Een ambtenaar op het Ministerie van Verkeer en Rijkswaterstaat werkt iedere vrijdag de discografie van bekende classic-rockbands bij op Wikipedia. Bij de gemeente Den Haag begint een ambtenaar de dinsdagochtend door het plot van Bollywood-soaps te updaten. Via een twitterbot is precies te zien wanneer er iemand bij de Rijksoverheid een Wikipedia-pagina bijwerkt - en dat levert soms verrassende resultaten op.

Dat is allemaal te zien op @OverheidsEdits, een bot die gemaakt is om te zien wanneer ambtenaren anoniem een Wikipedia-lemma wijzigen. Er zijn tientallen van zulke bots in allerlei landen, die zowel internationale organen als de EU in de gaten houden als lokale waterschappen. In Nederland heeft @Overheidedits iets meer dan 1,100 volgers.

Britse origine

De bot is gebaseerd op een Brits project, @ParliamentEdits, dat hetzelfde doet voor Britse regering en voor bepaalde lokale overheden.
 

@OverheidsEdits maakt gebruik van de ip-adressen van de Eerste en Tweede Kamer. Het programma analyseert wanneer er op Wikipedia iets wordt aangepast, en tweet wanneer dat gebeurt vanaf een ip-adres op het Binnenhof. Er zijn wereldwijd tientallen van zulke bots, zoals een Franse en een Zweedse.
 

"Leuk om zelf te maken"

In Nederland is de bot gemaakt door Koen van Gilst, een ICT'er en vertaler die in 2012 geïnspireerd raakte door de Amerikaanse equivalenten. "Ik had de buitenlandse accounts gezien en was daar wel in geïnteresseerd. De makers hadden hun code openbaar gemaakt, dus ik wilde eens kijken of ik dat ook kon."

In tegenstelling tot de Amerikaanse oprichters had Van Gilst geen diepe, politiek gemotiveerde reden om @OverheidEdits op te richten. "Ik weet niet eens meer precies waarom ik het toen deed. Ik wilde gewoon kijken of ik het kon." Hij vindt het echter wel belangrijk wat de bot nu tweet. "Het is een goed initiatief en het maakt mensen bewust van het belang van open democratie."
 

Raspberry Pi in de meterkast

De bot draait nu op een Raspberry Pi die bij hem in de meterkast ligt. "Af en toe controleer ik of die nog werkt en of hij steeds alles doorplaatst, maar ik heb er geen omkijken meer naar." Hij vindt het wel leuk om af en toe eens te kijken wat er getweet wordt door de bot.

De originele makers maakten de bot echter met veel ideologischere motieven. "We willen allemaal wanhopig onderdeel uitmaken van betrokken burgerschap", "Onze overheid moet transparanter worden om discussies over belangrijke onderwerpen te voeren", en "Er is in dit land een groot verlangen naar technologie om onze democratie opener te maken", staat te lezen in een blogpost van de oprichter van @CongressEdits, Tom Scott.
 

Veel onschuldige wijzigingen

De Nederlandse bot is vrij onschuldig. Van Gilst: "Je zou denken dat er genoeg partijen zijn die anoniem hun eigen pagina's of die van hun partij gaan opleuken, maar dat valt mee. Ik heb in al die jaren nooit iets écht schokkends gezien."

Inderdaad zijn veel wijzigen relatief klein. Er wordt een d/t-fout aangepast op een artikel, of een lijst met burgemeesters van Kampen wordt bijgewerkt. Veel edits zijn ook erg grappig, en geven een leuk inkijkje in de interesses van ambtenaren. Zo werd een artikel over Moria (van Lord of the Rings) aangepast:

Dragonball Z en Bollywood

Of kijk deze tweets maar eens, over Majin Bu (van DragonBall Z), Ek Tha Raja Ek Thi Rani (een Bollywood-soap), reggae, glowsticks, en het Toverschool Toernooi uit Harry Potter.

Serieuze wijzigingen

Soms gaat het een stapje verder. Iemand op het Ministerie van Buitenlands Zaken paste de aanspreektitel van de Turkse premier Erdogan aan 'His Excellency' naar 'Yo Mama'

Ook verwijderde een medewerker daar een zin over het aantal Russen dat stierf tijdens WOII.

Ook de vele buitenlandse bots komen niet erg vaak in het nieuws, al komt er af en toe eens iets pikants voorbij. Zo was er een Amerikaanse senator die bewust het woord "marteling" uit Wikipedia-artikelen over de CIA verwijderde.

Het zijn net mensen

In Nederland blijft het vooral bij pop-culturele artikelen die vooral aantonen dat ambtenaren ook maar gewoon mensen zijn. Maar wel vermakelijke.

Wikipedia heeft een deal gesloten met bedrijven als Microsoft, Amazon en Mistral AI. Zij gaan voortaan betalen voor toegang tot Wikipedia Enterprise. In ruil krijgen ze toegang tot grote hoeveelheden content uit de online encyclopedie.

De samenwerking werd gisteren aangekondigd – precies op de vijfentwintigste verjaardag van Wikipedia. De samenwerking tussen de encyclopedie en bedrijven als Microsoft, Meta, Amazon, Mistral AI en Perplexity zorgt ervoor dat zij allen gebruik kunnen maken van Wikipedia Enterprise. Het is niet bekend hoeveel deze bedrijven betalen voor hun lidmaatschap.

Wat is Wikipedia Enterprise?

Wikipedia Enterprise is de commerciële tak van Wikipedia waarbij aangesloten bedrijven op grote schaal data aangeleverd krijgen via een API-dienst. Zo kunnen AI-bedrijven, zoekmachines en spraakassistenten op grote schaal betrouwbare data van Wikipedia ontvangen die door machines gelezen kan worden.

Kortgezegd is dit een efficiënte en makkelijke manier voor bedrijven om de informatie uit Wikipedia-pagina's voor hun eigen producten te gebruiken. Daarbij gaat het ook om de meest recente versies van Wikipedia-pagina's, zodat informatie altijd zo nieuw mogelijk en dus relevant is.

Lees ook: Kennis delen? Zo werk je mee aan Wikipedia

Waarom sluiten bedrijven zich bij Wikipedia Enterprise aan?

Hoewel elk bedrijf zijn eigen reden heeft om zich bij Wikipedia Enterprise aan te sluiten, lijken de deze week aangekondigde samenwerkingen vooral te maken te hebben met het gebruik van Wikipedia-info voor AI. Op die manier kunnen AI-bots getraind worden met correcte info van Wikipedia die door mensen is geschreven, waardoor ze steeds slimmer worden en ook steeds meer informatie kunnen bieden.

De samenwerking voelt deels symbolisch: bedrijven laten hun AI-modellen al geruime tijd gebruikmaken van Wikipedia en alle andere bronnen op het internet, waardoor Wikipedia aanzienlijk minder bezoek krijgt vergeleken met enkele jaren geleden. Wikipedia riep AI-bedrijven afgelopen jaar dan ook op te betalen voor het gebruik van Wikipedia-pagina's voor AI-training. Daar hebben Microsoft, Meta, Amazon en consorten nu dus gehoor aan gegeven. Andere bedrijven, zoals Google, hadden zich al aangesloten bij Wikipedia Enterprise.

Het was al bekend dat Lego dit jaar met een nieuwe set gebaseerd op Nintendo's populaire gamereeks gaat komen, en nu zijn er zowel details als foto's van de 'The Legend of Zelda: Ocarina of Time'-set opgedoken.

De informatie en afbeeldingen zijn afkomstig van het Reddit-account Brick Tap. Het account plaatste deze op de Lego Leaks-subreddit, en onthulde daarmee dat de set een diorama van het laatste gevecht in The Legend of Zelda: Ocarina of Time is. 

Link neemt het hierin op tegen de kwaadaardige Ganondorf, en beide personages zijn dan ook inbegrepen. Ook Princess Zelda is van de partij, en de doos toont al dat we ook Ganon in zijn demonenvorm kunnen bouwen bij aankoop van de 'The Final Battle: Ocarina of Time'-set.

De set is dus nog niet officieel onthuld, maar volgens Brick Tap bevat de doos 1003 steentjes om het eindgevecht uit Ocarina of Time mee na te bouwen. Ook zegt hij dat de prijs 120 euro zal worden. Op 1 maart moet deze Lego-set in de winkels liggen, dus het valt te verwachten dat Lego deze binnenkort officieel uit de doeken doet. 

Vorig jaar werd al bekend dat Lego nog een Legend of Zelda-set uit ging brengen, nadat het bedrijf eerder al een set gebaseerd op de Great Deku Tree uit de Nintendo-franchise had uitgebracht. Die set kon je op twee manieren bouwen: als de Deku Tree uit The Legend of Zelda: Breath of the Wild, of als de versie van Ocarina of Time. 

Nintendo is zelf ook nog altijd bezig met The Legend of Zelda. Hoewel er nog weinig bekend is over het volgende deel in de reeks, bracht het bedrijf in 2024 The Legend of Zelda: Echoes of Wisdom uit, waarin de titulaire prinses voor het eerst de hoofdrol speelde. Ook heeft het Japanse bedrijf de handen ineen geslagen met Sony Pictures om een live-action Zelda-film te maken, waarvan in 2025 de eerste beelden zijn getoond. De film draait vanaf 7 mei 2027 in de bioscoop.