ID.nl logo
Energiebeheer in Windows 10 voor een zuinige pc
© Reshift Digital
Huis

Energiebeheer in Windows 10 voor een zuinige pc

Een pc die veel en vaak aanstaat, dat kan nogal in de stroomkosten lopen. We lopen het energiebeheer in Windows 10 met je door zodat je kosten kunt besparen en een steentje bijdraagt aan een beter milieu. Zo krijg je een zuinige pc.

Laten we meteen aan de slag gaan. Ga naar Start / Instellingen / Systeem en Energiebeheer en slaapstand. Je ziet dan meteen het laaghangende fruit al tevoorschijn komen: Scherm en Slaapstand. Met behulp van de eerste optie kun je het beeldscherm uitschakelen als je Windows 10 een poosje niet actief gebruikt. De tweede optie brengt Windows 10 om dezelfde reden in slaap. 

Kijk eens hoe krap je deze twee opties kunt instellen, want daarmee maak je meteen al de grootste energie-bespaar-klapper! Als je in beide gevallen kiest voor Nooit (= altijd aan), dan degradeer je Windows 10 tot opper-vervuiler, maar dat is dan ook het andere uiterste.

Klik ook eens op de knop Extra energie-instellingen. Het is hier mogelijk om een energiebeheerschema te kiezen of om er eentje aan te passen. Aanbevolen wordt het schema Gebalanceerd, maar je kunt ook kiezen voor Hoge prestaties. Die laatste valt vanwege het hoge energieverbruik meteen al af, maar ook Gebalanceerd is in het kader van maximale energiebesparing niet interessant.

Klik dan ook op het neerwaartse pijltje bij de sectie Aanvullende schema’s weergeven. Dan wordt namelijk de derde en voor ons wél interessante optie zichtbaar: Energiebesparing. Kort door de bocht gegaan, kun je het energiebeheerschema Energiebesparing nu reeds selecteren om in één keer klaar te zijn met deze workshop. Toch kijken we eerst even bij de knop De schema-instellingen wijzigen.

©PXimport

De volgende stap is het wijzigen van de achterliggende instellingen van het energiebeheerschema Energiebesparing. Te beginnen met het Scherm (= standaard 5 minuten) en de Slaapstand (= standaard 10 minuten). 

Deze beide opties kun je nóg krapper instellen, maar dat is voor ons nog niet genoeg. Daarom klikken we op de knop Geavanceerde energie-instellingen wijzigen. Nu kom je pas écht diep achter de schermen van het energiebeheer van Windows 10.

Geavanceerde energie-instellingen

Doorgeklikt naar de Geavanceerde instellingen van het Energiebeheer krijg je als eerste te zien welk schema actief is. Op dit moment is dat Energiebesparing . Nu kom je op de plek waar het gebeurt en  ga je harde keuzes maken die alles te maken hebben met de manier waarop jij de pc gebruikt. Het wordt letterlijk een kwestie van prioriteiten stellen. Het dilemma: Prestaties versus energiebesparing! Afhankelijk van je systeem kom je de volgende opties tegen:

- Harde schijf. Een harde schijf is – in tegenstelling tot een ssd – voorzien van draaiende onderdelen. Dat draaien kost energie. Het tussentijds uitschakelen van de harde schijf resulteert  daarna in enkele seconden opstarttijd. Als je daarmee kunt leven, kun je hier het ‘uitzetten’ van de harde schijf vervroegen naar 10 minuten.

- Bij het onderdeel Internet Explorer kun je instellen hoe zwaar JavaScript de browser mag belasten. Ons voorstel: Maximale energiebesparing.

- De optie Instellingen voor de bureaubladachtergrond bekommert zich om de diavoorstelling die je mogelijk als bureaubladachtergrond hebt draaien. Is niet echt nodig, toch? Ons voorstel: Onderbroken.

- De optie hieronder is Instellingen voor de adapter voor draadloos netwerk. Of je van deze mogelijkheid kunt profiteren is afhankelijk van de hardware van je wifi-netwerkkaart. Dat wordt dus even experimenteren, want het draadloze netwerk moet natuurlijk wel netjes blijven functioneren. 

Ons voorstel: Middelmatige energiebesparing. Kijk even hoe dit uitpakt. Bevalt het niet, ga dan terug naar Maximale prestaties.

©PXimport

- Het onderdeel Slaapstand kent in elk geval twee en mogelijk drie sub-opties: Slaapstand na, Sluimerstand na en Activeringstimers toestaan. De eerste sub-optie heb je al eerder kunnen regelen. Ons voorstel: 10 minuten. De sub-optie Sluimerstand verbruikt nóg minder energie dan de Slaapstand maar bij gebruik van deze mogelijkheid duurt het langer voor je pc weer ‘wakker’ is. Vind je dat geen probleem, stel hier dan in 10 minuten. Ga dan wel even terug naar de Slaapstand en stel die in op Nooit. De activeringstimers zijn onder andere van toepassing op de Taakplanner van Windows 10. Ons voorstel: Alleen belangrijke activeringstimers.

- Met de usb-instellingen is het mogelijk om usb-poorten/usb-apparaten die niet worden gebruikt hun voeding te onthouden. Geen nood, de muis en het toetsenbord blijven altijd werken. Ons voorstel: Inschakelen.

- De videokaart, de geluidskaart en wellicht nog het een en ander kunnen van PCI-Express gebruik maken. Daarbij onderhoudt PCI-Express voortdurend contact met de aangesloten hardware. Het tijdelijk verbreken van dat contact bespaart energie, maar zorgt wel voor een kleine herstart-vertraging. Ons voorstel: Normale energiebesparing.

©PXimport

- Ook het Energiebeheer voor processor kent drie sub-opties: Minimale processorstatus, Koelbeleid voor systeem en Maximale processorstatus. De beide processor-statussen spreken voor zich. Ons voorstel: 5% en 75%. Toegegeven, je benut dan niet de volledige potentie van de CPU, maar je bespaart behoorlijk wat energie. Ons voorstel voor het koelbeleid: Passief. Bij warmte wordt dan eerst de CPU omlaag-geklokt, alvorens de ventilator wordt aangesproken.

- De instelling voor het Beeldscherm heb je, net zoals de timer voor de Slaapstand, al eerder kunnen regelen. Ons voorstel: 5 minuten.

Conclusie

We hebben je mogelijkheden laten zien waarmee je Windows 10 zuiniger en groener kunt laten werken. Het is een kwestie van praktisch proberen, want teveel zuinigheid gaat natuurlijk ten koste van een prettig werkende pc. Maar nu heb je in elk geval een leidraad!

▼ Volgende artikel
Pokémon Presents 2026 aangekondigd: hier kijk je en wat te verwachten
© The Pokémon Company
Huis

Pokémon Presents 2026 aangekondigd: hier kijk je en wat te verwachten

The Pokémon Company heeft een Pokémon Presents aangekondigd voor op 27 februari - ofwel Pokémon Day - waarin nieuwe aankondigingen voor de franchise gedaan zullen worden.

Dat kondigde het bedrijf aan op X. De presentatie vindt dus plaats op donderdag 27 februari, om 15:00 uur Nederlandse tijd middels een livestream, die op het YouTube-kanaal van The Pokémon Company te bekijken is. Ten tijde van de presentatie werken wij dit bericht ook aan, zodat de stream hieronder te zien is. 

View post on X

Hoe lang de presentatie gaat duren is niet vermeld, maar uitgaande van eerdere presentaties kan het tussen de vijftien en dertig minuten duren. Deze Pokémon Presents is wel bedoeld om de dertigste verjaardag van de franchise te vieren, dus wellicht is deze editie wel voller dan normaal.

The Pokémon Company heeft in ieder geval al één aankondiging de deur uit gedaan: namelijk dat Pokémon FireRed en LeafGreen op Pokémon Day beschikbaar worden op de Nintendo Switch. De games zijn nu al te pre-orderen op de Nintendo eShop voor 19,99 euro per stuk. 

Verwachtingen voor de Pokémon Presents

Bovenstaande aankondiging is iets waar fans al jaren om smeken, dus dat laat ons afvragen wat het bedrijf nog meer in petto heeft. 

De hoop is in ieder geval dat de Pokémon-games van de tiende generatie uit de doeken worden gedaan, gezien de huidige releasevolgorde van Pokémon-titels. Eerst komt er een Legends-titel uit, en het jaar daarna een nieuwe ‘mainline’ Pokémon-game. Na Pokémon Legends: Z-A in 2025 zou dit najaar dus een nieuwe hoofdtitel aan de beurt zijn. 

©The Pokémon Company

Eerder in 2025 doken er ook geruchten op dat The Pokémon Company werkt aan een soort gigantische MMO, die de regio’s van de eerste vier Pokémon-generaties naadloos met elkaar verbindt en spelers vrij laat om daar te verkennen. Als dit project echt bestaat kan die wellicht ook voorbij komen tijdens de Pokémon Presents.

Verder valt te verwachten dat er een aantal updates komen over de Trading Card Game en diens virtuele Pocket-variant, met wellicht ook nieuws over aankomende animatieprojecten als nieuwe anime en Pokémon Concierge.

▼ Volgende artikel
Productiever met de muis: zo werk je een stuk efficiënter
© tippapatt | stock.adobe.com
Huis

Productiever met de muis: zo werk je een stuk efficiënter

Efficiënt werken draait niet alleen om software. Soms zit de grootste winst in iets eenvoudigs, zoals hoe je de muis gebruikt. De Windows-muis zit vol slimme functies die de meeste gebruikers nooit opmerken: automatisch scrollen, vensters in lay-outs plaatsen, snel bestanden selecteren, acties aan muisknoppen koppelen…

 De middelste muisklik (scrollwieltje-klik) is een onderschatte snelkoppeling. Klik met het scrollwieltje op een app die vastgemaakt is aan de taakbalk en er wordt meteen een nieuw venster van die app geopend. Handig als bijvoorbeeld Word al actief is en je snel een tweede leeg document wilt openen. Ook in Windows Verkenner werkt dit trucje. Klik met het scrollwieltje op een map en hij opent in een nieuw tabblad. Een tabblad sluiten gaat al even eenvoudig. Klik met het scrollwieltje op het tabblad van Verkenner of de webbrowser en het verdwijnt meteen. Kortom, de scrollwieltje-klik is de snelste manier om tabbladen te openen en te sluiten.

Je kunt met rechtsklikken een map in een nieuw tabblad openen, maar nog sneller gaat het met de scrollwieltje-klik.

Automatisch scrollen

Wist je dat je helemaal niet hoeft te blijven draaien aan het scrollwieltje om door lange webpagina’s of documenten te gaan? Klik ergens op de pagina met het scrollwieltje (middelste muisknop). Er verschijnt een rond pictogram bij de cursor: automatisch scrollen is actief . Beweeg nu de muis lichtjes omhoog of omlaag. De pagina begint automatisch te scrollen. Hoe verder je de cursor van het pictogram af beweegt, hoe sneller de pagina scrollt. Breng je de cursor terug naar het midden, dan vertraagt het scrollen of stopt het helemaal. Ideaal voor lange artikelen, pdf’s of Word-documenten. Als je klaar bent, klik je nogmaals op het scrollwieltje om automatisch scrollen uit te schakelen.

De nieuwe cursor geeft aan dat je automatisch horizontaal en verticaal kunt scrollen.
Muisknoppen aanpassen met XMBC

Heb je jezelf een high-end muis cadeau gedaan, dan krijg je daar meestal bijbehorende software bij waarmee je knoppen en snelkoppelingen kunt configureren. Daarmee kun je de productiviteit van de muis enorm verhogen. Maar ook met een gewone muis kun je verrassend veel aanpassen dankzij X-Mouse Button Control (XMBC, www.kwikr.nl/xmbc). De freewaretool werkt met profielen per programma, zodat je de standaard muisbediening niet verandert. X-Mouse Button Control is een klein maar bijzonder krachtig Windows-programma waarmee je muisknoppen kunt herprogrammeren. Vooral handig voor wie veel aan de pc werkt, games speelt of specifieke software gebruikt met terugkerende handelingen. Enkele voorbeelden van wat je met XMBC kunt doen: een muisklik instellen om met één handeling tekst te kopiëren of plakken; extra muisknoppen simuleren (ideaal voor gamers die geen duimknoppen hebben); een schermafdruk maken via een muisknop; of meteen een screenshot-tool zoals het Knipprogramma starten. De tool is gratis en reclamevrij. Enig minpunt: de interface oogt wat technisch en kan beginners even afschrikken.

Met XMBC kun je toepassingen koppelen aan muisknoppen.

Snap Layouts

In Windows 11 kun je vensters moeiteloos in een vaste indeling op het scherm plaatsen dankzij Snap Layouts. De officiële Nederlandstalige term is Uitgelijnde vensters, maar vrijwel iedereen spreekt van Snap Layouts. In plaats van zelf vensters te verslepen en te schalen, kies je een voorgedefinieerde lay-out: twee vensters naast elkaar, drie of vier vensters in een raster, een asymmetrische verdeling, zoals 1/3 + 2/3 van het scherm. Open een venster dat je wilt plaatsen. Beweeg de muisaanwijzer boven de knop Maximaliseren. Er verschijnt een menu met verschillende lay-outs. Je kunt ook de toetscombinatie Windows-toets+Z gebruiken. Klik op een lay-outzone en het venster wordt daar automatisch in geplaatst. Windows toont vervolgens de andere open vensters. Klik om de resterende zones te vullen. Extra handig is ook de volgende methode. Sleep een venster langzaam naar het midden bovenaan het scherm. Hierdoor verschijnt een raster met alle beschikbare lay-outs. Laat los om het venster vast te klikken. Het is mogelijk om de instellingen aan te passen via Instellingen / Systeem / Multitasking en dan kies je Uitgelijnde vensters. Hier kun je onder andere bepalen of Windows suggesties toont voor het vullen van de andere zones.

Selecteer hoe je de vensters wilt uitlijnen.

Horizontaal scrollen

Werk je in een grote spreadsheet, bewerk je een brede afbeelding of wil je in een video-editor door de tijdlijn bewegen? Dan hoef je niet te mikken op de kleine schuifbalk onderaan het scherm, je kunt ook horizontaal scrollen met het scrollwieltje. Om horizontaal te scrollen met een muis en het scrollwieltje, houd de Shift-toets ingedrukt en scrol daarna omhoog of omlaag met het scrollwieltje. In sommige programma’s, zoals Microsoft Excel, is de sneltoets Ctrl+Shift in combinatie met het scrollwieltje. Scrol je naar beneden, dan verschuift de inhoud van links naar rechts. Scrol je naar boven, dan gaat de inhoud van rechts naar links. Laat je de Shift-toets los, dan werkt het scrollwieltje weer gewoon verticaal.

Met Ctrl+Shift kun je in Excel horizontaal scrollen met het muiswieltje.

Slepen met de rechtermuisknop

We slepen bestanden en mappen bijna altijd met de linkermuisknop om ze te verplaatsen. Maar probeer het eens met de rechtermuisknop, dat geeft je veel meer controle. Klik met de rechtermuisknop op een bestand of map en sleep het naar de gewenste locatie. Wanneer je de muisknop loslaat, verschijnt een snelmenu waarin je kunt kiezen: Hierheen kopiëren, Hierheen verplaatsen, Hier snelkoppelingen maken. Heb je een compressietool geïnstalleerd, zoals 7-Zip of WinRAR, dan verschijnen die opties ook in het menu. Je kunt bovendien meerdere items selecteren en die tegelijk met de rechtermuisknop slepen. Ideaal om in één keer snelkoppelingen op het bureaublad te plaatsen.

Door met rechts te slepen, opent een snelmenu.

Meteen het volledige contextmenu

In Windows 11 is het contextmenu (het menu dat verschijnt bij een rechtermuisklik) vereenvoudigd. Pictogrammen voor Knippen, Kopiëren, Plakken, Naam wijzigen en Verwijderen staan bovenaan en het menu zelf is korter. Dat oogt overzichtelijker, maar soms heb je juist het klassieke volledige contextmenu nodig. Je kunt onderaan op Meer opties weergeven klikken, maar dat kost telkens een extra handeling. Ben je het beu om telkens die extra klik te moeten maken? Houd dan gewoon de Shift-toets ingedrukt en klik met de rechtermuisknop op de map of het bestand. Hierdoor opent direct het volledige klassieke contextmenu waar je toegang hebt tot alle rechtermuisknopopties van Windows.

Links het gewone contextuele menu van Windows 11, rechts het volledige menu.

Vensters maximaliseren en verkleinen

Dubbelklik op de titelbalk bovenaan een venster om een venster te maximaliseren. Staat het venster al gemaximaliseerd? Dubbelklik opnieuw op de titelbalk en het venster keert terug naar zijn vorige formaat. Dit werkt een stuk sneller dan mikken op de kleine maximaliseer-/herstelknop. Je kunt ook dubbelklikken op het pictogram van het venster in de linkerbovenhoek om dat venster meteen te sluiten. Bij sommige moderne Windows 11-apps staat er géén pictogram in de titelbalk en werkt deze truc dus niet. Voorbeelden waarbij het wel werkt: Kladblok, Taakbeheer, register-editor en veel traditionele desktopsoftware. 

Sneller zoomen

Een van de meest onderbenutte functies van de muis is de mogelijkheid om in en uit te zoomen met behulp van het scrollwieltje. Houd de Ctrl-toets ingedrukt en rol met het wieltje omhoog om in te zoomen, rol omlaag om uit te zoomen. Dit werkt bijna overal: op webpagina’s, Word-documenten, Excel-sheets, pdf-bestanden, fototoepassingen en grafische software, Windows Verkenner … Het voordeel is dat je hand op het toetsenbord én op de muis blijft, zonder de workflow te onderbreken. In sommige browsers kun je met Ctrl+0 (nul) altijd terugkeren naar 100 procent zoom. In Microsoft Word werkt Ctrl+muiswieltje zelfs terwijl je een selectie maakt in de statusbalk onderaan, waardoor je extra controle krijgt over de weergave.

Via Ctrl+muiswieltje kun je traploos inzoomen.

Slimmer selecteren

Meerdere bestanden selecteren hoeft geen gedoe te zijn. Windows biedt twee handige methoden. De eerste manier (Shift+klik) gebruik je om een aaneengesloten reeks items te selecteren. Klik op het eerste bestand in de reeks, houd de Shift-toets ingedrukt en klik op het laatste bestand. Alles daartussen wordt automatisch geselecteerd. De tweede manier (Ctrl+klik) dient om meerdere niet-aansluitende bestanden te selecteren. Houd de Ctrl-toets ingedrukt en klik op elk bestand dat je wilt toevoegen. Als je per ongeluk het verkeerde bestand hebt geselecteerd, klik je er nogmaals op terwijl je de Ctrl-toets nog steeds ingedrukt houdt. Vaak is het handig om deze twee methoden te combineren. Veronderstel dat je eerst met Shift-klik een aansluitende reeks bestanden hebt geselecteerd vanaf nummer 7 tot en met 63, maar je wilt bestand 52, 57 en 60 niet in de selectie. Dan kun je met Ctrl-klik deze drie items uit de selectie verwijderen.

Met Shift-klik selecteer je een aaneengesloten reeks bestanden.