Er bestaan duizenden Linux-distributies, elk met hun eigen kenmerken. Omdat je ze natuurlijk niet allemaal zelf gaat uitproberen om te ervaren welke jij het prettigst vindt werken, hebben we de belangrijkste distributies kort en bondig voor je op een rijtje gezet. Dat maakt het kiezen al heel wat eenvoudiger! Of je nu een distributie zoekt voor een oude pc, een om te internetbankieren of iets voor multimedia, er is voor ieder wat wils.

Een Linux-distributie of ‘distro’ is een besturingssysteem zoals Windows. Maar anders dan bij Windows worden de verschillende componenten van het besturingssysteem door verschillende groepen ontwikkeld. Een distro is dus een integratie van al die componenten tot één samenhangend geheel. En doordat er heel veel manieren zijn om die componenten te integreren, bestaan er zo enorm veel Linux-distributies.

Ubuntu

Ubuntu is de bekendste naam onder de Linux-distributies en nog altijd dé referentie, ook al is het volgens DistroWatch al lang niet meer de populairste distro. Ubuntu is heel gebruiksvriendelijk voor beginners, en leveranciers van commerciële software bieden hun Linux-versie doorgaans eerst aan voor Ubuntu. Je kunt zelfs laptops kopen waarop Ubuntu voorgeïnstalleerd is, onder andere bij Dell.

©PXimport

Fedora

Wellicht is Fedora de meest innovatieve Linux-distributie voor algemeen gebruik. Vooral ideaal als je graag als eerste de nieuwigheden in de Linux-wereld wilt uitproberen. Het is ook de distro waarmee Linus Torvalds werkt, de maker van de Linux-kernel. Dit is geen distro voor wie nog maar net met Linux begonnen is. Je krijgt immers wel toegang tot krachtige mogelijkheden, maar je zult ook op de blaren moeten zitten als het misloopt en het zelf moeten oplossen.

©PXimport

openSUSE

Een redelijk vooruitstrevende distro, vooral op het gebied van systeembeheer, is openSUSE. Zo kun je met het bestandssysteem Btrfs en de snapshot-tool Snapper eenvoudig tot op het niveau van een bestand snapshots maken en terugzetten. En met de krachtige beheertool YaST (Yet another Setup Tool) kun je vrijwel alles op je systeem configureren, zowel op een grafische manier als op de opdrachtregel. De standaardinterface KDE Plasma is ook volledig naar je hand te zetten.

©PXimport

Arch Linux

Arch Linux is een lichtgewicht en flexibele distro die het KISS-principe (keep it simple, stupid) volgt. Na de installatie heb je een minimalistische werkomgeving zonder tierlantijntjes. Zelfs een grafische omgeving ontbreekt: je kiest zelf welke pakketten je installeert voor je grafische omgeving. Met Arch Linux kun je dus je eigen distributie op maat creëren. Een mooi neveneffect is dat je daardoor enorm veel over Linux leert.

©PXimport

Ubuntu-afgeleiden

Er bestaan nog talloze afgeleiden van Ubuntu, elk met hun eigen focus. Zo is Bodhi Linux ideaal om een oudere pc een tweede leven te geven, maar ondanks die focus ziet de distro er toch best knap uit. En elementary OS heeft een look die zo van macOS afgekeken lijkt. Een andere populaire Ubuntu-afgeleide is Linux Mint. En ook Ubuntu zelf heeft allerlei ‘flavours’ met een andere grafische omgeving.

Debian

Ubuntu is zelf afgeleid van Debian, voluit Debian GNU/Linux. Hoewel het niet zo populair is als Ubuntu, kun je Debian prima op je pc draaien. Het probleem is alleen dat Debian er langer over doet om nieuwe releases uit te brengen (ongeveer elke twee jaar in plaats van elk half jaar), waardoor je heel wat oudere software hebt. Op servers is dat niet zo’n probleem, en Debian is dan ook ideaal om op een Linux-server te draaien.

Tails

Wil je zo anoniem mogelijk op internet surfen? Dan is er geen betere Linux-distro te vinden dan Tails (The Amnesic Incognito Live System). Je installeert het op een usb-stick en start daarvan op voor een anonieme sessie. Nadat je de pc uitgeschakeld hebt, blijft er geen spoor van je sessie achter op de pc. Al het internetverkeer wordt via het anonimiteitsnetwerk Tor omgeleid en de Tor Browser neemt de nodige maatregelen om je privacy te beschermen.

Qubes OS

Met zijn slagzin ‘a reasonably secure operating system’ is Qubes OS veel te bescheiden. Het is een van de veiligste besturingssystemen die je kunt draaien, omdat het toelaat om je programma’s in verschillende ‘domeinen’ op te splitsen. Elk domein draait volledig transparant in een afzonderlijke virtuele machine en heeft geen toegang tot de andere domeinen. Je kunt zelfs Windows in een domein draaien. Elk programma krijgt rond het venster een gekleurde rand die specifiek is per domein.

LibreELEC

LibreELEC (de ELEC staat voor Libre Embedded Linux Entertainment Center) is geoptimaliseerd voor de mediacentersoftware Kodi. De distro start heel snel op en toont dan onmiddellijk de interface van Kodi. Ideaal om op een Raspberry Pi te installeren die je op je tv-scherm aansluit. Met de juiste Kodi add-ons kun je zelfs video’s van Netflix en Amazon streamen.

Het ziet er naar uit dat Microsoft binnenkort een gratis Xbox Cloud Gaming-abonnement beschikbaar stelt. Hiermee zou je in ruil voor het bekijken van advertenties gratis Xbox-games via de cloud kunnen spelen.

Vorig jaar gaf Microsoft al aan tests uit te voeren met een gratis abonnement op Xbox Cloud Gaming, al werden er toen nog geen andere details gegeven en liet Microsoft ook niet weten wanneer dit abonnement beschikbaar zou komen. Op dit moment is er nog altijd een betaald Xbox Game Pass-abonnement nodig om gebruik te kunnen maken van Xbox Cloud Gaming.

Een uur per sessie

Onlangs lekte een advertentie waarop gemeld wordt dat men "een uur aan door advertenties ondersteunde speeltijd per sessie" kan innen voor Xbox Cloud Gaming. Volgens een artikel van Windows Central zou deze advertentie bedoeld zijn voor de promotie van een gratis 'tier' van Xbox Cloud Gaming die ergens in de loop van dit jaar beschikbaar komt.

Het zou daarbij specifiek gaan om Xbox-games die men al in het bezit heeft, en dus niet games die op het betaalde Xbox Game Pass staan. Via Xbox Cloud Gaming kan men de Xbox-games die men in het bezit heeft op elk ondersteund apparaat spelen.

Meer details zijn er nog niet, maar vorig jaar gingen er al geruchten dat de gratis tier inderdaad voor een uur per sessie is, en maximaal vijf uur per maand. Daarbij krijgen mensen natuurlijk wel zo nu en dan advertenties te zien in ruil voor de gratis service.

Op moment van schrijven heeft Microsoft geen officiële aankondiging gedaan over wanneer de gratis versie van Xbox Cloud Gaming beschikbaar komt.

Door regelmatig de gezondheid van je interne of aangesloten hdd en/of ssd te controleren, weet je op tijd wanneer vervanging nodig is. Zo voorkom je dataverlies en ben je beter voorbereid op mogelijke problemen. Een gewaarschuwd mens telt immers voor twee.

Via de Opdrachtprompt

Je kunt de status van je harde schijf of ssd controleren met de Opdrachtprompt. Typ Opdrachtprompt in het zoekvak en open de app als Administrator. Voer vervolgens het volgende commando in:

wmic diskdrive get status

Druk op Enter. Verschijnt de melding Status OK, dan functioneert de schijf normaal. Andere mogelijke meldingen zijn:

Pred Fail: De schijf heeft een voorspelde fout gedetecteerd, meestal op basis van S.M.A.R.T.-gegevens. Dit duidt erop dat de schijf waarschijnlijk binnenkort stukgaat.

Error: Er is een fout gedetecteerd.

Degraded: De schijf presteert slechter dan normaal.

Unknown: De status van de schijf kan niet worden vastgesteld.

Blauw, geel, rood

De methode via de Opdrachtprompt is snel, maar niet de meest betrouwbare manier om schijfproblemen op te sporen. Voor een meer gedetailleerde en gerichte controle kun je beter een gespecialiseerde tool gebruiken, zoals CrystalDiskInfo. Met deze tool lees je uitgebreid de S.M.A.R.T.-gegevens uit. Je krijgt meteen een gezondheidsscore in de vorm van een percentage, samen met de actuele temperatuur van de schijf. CrystalDiskInfo werkt met duidelijke kleurcoderingen. Blauw betekent dat de schijf in goede staat verkeert. Geel of rood houdt in dat er problemen zijn gedetecteerd. Het is verstandig om een back-up te maken en de schijf te vervangen.

Details

Bovenaan in CrystalDiskInfo zie je ook aanvullende informatie, zoals het totaal aantal lees- en schrijfacties, hoe vaak de schijf is ingeschakeld en het totaal aantal draaiuren.

Let in het bijzonder op de temperatuur van de schijf. Die mag in de regel niet hoger zijn dan 60 graden Celsius, maar ook een te lage temperatuur is ongunstig. De ideale gebruikstemperatuur verschilt per type. Wil je weten wat de optimale temperatuur is voor jouw schijf? Kopieer dan het type van de schijf (te vinden bovenaan of via het menu Schijf) en zoek het voorafgegaan door het woord specs in Google. Zo kom je terecht bij het specificatieblad van de fabrikant, waar je het aanbevolen temperatuurbereik terugvindt.