Een ambtenaar op het Ministerie van Verkeer en Rijkswaterstaat werkt iedere vrijdag de discografie van bekende classic-rockbands bij op Wikipedia. Bij de gemeente Den Haag begint een ambtenaar de dinsdagochtend door het plot van Bollywood-soaps te updaten. Via een twitterbot is precies te zien wanneer er iemand bij de Rijksoverheid een Wikipedia-pagina bijwerkt - en dat levert soms verrassende resultaten op.

Dat is allemaal te zien op @OverheidsEdits, een bot die gemaakt is om te zien wanneer ambtenaren anoniem een Wikipedia-lemma wijzigen. Er zijn tientallen van zulke bots in allerlei landen, die zowel internationale organen als de EU in de gaten houden als lokale waterschappen. In Nederland heeft @Overheidedits iets meer dan 1,100 volgers.

Britse origine

De bot is gebaseerd op een Brits project, @ParliamentEdits, dat hetzelfde doet voor Britse regering en voor bepaalde lokale overheden.
 

@OverheidsEdits maakt gebruik van de ip-adressen van de Eerste en Tweede Kamer. Het programma analyseert wanneer er op Wikipedia iets wordt aangepast, en tweet wanneer dat gebeurt vanaf een ip-adres op het Binnenhof. Er zijn wereldwijd tientallen van zulke bots, zoals een Franse en een Zweedse.
 

"Leuk om zelf te maken"

In Nederland is de bot gemaakt door Koen van Gilst, een ICT'er en vertaler die in 2012 geïnspireerd raakte door de Amerikaanse equivalenten. "Ik had de buitenlandse accounts gezien en was daar wel in geïnteresseerd. De makers hadden hun code openbaar gemaakt, dus ik wilde eens kijken of ik dat ook kon."

In tegenstelling tot de Amerikaanse oprichters had Van Gilst geen diepe, politiek gemotiveerde reden om @OverheidEdits op te richten. "Ik weet niet eens meer precies waarom ik het toen deed. Ik wilde gewoon kijken of ik het kon." Hij vindt het echter wel belangrijk wat de bot nu tweet. "Het is een goed initiatief en het maakt mensen bewust van het belang van open democratie."
 

Raspberry Pi in de meterkast

De bot draait nu op een Raspberry Pi die bij hem in de meterkast ligt. "Af en toe controleer ik of die nog werkt en of hij steeds alles doorplaatst, maar ik heb er geen omkijken meer naar." Hij vindt het wel leuk om af en toe eens te kijken wat er getweet wordt door de bot.

De originele makers maakten de bot echter met veel ideologischere motieven. "We willen allemaal wanhopig onderdeel uitmaken van betrokken burgerschap", "Onze overheid moet transparanter worden om discussies over belangrijke onderwerpen te voeren", en "Er is in dit land een groot verlangen naar technologie om onze democratie opener te maken", staat te lezen in een blogpost van de oprichter van @CongressEdits, Tom Scott.
 

Veel onschuldige wijzigingen

De Nederlandse bot is vrij onschuldig. Van Gilst: "Je zou denken dat er genoeg partijen zijn die anoniem hun eigen pagina's of die van hun partij gaan opleuken, maar dat valt mee. Ik heb in al die jaren nooit iets écht schokkends gezien."

Inderdaad zijn veel wijzigen relatief klein. Er wordt een d/t-fout aangepast op een artikel, of een lijst met burgemeesters van Kampen wordt bijgewerkt. Veel edits zijn ook erg grappig, en geven een leuk inkijkje in de interesses van ambtenaren. Zo werd een artikel over Moria (van Lord of the Rings) aangepast:

Dragonball Z en Bollywood

Of kijk deze tweets maar eens, over Majin Bu (van DragonBall Z), Ek Tha Raja Ek Thi Rani (een Bollywood-soap), reggae, glowsticks, en het Toverschool Toernooi uit Harry Potter.

Serieuze wijzigingen

Soms gaat het een stapje verder. Iemand op het Ministerie van Buitenlands Zaken paste de aanspreektitel van de Turkse premier Erdogan aan 'His Excellency' naar 'Yo Mama'

Ook verwijderde een medewerker daar een zin over het aantal Russen dat stierf tijdens WOII.

Ook de vele buitenlandse bots komen niet erg vaak in het nieuws, al komt er af en toe eens iets pikants voorbij. Zo was er een Amerikaanse senator die bewust het woord "marteling" uit Wikipedia-artikelen over de CIA verwijderde.

Het zijn net mensen

In Nederland blijft het vooral bij pop-culturele artikelen die vooral aantonen dat ambtenaren ook maar gewoon mensen zijn. Maar wel vermakelijke.

Belangrijk om te weten voor iedereen die Dispatch op een Switch of Switch 2 wil aanschaffen: de game is op die platforms gecensureerd, en dit kan niet uitgezet worden.

Dispatch kwam afgelopen jaar al uit op platforms als pc en PlayStation 5, en is sinds eerder deze week ook te koop voor Nintendo Switch en Nintendo Switch 2. Veel Switch-gamers keken al lange tijd uit naar de release van deze geprezen indiegame.

Censuur in Dispatch

Nu blijkt echter dat Dispatch op Switch-consoles gecensureerd is. De game bevat zo nu en dan scènes waarin (getekende) naaktheid voorkomt. Ook zitten er andere volwassen beelden in, zoals het opsteken van een middelvinger. In de andere platformversies zit er als optie de mogelijkheid deze beelden te censureren, maar spelers kunnen dit zelf bepalen door het aan of uit te zetten.

Op Switch en Switch 2 blijkt dit dus niet het geval: daar is het censuur vooralsnog verplicht. Volgens Dispatch-ontwikkelaar AdHoc (via Eurogamer) is dit gedaan omdat de game aan bepaalde regels moet doen om op de Nintendo eShop uit te komen.

Het lijkt er dan ook niet op dat er een patch uitkomt waarmee spelers het alsnog zelf kunnen bepalen, al is de kritiek online niet mals. Mocht die kritiek groeien, dan wordt er wellicht alsnog wat aan gedaan, maar dit is vooralsnog niet bevestigd.

Mogelijk heeft het te maken met strengere regels in bepaalde regio's - zoals Japan. Het zou kunnen dat AdHoc er voor heeft gekozen één versie van het spel voor alle regio's uit te brengen, waardoor het censuur voor alle regio's geldt. In Japan is de PS5-versie van de game bijvoorbeeld ook gecensureerd.

Nintendo heeft in een statement aan NintendoLife niet veel meer duidelijkheid gegeven over de situatie. Het bedrijf benadrukt dat leeftijdsclassificaties door onafhankelijke organisaties worden gegeven, maar dat het ook zelf richtlijnen voor zijn platforms heeft. "We informeren partners wanneer hun games niet aan deze richtlijnen voldoen, maar Nintendo past zelf niet de content van partners aan."

Nintendo en volwassen games

Nintendo zelf heeft in het verleden enkele controversiële keuzes gemaakt rondom censuur. Nintendo's spelcomputers staan er om bekend dat ze voor de hele familie bedoeld zijn, en in het verleden zorgde dit er bijvoorbeeld voor dat rood bloed met een andere kleur werd vervangen.

De laatste jaren leek Nintendo echter steeds coulanter te worden op het gebied van het vertonen van geweld en andere volwassen beelden in games. Diverse andere Switch 2- en Switch-games tonen wel volwassen materiaal, dus het is niet duidelijk waarom Dispatch dan toch gecensureerd is. Wellicht ligt het aan de combinatie met de tekenfilmachtige beelden in de game.

Over Dispatch

Dispatch draait om de aan lager wal geraakte superheld Robert Robertson. Tegenwoordig vult hij zijn tijd met een kantoorbaan, waarbij hij de administratie van andere superhelden verzorgt. Toch hoopt hij zelf uiteindelijk ook weer de held uit te kunnen hangen.

De game heeft daarmee een focus op het narratief, en doet daardoor meer dan eens denken aan de adventuregames van Telltale Games. Ontwikkelaar AdHoc bestaat dan ook gedeeltelijk uit voormalige werknemers van de studio achter de The Walking Dead-spellen.

Dispatch heeft daarbij een sterrencast die de rollen van de personages vervullen. Denk aan Aaron Paul (in de rol van de hierboven genoemde Robert), Jeffrey Wright (The Last of Us, Westworld, Matthew Mercer en Laura Bailey.

Dispatch is gestructureerd als een seizoen van een serie - de game kwam uit verspreid over meerdere episodes. AdHoc heeft eerder al laten weten dat een 'tweede seizoen' wordt overwogen.

Het is tijdelijk mogelijk om het eerste seizoen van de Amazon Prime Video-serie Fallout geheel gratis te zien.

De Fallout-serie is normaliter alleen te zien door een Amazon Prime Video-abonnement af te sluiten, maar de komende tijd zal het bedrijf gratis de afleveringen van het eerste seizoen op YouTube uitbrengen. Op moment van schrijven staan de eerste twee afleveringen er op, en de komende dagen volgt de rest.

De gratis afleveringen kunnen via het YouTube-kanaal van Amazon Prime Video bekeken worden. Tot 12 februari kan het eerste seizoen gratis via YouTube bekeken worden.

De gratis afleveringen zijn duidelijk bedoeld als promotie voor de serie, waarvan het tweede seizoen nu bezig is op Amazon Prime Video. Op 1 februari zal de laatste aflevering van dat tweede seizoen op Amazon Prime Video verschijnen.

Het succes van Fallout

In 2024 begon de fictieve Fallout-serie al op Amazon Prime Video, gebaseerd op de games van Bethesda. Met acteurs als Ella Purnell, Walton Goggins en Kyle MacLachlan wordt een alternatieve geschiedenis (en toekomst) geschetst waarbij de Verenigde Staten door een nucleaire winter geteisterd worden. Diverse samenlevingen houden het jarenlang vol in schuilkelders, en wanneer ze daar weer uit durven te komen, maken ze kennis met een aardoppervlakte die voorgoed veranderd is.

De serie bleek een grote hit en het eerste seizoen behaalde meer dan honderd miljoen kijkers. Ondertussen is al bevestigd dat er een derde seizoen komt - de opnames daarvan zullen in mei van start gaan.

Ook werkt Amazon aan een realityshow rondom Fallout, waarin deelnemers in een schuilkelder moeten leven en deel zullen nemen aan diverse spellen. Volgens de beschrijving "is het een spel van machtspatronen, populariteit en sociale strategieën waarbij uiteindelijk een gigantische geldprijs gewonnen kan worden". Verdere concrete detail zijn er nog niet, en het is ook niet duidelijk vanaf wanneer de realityshow op Amazon Prime Video te zien zal zijn.