Doordat Microsoft Windows 11 officieel uit de doeken heeft gedaan, weten we nu concrete antwoorden op vragen als: Wanneer komt Windows 11 uit? Kun je gratis upgraden of moet je er voor betalen? En wat is er zoal nieuw ten opzichte van Windows 10? We zetten de antwoorden voor je op een rijtje.

De afgelopen weken beheerste Windows 11 al danig het nieuws. Niet alleen hintte Microsoft zelf telkens naar het bestaan ervan, er lekte ook een installeerbare versie van uit. Die was weliswaar niet af, maar gaf toch een aardige indruk van de verschillen met Windows 10.

Tijdens een livestream is Windows 11 inmiddels daadwerkelijk onthuld, geen geheimzinnigheid meer dus. Laten we snel enkele antwoorden geven op veelgehoorde vragen rond het splinternieuwe besturingssysteem van Microsoft. 

Wanneer komt Windows 11 uit?

De officiële releasedatum van Windows 11 is 5 oktober. Vanaf die datum wordt het besturingssysteem gefaseerd aangeboden via het Windows Update-kanaal, zo lang je Windows 10-pc aan de minimale systeemeisen voldoet. Waarover straks meer.Dit kan overigens wel een poosje duren. Microsoft verwacht dat alle pc's die voor een upgrade in aanmerking komen, halverwege 2022 het aanbod hebben gekregen.

Wil je niet zo lang wachten? Winkels verkopen vanaf 5 oktober ook gloednieuwe computers die standaard op Windows 11 draaien. 

©CIDimport

Is Windows 11 gratis?

Net zoals Windows 10 een gratis upgrade was voor Windows 7 en Windows 8.1, zo is Windows 11 in eerste instantie opnieuw voor nop te installeren. Althans zolang je een geldige Windows-licentie bezit waarvoor je eerder al hebt betaald. Hoe lang de update precies kosteloos wordt aangeboden, is niet bekend. 

Wat kost Windows 11?

Heb je nog geen Windows-licentie, dan is mettertijd ook een losse Windows 11-productcode te koop. Wat deze kost, is nu nog niet bekend. Microsoft verkoopt Windows 10 Home-licenties voor 145 euro, dus waarschijnlijk ligt de prijs hierbij in de buurt. In de praktijk worden Windows-activatiecodes op menig website voor veel goedkoper aangeboden.

Wat zijn de systeemeisen van Windows 11?

Op papier zijn de systeemeisen van Windows 11 niet bijzonder hoog. Zo raadt Microsoft minstens 4 GB werkgeheugen en een schijf met minimaal 64 GB opslagruimte aan.

De grootste bottleneck voor veel pc's zal de processor zijn. Uit online documentatie blijkt dat Windows 11 minimaal een Intel-processor van de 8e generatie vereist. Dat zou betekenen dat alle pc's met cpu's ouder dan 2017, niet naar Windows 11 te upgraden zijn.

Daarnaast moeten processoren TPM 2.0 ondersteunen, een optie die je mogelijk op bios-niveau dient in te schakelen. De PC Health Check-app van Microsoft laat je controleren of jouw pc naar Windows 11 te upgraden is, hoewel de tool momenteel even offline is gehaald. 

©CIDimport

Kan ik Windows 10 blijven gebruiken of moet ik meteen upgraden?

Omdat Windows 11 als Windows Update binnenkomt, kun je de installatie ervan waarschijnlijk ook gewoon uitstellen. Zo kun je de kat nog even uit de boom kijken, mochten er kinderziektes opduiken. Dit zal organisaties eveneens aanspreken. Naar een heel nieuw besturingssysteem transitioneren kost tijd en de upgrade naar Windows 10 ging in het verleden verre van vlekkeloos. 

Je kunt in elk geval nog minstens tot 14 oktober 2025 veilig van Windows 10 gebruikmaken. Op die datum loopt de zogeheten levenscyclus van het besturingssysteem af en komen er geen (beveiligings)updates meer voor uit. Maar tot die tijd dus nog wel.

Wat is er nieuw in Windows 11?

Behandelen we tot slot nog even de meest in het oog springende nieuwigheden van Windows 11:

- Moderne uitstraling met gecentreerd startmenu
Voor Windows 11 gooit Microsoft het roer grafisch flink om. De onderliggende gedachte hierbij is dat het besturingssysteem een zekere rust en kalmte moet uitstralen. Dat uit zich onder meer in afgeronde hoeken voor vensters, zachte kleurschakeringen en transparante onderdelen.

Het startmenu is naar het midden van de taakbalk verplaatst. Als vanouds links uitlijnen blijft daarbij wel een optie.

- Snap-indelingen = Alt+tab op steroïden 
Windows 11 laat je meerdere vensters naast elkaar groeperen als een 'snap group', ofwel snap-indeling. Zie dit als een uitgebreidere variant op alt+tab, waarbij je meerdere vensters en programma's tegelijk kunt oproepen. Deze indelingen blijven ook behouden wanneer je een extra monitor aan je pc koppelt.

Snap-indelingen blijven naast elkaar actief. Zo kun je meerdere groepen aanmaken voor verschillende werkprojecten, bijvoorbeeld. 

©CIDimport

- Widgets keren terug
Widgets zagen we voor het laatst in Windows 7 en daarna vooral op Android-smartphones. Ook iOS biedt er sinds kort ondersteuning voor. Widgets zijn in feite snelkoppelingen naar veelgebruikte functies binnen bepaalde programma's, die direct op je desktop zichtbaar zijn. Voorbeelden zijn de takenlijsten van Microsoft To-Do, aankomende agenda-afspraken, het weerbericht en het laatste nieuws.

- Microsoft Teams standaard ingebouwd
Door de coronapandemie is het aantal Microsoft Teams-gebruikers enorm gegroeid. Dusdanig dat Microsoft de videobeldienst standaard onderdeel maakt van Windows 11, net zoals in het verleden ervoor werd gekozen om Windows 10 met OneDrive-integratie te leveren.

Of je Teams eenvoudig kunt verwijderen omdat je er simpelweg toch geen gebruik van maakt, is nog even afwachten. Standaard Windows-onderdelen zoals OneDrive en Edge laten zich doorgaans niet zo makkelijk deïnstalleren.

- Microsoft Store opent voor iedereen

©CIDimport

De Microsoft Store is tot op heden geen daverend succes, mede omdat Microsoft ontwikkelaars van apps erg strike regels oplegde. Deze strategie laat Microsoft helemaal varen. De nieuwe Store moet juist veel toegankelijker zijn voor elke app-bouwer die daarop zijn software kwijt wil. Of dat nu Universal Windows Platform (UWP)-apps, Progressive Web-apps (PWA) of de vertrouwde win32-programma's zijn. Allen zijn ze welkom.

Ontwikkelaars mogen bovendien alle inkomsten voor zichzelf houden. Ze hoeven geen deel meer aan Microsoft af te staan bij de verkoop van software via de Microsoft Store.

- Ondersteuning voor Android-apps
Tenslotte vind je in deze Microsoft Store straks ook heuse Android-apps. De installatie ervan verloopt wel via een omweg. Eerst dien je namelijk de Amazon App Store te downloaden. Daarin zijn de Android-apps te vinden, die daarna vanaf je pc te bedienen zijn. Als ware het normale Windows-programma's.

Meer lezen over Windows 11? Alle tips, nieuwtjes en systeemeisen vind je ook op Computer!Totaal. 

Onderweg telt soms iedere gram, zeker als je veel reist. Voor wie niet houdt van een zware rugtas heeft HP de OmniBook 7 Aero. Deze laptop weegt nog geen kilogram, maar heeft toch een processor met 8 cores in combinatie met 32 GB RAM. Dat klinkt als een uitstekend product voor wie veel onderweg is. Of dat echt zo is? Wij hebben hem getest.

Natuurlijk wist ik dat de HP OmniBook 7 Aero ongeveer een kilogram weegt, maar toch was ik positief verrast toen ik hem uit de doos haalde. De OmniBook 7 Aero is zó licht dat het bijna een stuk speelgoed lijkt. Dat is gelukkig niet het geval, want de behuizing van een aluminium-magnesium-legering zit ondanks het geringe gewicht degelijk in elkaar. Het is daardoor een laptop die je zonder zorgen in je rugtas stopt, waarna je eigenlijk niet meer merkt dat je hem bij je hebt. Mijn eigen laptop is met 1,35 kilogram ook niet bijzonder zwaar, maar toch voel ik een duidelijk verschil als ik de OmniBook 7 Aero meeneem. Fijn als je dagelijks met de trein naar kantoor of studie gaat.

©Jeroen Boer - ID.nl

Waar ik ook blij van word, is dat HP ondanks de compacte behuizing toch in een fijne verzameling aansluitingen heeft voorzien. Natuurlijk wordt de basis tegenwoordig gedekt door usb-c en daarvan krijg je er twee die allebei geschikt zijn voor zowel laden als het aansluiten van een beeldscherm. Thuis of op kantoor kun je hem dus met één kabel aansluiten op je werkplek. Maar omdat je een lichte laptop waarschijnlijk juist onderweg gebruikt, is het fijn dat HP je ook twee normale usb-poorten, een HDMI-aansluiting en een headsetaansluiting geeft. Zo kun je hem ook gewoon gebruiken op plekken waar nog een oudere monitor of beamer staat en heb je ook voor een usb-stickje geen adapter nodig. Het enige dat een klein beetje jammer is, is dat de usb-c-poorten geen usb 4 ondersteunen terwijl de gebruikte processor dat op zich wel kan.

©Jeroen Boer - ID.nl

Lekker tikken

Als je het scherm openklapt, wordt het palmgedeelte in een lichte hoek gezet zodat je fijner kunt tikken. Dat is op de OmniBook sowieso geen straf. Het toetsenbord heeft een prettige aanslag met duidelijke feedback. Prettig, zeker als je net als ik veel met teksten werkt. Het toetsenbord ziet er met zijn grijze toetsen ook overzichtelijk uit en heeft toetsverlichting in twee helderheidsstanden. Een eigenschap die wat mij betreft vooral weer onderweg als je werkt op allerlei ongunstige locaties onmisbaar is. De touchpad met geïntegreerde fysieke knop laat zich eerder omschrijven als oké. Het geheel werkt op zich goed, maar voelt wel minder premium dan het uitstekende toetsenbord.

©Jeroen Boer - ID.nl

Geen last van spiegeling

Het 13,3inch-scherm maakt gebruik van een IPS-paneel en heeft een resolutie van 2560 × 1600 pixels. Hierdoor krijg je goede inkijkhoeken en een scherp beeld. Handig voor onderweg is dat HP het paneel mat heeft afgewerkt, zodat je geen last hebt van storende lichtinval. Ook de helderheid is voor veel omstandigheden hoog genoeg. Verder is het scherm niet heel bijzonder. Zo wordt er slechts een maximale verversingssnelheid van 60 Hz ondersteund, terwijl steeds meer duurdere laptops schermen met een hogere verversingssnelheid hebben. Dat heeft misschien ook iets met de accuduur te maken, iets waarover je verderop meer leest. Boven het scherm vind je een prima webcam die ook geschikt is voor inloggen met gezichtsherkenning via Windows Hello. Prettig is dat de webcam een schuifje heeft om de lens fysiek te bedekken; zo weet je zeker dat je niet bespied wordt.

©Jeroen Boer - ID.nl

Goede prestaties

Op papier stelt de configuratie met een Ryzen AI 7 350, 32 GB RAM en een 1TB-ssd niet teleur. Misschien is 32 GB RAM een beetje overdreven voor een laptop die zich niet laat omschrijven als workstation, maar het is voor een laptop waarvan je het geheugen niet kunt uitbreiden ook weer niet heel gek. Dit is wellicht juist het moment om nog even je slag te slaan voordat laptops met veel geheugen veel duurder worden. De opslag wordt verzorgd door een ssd van 1 TB die gewoon prima presteert. Het is een M.2-ssd die je eventueel kunt vervangen als je opslag tekort komt.

De Ryzen AI 7 350 combineert vier normale met vier energiezuinige cores en heeft een npu die voldoet aan de eisen voor een Copilot+-pc. Je krijgt dus alle extra AI-functies van Windows 11. De prestaties van de chip zijn goed en de laptop scoort een mooie 7527 punten in PCMark 10. Ook de score van 1975 en 12433 punten in CineBench R23 voor respectievelijk single-core- en multi-core-prestaties zijn voor een mobiele processor uitstekend. De prestaties kennen bovendien weinig verval als je de laptop langdurig aan het werk zet. Helaas verandert de koeling dan wel in een soort stofzuiger: de laptop laat goed van zich horen als je hem wat langer aan het werk zet. Bij lichte dingen als browsen of tekstverwerken is de laptop gelukkig wel stil.

©Jeroen Boer - ID.nl

Best wel kleine accu

Wanneer een laptop zo dun en licht mogelijk is, kan het bijna niet anders dan dat er ergens concessies gedaan zijn. Dat is in het geval van deze HP overduidelijk de accu, want een accu met een capaciteit van slechts 43 Wh is tegenwoordig wel heel magertjes. Toch wist de HP me positief te verrassen, want de werktijd bij alledaagse (kantoor)werkzaamheden is met zo'n 12 uur helemaal niet zo verkeerd. Natuurlijk zijn er genoeg laptops met een veel langere accuduur (waaronder de eveneens ook superlichte ASUS ZenBook A14), maar een echte dealbreaker is de werktijd ook weer niet.

©Jeroen Boer - ID.nl

En gamen?

De Ryzen AI 7 350 heeft een geïntegreerde AMD Radeon 860M-gpu en is volgens AMD ook geschikt voor gamen. Je kunt natuurlijk niet verwachten dat een geïntegreerde gpu echt topprestaties biedt. Een score van 2571 punten in 3D mark Time Spy is in ieder geval niet heel indrukwekkend. Ik heb Shadow of the Tomb Raider geïnstalleerd, een spel waarvan ik weet dat het inmiddels goed speelbaar is op een geïntegreerde gpu. Het is een spel van alweer zeven jaar oud, maar grafisch nog altijd mooi. Om op Full HD een beetje soepel te kunnen spelen, moest ik kiezen voor de voorinstelling Lowest waarmee je zo'n 54 fps haalt. Opvallend is dat er met AI-upscaler Intel XeSS niet significant meer frames gehaald worden. Jammer, want op andere laptops heb ik goede ervaringen met zulke AI-upscalers. Het hangt natuurlijk ook een beetje van het spel af en een titel met ondersteuning voor AMD's eigen FSR presteert misschien wel wat beter. De prestaties in Shadow of the Tomb Raider geven wel een goed beeld van de mogelijkheden. Voor soepel gamen zul je wat oudere spellen met lagere kwaliteitsinstellingen of esports-titels moeten spelen. Dit klinkt misschien teleurstellend, maar voor een dunne en lichte ultrabook zijn de prestaties helemaal niet zo verkeerd. 

Conclusie

De HP OmniBook 7 Aero is al met al een heel fijne laptop en dat komt voor een groot deel door het gewicht. Je moet hem dus ook vooral overwegen als je echt een lichte laptop wilt hebben. De laptop weegt nog geen kilo, waardoor je hem altijd makkelijk meeneemt. Ondanks het lage gewicht zijn de prestaties prima en kun je comfortabel werken. Over de stevigheid hoef je je geen zorgen te maken; de aluminium-magnesiumbehuizing is lekker degelijk. Natuurlijk heeft HP wel wat concessies moeten doen om dat lage gewicht te bereiken. Zo is de accucapaciteit niet heel indrukwekkend, al overleef je met 12 uur werktijd op zich wel een werkdag. Voor hetzelfde geld kun je zeker laptops kopen waar je langer op kunt werken, maar die wegen dan ook een stuk meer dan een kilo.

Sony zou overwegen de PlayStation 6 intern uit te stellen en de console pas ergens na 2028 uit te brengen.

Dat meent MST Financial-analist David Gibson via Sandstone Insights Japan. Hoewel de PlayStation 5 al meer dan vijf jaar beschikbaar is - de console kwam eind 2020 uit - is het volgens hem onwaarschijnlijk dat Sony de PlayStation 6 binnenkort uitbrengt.

"Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen", zo stelt Gibson. Hij verwacht dat de nieuwe console pas ergens na 2028 uitkomt - op zijn vroegst dus in 2029.

PlayStation 6 is nog niet aangekondigd

Sony zelf heeft nog geen officiële releaseperiode gegeven voor de PlayStation 6. De console is immers nog niet officieel aangekondigd, al is het logisch dat het bedrijf achter de schermen al aan een opvolger van de PlayStation 5 werkt.

Eerder gingen er al wel geruchten over een PS6-release in 2027 of 2028, maar volgens bovengenoemde analyse wordt het dus pas later. Er gaan ook geruchten dat Sony twee apparaten wil uitbrengen: een traditionele console en een hybride versie die ook als handheld gebruikt kan worden - vergelijkbaar met de Nintendo Switch dus.

Reden voor vertraging

Een van de redenen voor een vertraagde komst van PlayStation 6 kunnen de alsmaar stijgende prijzen voor geheugen zijn. Prijzen van RAM (Random Access Memory) stijgen alsmaar doordat er massaal RAM nodig is om het alsmaar populairder wordende AI werkende te houden. RAM is echter nodig in spelcomputers.

De theorie is dat bedrijven nu hun plannen voor nieuwe consoles uitstellen, omdat de prijzen voor RAM zo hoog liggen. Dat zou immers betekenen dat men ook hogere prijzen voor nieuwe consoles moet vragen, en dat zou eventueel een negatief effect op het succes van deze consoles kunnen hebben.

Valkuil van uitstel

Het intern uitstellen van de PlayStation 6 - of andere consoles - kan echter een prijzige aangelegenheid zijn voor bedrijven. Sony heeft vele miljoenen dollars in de ontwikkeling van een nieuwe console gestoken en mogelijk de technologie die in deze console zit gekozen.

Door de PlayStation 6 uit te stellen, veroudert de technologie in de console ook, en komt het bedrijf voor een lastige keuze te staan: gooit Sony de vele miljoenen aan onderzoekskosten weg om nieuwe specificaties samen te stellen, of brengt het bedrijf op een later moment een console met ietwat achterhaalde specificaties uit?