Een ambtenaar op het Ministerie van Verkeer en Rijkswaterstaat werkt iedere vrijdag de discografie van bekende classic-rockbands bij op Wikipedia. Bij de gemeente Den Haag begint een ambtenaar de dinsdagochtend door het plot van Bollywood-soaps te updaten. Via een twitterbot is precies te zien wanneer er iemand bij de Rijksoverheid een Wikipedia-pagina bijwerkt - en dat levert soms verrassende resultaten op.

Dat is allemaal te zien op @OverheidsEdits, een bot die gemaakt is om te zien wanneer ambtenaren anoniem een Wikipedia-lemma wijzigen. Er zijn tientallen van zulke bots in allerlei landen, die zowel internationale organen als de EU in de gaten houden als lokale waterschappen. In Nederland heeft @Overheidedits iets meer dan 1,100 volgers.

Britse origine

De bot is gebaseerd op een Brits project, @ParliamentEdits, dat hetzelfde doet voor Britse regering en voor bepaalde lokale overheden.
 

@OverheidsEdits maakt gebruik van de ip-adressen van de Eerste en Tweede Kamer. Het programma analyseert wanneer er op Wikipedia iets wordt aangepast, en tweet wanneer dat gebeurt vanaf een ip-adres op het Binnenhof. Er zijn wereldwijd tientallen van zulke bots, zoals een Franse en een Zweedse.
 

"Leuk om zelf te maken"

In Nederland is de bot gemaakt door Koen van Gilst, een ICT'er en vertaler die in 2012 geïnspireerd raakte door de Amerikaanse equivalenten. "Ik had de buitenlandse accounts gezien en was daar wel in geïnteresseerd. De makers hadden hun code openbaar gemaakt, dus ik wilde eens kijken of ik dat ook kon."

In tegenstelling tot de Amerikaanse oprichters had Van Gilst geen diepe, politiek gemotiveerde reden om @OverheidEdits op te richten. "Ik weet niet eens meer precies waarom ik het toen deed. Ik wilde gewoon kijken of ik het kon." Hij vindt het echter wel belangrijk wat de bot nu tweet. "Het is een goed initiatief en het maakt mensen bewust van het belang van open democratie."
 

Raspberry Pi in de meterkast

De bot draait nu op een Raspberry Pi die bij hem in de meterkast ligt. "Af en toe controleer ik of die nog werkt en of hij steeds alles doorplaatst, maar ik heb er geen omkijken meer naar." Hij vindt het wel leuk om af en toe eens te kijken wat er getweet wordt door de bot.

De originele makers maakten de bot echter met veel ideologischere motieven. "We willen allemaal wanhopig onderdeel uitmaken van betrokken burgerschap", "Onze overheid moet transparanter worden om discussies over belangrijke onderwerpen te voeren", en "Er is in dit land een groot verlangen naar technologie om onze democratie opener te maken", staat te lezen in een blogpost van de oprichter van @CongressEdits, Tom Scott.
 

Veel onschuldige wijzigingen

De Nederlandse bot is vrij onschuldig. Van Gilst: "Je zou denken dat er genoeg partijen zijn die anoniem hun eigen pagina's of die van hun partij gaan opleuken, maar dat valt mee. Ik heb in al die jaren nooit iets écht schokkends gezien."

Inderdaad zijn veel wijzigen relatief klein. Er wordt een d/t-fout aangepast op een artikel, of een lijst met burgemeesters van Kampen wordt bijgewerkt. Veel edits zijn ook erg grappig, en geven een leuk inkijkje in de interesses van ambtenaren. Zo werd een artikel over Moria (van Lord of the Rings) aangepast:

Dragonball Z en Bollywood

Of kijk deze tweets maar eens, over Majin Bu (van DragonBall Z), Ek Tha Raja Ek Thi Rani (een Bollywood-soap), reggae, glowsticks, en het Toverschool Toernooi uit Harry Potter.

Serieuze wijzigingen

Soms gaat het een stapje verder. Iemand op het Ministerie van Buitenlands Zaken paste de aanspreektitel van de Turkse premier Erdogan aan 'His Excellency' naar 'Yo Mama'

Ook verwijderde een medewerker daar een zin over het aantal Russen dat stierf tijdens WOII.

Ook de vele buitenlandse bots komen niet erg vaak in het nieuws, al komt er af en toe eens iets pikants voorbij. Zo was er een Amerikaanse senator die bewust het woord "marteling" uit Wikipedia-artikelen over de CIA verwijderde.

Het zijn net mensen

In Nederland blijft het vooral bij pop-culturele artikelen die vooral aantonen dat ambtenaren ook maar gewoon mensen zijn. Maar wel vermakelijke.

Sony PlayStation sluit in maart Bluepoint Games, de studio achter de remake van Demon's Souls.

Dat heeft een woordvoerder van Sony aan Bloomberg bevestigd. Door de sluiting zullen ongeveer zeventig werknemers hun baan verliezen. Volgens de woordvoerder is het besluit om de studio te sluiten genomen na "een recente zakelijke beoordeling."

"Bluepoint Games is een enorm getalenteerd team en hun technische expertise heeft exceptionele ervaringen voor de PlayStation-gemeenschap opgeleverd", zo stelde de woordvoerder. "We bedanken ze voor hun passie, creativiteit en vakmanschap."

Hermen Hulst aan het woord

In een bericht die via ResetEra werd gedeeld, liet PlayStation Studios-baas Hermen Hulst - voorheen van de Amsterdamse studio Guerrilla Games - weten dat het besluit werd genomen vanwege "een toenemende uitdagende industrie-omgeving". Aldus Hulst: "Stijgende ontwikkelkosten, een vertraging in de groei van de industrie, veranderingen in het gedrag van spelers en bredere economische tegenwind maken het moeilijker om games duurzaam te bouwen."

Hulst vervolgt: "Om ons in deze realiteit te navigeren moeten we ons aanpassen en moeten we evolueren. We hebben goed gekeken naar ons bedrijf om er zeker van te zijn dat we hedendaags leveren, terwijl we ook klaar zijn voor de toekomst. Daarom zullen we Bluepoint Games in maart sluiten."

Hij eindigde zijn bericht met het volgende: "Ik weet dat dit moeilijk nieuws is om te horen, maar ik ben zeker van de richting die we hebben gekozen. Creativiteit, innovatie en het bouwen van onvergetelijke ervaringen voor spelers blijven de kern van PlayStation Studios. We hebben een robuuste line-up voor het fiscale jaar 2026, en hebben de komende maanden veel om naar uit te kijken."

Over Bluepoint Games

Bluepoint werd in 2021 overgenomen door Sony Interactive Studio. Daarvoor werkten de bedrijven al veel samen, en de studio stond vooral bekend om hun expertise bij het creëren van remakes en remasters. Denk aan de remake van Demon's Souls die tegelijk uitkwam met de PlayStation 5, maar ook God of War Collection, de remake van Shadow of the Colossus en Uncharted: The Nathan Drake Collection.

Vorig jaar bleek al dat Sony een liveservicegame die ontwikkeld werd door Bluepoint had geannuleerd. Volgens geruchten ging het om een liveservicegame gesitueerd in het God of War-universum. Daarna begon Bluepoint mensen aan te nemen voor een onaangekondigde third-person-actiegame.

Sony heeft de afgelopen jaren meer studio's gesloten. In 2024 sloten bijvoorbeeld Firesprite, Firewalk en Neon Koi hun deuren.

De prijzen van NVMe-chips voor ssd's zijn flink aan het stijgen. Ben je van plan om je laptop van een grotere opslagcapaciteit te voorzien? Dan is dit het moment om te kijken waar je de beste deal kunt vinden. Wij vonden op Kieskeurig.nl een vijftal NVMe-ssd's, met uiteenlopende prijzen. Wees er snel bij, want deze prijzen kunnen snel verder stijgen.

Samsung 990 PRO 2 TB NVMe SSD

Met de Samsung 990 PRO 2 TB NVMe SSD kun je je computer of spelconsole voorzien van een extra snelle opslagoplossing. Deze M.2‑module maakt gebruik van de PCIe 4.0‑interface en haalt sequentiële leessnelheden tot 7.450 MB/s en schrijfsnelheden tot 6.900 MB/s. Volgens Samsung liggen de willekeurige lees‑ en schrijfsnelheden 40 % en 55 % boven die van de vorige 980 PRO, waardoor de drive geschikt is voor data‑intensieve toepassingen zoals videobewerking, 3D‑ontwerp of gaming.

Het energiemanagement is volgens Samsung verbeterd: de ssd levert ruim 50 % meer prestaties per watt ten opzichte van zijn voorganger. Om je systeem stabiel te houden, beschikt de controller over slimme temperatuurbeheersing en een slanke heatsink zodat oververhitting en lawaaierige ventilatoren worden vermeden. Deze NVMe‑schijf werkt in pc’s en consoles en is ook geschikt voor de PlayStation 5. Verder ondersteunt de Samsung Magician‑software het monitoren van de schijftemperatuur en het kopiëren van gegevens.

Leessnelheid: tot 7.450 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 6.900 MB/s

WD Black SN770 2 TB NVMe SSD

De WD Black SN770 2 TB NVMe SSD is een M.2‑ssd die is bedoeld om je laptop of desktop een turboboost te geven. Het model ondersteunt de PCIe Gen 4‑interface en levert leessnelheden tot 5.150 MB/s. WD noemt een 20 % hogere energie‑efficiëntie in vergelijking met de vorige generatie, zodat je systeem minder energie verbruikt tijdens intensieve sessies. Voor gamers is er een speciale ‘gamingmodus’ in het WD Black‑dashboard: hiermee kun je de piekprestaties optimaliseren en tegelijkertijd de status van de schijf in de gaten houden.

De fabrikant benadrukt dat de drive dankzij thermische technologie consistent presteert, zelfs wanneer je langdurig speelt of grote bestanden verwerkt. Het compacte M.2‑formaat maakt hem geschikt voor moderne moederborden en laptops. Doordat de SN770 zowel voor pc als laptop is geformatteerd, kun je hem zonder speciale aanpassingen installeren.

Leessnelheid: 5.150 MB/s
Schrijfsnelheid: 4.850 MB/s

Kingston FURY Renegade 2 TB NVMe SSD

De Kingston FURY Renegade 2 TB NVMe is ontworpen voor gebruikers die hun pc of gameconsole willen uitrusten met veel opslag en hoge snelheden. Deze M.2‑drive maakt gebruik van een Gen 4x4‑NVMe‑controller en 3D‑TLC‑NAND; hierdoor zijn sequentiële lees‑ en schrijfsnelheden tot 7.300 MB/s en 7.000 MB/s mogelijk.

Kingston meldt bovendien dat de drive maximaal 1.000.000 IOPS haalt, wat van belang is bij multitasking of het laden van grote games. Om de prestaties stabiel te houden bij langdurige belasting, heeft Kingston een low‑profile grafeen‑aluminium warmtegeleider ontwikkeld. Voor de PlayStation 5 is een uitvoering met geïntegreerde heatsink beschikbaar; deze extra koellaag helpt de schijf koel te houden wanneer je console continu wordt belast. Met een capaciteit van 2 TB heb je genoeg ruimte voor games en multimediabestanden, en de M.2‑vormfactor maakt hem geschikt voor moderne moederborden.

Leessnelheid: tot 7.300 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 7.000 MB/s

Seagate FireCuda 520N 2 TB NVMe SSD

De Seagate FireCuda 520N 2 TB NVMeis een compacte NVMe‑schijf die speciaal is ontworpen voor handheld gamingapparaten en ultracompacte pc’s. Met een M.2 2230‑vormfactor past hij in handheld consoles zoals de Steam Deck en de ASUS ROG Ally. De drive gebruikt een PCIe Gen4 x4‑interface en levert sequentiële leessnelheden tot ongeveer 5.000 MB/s en schrijfsnelheden tot 3.200 MB/s.

Het door Seagate opgegeven uithoudingsvermogen vermeldt voor de 2 TB‑versie een schrijflast van 660 TBW, wat duidt op de hoeveelheid data die je in de levensduur kunt wegschrijven. Dankzij het compacte formaat en de bijbehorende 5‑jaar garantie is de drive bedoeld als duurzame upgrade voor draagbare systemen. Je hoeft daarbij geen adapters te gebruiken omdat de drive rechtstreeks in het M.2‑2230‑slot past, wat montage vereenvoudigt. Met 2 TB aan opslagruimte is er voldoende ruimte voor games, apps en systeemupdates op een handheld platform.

Leessnelheid: tot 5.000 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 3.200 MB/s

SanDisk SN7100 2 TB NVMe SSD

De SanDisk SN7100 2 TB NVMe SSD richt zich op gamers en professionals die behoefte hebben aan hoge bandbreedte. In zijn 2 TB‑uitvoering gebruikt deze M.2 2280‑drive een PCIe 4.0 x4‑interface met NVMe 1.4‑protocol. Volgens een review haalt hij sequentiële leessnelheden tot 7.250 MB/s en schrijfsnelheden tot 6.900 MB/s, terwijl de random leesprestaties tot 1.000 K IOPS en de random schrijfprestaties tot 1.400 K IOPS reiken. De SN7100 combineert een BiCS8 TLC‑flashgeheugen met een host‑memory‑buffer (HMB), waardoor de drive DRAM‑loos is maar toch hoge prestaties levert. De review benadrukt dat de schijf energiezuinig is en gericht is op langdurig gebruik. Op Kieskeurig wordt vermeld dat deze SSD geschikt is voor zowel pc’s als gameconsoles en een opslagcapaciteit van 2 TB heeft. Daardoor kun je hem gebruiken in een desktop, laptop of console zonder dat je extra configuratie nodig hebt.

Leessnelheid: tot 7.250 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 6.900 MB/s