Een ambtenaar op het Ministerie van Verkeer en Rijkswaterstaat werkt iedere vrijdag de discografie van bekende classic-rockbands bij op Wikipedia. Bij de gemeente Den Haag begint een ambtenaar de dinsdagochtend door het plot van Bollywood-soaps te updaten. Via een twitterbot is precies te zien wanneer er iemand bij de Rijksoverheid een Wikipedia-pagina bijwerkt - en dat levert soms verrassende resultaten op.

Dat is allemaal te zien op @OverheidsEdits, een bot die gemaakt is om te zien wanneer ambtenaren anoniem een Wikipedia-lemma wijzigen. Er zijn tientallen van zulke bots in allerlei landen, die zowel internationale organen als de EU in de gaten houden als lokale waterschappen. In Nederland heeft @Overheidedits iets meer dan 1,100 volgers.

Britse origine

De bot is gebaseerd op een Brits project, @ParliamentEdits, dat hetzelfde doet voor Britse regering en voor bepaalde lokale overheden.
 

@OverheidsEdits maakt gebruik van de ip-adressen van de Eerste en Tweede Kamer. Het programma analyseert wanneer er op Wikipedia iets wordt aangepast, en tweet wanneer dat gebeurt vanaf een ip-adres op het Binnenhof. Er zijn wereldwijd tientallen van zulke bots, zoals een Franse en een Zweedse.
 

"Leuk om zelf te maken"

In Nederland is de bot gemaakt door Koen van Gilst, een ICT'er en vertaler die in 2012 geïnspireerd raakte door de Amerikaanse equivalenten. "Ik had de buitenlandse accounts gezien en was daar wel in geïnteresseerd. De makers hadden hun code openbaar gemaakt, dus ik wilde eens kijken of ik dat ook kon."

In tegenstelling tot de Amerikaanse oprichters had Van Gilst geen diepe, politiek gemotiveerde reden om @OverheidEdits op te richten. "Ik weet niet eens meer precies waarom ik het toen deed. Ik wilde gewoon kijken of ik het kon." Hij vindt het echter wel belangrijk wat de bot nu tweet. "Het is een goed initiatief en het maakt mensen bewust van het belang van open democratie."
 

Raspberry Pi in de meterkast

De bot draait nu op een Raspberry Pi die bij hem in de meterkast ligt. "Af en toe controleer ik of die nog werkt en of hij steeds alles doorplaatst, maar ik heb er geen omkijken meer naar." Hij vindt het wel leuk om af en toe eens te kijken wat er getweet wordt door de bot.

De originele makers maakten de bot echter met veel ideologischere motieven. "We willen allemaal wanhopig onderdeel uitmaken van betrokken burgerschap", "Onze overheid moet transparanter worden om discussies over belangrijke onderwerpen te voeren", en "Er is in dit land een groot verlangen naar technologie om onze democratie opener te maken", staat te lezen in een blogpost van de oprichter van @CongressEdits, Tom Scott.
 

Veel onschuldige wijzigingen

De Nederlandse bot is vrij onschuldig. Van Gilst: "Je zou denken dat er genoeg partijen zijn die anoniem hun eigen pagina's of die van hun partij gaan opleuken, maar dat valt mee. Ik heb in al die jaren nooit iets écht schokkends gezien."

Inderdaad zijn veel wijzigen relatief klein. Er wordt een d/t-fout aangepast op een artikel, of een lijst met burgemeesters van Kampen wordt bijgewerkt. Veel edits zijn ook erg grappig, en geven een leuk inkijkje in de interesses van ambtenaren. Zo werd een artikel over Moria (van Lord of the Rings) aangepast:

Dragonball Z en Bollywood

Of kijk deze tweets maar eens, over Majin Bu (van DragonBall Z), Ek Tha Raja Ek Thi Rani (een Bollywood-soap), reggae, glowsticks, en het Toverschool Toernooi uit Harry Potter.

Serieuze wijzigingen

Soms gaat het een stapje verder. Iemand op het Ministerie van Buitenlands Zaken paste de aanspreektitel van de Turkse premier Erdogan aan 'His Excellency' naar 'Yo Mama'

Ook verwijderde een medewerker daar een zin over het aantal Russen dat stierf tijdens WOII.

Ook de vele buitenlandse bots komen niet erg vaak in het nieuws, al komt er af en toe eens iets pikants voorbij. Zo was er een Amerikaanse senator die bewust het woord "marteling" uit Wikipedia-artikelen over de CIA verwijderde.

Het zijn net mensen

In Nederland blijft het vooral bij pop-culturele artikelen die vooral aantonen dat ambtenaren ook maar gewoon mensen zijn. Maar wel vermakelijke.

De Oscarnominaties voor dit jaar zijn gisteren bekendgemaakt. Sinners heeft de meeste nominaties te pakken, namelijk zestien stuks.

Het gaat om de 98e editie van de Academy Awards, waarbij in de nacht van 15 op 16 maart weer de prestigieuze Oscars worden uitgedeeld aan films en hun makers.

Zoals gezegd heeft de horrorfilm Sinners van regisseur Ryan Coogler (met een dubbelrol van Michael B. Jordan) de meeste nominaties dit jaar gekregen: namelijk zestien nominaties. Dat is een record: de vorige recordhouder waren de films Titanic, La La Land en All About Eve met veertien nominaties. De film is overigens te zien via HBO Max en Pathé Thuis.

Ook One Battle After Another, de meest recente film van Paul Thomas Anderson, maakt kans op veel Oscarbeeldjes, namelijk dertien. Daarnaast zet Timothée Chalamet voor zijn rol in Marty Supreme zijn derde Oscarnominatie op zijn naam: ook een record voor iemand van zijn leeftijd.

Hieronder zijn alle genomineerden in de verschillende categorieën te zien.

Beste film:

Beste regisseur:

Beste actrice in een hoofdrol:

Beste acteur in een hoofdrol:

Beste actrice in een bijrol:

Beste acteur in een bijrol:

Beste scenario (gebaseerd op bestaand verhaal):

Beste scenario (origineel verhaal):

Beste internationale film:

Beste animatiefilm:

Beste cinematografie:

Beste originele score:

Beste nummer:

Beste make-up en styling:

Beste kostuums:

Beste casting:

Beste montage:

Beste productiedesign:

Beste geluid:

Beste visuele effecten:

Beste korte animatiefilm:

Beste korte live-action film:

Beste lange documentaire:

Beste korte documentaire:

Benieuwd hoeveel geld je maandelijks aan boodschappen, abonnementen en verzekeringen spendeert? Een digitaal huishoudboekje komt dan goed van pas. Importeer je banktransacties, koppel je bankrekening(en) of voer alle betalingen handmatig in. Vervolgens zie je in één klap aan welke zaken je je geld uitgeeft. Zo krijg je meer grip op je financiën. We zetten de beste Nederlandstalige hulpjes op een rij.

Hoewel veel banken in hun apps alle uitgaven specificeren, zijn digitale huishoudboekjes nog altijd de moeite waard. Afhankelijk van welke toepassing je kiest, kun je namelijk meerdere rekeningen koppelen. Zo krijg je dus een compleet beeld van alle inkomsten en uitgaven. Veel online tooltjes zijn gratis, maar de functionaliteit is vaak beperkt. Voor de volledige versie dien je een maand- of jaarabonnement af te sluiten. Aangezien we met een digitaal huishoudboekje de uitgaven juist willen inperken, passeren in dit artikel alleen gratis oplossingen de revue.

BankTrans

Hoewel de Nederlandse eigenaar begin 2024 met de ontwikkeling van BankTrans stopte, blijft het programma nog wel bestaan. Download een versie voor Windows, macOS of Linux en importeer vervolgens banktransacties van verschillende rekeningen. Dat kan via diverse bestandsformaten, zoals csv, txt en MT940. Bij vrijwel iedere Nederlandse bank kun je een geschikt transactiebestand ophalen.

De oubollige gebruikersomgeving is even wennen. Zodra de transactiegegevens zijn ingelezen, verschijnen alle inkomsten en uitgaven in een lange waslijst. Bekijk onder meer of iets via een incasso, betaalautomaat of iDEAL is betaald. Je dient handmatig categorieën aan transacties toe te wijzen. Sleep hiervoor geselecteerde transacties naar een categorie aan de linkerkant. Wanneer deze klus eenmaal is geklaard, zie je precies hoeveel geld je maandelijks of jaarlijks aan pakweg kleding, cadeaus en brandstof uitgeeft. Gebruik hiervoor de filteropties.

Budgetbeheerder, Geld tracker

Zoek je een digitaal huishoudboekje voor je smartphone of tablet, dan is Budgetbeheerder, Geld tracker een goede keuze. Deze breed gewaardeerde app is zowel voor Android als iOS beschikbaar. Je kunt de toepassing gratis gebruiken, al komen er dan wel regelmatig advertenties en reclamevideo’s tevoorschijn.

Dit huishoudboekje is simpel in gebruik. Selecteer eerst de gewenste datum en tik daarna op het plusteken om inkomen of een kostenpost toe te voegen. Kies hierbij ook een van de beschikbare categorieën. Is deze lijst niet compleet? Geen probleem, want je maakt in de instellingen zo nodig een nieuwe categorie aan. Handig is dat je (een foto van) een kassabon, factuur of loonstrook kunt bijsluiten.

Helaas is het importeren van een transactiebestand niet mogelijk. Hierdoor kost het veel tijd om alles handmatig in te voeren. Wie alle transacties zorgvuldig toevoegt, kan een balans van een week, maand, jaar of aangepaste periode opvragen. Stel optioneel herinneringen in, zodat je het huishoudboekje op gezette tijden kunt bijwerken.

De Huishoudkist

Net als BankTrans heeft ook De Huishoudkist een gedateerde vormgeving. Bovendien vraagt de softwareontwikkelaar voor het analyseren van banktransacties een klein bedrag. Plaats een transactiebestand van jouw bankrekening in de downloadmap van Windows. Via Invoer / Import bank plukt De Huishoudkist alle transacties uit het bankbestand. Werkt het goed en wil je grafieken van de ingelezen banktransacties tonen, dan kost deze module eenmalig 7,60 euro. Als alternatief kun je de boel ook handmatig invoeren.

Je dient eigenhandig de juiste categorieën aan betalingen en inkomsten toe te voegen. De Huishoudkist heeft hiervoor een uitgebreide lijst. Een pluspunt is dat je een heleboel grafieken kunt opvragen, zoals de gemiddelde inkomsten en uitgaven per maand of het jaarbudget van jouw gezin. Daarnaast kun je een grafiek met uitgaven van alle geselecteerde categorieën opvragen. Wil je liever niet dat andere gezinsleden De Huishoudkist gebruiken, dan beveilig je het programma met een wachtwoord.

Dyme Basic

Dyme is een modern vormgegeven app voor Android en iOS. We bespreken in dit artikel de gratis basisversie. Maak na de installatie eerst een account aan. Overigens kun je ook met een profiel van Apple, Google of Facebook inloggen. Vervolgens ga je je bankrekening koppelen, waarna Dyme automatisch alle transacties ophaalt. Soms werkt deze koppeling niet meteen, maar blijf het in dat geval gewoon proberen. Ben je ietwat huiverig om zomaar bankgegevens met een app te delen? Weet dan dat Dyme voldoet aan de voorwaarden van De Nederlandsche Bank. Al jouw gegevens worden gecodeerd opgeslagen.

Je kunt optioneel pushberichten aanzetten. Zo weet je een dag van tevoren bijvoorbeeld wanneer de woonstichting huur afschrijft of jouw werkgever salaris stort. Fijn is dat Dyme Basic op eigen houtje inkomsten, vaste lasten en uitgaven categoriseert. Dat scheelt vergeleken met andere huishoudboekjes een heleboel tijd! Je kunt hierbij naar onderliggende subcategorieën doortikken.

De app checkt ook of er voor bepaalde verzekeringen, energieleveranciers en providers goedkopere alternatieven zijn. Misschien kun je zelfs rechtstreeks overstappen. Dit is trouwens een belangrijk verdienmodel van Dyme, want het Amsterdamse bedrijf strijkt op die manier commissies op. Met de betaalde versie (Silver of Gold) kun je onder andere ongewenste contracten opzeggen, eigen categorieën toevoegen en transacties naar Excel exporteren.

MijnGeldzaken.nl - Brons

In 2019 nam MijnGeldzaken.nl het populaire online huishoudboekje AFAS Personal over. Deze dienst is nog altijd gratis beschikbaar, al is het zogenoemde Brons-account wel beperkt. Zo koppel je in tegenstelling tot Dyme Basic slechts één rekeningnummer. Verder kun je niet budgetteren en geen eigen categorieën aanmaken. Wie niet op deze beperkingen zit te wachten, betaalt voor een Koper-abonnement zo’n 27 euro per jaar.

Nadat je een account hebt aangemaakt, log je op de website of in een app (Android en iOS) in. MijnGeldzaken.nl kan zo nodig gegevens van een oud AFAS Personal-account importeren. Het dashboard is behoorlijk uitgebreid. Neem dus even de tijd om alle functies te verkennen. Je kunt een bankrekening koppelen óf handmatig banktransacties importeren via een csv-bestand. Helaas is voor gratis leden het koppelen van een bankrekening slechts een beperkte periode beschikbaar. MijnGeldzaken.nl voldoet aan de voorwaarden van De Nederlandsche Bank.

Het huishoudboekje toont in het hoofdscherm hoeveel geld je volgens historische data deze maand nog ontvangt en nog dient te betalen. Verder wijst MijnGeldzaken.nl zelfstandig categorieën aan inkomsten en uitgaven toe. Een cirkeldiagram toont hoeveel geld je aan wonen, huishouden, vervoer, verzekeringen, vrije tijd en kleding spendeert. Jammer genoeg maakt deze webdienst nauwelijks gebruik van kleuren, waardoor de gebruiksomgeving nogal saai oogt.

Bankkoppeling intrekken

Je kunt de zogeheten PSD2-koppeling naar jouw bank op ieder moment weer stopzetten. Nuttig voor het geval je Dyme of MijnGeldzaken.nl niet meer gebruikt. Duik hiervoor in de instellingen van de gebruikte tool en navigeer naar je bankgegevens. Vervolgens kun je de PSD2-koppeling intrekken.

Conclusie

Hoewel de mogelijkheden van MijnGeldzaken.nl Brons en Dyme Basic in grote lijnen overeenkomen, geven we toch de voorkeur aan laatstgenoemde aanbieder. Je kunt hiermee in de gratis versie namelijk meerdere rekeningnummers koppelen, waarna deze app alle transacties automatisch categoriseert. Bovendien blijft de bankkoppeling in stand, terwijl die bij MijnGeldzaken.nl Brons na de proefperiode vervalt. Wellicht wil je liever niet dat het digitale huishoudboekje banktransacties rechtstreeks bij jouw bank ophaalt. In dat geval zijn BankTrans (desktopprogramma) en Budgetbeheerder, Geldtracker (app) bruikbare alternatieven.