tussen een RTX 5080 of RTX 5090, afhankelijk van hoe je over een gat van 3000 euro denkt, is er niet veel om over na te denken. Meer opslag kan uiteraard, maar daar houdt het wel op. Als je wilt besparen, dan is de premium gaming-pc die we hierboven hebben samengesteld uiteraard redelijk. Het is mogelijk om op onder andere de kast, koeler en opslag wat te besparen of om voorlopig even met 32 in plaats van 64 GB geheugen te werken.

We keren even terug naar de aarde met een zoektocht naar een machine die wel in staat is alles te doen, maar nog wel redelijk geprijsd en vooral extra compact is. Denk aan een premium game-pc in een extra klein jasje.

Een mini-ITX-pc kent concessies, waarbij de belangrijkste het inbouwgemak is. Met eenzelfde Ryzen 7 9800X3D en GeForce RTX 5070 als de premium game-pc zal het eindresultaat op het scherm niet heel anders zijn, maar deze mini-ITX-variant kunnen we toch echt alleen aanraden als je eerder pc’s hebt gebouwd en niet bang bent voor een beetje gepriegel. Want hoewel de aluminium Lian Li A4-H20 een prachtige balans vindt tussen materiaal, formaat, afwerking en koelmogelijkheden, is het zeker wat gedoe om dit geheel in elkaar te krijgen. Maar met een beetje liefde heb je een schattige mini-pc met topprestaties, helemaal als je de RTX 5070 Ti overweegt. Mini-ITX-pc’s zien we veel in huiskamers, dus als dat je doel is, zouden we deze kleinere pc overwegen.

Hoewel de kast ruimte biedt aan waterkoeling, wordt dat erg krap en de gekozen mini-luchtkoeler is krachtig genoeg om een Ryzen 7 9800X3D in relatieve stilte aan te kunnen op nagenoeg vol vermogen. Ook hier kiezen we wederom voor een A-klasse voeding, zij het in een compact SFX-formaat.

De grootste overweging is de upgrade naar een RTX 5070 Ti, vooral voor 4K-gamen. Let daarbij wel op het formaat; onze twee suggesties passen prima. Daarbij is er de optie om met waterkoeling net iets meer uit de cpu te halen, ten koste van gemak. Ook bestaan er eventueel iets grotere ITX-behuizingen, die het iets makkelijker maken, ten koste van een beetje compactheid. Dat kan ook een punt van besparing zijn, want je betaalt hier iets meer voor de chique afwerking die deze behuizing te bieden heeft.

Ondanks de hoge prijzen van geheugen en opslag blijft het prima mogelijk om echt extreem capabele game-pc’s samen te stellen. Dat is deels te danken aan het feit dat zelfs processors die minder dan 200 euro kosten zeer competent zijn en relatief betaalbare videokaarten prima overweg kunnen met moderne monitors. Laat je niet gek maken door het idee dat er altijd een overtreffende trap is. Het komt zeker ook deels doordat we zaken als behuizingen en koelers nog voor schappelijke prijzen kunnen vinden. En nogmaals: onderschat niet dat je zelfs met onze instapsuggesties echt uitstekend moderne games kunt spelen, ook op snellere gamemonitors.

De markt is wel veranderd; vooral wat videokaarten betreft is de beschikbaarheid nog altijd beperkter dan vele jaren geleden, wat het aanraden van specifieke modellen soms wat lastig maakt. Kijk dus vooral naar de chip (RTX 5060, 5070 etc.) die we bespreken en houd alternatieve varianten met dezelfde chip scherp in de gaten voor potentiële betere deals. Dat geldt ook voor ssd’s en behuizingen.

Klik hier om de tabel met de uitgebreide specificaties van de besproken systemen te downloaden.