Column: De Force is nog niet met The Mandalorian and Grogu

The Force Awakens luidde een geheel nieuw tijdperk voor Star Wars, dat ook nog eens voortbouwt op de verhalen waarmee we zijn opgegroeid. In zekere zin doet het nieuwe The Mandalorian and Grogu dat ook, maar dan voor een geheel ander tijdperk voor de franchise.

Ik ben altijd een brave student geweest, maar Star Wars gaat nog steeds voor. Toen The Last Jedi in 2018 uitkwam heb ik voor het eerst in mijn leven gespijbeld: ziek gemeld, naar huis gegaan en de hele dag Star Wars-films gekeken. Vonden mijn ouders ook niet erg, die kwamen thuis uit werk om mij op te halen en direct door te tuffen naar de bios. Een nieuwe Star Wars was namelijk een waar fenomeen voor ons hele gezin. Toen het eerste seizoen van The Mandalorian uitkwam hebben we dat ook samen met hetzelfde enthousiasme gekeken.

Maar dergelijk enthousiasme lijkt nu ver te zoeken. Uiteraard, wanneer de film uitkomt gaan we met zijn allen kijken - het is praktisch een traditie. Maar samen met vaderlief de nieuwe afleveringen van Mando of The Book of Boba Fett kijken gebeurde in de jaren daarna maar zelden. Niet omdat onze liefde voor Star Wars is verwaterd, maar omdat de noviteit van om de zoveel maanden, iedere week, een nieuwe Star War er intussen wel vanaf is. Andor staat daar overigens volledig los van dit gesprek. Die grandioze serie bevindt zich in een sterrenstelsel hier ver, ver vandaan.

Dat heeft ook niets te maken met de kwaliteit. De eerste twee seizoenen van The Mandalorian zijn fantastisch, Skeleton Crew verdient meer liefde en Ahsoka was prima. Maar laatstgenoemde is ook een soort voorloper op het probleem waar The Mandalorian and Grogu nu tegenaan hikt. Het is een voortzetting in een medium dat weinig te maken heeft met de oorsprong van dat verhaal. Ahsoka zette animatieseries The Clone Wars en Star Wars: Rebels voort, en The Mandalorian and Grogu gaat verder waar de Mandalorian-serie op Disney+ is gebleven. Maar dan dus op het witte doek, een soort heilige plek voor Star Wars.

Dat is sowieso verwarrend, maar ook ver na de piek van de serie. The Mandalorian was met het eerste en tot op zekere hoogte ook tijdens het tweede seizoen een ongekend cultureel fenomeen. Memes overspoelden het internet en zelfs mensen die ik nog nooit over Star Wars had horen praten wilden het avontuur van die week bespreken: het gevoel was vergelijkbaar met de release van een nieuwe Star Wars-film.

Helaas is ook dat kwijtgeraakt in deze periode. Vooral omdat mensen meer hadden verwacht van verhalen rondom bijvoorbeeld Boba Fett en Obi-Wan Kenobi, die op Disney+ knullig uit de verf kwamen. Daarbij stond The Mandalorian aanvankelijk ook vrij los van de films en vastgestelde lore. Dat maakte het een fris geheel. Totdat latere seizoenen steeds meer connecties met de bredere Skywalker-saga begonnen te introduceren.

Al sinds de aankondiging van de film heerst vooral het gevoel dat The Mandalorian and Grogu een uitgerekte Mandalorian-aflevering is. Dat terwijl Star Wars-films toch meer voelen als de belangrijkste gebeurtenissen in het universum, waar vervolgens nieuwe (animatie)series, boeken en comics aan op worden gehangen. Wanneer een verhaal uit dat extended universe dan op het witte doek wordt voortgezet moet daar wel een goede reden voor zijn, toch?

Het getuigt mijner inziens ook van een gebrek aan een stabiele visie voor Lucasfilms streamingdivisie. De monsterlijke successen van de eerste Mandalorian-seizoenen worden niet meer gehaald. The Book of Boba Fett, Obi-Wan Kenobi en The Acolyte vielen voor veel mensen tegen (verder beroep ik me op mijn zwijgrecht) en Star Wars kennende waren dit geen goedkope producties. Na het tegenvallende derde seizoen van The Mandalorian denk ik dat de studio van koers wil wisselen. Terug naar bioscoopreleases die aangevuld worden door Disney+-series, en The Mandalorian and Grogu is een experiment om te zien of de verhalen op een streamingdienst ook aanslaan in de bioscoop.

Het is dan ook weinig verrassend dat The Mandalorian and Grogu wat lijkt terug te grijpen naar het tijdperk van dat eerste seizoen, en dat waar nodig te linken met de ‘gebruikelijke’ Star Wars-filmervaring. De meest recente trailer begint met shots van X-Wings en de klassieke John Williams-fanfare, voordat die abrupt wordt afgebroken door een schattig shot van Grogu, Baby Yoda in de volksmond, en om de inmiddels iconische Mandalorian theme song van Ludwig Göransson in te luiden. De boodschap is duidelijk: Star Wars is terug in de bioscoop, maar niet op de manier die je kent.

Want tegelijkertijd wordt er niet echt getoornd aan wat The Mandalorian… The Mandalorian maakt. Er is een schattige Grogu, een Glup Shitto (lees: obscuur zijpersonage) als Embo die megafans als ik voorover doet leunen, een aantal kleurrijke planeten en natuurlijk Pedro Pascal in de hoofdrol. Het heeft wel duidelijk wat meer productiewaarde dan de afgelopen seizoenen, maar ik denk dat de dagjesmens de nieuwe trailer nog altijd makkelijk voor een seizoen 4-promo aan kan zien.

En weet je wat, dat is niet per se erg. Solo: A Star Wars Story uit 2018 was immers ook niet een ‘gebruikelijke’ Star Wars-film, al was dat ook geen vervolg op een serie die verder geen betrekking heeft op de bioscoopervaringen. Dit is een schone lei na de verwarrende verhaallijnen in seizoen 3, rondom Din die opgezet wordt als leider van Mandalore. Uiteindelijk staat hij die titel immers af aan Bo-Katan, en blijft hij nog altijd bij de Mando-cult die hun helmen nooit afzetten, terwijl alles daarvoor juist opbouwde naar Din die zichzelf open opstelt. Het is dus logisch dat de film teruggrijpt naar de begrijpelijkere opzet van seizoen 1.

The Mandalorian and Grogu durft de emmer in ieder geval weer van Mando’s hoofd te trekken, waarschijnlijk ook omdat de aantrekkingskracht van Pedro Pascals gezicht in de promotie best veel kan betekenen. In mijn omgeving is er wel wat meer buzz rondom de film na die recente trailer. Gezien het vertrouwen dat Star Wars in de laatste jaren is verloren is dat in principe positief. Het helpt om mensen weer terug in die bioscoopstoel te krijgen. Als het werkt, dan werkt het.

Gaat het ook slagen? Tsja, met ieder stukje marketing wordt in ieder geval wel duidelijker dat The Mandalorian and Grogu meer gemeen heeft met een pulpy adventure-western dan een grote sci-fi blockbuster. The Mandalorian seizoen 1 werd geïnspireerd door wat George Lucas ook inspireerde tijdens het maken van de eerste Star Wars-films, en die invloeden van oudere avonturenfilms zijn goed terug te zien. Eerlijk: ik word er steeds warmer van, maar als de derde ‘terugkeer’ van deze franchise na de prequels en sequels voelt het toch als de minst impactvolle.