ID.nl logo
Review LG OLED65G36LA - OLED was nog nooit zo intens
Huis

Review LG OLED65G36LA - OLED was nog nooit zo intens

Met de G2 zette LG vorig jaar al een prachtige prestatie neer. Maar die kreeg toch flink wat concurrentie van de nieuwe QD-oled-tv's. LG bleef niet bij de pakken zitten, en levert met een gloednieuwe technologie in de G3 een ongeziene sprong in maximale helderheid. Deze tv is er eentje om van te snoepen.

Fantastisch
Conclusie

De LG OLED65G36LA is het beste bewijs dat oled-technologie nog enorme stappen vooruit kan zetten. Deze slanke tv met het strakke design is zonder meer de te verslagen referentie voor dit jaar. Door de enorme verbetering in piekhelderheid en het ruime kleurbereik hebben zelfs QD-oled-schermen het nakijken. Verbeterde kijkhoek en anti-reflectie krijg je er nog eens bovenop. De prima audioprestaties blijven een verrassing, zeker als je naar het strakke design kijkt. En met Quick Cards heeft LG webOS 23 nog overzichtelijker en handiger gemaakt. De G3 is niet alleen voor filmfans een topkeuze. Ook sportliefhebbers en gamers vinden alles wat ze nodig hebben. De muurbeugel voor wandmontage is bijgeleverd, een voet is een optionele aankoop. Deze topper heeft een flink prijskaartje maar dat is hij echt wel waard.

Plus- en minpunten
  • Verbluffende piekhelderheid
  • Verbeterde kijkhoek en anti-reflectie
  • Alpha9 Gen6-processor met uitstekende beeldverwerking
  • Dolby Atmos en goede geluidskwaliteit
  • WebOS 23, vlot en gebruiksvriendelijk
  • Stand voor tv-meubel is een optionele aankoop
  • Dynamische tonemapping vliegt soms uit de bocht
  • Geen ondersteuning voor HDR10+
  • Relatief hoge lanceringsprijs

Wie de G3 ziet zou hem gemakkelijk verwarren met zijn voorganger, de G2. LG heeft geen wezenlijke veranderingen aangebracht in het design. De G3 is nog steeds een toestel dat duidelijk mikt op wandmontage. Het slanke scherm is amper 24mm diep, met een volledig vlakke rug en het fijne metalen kader geeft het een luxueus tintje. Van voor bekeken is het een en al beeld, van opzij lijkt het toestel echt op een lijstje dat aan de muur hangt. De bijgeleverde voet past in een uitsparing bovenaan de rug. Het toestel kan daardoor perfect vlak tegen de wand hangen, maar je kunt het ook beperkt links en rechts draaien. Wil je de G3 toch op een tv-meubel zetten, dan moet je de optionele voet kopen. Het is een mooie centrale stand, die functioneert als een draaivoet.

Aansluitingen

Alhoewel het eigenlijk alleen voor gamers van belang is, blijft het fijn om te weten dat LG je vier HDMI-poorten geeft met de maximale HDMI 2.1-bandbreedte van 48 Gbps. Die ondersteunen bovendien ALLM, 4K120 en VRR (AMD Freesync en NVIDIA G-Sync) en hebben een heel lage input-lag van 10,2ms (4K60) en 5,2ms (2K120). Een poort biedt ook ARC/eARC. Meerdere spelconsoles en/of game-pc aansluiten is dan ook geen enkel probleem. De HDMI-poorten ondersteunen sinds dit jaar QMS (Quick Media Switching), waarmee vermeden wordt dat het tv-beeld even op zwart gaat als de bron van framerate verandert. Let wel, dat werkt enkel als ook je bronapparaat dit ondersteunt, en enkel voor framerate-wijzigingen.

Aangesloten apparaten kun je na een korte procedure met de LG afstandsbediening bedienen. LG heeft ook een IR-blaster: zet die samen met die toestellen in de kast en je installatie oogt mooi opgeruimd, terwijl je ze handig bedient met één remote. Wil je draadloze luidsprekers aansluiten, dan kan dat via het WiSA-protocol (Wireless Speaker and Audio Association). De maximale configuratie is 2.1, dus eend draadloze surroundopstelling kun je er niet mee maken.

Microlenzen boosten de piekhelderheid

OLED-prestaties verbeteren jaar na jaar, maar zelden in grote sprongen. Dat is dit jaar wel anders. De nieuwste LG oled-panelen, die je overigens enkel in de G3 vindt en niet in de C3, gebruiken een laagje microlenzen (MLA of Micro Lens Array). Die meer dan 5.000 lenzen per pixel zorgen ervoor dat minder licht verloren gaat binnen in het paneel. De technologie gaat ook gepaard met softwareverbeteringen. Het resultaat is verbluffend. De piekhelderheid op een 10% venster springt van 950 nits vorig jaar naar 1450 nits dit jaar, een verbetering van meer dan 50%. Die verbetering is ook zichtbaar op een volledig wit scherm dat nu 212 nits haalt, toch ook nog ruim 20% beter dan op de G2. Het nettoresultaat is niet alleen dat je intensere lichtaccenten ziet in HDR-beelden, maar ook dat de tv de helderheid minder moet terugschroeven als de gemiddelde helderheid van het beeld erg hoog is. Het kleurbereik ligt nog steeds op 95% P3, maar door de hogere helderheid geniet je daar nu nog meer van. Met deze cijfers overtreft de LG G3 ook de QD-oled-modellen van vorig jaar. Mooi extraatje: die betere prestaties veroorzaken geen hoger verbruik en het nieuwe paneel heeft een nog betere kijkhoek. In één moeite door heeft LG ook een efficiënter anti-reflectiefilm gebruikt.

Al die prestaties zien we bovendien in een bijzonder nauwkeurig gekalibreerde Filmmaker Mode, zo uit de doos. Er is veel zwartdetail zichtbaar, en kleuren zijn bijzonder waarheidsgetrouw. De LG ondersteunt HDR10, HLG en Dolby Vision IQ en legt de lat voor HDR-beeldkwaliteit echt een stapje hoger.

Dynamic tonemapping soms uit de bocht

De Alpha9 processor van LG is al aan een zesde generatie toe. De basisprestaties zoals upscaling en ruisonderdrukking leveren prima werk en ook lastige kleurstroken in fijne gradaties werkt de processor desgewenst weg. Zelfs als de actie op het scherm intens is, zie je nog veel detail dankzij de goede bewegingsscherpte van oled. Activeer Trumotion als je het soms lastige gestotter in filmbeelden wilt verbergen. De motion interpolation werkt prima; kies voor 'Cinematografische Beweging' als je eerder de originele filmstijl prefereert, of ga voor 'Natuurlijk' als een goed compromis dat vloeiende beelden geeft zonder al te veel beeldfouten.

Vorig jaar introduceerde LG een nieuwe aanpak voor Dynamic Tonemapping van HDR-beelden waarbij de processor het scherm onderverdeelde in 5.000 zones en die elk een individuele aanpak gaf. Het aantal zones is dit jaar opgetrokken naar 20.000 voor een nog verfijndere aanpak. We merken dat het algoritme inderdaad zwartdetail beter zichtbaar maakt, en het beeld wat extra diepte en tastbaarheid geeft. Maar in Game mode en Bioscoop-beeldmode ging er soms witnuance verloren, en zagen we ook soms kleuren duidelijk van tint veranderen. Dat moet LG dus nog wat bijwerken. Je kunt Dynamic Tonemapping gelukkig zonder problemen uitschakelen. De G3 is helder genoeg en biedt zo ook uitstekend beeld.

De andere nieuwe feature is HDR Expression Enhancer. Daarmee past de processor het HDR-beeld nog verder aan. In de 'detail'-stand merkten we een iets meer uitgesproken contrast, maar ten koste van wat donkerder beeld. De 'helderheid'-stand maakt het beeld iets helderder, geen echte verrassing. Die laatste optie is te overwegen als je bij veel omgevingslicht kijkt, maar anders lijkt het ons beter ook deze instelling uit te laten staan.

Goed klinkende audio

Op vlak van audio lijkt er ons weinig veranderd ten opzichte van de G2. Dat betekent dat je ondanks een zeer slank profiel toch op een aangename, warme klank mag rekenen met flink wat volume. De 60 watt 4.2 kanaalsoplossing kan na een korte kalibratieprocedure gebruikmaken van kamercorrectie . De tv ondersteunt Dolby Atmos en de surroundervaring bij films is verrassend goed. Ook voor muziek konden we de prestaties echt wel waarderen. Twee zaken kan de G3 niet leveren: een diepe, rollende bas en een echt Dolby Atmos hoogte-effect. Wil je dat soort audio-ervaring dan kun je beter uitwijken naar een soundbar, maar we raden zeker aan om het eerst even zonder te proberen.

WebOS 23, nu met Quick Cards

Aan functionaliteit geen gebrek, LG WebOS heeft heel wat te bieden. Van een zeer uitgebreid aanbod apps, Airplay 2 en cast-functionaliteit voor YouTube en Netflix tot Multi View waarmee je twee bronnen tegelijk bekijkt, of de Thuis-hub waar je al je slimme apparaten in huis mee kunt bekijken (nu met Matter-ondersteuning). Allemaal te bedienen met de 'Magic Remote', een afstandsbediening waarmee je cursor op het scherm beweegt door ernaar te wijzen. Uiteraard zijn er ook toetsen voor wie het gedoe met de cursor maar niks is.

De vernieuwing dit jaar zijn 'Quick Cards'. Dat zijn als het ware mappen waarin LG verschillende apps voor je groepeert, en specifieke functies en aanbevelingen geeft. De Quick Cards staan centraal op het Home scherm, het zijn Muziek, Games, Thuiskantoor, Sport en de Thuis-Hub. WebOS 23 werkt bijzonder vlot, en heeft met Quick Cards een mooie troef. Een mogelijkheid ontbreekt wel, je kan zelf geen zaken toevoegen aan Quick Cards, dat had ze nog aantrekkelijker gemaakt.

Conclusie

De LG OLED65G36LA is het beste bewijs dat oled-technologie nog enorme stappen vooruit kan zetten. Deze slanke tv met het strakke design is zonder meer de te verslagen referentie voor dit jaar. Door de enorme verbetering in piekhelderheid en het ruime kleurbereik hebben zelfs QD-oled-schermen het nakijken. Verbeterde kijkhoek en anti-reflectie krijg je er nog eens bovenop. De prima audioprestaties blijven een verrassing, zeker als je naar het strakke design kijkt. En met Quick Cards heeft LG webOS 23 nog overzichtelijker en handiger gemaakt. De G3 is niet alleen voor filmfans een topkeuze. Ook sportliefhebbers en gamers vinden alles wat ze nodig hebben. De muurbeugel voor wandmontage is bijgeleverd, een voet is een optionele aankoop. Deze topper heeft een flink prijskaartje, maar dat is hij echt wel waard.

▼ Volgende artikel
Wikipedia sluit deal met AI-bedrijven voor toegang tot grote hoeveelheden content
© diy13 - stock.adobe.com
Huis

Wikipedia sluit deal met AI-bedrijven voor toegang tot grote hoeveelheden content

Wikipedia heeft een deal gesloten met bedrijven als Microsoft, Amazon en Mistral AI. Zij gaan voortaan betalen voor toegang tot Wikipedia Enterprise. In ruil krijgen ze toegang tot grote hoeveelheden content uit de online encyclopedie.

De samenwerking werd gisteren aangekondigd – precies op de vijfentwintigste verjaardag van Wikipedia. De samenwerking tussen de encyclopedie en bedrijven als Microsoft, Meta, Amazon, Mistral AI en Perplexity zorgt ervoor dat zij allen gebruik kunnen maken van Wikipedia Enterprise. Het is niet bekend hoeveel deze bedrijven betalen voor hun lidmaatschap.

Wat is Wikipedia Enterprise?

Wikipedia Enterprise is de commerciële tak van Wikipedia waarbij aangesloten bedrijven op grote schaal data aangeleverd krijgen via een API-dienst. Zo kunnen AI-bedrijven, zoekmachines en spraakassistenten op grote schaal betrouwbare data van Wikipedia ontvangen die door machines gelezen kan worden.

Kortgezegd is dit een efficiënte en makkelijke manier voor bedrijven om de informatie uit Wikipedia-pagina's voor hun eigen producten te gebruiken. Daarbij gaat het ook om de meest recente versies van Wikipedia-pagina's, zodat informatie altijd zo nieuw mogelijk en dus relevant is.

Lees ook: Kennis delen? Zo werk je mee aan Wikipedia

Waarom sluiten bedrijven zich bij Wikipedia Enterprise aan?

Hoewel elk bedrijf zijn eigen reden heeft om zich bij Wikipedia Enterprise aan te sluiten, lijken de deze week aangekondigde samenwerkingen vooral te maken te hebben met het gebruik van Wikipedia-info voor AI. Op die manier kunnen AI-bots getraind worden met correcte info van Wikipedia die door mensen is geschreven, waardoor ze steeds slimmer worden en ook steeds meer informatie kunnen bieden.

De samenwerking voelt deels symbolisch: bedrijven laten hun AI-modellen al geruime tijd gebruikmaken van Wikipedia en alle andere bronnen op het internet, waardoor Wikipedia aanzienlijk minder bezoek krijgt vergeleken met enkele jaren geleden. Wikipedia riep AI-bedrijven afgelopen jaar dan ook op te betalen voor het gebruik van Wikipedia-pagina's voor AI-training. Daar hebben Microsoft, Meta, Amazon en consorten nu dus gehoor aan gegeven. Andere bedrijven, zoals Google, hadden zich al aangesloten bij Wikipedia Enterprise.

▼ Volgende artikel
Lego-set gebaseerd op The Legend of Zelda: Ocarina of Time is gelekt
© Lego
Gezond leven

Lego-set gebaseerd op The Legend of Zelda: Ocarina of Time is gelekt

Het was al bekend dat Lego dit jaar met een nieuwe set gebaseerd op Nintendo's populaire gamereeks gaat komen, en nu zijn er zowel details als foto's van de 'The Legend of Zelda: Ocarina of Time'-set opgedoken.

Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.

De informatie en afbeeldingen zijn afkomstig van het Reddit-account Brick Tap. Het account plaatste deze op de Lego Leaks-subreddit, en onthulde daarmee dat de set een diorama van het laatste gevecht in The Legend of Zelda: Ocarina of Time is. 

Link neemt het hierin op tegen de kwaadaardige Ganondorf, en beide personages zijn dan ook inbegrepen. Ook Princess Zelda is van de partij, en de doos toont al dat we ook Ganon in zijn demonenvorm kunnen bouwen bij aankoop van de 'The Final Battle: Ocarina of Time'-set.

View post on X

De set is dus nog niet officieel onthuld, maar volgens Brick Tap bevat de doos 1003 steentjes om het eindgevecht uit Ocarina of Time mee na te bouwen. Ook zegt hij dat de prijs 120 euro zal worden. Op 1 maart moet deze Lego-set in de winkels liggen, dus het valt te verwachten dat Lego deze binnenkort officieel uit de doeken doet. 

Vorig jaar werd al bekend dat Lego nog een Legend of Zelda-set uit ging brengen, nadat het bedrijf eerder al een set gebaseerd op de Great Deku Tree uit de Nintendo-franchise had uitgebracht. Die set kon je op twee manieren bouwen: als de Deku Tree uit The Legend of Zelda: Breath of the Wild, of als de versie van Ocarina of Time

Nintendo is zelf ook nog altijd bezig met The Legend of Zelda. Hoewel er nog weinig bekend is over het volgende deel in de reeks, bracht het bedrijf in 2024 The Legend of Zelda: Echoes of Wisdom uit, waarin de titulaire prinses voor het eerst de hoofdrol speelde. Ook heeft het Japanse bedrijf de handen ineen geslagen met Sony Pictures om een live-action Zelda-film te maken, waarvan in 2025 de eerste beelden zijn getoond. De film draait vanaf 7 mei 2027 in de bioscoop.