De aanschaf van zonnepanelen is een duurzame investering in je huis én in het milieu. Bovendien bespaar je met stroom uit zonnepanelen direct op je energiekosten. Maar wat kosten zonnepanelen en wat leveren ze op? En zijn er handige manieren om zonnepanelen te financieren? Dit en meer lees je in dit artikel.

Partnerartikel - in samenwerking met Greenchoice

De stroom die dankzij zonnepanelen wordt opgewekt, gebruik je direct in huis. Zo verminder je de CO2-uitstoot van je woning, ga je klimaatverandering tegen én bespaar je direct op energiekosten. Hoe meer energie er wordt opgewekt, hoe minder energiekosten en hoe korter de terugverdientijd van de zonnepanelen. Daarnaast leiden zonnepanelen vaak tot een beter energielabel.  

Met 10 zonnepanelen op je dak bespaar je jaarlijks 1000 kilo CO2, ongeveer de hoeveelheid CO2 die vrijkomt door jaarlijks elektriciteitsverbruik van een gemiddeld huishouden (Bron: Milieu Centraal). 

De aanschaf van zonnepanelen 

Om de kosten in kaart te brengen, is het belangrijk eerst te bepalen hoeveel zonnepanelen je nodig hebt. In Nederland ligt de gemiddelde jaarlijkse stroomafname op 3300kWh (bron: Greenchoice). Dit betekent dat je 8 of 9 zonnepanelen van 420 Wattpiek* nodig hebt om daarin te voorzien. De exacte stroomafname verschilt uiteraard per huishouden en de opbrengst hangt van verschillende factoren af, zoals het aantal zonuren, de ligging en het type paneel.  

©Wjarek

Kosten van zonnepanelen bepalen 

Weet je welk type zonnepanelen je kiest en hoeveel vierkante meters van jouw dak geschikt zijn? Dan kun je aan de slag om de prijs te bepalen. Daarbij is een aantal factoren belangrijk:  

Een set van 10 zonnepanelen kost gemiddeld 7500 euro, inclusief omvormer en installatie (prijspeil december 2022 – Bron: Milieu Centraal) Deze prijs is zonder btw. Die betaal je sinds 2023 namelijk niet meer als je zonnepanelen koopt. 

Ben je benieuwd naar de kosten voor jouw persoonlijke situatie? Vraag dan snel en eenvoudig een aanbod op maat aan via Greenchoice.nl.  

Leningen en subsidies voor zonnepanelen 

Het aanschaffen en laten plaatsen van zonnepanelen is geen goedkope aangelegenheid. Vanwege de duurzaamheid bestaan er echter verschillende initiatieven die de aanschaf van zonnepanelen stimuleren. 

Het plaatsen van zonnepanelen is officieel een duurzame woningverbetering. Dit betekent dat je voor de aanschaf vaak een duurzaamheidslening kunt afsluiten via bijvoorbeeld GreenLoans of het Warmtefonds. De rente die je betaalt over deze lening is in de meeste gevallen fiscaal aftrekbaar. 

Een landelijke subsidie bestaat helaas niet meer, maar wel is er een voordelige regeling. Je hoeft namelijk geen btw te betalen voor het aankoopbedrag van de zonnepanelen én de installatiekosten ervan.  

De 0% btw geldt ook voor garages, schuren, serres, aan- of uitbouwen en een vakantiewoning. Het geldt verder ook op (aanleg van) kabels, montagemateriaal, optimizers of omvormer, benodigde aanpassingen in de meterkast en het bijplaatsen van zonnepanelen. Er zijn echter enkele uitzonderingen: 

- Vervanging van onderdelen. Je betaalt 21% btw over het onderdeel en de bijbehorende servicekosten. Gaat het om vervanging van een zonnepaneel? Dan betaal je geen btw over de kosten van het paneel.  

- Moet het dak worden aangepast om zonnepanelen te kunnen installeren? Dan betaal je 21% btw over bijvoorbeeld de vernieuwing of versteviging van het dak.   

Opbrengst en terugverdientijd van zonnepanelen 

De hoge kosten voor zonnepanelen betaal je eenmalig, maar besparingen die zonnepanelen je opleveren keren elk jaar weer terug. Elke kilowattuur (kWh) die je opwekt met jouw zonnepanelen, hoef je tenslotte niet af te nemen van een energiebedrijf. En, de stroom die je niet direct verbruikt, lever je aan het elektriciteitsnet. Tot 2025 krijg je daar, met dank aan de salderingsregel, net zoveel voor terug als wat je normaal betaalt voor stroom.   

Onderstaande tabel van Milieu Centraal geeft je een beeld van de opbrengst en terugverdientijd van zonnepanelen:  

Uitgangspunten van de tabel

- De jaarlijkse opbrengst is het gemiddelde per jaar, berekend over een periode van 25 jaar. Door afbouw van de salderingsregeling, valt de opbrengst elk jaar iets lager uit. Stel: in 2023 koop je 10 zonnepanelen. Dan is de opbrengst in het eerste jaar zo'n 1500 euro en in het laatste jaar 750 euro. Het gemiddelde over 25 jaar is dan 1000 euro. 

- Voor het berekenen van de terugverdientijd kun je dus niet simpelweg de kosten delen door de gemiddelde opbrengst. 

- De tabel gaat uit van zonnepanelen die op het zuiden liggen in een hoek van 36 graden. 

- Bij 6 en 10 panelen gaat de tabel uit van een huishouden met een stroomverbruik van 3300 kWh per jaar, bij 18 panelen van 3800 kWh (dit is van belang voor de saldering). 

Bron: Milieu Centraal

Gratis aanbod op maat 

Wil je meer weten over zonnepanelen? Check dan alle informatie op www.greenchoice.nl. Wil je liever direct weten hoeveel jij kunt opwekken én hoeveel het je gaat kosten als je zonnepanelen aanschaft? Vul dan je gegevens in en vraag een aanbod op maat aan. Zo krijg je eenvoudig en snel inzicht in wat zonnepanelen voor jou kunnen betekenen. Met een aanbod afgestemd op jouw situatie, een vrijblijvend adviesgesprek én vijf jaar opbrengstgarantie van Greenchoice. 

*De energie die een zonnepaneel oplevert, wordt uitgedrukt in Wattpiek (Wp). Het vertelt je hoeveel stroom een zonnepaneel maximaal kan opwekken, onder de beste omstandigheden.

Wil je échte privacy? Zorg dan voor een computer die privacy op één zet. Bijvoorbeeld met aangepaste instellingen, een alternatief besturingssysteem en de juiste onlinediensten. Slimme tips en adviezen voor iedereen die een privacyvriendelijke computer serieus neemt.

Een van de stappen die je kunt nemen voor een privacybestendige computer is het installeren van een besturingssysteem dat privacy hoog in het vaandel heeft staan. Dat kan in eerste instantie prima naast je bestaande besturingssysteem. Ken je Tails al? De makers zelf beschrijven Tails als een portable besturingssysteem dat je beschermt tegen nieuwsgierige blikken van buitenaf en eventuele censuur. Je start de computer met Tails op in plaats van een regulier besturingssysteem, zoals Windows of macOS. Vervolgens kun je Tails gebruiken voor het uitvoeren van taken op de computer.

Ben je klaar, dan sluit je de computer af. De gebruikerssessie wordt afgesloten, vergeten en de gemaakte stappen zijn niet meer herleidbaar. Dankzij deze opzet kun je Tails ook tijdelijk gebruiken op een computer die je niet volledig vertrouwt of niet van jezelf is: de gegevens worden immers na elke gebruikerssessie verwijderd. Prettig is dat je Tails kunt gebruiken ‘naast’ je bestaande besturingssysteem zoals Windows. Je hebt dus geen aparte computer nodig wanneer je extra waarde hecht aan privacy.

Aan de slag

Prettig aan Tails is dat je het relatief eenvoudig kunt proberen op een computer waarop je al een besturingssysteem hebt geïnstalleerd: het gaat immers om een portable besturingssysteem dat je niet blijvend installeert. Het installatiebestand is een kleine 2 GB groot en de installatie neemt ongeveer een halfuur in beslag. Je vindt de nieuwste versie via deze link. Selecteer jouw besturingssysteem – bijvoorbeeld Windows – en klik op de downloadknop. Sla het bestand op een eenvoudige locatie op, bijvoorbeeld het bureaublad of in de map Downloads.

Het bestand plaats je vervolgens op de usb-stick (zie ook het kader Systeemvereisten hierboven). Je maakt daarvoor gebruik van het gratis programma Rufus. Dit kun je downloaden via https://rufus.ie/nl/, waarbij je kiest voor de Portable-variant. Open Rufus en koppel de lege usb-stick aan de computer. In Rufus selecteer je de usb-stick in het menu Device. Klik op Select en wijs het zojuist gedownloade bestand van Tails aan. Klik op Start: de opstartbare usb-stick wordt gemaakt.

Opstarten maar

Open het menu Start en kies Uitschakelen, Opnieuw opstarten. Een opstartmenu van Windows verschijnt: kies Een apparaat gebruiken, Opstartmenu. Zodra de computer opnieuw is gestart, kies je voor de usb-stick als opstartapparaat. Het menu dat je ziet, verschilt per computermerk. Tails start vervolgens automatisch op. Een wizard verschijnt, waarin je snelle instellingen van Tails configureert, zoals taal, toetsenbordinstelling en datumnotatie.

Persistent storage

Na elke Tails-sessie worden alle gegevens verwijderd: een van de aspecten die Tails relatief privacyvriendelijk maken. Uiteraard is dit minder handig voor documenten en bestanden die je gewoon wilt bewaren en telkens wilt gebruiken. In Tails stel je hiervoor Persistent storage in. Dit is een gedeelte op de usb-stick dat wordt gereserveerd voor de opslag van je persoonlijke bestanden. Je kunt Persistent storage direct inschakelen in het opstartmenu van Tails. Zet de schuif op Aan bij Create Persistent Storage. Volg de stappen van de wizard. De eerstvolgende keer dat je Tails opstart, wordt Persistent storage herkend en kun je de ruimte direct ontgrendelen na het opgeven van het wachtwoord. Klik tot slot op Start Tails om het besturingssysteem te laden.

Verkennen

Tails wordt geleverd met allerhande apps die kunnen helpen bij het verhogen van je privacyniveau. Linksboven vind je de opties in de navigatiebalk. Klik op Apps voor een overzicht. Hier vind je bijvoorbeeld diverse verwijzingen naar Tor, maar ook naar e-mailclient Thunderbird en wachtwoordmanager KeePassXC. Neem meteen een kijkje in de map Favorites. Deze bevat een selectie van programma’s die vaak door Tails-gebruikers worden ingezet. Bijvoorbeeld de Tor-browser (waarover je verder meer leest), de Persistent storage en de eerdergenoemde e-mailclient en wachtwoordmanager. Ook vind je hier de bestandenverkenner, waarmee Persistent storage gebruikt wordt (verderop lees je hierover meer).

Tails leunt hevig op het gebruik van het Tor-netwerk voor online activiteiten. Het Tor-netwerk staat bekend om de bescherming van persoonsgegevens, doordat de communicatie op verschillende lagen wordt geanonimiseerd. In Tails verschijnt de wizard Tor Connection zodra je online wilt. Je kunt ervoor kiezen om automatisch met Tor verbinding te maken (kies Connect to Tor automatically). In het notificatiegedeelte van Tails zie je op elk moment of je bent verbonden met Tor. Zie je het pictogram van een ui, dan is de verbinding met Tor actief. Zie je hetzelfde pictogram in combinatie met een kruis, dan is de Tor-verbinding niet actief.

Systeemmenu

Tails is relatief gebruiksvriendelijk en de gebruikersomgeving spreekt na enige tijd voor zich. Rechtsboven in het venster vind je in de navigatiebalk de toegang tot het systeemmenu (herkenbaar aan het netwerk-, volume- en batterijpictogram). Klik erop om via het menu zaken zoals netwerk en andere verbindingen, zoals bluetooth, in te stellen. Via hetzelfde menu kun je de computer uitschakelen of opnieuw opstarten. Wil je andere systeeminstellingen aanpassen? Open het menu Apps (linksboven) en kies System Tools, Settings voor een overzicht van alle instellingen.

Als je Persistent storage hebt geactiveerd, kun je je persoonlijke bestanden veilig opslaan. Kies Apps, Accessories, Files. Open de map Persistent en plaats hier je persoonlijke bestanden.

Qubes OS als alternatief

Heb je de smaak te pakken, dan is ook het besturingssysteem Qubes OS het bekijken waard. Qubes OS is een gratis en opensource besturingssysteem. Het gebruikt van elkaar gescheiden silo’s waarin je verschillende activiteiten kunt verrichten. Je kunt hiermee de computer in verschillende compartimenten onderverdelen (vergelijk het met een fysiek gebouw met verschillende kamers). De ene silo gebruik je bijvoorbeeld voor het browsen op internet (relatief onveilig), terwijl je een andere ruimte gebruikt voor werkzaken (over het algemeen iets veiliger) of voor lokaal werk. Je kunt bovendien wegwerp-silo’s maken, die je na verloop van tijd verwijdert en alleen voor tijdelijke taken gebruikt. Voor het gebruik van Qubes OS is enige ervaring met Linux wel welkom. Ben je een relatief onervaren gebruiker, maar wil je toch met Qubes aan de slag, dan is de uitgebreide documentatie op de website van de makers een prima startpunt.

E-mail

Natuurlijk kun je kiezen voor een gratis e-maildienst, zoals Outlook.com of Gmail, maar ook zo’n account heeft uiteindelijk z’n prijs. Je betaalt immers met (al dan niet geanonimiseerde) data, waardoor de makers dergelijke diensten ‘gratis’ kunnen maken. In plaats hiervan kun je ook kiezen om te betalen voor de e-maildienst. Goed voorbeeld hiervan is Soverin (https://soverin.nl). Deze partij biedt een e-mailbox aan waarbij privacy op één staat. De dienst kent bijvoorbeeld geen advertenties en tracking. Je kunt je bestaande domein koppelen aan de dienst, zodat je zelf de volledige controle houdt. Soverin gebruikt meerdere technieken die je digitale correspondentie veiliger moeten maken, waaronder DMARC, SPF, DANE en DKIM. Bovendien staan de servers in Europa, zodat je te maken hebt met Europese wetgeving. Je betaalt 3,25 euro per maand voor de dienst.

Windows, maar dan anders

Geen zin om een ander besturingssysteem dan Windows te gebruiken? Gelukkig kun je Windows ook een handje op weg helpen en privacyvriendelijker maken. De makers van de website Privacy is sexy hebben een flinke hoeveelheid scripts geschreven waarmee je in één keer privacy-instellingen aanpast. Bezoek de website en klik op een categorie, bijvoorbeeld Privacy Cleanup. Een overzicht van beschikbare optimalisaties binnen die categorie verschijnt. Plaats vinkjes bij de opties die je wilt toepassen.

Herhaal deze stappen voor elke categorie. Zo zijn er categorieën waarmee je Windows verbiedt om gegevens van je te verzamelen (Disable OS Data Collection), waarmee je de gebruikersomgeving meer respect voor je privacy laat geven (UI for privacy) en waarmee je veelgebruikte apps aan banden legt (Configure Programs). Die laatste categorie stelt je in staat om ‘telemetrie’-data – informatie over je gebruik – voor die programma’s te blokkeren.

In één keer afdwingen

In plaats van elke optie individueel te markeren, kun je je het leven eenvoudiger maken door een profiel met vooraf ingestelde opties te kiezen. Linksboven in het venster van de website kies je voor Standard, Strict of All. Weet je nog niet zeker welke mate van privacy je wilt afdwingen, dan plaats je de muis op een van de opties. Een pop-up verschijnt met meer informatie over de aanpassingen die de scripts doorvoeren. Klik op een categorie om te controleren welke opties zijn geactiveerd.

Ben je tevreden? Klik op de knop Download. Die optie is interessant voor gebruikers die weten hoe je met een script omgaat. Houd er rekening mee dat Windows waarschuwingen geeft: het gaat immers om een script dat van alles kan bevatten. In plaats van een script kun je de instellingen ook via een app binnen Windows toepassen. Klik op Download en kies voor Download desktop version om de bijbehorende app te gebruiken.

Privacy in Edge verbeteren

Maak je gebruik van het in Windows ingebouwde Edge? Je kunt de privacy-instellingen van deze browser ook verbeteren. In de adresbalk van Edge typ je edge://settings/privacy en druk je op Enter. Eerst stellen we de tracking-preventie van Edge goed in. Dit mechanisme wordt door website-trackers gebruikt om informatie over de browser te verzamelen. Kies Privacy, zoeken en services. Klik op Traceringspreventie. In Edge kies je tussen drie modi: Basis, Gebalanceerd en Strikt. Wil je voor de meest privacyvriendelijke variant gaan, dan kies je Strikt. Onder elke modus lees je wat de gevolgen zijn.

Open hierna de sectie Privacy. Zet de schuif op Aan bij Niet volgen-verzoeken verzenden. Hiermee geef je bij websites aan dat je tracering niet op prijs stelt. Houd er rekening mee dat die methode niet waterdicht is en er mogelijk alsnog tracering plaatsvindt. Verder willen we niet dat er diagnostische gegevens worden verstuurd. In de sectie Privacy hebben de laatste drie opties hierop betrekking. Lees de beschrijving door en zet de schuif op Uit als je hierop geen prijs stelt.

Browser testen

Ben je benieuwd hoe je browser presteert op het gebied van privacy? Via de test op https://coveryourtracks.eff.org kun je de browser aan een test onderwerpen. Klik op de knop Test your browser. Na afloop lees je in een rapport in hoeverre de gebruikte browser informatie van je prijsgeeft. Zo zie je of er advertentietrackers worden geblokkeerd en of de browser beschermt tegen fingerprinting. Daarbij worden losse kenmerken van de computer verzameld die als geheel een uniek profiel vormen en je daarmee herkenbaar maken (bijvoorbeeld een combinatie van schermresolutie en geïnstalleerde systeemlettertypen). Op de website vind je instructies om de browserprivacy verder te verbeteren.

De Europese Commissie claimt dat het socialmediaplatform TikTok te verslavend is, en wil dan ook dat het oneindig kunnen scrollen in de app onmogelijk wordt.

Volgens de Europese Commissie verbreekt TikTok daarmee de Digital Services Act (DSA). Naast oneindig kunnen scrollen worden ook sommige pushnotificaties en autoplay als boosdoeners gezien.

Doomscrollen

De Commissie haalt specifiek oneindig scrollen aan als een gevaarlijk onderdeel van de app. De Commissie meent dat dit gebruikers in een soort trance brengt door dwangmatig gedrag - in feite waar de populaire term 'doomscrollen' op slaat.

De Commissie heeft echter nog geen bindend oordeel uitgebracht. Zo mag ByteDance, het bedrijf achter TikTok, zichzelf eerst verantwoorden. Ook gaat de Commissie eerst advies vragen aan de Europese Raad, om specifiek te zijn een adviesgroep hierbinnen die over digitale diensten gaat. Mocht de Europese Raad het eens zijn met de Commissie, dan moet TikTok in Europa mogelijk onderdelen van het socialmediaplatform aanpassen. Gebeurt dat niet, dan kan ByteDance forse boetes ontvangen.

Social media onder het vergrootglas

Social media - waaronder TikTok - ligt de laatste tijd toch steeds vaker onder een vergrootglas. In Australië bijvoorbeeld is social media sinds enige tijd verboden voor kinderen, en Spanje kondigde eerder deze week aan soortgelijke maatregelen te nemen.