Een pc die veel en vaak aanstaat, dat kan nogal in de stroomkosten lopen. We lopen het energiebeheer in Windows 10 met je door zodat je kosten kunt besparen en een steentje bijdraagt aan een beter milieu. Zo krijg je een zuinige pc.

Laten we meteen aan de slag gaan. Ga naar Start / Instellingen / Systeem en Energiebeheer en slaapstand. Je ziet dan meteen het laaghangende fruit al tevoorschijn komen: Scherm en Slaapstand. Met behulp van de eerste optie kun je het beeldscherm uitschakelen als je Windows 10 een poosje niet actief gebruikt. De tweede optie brengt Windows 10 om dezelfde reden in slaap. 

Kijk eens hoe krap je deze twee opties kunt instellen, want daarmee maak je meteen al de grootste energie-bespaar-klapper! Als je in beide gevallen kiest voor Nooit (= altijd aan), dan degradeer je Windows 10 tot opper-vervuiler, maar dat is dan ook het andere uiterste.

Klik ook eens op de knop Extra energie-instellingen. Het is hier mogelijk om een energiebeheerschema te kiezen of om er eentje aan te passen. Aanbevolen wordt het schema Gebalanceerd, maar je kunt ook kiezen voor Hoge prestaties. Die laatste valt vanwege het hoge energieverbruik meteen al af, maar ook Gebalanceerd is in het kader van maximale energiebesparing niet interessant.

Klik dan ook op het neerwaartse pijltje bij de sectie Aanvullende schema’s weergeven. Dan wordt namelijk de derde en voor ons wél interessante optie zichtbaar: Energiebesparing. Kort door de bocht gegaan, kun je het energiebeheerschema Energiebesparing nu reeds selecteren om in één keer klaar te zijn met deze workshop. Toch kijken we eerst even bij de knop De schema-instellingen wijzigen.

©PXimport

De volgende stap is het wijzigen van de achterliggende instellingen van het energiebeheerschema Energiebesparing. Te beginnen met het Scherm (= standaard 5 minuten) en de Slaapstand (= standaard 10 minuten). 

Deze beide opties kun je nóg krapper instellen, maar dat is voor ons nog niet genoeg. Daarom klikken we op de knop Geavanceerde energie-instellingen wijzigen. Nu kom je pas écht diep achter de schermen van het energiebeheer van Windows 10.

Geavanceerde energie-instellingen

Doorgeklikt naar de Geavanceerde instellingen van het Energiebeheer krijg je als eerste te zien welk schema actief is. Op dit moment is dat Energiebesparing . Nu kom je op de plek waar het gebeurt en  ga je harde keuzes maken die alles te maken hebben met de manier waarop jij de pc gebruikt. Het wordt letterlijk een kwestie van prioriteiten stellen. Het dilemma: Prestaties versus energiebesparing! Afhankelijk van je systeem kom je de volgende opties tegen:

- Harde schijf. Een harde schijf is – in tegenstelling tot een ssd – voorzien van draaiende onderdelen. Dat draaien kost energie. Het tussentijds uitschakelen van de harde schijf resulteert  daarna in enkele seconden opstarttijd. Als je daarmee kunt leven, kun je hier het ‘uitzetten’ van de harde schijf vervroegen naar 10 minuten.

- Bij het onderdeel Internet Explorer kun je instellen hoe zwaar JavaScript de browser mag belasten. Ons voorstel: Maximale energiebesparing.

- De optie Instellingen voor de bureaubladachtergrond bekommert zich om de diavoorstelling die je mogelijk als bureaubladachtergrond hebt draaien. Is niet echt nodig, toch? Ons voorstel: Onderbroken.

- De optie hieronder is Instellingen voor de adapter voor draadloos netwerk. Of je van deze mogelijkheid kunt profiteren is afhankelijk van de hardware van je wifi-netwerkkaart. Dat wordt dus even experimenteren, want het draadloze netwerk moet natuurlijk wel netjes blijven functioneren. 

Ons voorstel: Middelmatige energiebesparing. Kijk even hoe dit uitpakt. Bevalt het niet, ga dan terug naar Maximale prestaties.

©PXimport

- Het onderdeel Slaapstand kent in elk geval twee en mogelijk drie sub-opties: Slaapstand na, Sluimerstand na en Activeringstimers toestaan. De eerste sub-optie heb je al eerder kunnen regelen. Ons voorstel: 10 minuten. De sub-optie Sluimerstand verbruikt nóg minder energie dan de Slaapstand maar bij gebruik van deze mogelijkheid duurt het langer voor je pc weer ‘wakker’ is. Vind je dat geen probleem, stel hier dan in 10 minuten. Ga dan wel even terug naar de Slaapstand en stel die in op Nooit. De activeringstimers zijn onder andere van toepassing op de Taakplanner van Windows 10. Ons voorstel: Alleen belangrijke activeringstimers.

- Met de usb-instellingen is het mogelijk om usb-poorten/usb-apparaten die niet worden gebruikt hun voeding te onthouden. Geen nood, de muis en het toetsenbord blijven altijd werken. Ons voorstel: Inschakelen.

- De videokaart, de geluidskaart en wellicht nog het een en ander kunnen van PCI-Express gebruik maken. Daarbij onderhoudt PCI-Express voortdurend contact met de aangesloten hardware. Het tijdelijk verbreken van dat contact bespaart energie, maar zorgt wel voor een kleine herstart-vertraging. Ons voorstel: Normale energiebesparing.

©PXimport

- Ook het Energiebeheer voor processor kent drie sub-opties: Minimale processorstatus, Koelbeleid voor systeem en Maximale processorstatus. De beide processor-statussen spreken voor zich. Ons voorstel: 5% en 75%. Toegegeven, je benut dan niet de volledige potentie van de CPU, maar je bespaart behoorlijk wat energie. Ons voorstel voor het koelbeleid: Passief. Bij warmte wordt dan eerst de CPU omlaag-geklokt, alvorens de ventilator wordt aangesproken.

- De instelling voor het Beeldscherm heb je, net zoals de timer voor de Slaapstand, al eerder kunnen regelen. Ons voorstel: 5 minuten.

Conclusie

We hebben je mogelijkheden laten zien waarmee je Windows 10 zuiniger en groener kunt laten werken. Het is een kwestie van praktisch proberen, want teveel zuinigheid gaat natuurlijk ten koste van een prettig werkende pc. Maar nu heb je in elk geval een leidraad!

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.