ID.nl logo
Groots genieten: je foto’s en video’s op een groter scherm
© LG
Huis

Groots genieten: je foto’s en video’s op een groter scherm

Bij veel mensen blijven foto’s en video’s op hun smartphone staan. Een gemiste kans, want dat schermpje doet geen recht aan al die leuke en dierbare herinneringen. Je kunt de beelden beter bewonderen op een televisie. Zeker bij een groot scherm van 55, 65 of misschien wel 75 inch is dat een fraai gezicht. Laten we de mogelijkheden eens bekijken.

In dit artikel laten we zien hoe je eigen foto’s en video’s op een tv bekijkt:

  • Stream de beelden via Apple AirPlay 2 of Google Cast
  • Gebruik Chrome om beelden vanuit Google Foto’s naar de tv te casten
  • Maak je televisie slim met een losse mediaspeler
  • Verbind een smartphone, externe harde schijf of laptop met de tv via een kabel
  • Krijg toegang tot je fotocollectie op een NAS via een mediaserver

Op zoek naar een goede megagrote tv? Waar voor je geld: 5 zéér grote televisies van minimaal 75 inch

Kiekjes en filmpjes op een smartphone terugkijken? Maak daar geen gewoonte van, want je eigen beeldmateriaal op een televisie terugkijken maakt veel meer indruk. Zeker met de hoge resoluties van tegenwoordig zie je volop details. Zowel een hedendaagse smartphonecamera als recente smart-tv zijn doorgaans van een prima kwaliteit. Wie weet kun je bij een scherpe portret- of dierenfoto de haren bijna tellen. De meeste televisies hebben verschillende opties om de beelden op het grote scherm te toveren. Neem met gezinsleden of vrienden plaats op de loungebank en geniet optimaal van je eigen foto’s en video’s.

Streamen vanaf smartphone

Als het beeldmateriaal op een smartphone staat opgeslagen, kun je de bestanden mogelijk draadloos naar een televisie streamen. Dat gaat via het thuisnetwerk. Zorg ervoor dat de smart-tv en het mobiele toestel met hetzelfde (wifi-)netwerk zijn verbonden. De huidige generatie televisies hebben bijna allemaal een draadloze en fysieke netwerkaansluiting. De wat duurdere tv-toestellen ondersteunen een of meerdere streamingmethoden. Controleer in de specificaties van de televisie of het apparaat met Apple AirPlay 2 en/of Google Cast overweg kan.

Apple AirPlay 2

Staan jouw foto’s en video’s op een iPhone? Dan stream je de bestanden via AirPlay 2 naar het grote scherm. Veel recente televisies ondersteunen inmiddels deze techniek. Het werkt kinderlijk eenvoudig. Start op het mobiele toestel de app Foto’s en open een foto of filmpje. Je drukt vervolgens op het deelmenu (pictogram met vierkant en pijl). Veeg op het scherm zo nodig iets omhoog, waarna je AirPlay aantikt.

Sluis via enkele schermtikken persoonlijke foto’s door naar een geschikte televisie.

Er verschijnt nu een lijst met ingeschakelde apparaten die compatibel zijn met deze streamingmethode. Tik op de juiste kamer of de naam van jouw televisie. Afhankelijk van de instellingen toont de smart-tv mogelijk een viercijferige code. Zodra je die op de iPhone overneemt en bevestigt met OK, verschijnt het beeld in vol ornaat op de televisie.

Zodra je een viercijferige code invoert, verschijnen de beelden op jouw smart-tv.

De iPhone is nu jouw afstandsbediening geworden. Veeg bijvoorbeeld naar links om het volgende beeld te tonen. Wil je lekker achterover leunen en passief van jouw foto- en videoverzameling genieten? Tik dan op de drie puntjes en kies Speel af als diavoorstelling. Als alternatief kun je ook vanaf een iPad of Mac eigen beeldmateriaal naar een televisie met AirPlay 2-ondersteuning streamen.

Google Cast

Veel televisies van onder meer Sony, Philips en TCL zijn uitgerust met het besturingssysteem van Google. Dit (smart)platform heet Android TV of Google TV. Het voordeel van deze televisies is dat ze met de streamingmethode Google Cast uit de voeten kunnen. Overigens hebben bepaalde televisiemodellen van andere merken eveneens deze techniek aan boord. Kijk hiervoor even in de specificaties van jouw smart-tv.

Maak je met een Android-toestel geregeld mooie foto’s en video’s? Je vindt de beelden dan in Google Foto’s. Bezitters van een iPhone (of iPad) kunnen deze toepassing vanuit de Play Store installeren. Open de app en tik een willekeurige foto of video aan. Via het castpictogram (rechthoek met drie verbindingsstreepjes) verschijnt er een menu met beschikbare apparaten. Tik nu op de juiste kamer of de naam van jouw televisie. Binnen enkele ogenblikken zie je het gekozen beeld op de smart-tv. Veeg naar links op door je collectie te bladeren. Je kunt ook een diavoorstelling afspelen. Tik dan op de drie puntjes en kies Diavoorstelling in het menu.

Apparaten met Google Cast-ondersteuning kunnen pijlsnel met elkaar communiceren.

Casten via Chrome-browser

Google Foto’s is een clouddienst. Gunstig, want hierdoor kun je de beelden vanaf verschillende apparaten naar de televisie streamen. Naast smartphones en tablets werkt Google Cast ook vanaf een computer. Je hebt hiervoor Chrome nodig. Als deze browser nog niet op je pc of laptop is geïnstalleerd, download je het programma vanaf www.google.com/intl/nl/chrome. Open nu de website van Google Foto’s. Wanneer je nog niet met een Google-account bent ingelogd, klik je eerst rechtsboven op Naar Google Foto’s. Kies nu het juiste Google-account of vul handmatig de juiste inloggegevens in.

Je gaat nu het huidige browsertabblad naar de televisie casten. Klik in de werkbalk van Chrome rechtsboven op de drie puntjes. Er komt een uitgebreid menu tevoorschijn. Via Casten / opslaan en delen kies je Casten. Klik nu op de naam van de kamer of televisie. Een kopie van het browsertabblad is direct op de televisie te zien. Je gebruikt de pijltjestoetsen om de beelden een voor een te tonen. Met behulp van de drie puntjes in Google Foto’s open je een diavoorstelling.

De bekende browser Chrome heeft in het menu een Google Cast-functie.

In plaats van het browsertabblad kun je ook het volledige scherm van jouw laptop of pc casten. Deze optie is nuttig wanneer je persoonlijke mediabestanden lokaal op de computer bewaart. Beëindig zo nodig eerst de huidige castsessie. Je klikt hiervoor in de werkbalk van Chrome op het castpictogram en bevestigt met Stop. Via Bronnen kies je daarna Scherm casten. Klik daarna op de naam van de kamer of televisie om het volledige computerscherm te delen.

Wijzig een instelling om het volledige computerscherm op de televisie te tonen.

Losse mediaspeler

Heeft jouw televisie geen (draadloze) netwerkaansluiting? Met een losse mediaspeler maak je de beeldbuis alsnog slim. Dit is een apart kastje dat je via HDMI op een televisie aansluit. De mediaspeler verbind je vervolgens met wifi of een vaste netwerkaansluiting. Een populaire mediaspeler is de Apple TV 4K. Dit apparaat ondersteunt AirPlay 2, zodat je vanaf een iPhone, iPad of Mac simpel eigen beeldmateriaal kunt streamen. Twee betaalbare alternatieven zijn de Google TV Streamer en Google Chromecast. Met deze apparaatjes kun je bovendien vanaf elke smartphone beelden casten.

De onlangs verschenen Google TV Streamer is een eenvoudige oplossing om een tv slim te maken.

Smartphone via kabel

Ondersteunt jouw televisie geen Apple AirPlay 2 of Google Cast? Je kunt dan vanaf een smartphone mogelijk alsnog rechtstreeks beelden op de televisie weergeven. Gebruik hiervoor de usb-oplaadkabel. Een voorwaarde is natuurlijk wel dat je televisie een usb-poort heeft. Overigens werkt deze methode in de praktijk niet altijd, maar het is het proberen waard.

Heb je de smartphone aangesloten? Dan verschijnt er mogelijk op je telefoon een verzoek om de televisie toegang tot de mediabestanden te geven. Verleen deze toestemming. Kijk in de bronlijst van de televisie of je de smartphone ziet staan. Daarna kun je de inhoud van het apparaat openen. Is dat niet het geval, dan zoek je in het menu naar een media(speler)-app. Hierin blader je naar de juiste map met mediabestanden. Heb wel even geduld, want doorgaans neemt een televisie ruim de tijd om een (uitgebreide) bibliotheek met beeldmateriaal te tonen. Met de pijltjestoetsen op de afstandsbediening navigeer je langs alle beelden. Vaak kun je een fotomap ook als diavoorstelling weergeven.

Zowel oude als nieuwe televisies hebben aan de zijkant meestal een usb-poort.

Externe harde schijf of ssd

Heb je een fotoback-up op een externe harde schijf of ssd staan? Dan sluit je dit externe apparaat rechtstreeks op je televisie aan. Gebruik hiervoor een vrije usb-poort. Het weergeven van je eigen beeldmateriaal werkt bijna hetzelfde als bij je telefoon. Wel is er een aantal aandachtspunten.

Zo vereisen grote externe schijven (3,5 inch) netstroom. Zoek voor zo’n opslagapparaat een plekje dichtbij een stopcontact. Kleine externe schijven (2,5 inch) en ssd’s ontvangen doorgaans via usb voeding van de televisie. Daarnaast moet de televisie compatibel zijn met het bestandssysteem van de externe opslagdrager. De meeste televisies openen moeiteloos schijven met de gangbare formaten NTFS en FAT32. Bij gebruik van een ander bestandssysteem moet je de usb-opslagdrager vermoedelijk eerst naar een andere indeling formatteren.

Tv als computerscherm

Veel mensen bewaren hun persoonlijke foto- en videoverzameling op hun laptop. Dat is handig, want je kunt deze schootcomputer dan rechtstreeks met je televisie verbinden. Controleer eerst wel even of de zijkant van het apparaat een HDMI-uitgang heeft. Zo ja, dan sluit je de apparaten met een HDMI-kabel op elkaar aan. Je kunt de laptop bijvoorbeeld op een bijzettafel of kruk vlakbij de televisie neerzetten. Selecteer in de bronlijst van jouw televisie het juiste ingangssignaal.

Wegens de beperkte lengte van een HDMI-kabel plaats je de laptop vlakbij de televisie.

Je bepaalt zelf hoe de televisie en het computerscherm zich gedragen. Klik bijvoorbeeld in Windows 11 met de rechtermuisknop ergens op het bureaublad en kies Beeldscherminstellingen. Bovenaan kun je tussen verschillende opties kiezen. Met de functie Deze beeldschermen dupliceren verschijnt er op de computer en televisie hetzelfde beeld. Je kunt de foto’s en video’s ook alleen op de televisie weergeven. Kies dan Alleen weergeven op 2. Heb je iets veranderd? Bevestig dan met Wijzigingen behouden.

Voor de bediening ben je aangewezen op het touchpad en toetsenbord van jouw laptop. Dat is nogal onhandig wanneer de computer in de buurt van de televisie staat opgesteld. Sluit daarom bij voorkeur een draadloze computermuis op de laptop aan, zodat je vanaf de bank door je fotocollectie kunt bladeren.

Wil je het beeld dupliceren of zet je de laptop op zwart?

Foto-app installeren op smart-tv

Afhankelijk van jouw smart-tv kun je ook met een gespecialiseerde app eigen fotobestanden ophalen. Je installeert dan op het mobiele toestel een toepassing, waarna je de beelden naar het grote scherm streamt. Lees in de handleiding welke app je hiervoor kunt gebruiken en hoe het werkt.

Fotocollectie op NAS

Een NAS is een perfect apparaat om al jouw dierbare foto’s en video’s op te verzamelen. Met de juiste (RAID-)instellingen zijn de gegevens tenslotte beschermd tegen schijfuitval. Bovendien kun je de bestanden op elke smartphone, tablet en computer openen. Maar hoe maak je de inhoud van een NAS op jouw televisie beschikbaar? Dat kan op verschillende manieren. Aangezien Synology marktleider is in Nederland, bespreken we de mogelijkheden van dit Taiwanese merk.

Een NAS is een apart opslagapparaat binnen jouw thuisnetwerk, zoals de breed verkrijgbare Synology DiskStation DS224+.

Synology Photos

Synology Photos is een ideale app om je persoonlijke mediacollectie te beheren. Staat deze toepassing nog niet op je NAS, dan kun je die vanuit het Package Center installeren. Je opent Synology Photos in een nieuw browsertabblad. Voeg vervolgens beeldmateriaal toe. Gebruik je de browser Chrome, dan kun je dit tabblad naar een geschikte televisie casten. Volg hiervoor de eerdere instructies in de paragraaf Casten via Chrome-browser.

Als je computer is uitgeschakeld, cast je evengoed vanaf jouw NAS eigen beeldmateriaal naar de televisie. Installeer hiervoor Synology Photos op je iPhone of Android-toestel. Je tikt bij een willekeurige foto bovenaan op het castpictogram en kiest een geschikte televisie (of mediaspeler) om naar te casten.

De mobiele app van Synology Photos heeft bovenaan een castknop.

Mediaserver inrichten

Wil je eigen mediabestanden zonder tussenkomst van een computer of smartphone bij een NAS ophalen? Dat kan ook, want de meeste smart-tv’s kunnen namelijk rechtstreeks met een mediaserver communiceren. Zo’n server stelt jouw foto’s en filmpjes beschikbaar aan overige apparaten in het netwerk. Dat werkt over het algemeen via het universele DLNA-protocol.

Als je een NAS van Synology bezit, installeer je in het Package Center de app Mediaserver. Na de installatie voegt deze toepassing drie extra mappen toe, namelijk music, photo en video. Alle bestanden die je in deze mappen plaatst, stelt de NAS automatisch beschikbaar aan andere afspeelapparaten in het netwerk. Open het hulpprogramma File Station om deze mappen met eigen beeldmateriaal te vullen. Je kunt de kiekjes en video’s nu eenvoudig bekijken. Kies in de bronlijst van de smart-tv jouw NAS en blader naar de map met mediabestanden.

De meeste smart-tv’s maken zonder tussenkomst verbinding met een mediaserver.

Tot slot

Er zijn nog meer mogelijkheden om jouw waardevolle beeldmateriaal op een levensgroot scherm te bekijken. Zo kun je bijvoorbeeld op een pc een eigen mediaserver inrichten of een smartphone via een HDMI-verloopkabel aansluiten. In deze workshop kozen we voor de makkelijkste methoden. Veel kijkplezier!

Watch on YouTube
▼ Volgende artikel
Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken
Huis

Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

View post on X

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

▼ Volgende artikel
Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5
© Ayo man | Law of God
Huis

Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

In dit artikel

je leest wat DDR4 en DDR5 precies van elkaar onderscheidt, wanneer je dat verschil in snelheid en energieverbruik echt merkt en waarom het voordeel van DDR5 ten opzichte van DDR4 bij gamen vaak beperkt blijft. Ook leggen we uit waarom DDR4 niet automatisch meer de goedkope keuze is, waarom je DDR4 en DDR5 niet kunt uitwisselen en wat dat betekent voor upgraden bij laptops en desktops. Tot slot lees je hoe je op Windows en Mac snel checkt of je meer RAM nodig hebt.

Lees ook: RAM(p)-scenario: waarom tech in 2026 duurder wordt

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Het verschil tussen RAM en opslag

Veel mensen halen werkgeheugen (RAM) en opslaggeheugen (SSD of HDD) door elkaar, terwijl ze iets heel anders doen: RAM is het korte-termijngeheugen waarin de gegevens staan van programma's die je nú gebruikt, waardoor je met meer RAM makkelijker en sneller tussen meerdere apps schakelt, maar zodra je de computer uitzet is dit geheugen weer leeg. Opslaggeheugen is juist het lange-termijngeheugen waarop je foto's, documenten en andere bestanden blijven staan, ook als er geen stroom is.

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.