De nieuwe downloadversie van FL Studio Fruity Edition lijkt een complete studio te zijn voor een zeer geschikte prijs. Te mooi om waar te zijn?

FL Studio heeft zijn versienummer opgetrokken naar 9. De muzikale familie telt vier leden: Studio Express, Fruity Edition, Producer Edition en Studio Signature Bundle. PCM test de downloadversie van Fruity Edition.

De downloadversie van Fruity Edition (FE) kost $ 99 (circa € 67). Dat is weinig geld voor een virtuele studio. Wat koopt u tegenwoordig nog voor dat geld? Heel wat, zo blijkt. FL Studio FE is namelijk een volledige opnamestudio, compleet met effecten (compressors, delay, reverb, distortion, EQ, filtering, et cetera), instrumenten (samplers, synthesizers en dergelijke), postproductieapparatuur, een mixer met meer dan honderd kanalen en een doos handige tools. Dat dit pakket tot de nok gevuld is met functionaliteit, hebben we aan de hevige concurrentie te danken.

Plugins

Helaas installeert FL Studio 9 FE naar onze mening nét iets teveel plugins die uiteindelijk demo’s blijken te zijn. Neem nu de DX10 plugin. U begint ermee te stoeien, omdat die virtuele DX-synthesizer best wel aardig klinkt. En nét als u de smaak helemaal te pakken krijgt, beseft u dat u deze synth niet in uw productie kunt gebruiken omdat het een demo is. Toegegeven, er zitten geweldige demo's tussen, maar de idee dat dit goedkope pakket deels wordt gebruikt als platform om plugins te verkopen, zint ons niet.

Kan het anders? Toch wel. Het mag beslist zonder al die demo-plugins, want wat u standaard bij FL Studio 9 FE krijgt, is best goed (een paar miskleunen uitgezonderd). Zo waren we aangenaam verrast door de nieuwe Autogun synthesizer, een synth met welgeteld één knop (volume), maar met enorm veel presets. Deze is gebaseerd op de Ogun engine en is in staat om 32.000 moduleerbare harmonischen op te wekken. U kunt door de miljarden sounds bladeren, maar ook lukraak een patchnummer intikken. We geven het grif toe: Autogun werkt verslavend en van sommige klanken stonden we echt versteld. Idem dito voor de eenvoudige plugin Fruit Kick. Die doet alleen maar een bassdrum, maar klinkt oh zo diep −en wat een dynamiek. Voeg daaraan toe de standaard meegeleverde drumsamples en de uitstekende TB303-kloon (TS404) en alleen met deze ingrediënten maakt u al indrukwekkende tracks.

Tegenover plugins als Autogun staat een miskleun als FL Keys, een eenvoudige plugin met een overweldigend aanbod pianoklanken: drie! Het is erg lang geleden dat we zoiets slechts hebben gehoord. Idem dito wat FL Slayer (gitaar) betreft: weg ermee!

Gebruiksvriendelijk

Het gebruik van FL Studio is eenvoudig. Het is een voordeel als u nog nooit met dergelijke software hebt gewerkt, maar lezers die al eens met een ander pakket hebben gestoeid, zullen toch een aantal automatismen moeten afleren. Of dat nu een voordeel of een nadeel is, laten we in het midden. We stelden alleen vast dat FL Studio op sommige punten heel slim omgaat met de gebruikersinterface. Zo is FL Studio beslist het gebruiksvriendelijkste pakket om beats mee te programmeren. U hoeft niet diep in de menu's te gaan zoeken, want alles is vanaf het hoofdscherm toegankelijk: de samples, de stepsequencer, de controls. Kortom, u kunt creatief bezig zijn zonder al te veel over uw muisbewegingen te hoeven nadenken.PluspuntenMinpuntenConclusie

FL Studio 9 FE lijkt op het eerste gezicht een goedgevuld pakket, maar schijn bedriegt: veel functies blijken demo's te zijn en de meegeleverde instrumenten klinken niet allemaal overtuigend. Maar in dit prijssegment – € 67– is er simpelweg geen concurrentie. Om die reden vinden we dit pakket een aanrader voor beginners met ambitie.Downloadversie beschikbaarjaDemoversie beschikbaarjaHoeveelheid RAM (minimaal benodigd)512Besturingssysteem (minimaal benodigd)Windows 7
Windows Vista
Windows XP
Windows 2000

Wil je films en series ervaren zoals de regisseur het bedoelde? Dan kun je tegenwoordig niet meer om Dolby Atmos heen. Deze populaire audiotechniek wordt gezien als de grootste sprong voorwaarts sinds de uitvinding van surround sound. In dit artikel leggen we je uit wat het precies is en hoe je jouw huiskamer omtovert tot een driedimensionale geluidsstudio.

Dolby Atmos is de huidige gouden standaard voor bioscoopgeluid en verovert in rap tempo ook de Nederlandse huiskamers. Waar traditioneel surroundgeluid je slechts omringt met geluid op oorniveau, voegt deze techniek een serieuze nieuwe dimensie toe: hoogte. Hierdoor vliegen helikopters daadwerkelijk óver je hoofd en klinkt regen levensecht. We leggen hieronder in begrijpelijke taal uit hoe het werkt en wat je ervoor nodig hebt.

Op zoek naar het beste geluid bij jouw films en series? Check Kieskeurig.nl!

Van vaste kanalen naar bewegende objecten

Om te begrijpen wat Dolby Atmos zo uniek maakt, moeten we eerst kijken naar hoe surroundgeluid vroeger werkte. Bij traditionele systemen, zoals 5.1 of 7.1, is het geluid kanaal-gebaseerd. De geluidsmixer in de studio beslist dat een bepaald geluidseffect uit de speaker linksachter moet komen. Als jij die speaker niet precies goed hebt staan, klopt het effect niet helemaal.

Dolby Atmos gooit dit concept overboord en introduceert object-gebaseerde audio. In plaats van geluid naar een specifieke luidspreker te sturen, plaatst de geluidstechnicus een geluidsobject (zoals een zoemende bij of een overvliegend vliegtuig) op een specifieke coördinaat in een driedimensionale ruimte. Jouw apparatuur berekent vervolgens razendsnel welke speakers op welk moment moeten worden aangestuurd om dat geluid exact op die plek in jouw kamer te laten horen.

©ER | ID.nl

De magie van hoogtekanalen

Het meest hoorbare verschil dat Dolby Atmos biedt ten opzichte van eerdere systemen is de toevoeging van hoogte. Omdat geluid nu als een object in de ruimte wordt behandeld, ben je niet meer beperkt tot geluid van links, rechts, voor of achter. Het geluid kan nu ook van boven komen. In bioscopen zie je hiervoor vaak speakers die fysiek aan het plafond hangen. Thuis is dat voor veel mensen geen optie, en daarom zijn er slimme alternatieven ontwikkeld.

Veel moderne soundbars en speakersystemen maken gebruik van zogenaamde 'upfiring drivers'. Dat zijn luidsprekers die schuin omhoog zijn gericht. Ze sturen het geluid naar je plafond, waarna het weerkaatst richting jouw luisterpositie. Onze hersenen interpreteren die weerkaatsing alsof het geluid daadwerkelijk van boven komt, waardoor je in een complete bubbel van geluid zit.

Hardware en content voor de beste ervaring

Om thuis van Dolby Atmos te kunnen genieten, heb je wel geschikte apparatuur en content nodig. Allereerst moet de bron, zoals een film of serie op Netflix, Disney+ of een Blu-ray, beschikken over een Dolby Atmos-audiotrack. Vervolgens moet je televisie of mediaspeler in staat zijn om dat signaal door te geven, meestal via een HDMI eARC-aansluiting.

Tot slot heb je het audiosysteem zelf nodig. Dat kan een uitgebreide AV-receiver zijn met losse speakers, maar tegenwoordig zijn er ook zeer capabele soundbars die de Atmos-ervaring indrukwekkend weten te simuleren. Zelfs smartphones en koptelefoons bieden tegenwoordig ondersteuning voor een virtuele variant van Atmos, waarbij softwarematige trucs worden gebruikt om ruimtelijkheid te creëren in een stereo-omgeving.

Julian Gerighty, de regisseur van de The Division-games bij de Franse ontwikkelaar en uitgever Ubisoft, is vertrokken bij het bedrijf en gaat aan de slag bij concurrent Electronic Arts, om precies te zijn bij Battlefield Studios.

Gerighty heeft jarenlang gewerkt bij Ubisoft-studio Massive Entertainment. Hij was een van de regisseurs van The Division en vervolg The Division 2, en nam de regie voor Star Wars Outlaws helemaal op zich. In 2023 werd hij uitgeroepen tot de producent van de gehele The Disivion-reeks.

Gerighty gaat aan de slag bij Battlefield Studios, de ontwikkelaar van Electronic Arts die - de naam zegt het al - verantwoordelijk is voor de Battlefield-reeks. Afgelopen jaar is er nog een nieuw deel in die populaire shooterserie uitgekomen. Battlefield 6. Het is niet bekend wat zijn rol daarin precies wordt.

The Division

Ubisoft en Massive Entertainment werken ondertussen aan The Division 3. In de The Division-games werken spelers samen in teamverband om het tegen vijandelijke, computergestuurde facties op te nemen in Amerikaanse steden die uiteen zijn gevallen nadat een dodelijke pandemie om zich heen heeft geslagen. De eerste The Division speelde zich in New York City af, het vervolg in Washington D.C.

Over de derde The Division-game is nog weinig bekend. Ubisoft heeft echter geprobeerd fans gerust te spellen. "We gaan (Gerighty) missen en we blijven de wereld die hij mede heeft gecreëerd nog jaren naar spelers brengen. Onze spelers hoeven zich geen zorgen te maken: onze teams die deze wereld samen met Julian hebben opgebouwd zijn er nog steeds, en zullen deze vooruit dragen met onveranderde ambitie in de vorm van The Division 2, The Division 2: Survivors, The Division Resurgence The Division 3."

Ubisoft heeft ook laten weten dat Yannick Banchereau en Mathias Karlson aan The Division blijven werken. Massive-oudgediende Magnus Jansen gaat werken aan de Survivors-update voor The Division 2 die eerder is aangekondigd en later dit jaar moet verschijnen.

Ontslagen

Overigens werd eerder deze week een herstructurering van Massive Entertainment aangekondigd, waarbij mogelijk tientallen werknemers hun baan kunnen verliezen. Het is niet bekend of het vertrek van Gerighty daar direct aan is gekoppeld, maar dat lijkt onwaarschijnlijk.