In september kwam IT-coryfee en kampioen vrije software Richard Stallman in opspraak door ongevoelige teksten over de slachtoffers van miljardair en pedofiel Jeffrey Epstein. Hij moest daarop zijn posities opgeven bij de door hemzelf in 1985 opgerichte Free Software Foundation en het MIT.

De vrije software waar Richard Stallman voor strijdt, is vrij als in ‘vrijheid’ en niet als in ‘free beer’. Sinds eind jaren 70 is hij een tegenstander – niet van betalen voor software, maar wel van technieken om dat betalen af te dwingen en ongeoorloofd gebruik te beletten, zoals antikopieermaatregelen, licentieovereenkomsten, activatie, niet-vrij toegankelijke bestandsformaten en geheime broncode. Digitaal rechtenbeheer, zoals de industrie het noemt, is voor hem ‘digital restrictions management’. Hij is zelfs een tegenstander van wachtwoorden en heeft daar op het MIT nog met enig succes campagne tegen gevoerd.

Het gaat Stallman om de vrijheid van het individu, de vrijheid om met software te doen wat hem goeddunkt. Belangrijk is vooral de vrijheid om de werking van de software te bestuderen, dus om te weten wat de software precies doet. Is de broncode niet open, dan heeft de maker van de software de mogelijkheid om dingen in het geniep te doen en dat vindt Stallman niet acceptabel.

Ook de vrijheid om software aan te kunnen passen, vindt hij essentieel. Een historisch voorbeeld is dat van de printer die hij zo wist te hacken dat gebruikers een bericht kregen als hun print gereed was – handig als de printer twee verdiepingen hoger staat. Maar tot Stallmans ongenoegen had de opvolger geen aanpasbare software. Een schande volgens hem, en hij deinst er niet voor terug dit soort beperkingen ‘misdaden tegen de menselijkheid’ te noemen.

GNU General Public License

Waar de software-industrie de principes van het auteursrecht gebruikt om de toegang tot software te beperken (tot betalende klanten), deed Stallman hetzelfde om die toegang juist vrij te maken. Zo is hij de belangrijkste auteur van de GNU General Public License, van toepassing op veel opensource-software.

Hij is dus een activist en zijn activisme beperkt zich niet tot software. Hij heeft geen mobiele telefoon omdat dat ‘surveillance devices’ zijn. Zijn website staat vol berichten en oproepen betreffende camerasurveillance en andere surveillancesystemen, stemcomputers, het klimaat, Donald Trump (door hem consequent ‘the troll’ of ‘the bully’ genoemd), natuur, gezichtsherkenning en veel meer. Ten tijde van de woedeaanvallen en de boetedoening van Linus Torvalds publiceerde hij de ‘GNU Kind Communications Guidelines’ om tot beleefder communicatie te komen.

Dat neemt niet weg dat ook Stallman blijkbaar zijn blinde vlek heeft. Hij heeft openlijk betwijfeld of de slachtoffers van Epstein wel als slachtoffers gezien konden worden. Wie denkt dat dat een eenmalige uitglijder is, moet maar eens kijken naar zijn pagina op de Geek Feminism Wiki. Die is helaas goed gevuld. Een nare smet op een verder heldhaftig cv.

Wikipedia heeft een deal gesloten met bedrijven als Microsoft, Amazon en Mistral AI. Zij gaan voortaan betalen voor toegang tot Wikipedia Enterprise. In ruil krijgen ze toegang tot grote hoeveelheden content uit de online encyclopedie.

De samenwerking werd gisteren aangekondigd – precies op de vijfentwintigste verjaardag van Wikipedia. De samenwerking tussen de encyclopedie en bedrijven als Microsoft, Meta, Amazon, Mistral AI en Perplexity zorgt ervoor dat zij allen gebruik kunnen maken van Wikipedia Enterprise. Het is niet bekend hoeveel deze bedrijven betalen voor hun lidmaatschap.

Wat is Wikipedia Enterprise?

Wikipedia Enterprise is de commerciële tak van Wikipedia waarbij aangesloten bedrijven op grote schaal data aangeleverd krijgen via een API-dienst. Zo kunnen AI-bedrijven, zoekmachines en spraakassistenten op grote schaal betrouwbare data van Wikipedia ontvangen die door machines gelezen kan worden.

Kortgezegd is dit een efficiënte en makkelijke manier voor bedrijven om de informatie uit Wikipedia-pagina's voor hun eigen producten te gebruiken. Daarbij gaat het ook om de meest recente versies van Wikipedia-pagina's, zodat informatie altijd zo nieuw mogelijk en dus relevant is.

Lees ook: Kennis delen? Zo werk je mee aan Wikipedia

Waarom sluiten bedrijven zich bij Wikipedia Enterprise aan?

Hoewel elk bedrijf zijn eigen reden heeft om zich bij Wikipedia Enterprise aan te sluiten, lijken de deze week aangekondigde samenwerkingen vooral te maken te hebben met het gebruik van Wikipedia-info voor AI. Op die manier kunnen AI-bots getraind worden met correcte info van Wikipedia die door mensen is geschreven, waardoor ze steeds slimmer worden en ook steeds meer informatie kunnen bieden.

De samenwerking voelt deels symbolisch: bedrijven laten hun AI-modellen al geruime tijd gebruikmaken van Wikipedia en alle andere bronnen op het internet, waardoor Wikipedia aanzienlijk minder bezoek krijgt vergeleken met enkele jaren geleden. Wikipedia riep AI-bedrijven afgelopen jaar dan ook op te betalen voor het gebruik van Wikipedia-pagina's voor AI-training. Daar hebben Microsoft, Meta, Amazon en consorten nu dus gehoor aan gegeven. Andere bedrijven, zoals Google, hadden zich al aangesloten bij Wikipedia Enterprise.

Het was al bekend dat Lego dit jaar met een nieuwe set gebaseerd op Nintendo's populaire gamereeks gaat komen, en nu zijn er zowel details als foto's van de 'The Legend of Zelda: Ocarina of Time'-set opgedoken.

De informatie en afbeeldingen zijn afkomstig van het Reddit-account Brick Tap. Het account plaatste deze op de Lego Leaks-subreddit, en onthulde daarmee dat de set een diorama van het laatste gevecht in The Legend of Zelda: Ocarina of Time is. 

Link neemt het hierin op tegen de kwaadaardige Ganondorf, en beide personages zijn dan ook inbegrepen. Ook Princess Zelda is van de partij, en de doos toont al dat we ook Ganon in zijn demonenvorm kunnen bouwen bij aankoop van de 'The Final Battle: Ocarina of Time'-set.

De set is dus nog niet officieel onthuld, maar volgens Brick Tap bevat de doos 1003 steentjes om het eindgevecht uit Ocarina of Time mee na te bouwen. Ook zegt hij dat de prijs 120 euro zal worden. Op 1 maart moet deze Lego-set in de winkels liggen, dus het valt te verwachten dat Lego deze binnenkort officieel uit de doeken doet. 

Vorig jaar werd al bekend dat Lego nog een Legend of Zelda-set uit ging brengen, nadat het bedrijf eerder al een set gebaseerd op de Great Deku Tree uit de Nintendo-franchise had uitgebracht. Die set kon je op twee manieren bouwen: als de Deku Tree uit The Legend of Zelda: Breath of the Wild, of als de versie van Ocarina of Time. 

Nintendo is zelf ook nog altijd bezig met The Legend of Zelda. Hoewel er nog weinig bekend is over het volgende deel in de reeks, bracht het bedrijf in 2024 The Legend of Zelda: Echoes of Wisdom uit, waarin de titulaire prinses voor het eerst de hoofdrol speelde. Ook heeft het Japanse bedrijf de handen ineen geslagen met Sony Pictures om een live-action Zelda-film te maken, waarvan in 2025 de eerste beelden zijn getoond. De film draait vanaf 7 mei 2027 in de bioscoop.