ID.nl logo
Zo vind je de beste printer
© Reshift Digital
Zekerheid & gemak

Zo vind je de beste printer

Het zoeken naar een nieuwe printer is altijd even een karwei. Wil je een inkjetprinter of laserprinter? Moet het apparaat kunnen scannen en dubbelzijdig kunnen afdrukken? Heb je alleen zwart-witprintjes nodig of wil je ook eens een foto kunnen printen? Wij proberen je keuze een stuk makkelijker te maken met dit artikel.

Naast concrete vragen over welke functies een printer moet hebben, komen er ook lastigere vraagstukken bij de aanschaf van een printer kijken. Het gaat dan bijvoorbeeld om de onderhoudskosten en de prijs per pagina. Want als fabrikanten van printers ergens goed in zijn, dan is het wel het zo onduidelijk mogelijk maken van de kosten na aanschaf. Maar laten we bij het begin beginnen.

Inkjet of laser?

De belangrijkste en dus eerste vraag die je jezelf moet stellen bij aanschaf van een printer: inkjet of laser? Een inkjetprinter is goedkoper in aanschaf en heb je al vanaf een paar tientjes. De HP Officejet Pro 6230 kost bijvoorbeeld maar 50 euro en wordt geleverd met vier cartridges waar je alvast een aantal afdrukken mee kunt maken. Het grote nadeel van een inkjetprinter is echter dat de kosten ná aanschaf een stuk hoger zijn: je moet constant investeren in nieuwe cartridges en fabrikanten doen er alles aan om het gebruik van namaak-cartridges te ontmoedigen. Sommige namaak-cartridges worden niet herkend of bieden een veel slechtere printkwaliteit dan originele cartridges. Laserprinters zijn duurder in aanschaf maar de kosten per pagina zijn een stuk lager. Dit komt omdat één toner-cassette van een laserprinter makkelijk duizenden pagina’s kan printen. Wil je kleur kunnen printen met een laserprinter, dan heb je net als bij een inkjetprinter vier cartridges of cassettes nodig. Een toner-cassette bevat poeder in plaats van vloeibare inkt van een inkjet-cartridge. Afdrukken van een laserprinter hoeven dan ook niet te drogen. Een bekend nadeel van een inkjetprinter is ook dat de inkt op den duur uitdroogt. Dat gebeurt nog sneller als je printer bijvoorbeeld vol in de zon staat. Een nadeel van een laserprinter is dat je af en toe de drum-eenheid moet kopen.

©PXimport

Zwart-wit of kleur?

De volgende vraag is of je kleur of alleen zwart-wit wilt kunnen printen. Vanwege de aanschafprijs zijn laserprinters voor thuisgebruik eigenlijk alleen zinvol als je tevreden bent met alleen zwart-wit. Een kleuren-laserprinter is uiteraard mogelijk, maar weet wel dat je zo’n 200 euro kwijt bent voor de printer en je gemakkelijk 60 tot 80 euro voor één toner-cassette uitgeeft. Bij zowel een kleuren-laserprinter als een kleuren-inkjetprinter heb je te maken met vier verschillende cassettes of toners. Dit wordt aangegeven als CMYK, oftewel Cyaan, Magenta, Yellow (geel) en Key Plate (zwart). Bij inkjetprinters koop je vaak een complete set CMYK-cartridges voor een paar tientjes, sommige fabrikanten hebben de CMY-kleuren in één cartridge gecombineerd. Bij laserprinters is het normaal om losse toner-cassettes te kopen, gecombineerde CMY-toners zijn zeldzaam.

©PXimport

Twee is goedkoper dan één

Als je vrijwel alleen zwart-wit wilt printen en af en toe eens een kleurenfoto of document wilt kunnen afdrukken, is het misschien een beter idee om twee printers aan te schaffen: een zwart-wit-laserprinter voor de dagelijkse printjes en een simpele kleuren-inkjetprinter zonder al teveel toeters en bellen voor de incidentele kleurenfoto.

Functies

Een printer moet natuurlijk goed kunnen printen, logisch. Maar veel printers kunnen nog veel meer. Zodra een printer ook kan scannen, kopiëren of faxen kan versturen, heb je het over een all-in-one-printer. Je herkent een multifunctionele printer meteen omdat het apparaat een klep heeft die een glazen plaat herbergt. De plaat wordt gebruikt om documenten van onderen te kopiëren of te scannen. Een all-in-one-printer kan zowel als inkjet- of als laserprinter uitgevoerd zijn. Scans kunnen in de meeste gevallen meteen op je computer worden opgeslagen, via een bekabelde verbinding of draadloos via wifi. Sommige all-in-one-printers kunnen ook gebruikt worden als fax. Een fax wordt in Nederland eigenlijk alleen nog voor zakelijke correspondentie gebruikt, je hebt hiervoor een telefoonaansluiting nodig. In de meeste gevallen sluit je de printer met een kabel aan op je modem. In de meeste gevallen is het aan te raden om voor een all-in-one-printer te kiezen, deze modellen zijn vaak helemaal niet veel duurder dan een simpele printer. De Epson Expression Home XP-442 inkjet all-in-one printer heb je bijvoorbeeld al voor slechts 50 euro.

©PXimport

ADF

Sommige all-in-one-printers zijn met een ADF (Automatic Document Feeder) uitgerust, dit is een klep boven de glasplaat waar je meerdere vellen papier op elkaar kunt stapelen. Een ADF is handig als je meerdere vellen papier wilt kopiëren of scannen, zonder dat je steeds de klep hoeft te openen om het nieuwe vel papier op de glasplaat te leggen.

©PXimport

Connectiviteit

Alle printers kun je met een computer verbinden via een usb-kabel. Als je desktop-pc en printer zich in dezelfde ruimte bevinden, is dit de goedkoopste en meest efficiënte oplossing. Heb je een laptop en wil je draadloos kunnen printen, dan ontkom je eigenlijk niet aan een printer met wifi. Met een omweg kan het zonder ook, zie kader ‘Draadloos met je bekabelde printer’. Gelukkig hebben de meeste nieuwe modellen standaard wifi aan boord en hoeft een wifi-printer echt niet duur meer te zijn. Wil je vanaf je smartphone kunnen printen, dan moet je even kijken of de printer de protocollen AirPrint (voor iPhone en iPad) en Google Cloud Print (Android) ondersteunt. Met die laatste techniek kun je zelfs vanaf een andere locatie iets op je printer afdrukken. Sommige printers hebben ook de mogelijkheid om direct vanaf een geheugenkaartje te printen. Deze optie vind je vooral terug op inkjetprinters.

©PXimport

Draadloos met je bekabelde printer

Heb je een printer met enkel een usb-aansluiting? Niet getreurd, er zijn oplossingen om toch draadloos te kunnen printen. Op sommige routers kun je een usb-printer aansluiten en vanaf elk apparaat draadloos printen. Een alternatief is een tweedehands Apple AirPort Express. Sluit je usb-printer erop aan en print draadloos vanaf je laptop of desktopcomputer. Een laatste alternatief is de printer via usb aansluiten op een computer die daar in de buurt staat, en via het thuisnetwerk afdrukken. Dan moet dus wel die computer aan staan om te kunnen printen.

Foto’s printen

Wil je foto’s kunnen afdrukken, dan kies je het best voor een inkjetprinter. De reden is dat inkjetprinters beter in staat zijn om afdrukken te maken die op klassieke ontwikkelde foto’s lijken. Een kleuren-laserprinter kan ook prima documenten in kleur printen, maar de kleuren die je met een inkjetprinter print, zijn vaak een stuk levendiger. Bijkomend voordeel is dat inkjetprinters meestal ook speciale ingebouwde functies hebben voor het afdrukken van foto’s en dat je in de printer meteen fotopapier kunt leggen, vaak ook in kleinere formaten. Er zijn tegenwoordig ook speciale fotoprinters op de markt. Deze kleine apparaatjes kun je meteen voeden met fotopapier en printen binnen een paar seconden een foto direct van je smartphone, tablet of pc via wifi of door een usb-drive of sd-kaartje in de printer te stoppen.

©PXimport

Formaten

Je documenten print je veelal uit in A4-formaat en alle printers die in Nederland verkocht worden, kunnen dit formaat aan. Wil je ook eens iets op een ander din-formaat uitprinten, dan moet je even opletten. Een kleiner formaat zoals A5 is meestal geen probleem, omdat de papierlade van een printer in de meeste gevallen horizontale en verticale schuiven bevatten, zodat je er kleinere formaten passend in kunt leggen. Bij het afdrukken moet je er wel even om denken dat je als papierformaat nu bijvoorbeeld A5 of A6 aangeeft, anders verwacht de printer een A4-papier en dit kan tot vastzittend papier leiden.

Op een groter formaat printen is een ander verhaal. Als je eens een A3-tje wilt printen, heb je een printer nodig die dit formaat aankan. Grote bedrijfsprinters hebben papierlades waar je A3-papier in kunt leggen, en sommige kleinere printers kunnen op A3-formaat afdrukken als ze over een Automatic Document Feeder beschikken. Niet alle printers met een ADF kunnen dit overigens, bekijk altijd de specificaties van de printer om er zeker van te zijn dat de printer op A3 kan printen. Sommige printers kunnen bovendien dubbelzijdig printen, dit gaat vaak wel een stuk langzamer dan een enkelzijdige afdruk.

©PXimport

Nog groter?

Wil je echt op groot formaat printen, dan kan dit alleen met een (semi-)professionele printer. Ga er wel vanuit dat je voor zo’n grootformaat-printer of plotter wel een paar honderd euro kwijt bent. Dat is veel geld, maar wel een stuk goedkoper dan een paar jaar geleden. De HP Designjet T520 is weliswaar prijzig met 1350 euro, maar kan in kleur printen tot A1-formaat.

©PXimport

Prijs per pagina

De aanschafprijs van een printer zegt niets over hoe goedkoop de machine in gebruik is. Vaak worden printers tegen dumpprijzen aangeboden, maar betaal je je vervolgens scheel aan toner-cassettes, inkt- en drum-cartridges. Wil je weten hoeveel geld je echt kwijt bent, dan moet je zeker ook kijken naar de prijs per gedrukte pagina. En dit is makkelijker gezegd dan gedaan. Geen enkele fabrikant geeft dit betrouwbaar aan, je bent dus afhankelijk van reviews en tests. Je kunt om de zoveel tijd een test van verschillende printers terugvinden in dit magazine of in één van onze zusterbladen en uiteraard kun je recensies lezen op sites als www.kieskeurig.nl. Een ouderwetse Google-zoekopdracht biedt natuurlijk ook uitkomst.

De prijs per pagina kan per machine enorm variëren en hangt er natuurlijk ook vanaf of je originele cartridges of namaak-artikelen in je printer gebruikt. Op Costperpage.nz vind je een overzicht van veel verschillende printers en hun kosten per pagina. De prijzen zijn in Nieuw-Zeelandse Dollars, maar je krijgt een aardig idee welke printers tot de goedkoopste behoren. De goedkoopste laserprinter die je hier vindt, de Kyocera ECOSYS P3055DN, kan voor zo’n halve cent per pagina printen in zwart-wit. De aanschafprijs ligt wel op zo’n 700 euro. Aan de andere kant van het spectrum vind je bijvoorbeeld de inkjetprinter HP DeskJet 3720 voor 65 euro, deze kost per kleurenpagina echter 16 cent en per zwart-witpagina 7,5 cent. Let er bij aanschaf ook even op dat een nieuwe printer uiteraard inclusief cartridges of toners wordt geleverd, maar dat dit in vrijwel alle gevallen om een starter-kit gaat. Met andere woorden: na een paar printjes zal je printer een melding geven dat de inkt-cartridge of toner-cassette bijna leeg is.

©PXimport

Snelheid

Iets wat je wel een stuk beter direct kunt vergelijken, is de snelheid waarmee een printer je plaatjes of documenten af kan drukken. In de meeste gevallen berekent een fabrikant de snelheid op basis van een enkelzijdige afdruk met alleen tekst. Druk je afbeeldingen af, dan kan het printen een stuk langer duren. Er kan bovendien een groot verschil zitten in de snelheid van enkelzijdig en dubbelzijdig afdrukken. Sommige printers draaien het papier na de eerste zijde snel om, andere printers moeten het papier weer helemaal door de machine laten rollen om de andere kant te bedrukken. Op deze laatste manier is het dubbelzijdig afdrukken soms veel langzamer dan twee enkele zijdes na elkaar te drukken. Denk er ook aan dat fabrikanten termen als pages (pagina’s), sides (kantjes) en sheets (vellen) door elkaar gebruiken.

©PXimport

Onderhoud

We hebben het al even genoemd, aan onderhoudskosten ben je sowieso geld kwijt voor cartridges in het geval van een inkjetprinter. Voor een laserprinter moet je af en toe een nieuwe toner-cassette bestellen. Of je gaat voor originele navul-artikelen of kiest voor namaak-producten is je eigen keuze, voor beide opties is wat te zeggen. Als je originele producten kiest, ben je uiteraard een stuk duurder uit, maar de kwaliteit is altijd top en je machine kan er langer van meegaan. Sommige namaak-producten kosten echter een fractie van de prijs van een originele cassette of cartridge en printen toch in een goede kwaliteit.

Zorg in elk geval dat je even goed recensies leest van namaak-producten voordat je er één in je printer steekt. Voor veel printers zijn ook XXL-cartridges of -cassettes beschikbaar. Dit kan soms heel wat geld schelen. Zo kost een Brother TN-2420 cassette voor een laserprinter weliswaar het dubbele van een TN-2410 cassette, maar je kunt er dan ook circa 3000 in plaats van 1200 afdrukken mee maken. Naast een toner-cassette moet je af en toe een nieuwe drum-eenheid kopen voor een laserprinter, ga uit dat je na tienduizend printjes een nieuwe drum-eenheid moet bestellen. Een nieuwe drum-eenheid kost al snel een paar tientjes.

©PXimport

Resolutie

Bij elke printerspecificatie lees je de resolutie van de printer. In hoeverre is dit belangrijk? Als je voornamelijk documenten print en af en toe een foto wilt afdrukken is dit niet heel belangrijk, elke moderne printer biedt voldoende resolutie voor een goede afdruk. Wil je echter in de weer met extreem hoogwaardige fotoafdrukken, dan is het slim om te kijken naar printers die kunnen afdrukken met een resolutie van 1200 dpi (dots per inch) of hoger.

Denk aan het milieu

Ten slotte kun je je afvragen of je überhaupt een printer nodig hebt. Het lijkt een rare uitspraak in een koopgids over printers, maar veel documenten hoef je tegenwoordig niet meer uit te printen. Je belastingaangifte gaat digitaal, het opzeggen van een contract kan in veel gevallen via de mail en een fotoboek kun je ook digitaal op een fotolijstje of tablet bekijken.

Heb je toch een printer nodig maar wil je je steentje bijdragen aan het milieu, zoek dan een printer met goede ecologische functies. Vrijwel elke printer heeft verschillende modi aan boord om energie te sparen door bijvoorbeeld zichzelf uit te schakelen als hij langer dan een minuut niet wordt gebruikt. Een andere ecologische maatregel is om de printkwaliteit aan te passen. Standaard drukt je printer af met veel meer toner of inkt dan wanneer hij in de spaarstand staat. Je bespaart hierdoor op je lopende kosten en dat is niet alleen goed voor het milieu maar ook voor je portemonnee.

En als je cartridges leeg zijn of je oude printer kapot is, gooi ze niet in de prullenbak maar laat ze door de fabrikant recyclen. Ga naar de website van de fabrikant voor meer informatie.

©PXimport

▼ Volgende artikel
Review Poco F8 Ultra – Toptoestel zodra de prijs zakt
© Wesley Akkerman
Huis

Review Poco F8 Ultra – Toptoestel zodra de prijs zakt

De smartphones van Poco zijn over het algemeen goed geprijsd als je kijkt naar wat je ervoor terugkrijgt. De nieuwe Poco F8 Ultra heeft een prijskaartje van minimaal 800 euro. Gaat die regel ook hier op?

Uitstekend
Conclusie

De Poco F8 Ultra oogt uniek, vindt in de subwoofer een handige toevoeging en voelt stevig aan. De door ons geteste Denim Blue-uitvoering heeft bovendien een faux denimlaagje op de achterkant voor extra grip (wat deze variant een paar gram zwaarder maakt dan de zwarte versie). Wel plaatsen we wat kanttekeningen bij de software- en camera-ervaring. De prijs is misschien gevoelsmatig nog wat hoog, zeker voor dit merk. Maar zakt de prijs richting de 600 euro, dan krijg je een toptoestel dat zijn prijs meer dan waarmaakt en waar je langdurig plezier van hebt.

Plus- en minpunten
  • Bose-subwoofer
  • Faux denim achterop
  • Stevig, handzaam en licht
  • Vlotte en overzichtelijke software
  • Gemiddeld tot goed softwarebeleid
  • Batterijduur
  • Kleuren kunnen beter
  • Camera laat te wensen over
  • Bloatware en advertenties
CategorieSpecificatie
Display6,9 inch Amoled-display, 120Hz (adaptief), 3500 nits maximale helderheid
ProcessorSnapdragon 8 Elite Gen 5 (3nm)
Geheugen12 GB of 16 GB LPDDR5X (9600 Mbps)
Opslag256 GB of 512 GB (UFS 4.1)
Batterij6500 mAh met 100W HyperCharge en 50W draadloos laden
Camera achter50 MP hoofdcamera (OIS), 50 MP periscooptelelens (OIS), 50 MP ultragroothoek
Camera voor32 MP met autofocus
VideoTot 8K op 30 fps (achter) / 4K op 60 fps (voor)
SoftwareXiaomi HyperOS 3
BouwIP68 waterbestendig, POCO Shield Glass, 218 (Black) - 220 gram (Denim Blue)
Connectiviteit5G, Wifi 7, Bluetooth 6.0, NFC
Extra'sUltrasone vingerafdrukscanner, Infrarood (IR-blaster), Bose audio

Want wat voor smartphone kun je precies aanbieden als je er net wat meer geld tegenaan gooit? Dat idee heeft een unieke telefoon opgeleverd, voorzien van een denimlook én een extra subwoofer achterop. Gewaagde keuzes, maar in een wereld waarin smartphones steeds meer naar elkaar toe groeien, en in hun identiteitscrisis meer en meer op iPhones gaan lijken, geen verkeerde ontwikkeling. Alleen daarom al zijn we enthousiast over de Poco F8 Ultra (Blue Denim-uitvoering).

Het helpt dan ook zeer dan de subwoofer daar niet alleen voor de show zit. Dit compacte speakertje geeft geluiden en audio meer dan genoeg ruimte om beter tot hun recht te komen vergeleken met reguliere smartphonespeakers. Weg is dat blikkige geluid, dat nu ruimte maakt voor warmere tonen en een bredere soundstage. Klinkt de muziek perfect? Dat kun je niet verwachten, maar we zijn desondanks onder de indruk van de Bose-luidspreker.

©Wesley Akkerman

Uniek en tof

De Poco F8 Ultra ligt prettig in de hand en voelt solide aan dankzij het aluminium frame. Met 220 gram is hij ook niet overdreven zwaar. Het fauxdenim op de achterkant draagt daarbij merkbaar bij aan de grip, waardoor hij niet snel uit je handen glipt. Juist door dat eigenzinnige uiterlijk is dit zo'n smartphone die je liever zonder hoesje gebruikt, ook al loop je daarmee iets meer risico op valschade.

Het grote amoled-paneel van 6,9 inch stelt evenmin teleur. Met zijn hoge resolutie (1.200 bij 2.608 pixels) en verversingssnelheid (120 Hertz) kom je niets tekort en oogt alles scherp en vlot. Het contrast is breed en zwartwaarden zijn diep, maar de kleuren kunnen soms net even wat flets ogen. Dat valt alleen op in directe vergelijkingen met andere smartphones; de kans is heel klein dat dit je hier iets van merkt in het dagelijkse gebruik of als je een minder geoefend oog hebt.

©Wesley Akkerman

©Wesley Akkerman

Wat je mag verwachten

Ook al draait de Poco F8 Ultra niet op de krachtigste processor die Qualcomm te bieden heeft, in de praktijk merk je daar weinig van. De Snapdragon 8 Elite Gen 5 voelt vlot aan bij multitasking en kan games zonder moeite aan, al moet je er wel rekening mee houden dat de Gen 5 warm (niet heet, gelukkig) kan worden wanneer je high-end spellen speelt. Niets om je zorgen over te maken, je zult hier namelijk je vingers niet aan branden.

Ook de accu stelt niet teleur. Met een capaciteit van 6.500 mAh haal je in veel gevallen probleemloos twee dagen, al hangt dat vanzelfsprekend af van hoe intensief je de smartphone gebruikt. Speel je veel games, dan loopt hij sneller leeg, maar opladen gaat razendsnel. Met een geschikte 100w-lader, die je zelf moet aanschaffen, zit de accu binnen ongeveer veertig minuten weer helemaal vol.

0,7x

1x

2x

Camera en software

Toch is niet alles goud wat er blinkt. Onder de juiste lichtomstandigheden maakt de Poco F8 Ultra kleurrijke en gedetailleerde beelden. Zoomen is geen probleem en ook de selfiecam lijkt goed om te gaan met verschillende huidtypen. De groothoeklens presteert echter minder goed: kleuren komen minder goed uit de verf en details vallen weg. De avondmodus stelt teleur, met een overdaad aan exposure, gebrekkige kleurenaccuraatheid en trage vastlegging.

Aangezien Poco een dochteronderneming is van Xiaomi, draait het toestel op HyperOS 3.0. De Poco staat daardoor vol met overbodige en dubbele apps, waaronder die van Xiaomi, waarvan je het gros kunt verwijderen. Ook kom je her en der wat reclame tegen. Verder is het besturingssysteem vlot en overzichtelijk, twee eigenschappen die we extreem belangrijk vinden. Je krijgt tot slot 'maar' vier Android-upgrades, evenals zes jaar aan beveiligingsupdates.

5x

10x

Poco F8 Ultra kopen?

Ondanks de kanttekeningen die we plaatsen bij de software- en camera-ervaringen, zijn er eigenlijk weinig redenen om niet voor de Poco F8 Ultra te kiezen. Hij oogt uniek, vindt in de subwoofer een handige toevoeging en voelt stevig aan. De door ons geteste Denim Blue-uitvoering heeft bovendien een faux denimlaagje op de achterkant voor extra grip (wat deze uitvoering wel een paar gram zwaarder maakt dan de Poco F8 Ultra Black). De prijs is misschien gevoelsmatig nog wat hoog, zeker voor dit merk. Maar zakt de prijs richting de 600 euro, dan krijg je een toptoestel dat zijn prijs meer dan waarmaakt en waar je langdurig plezier van hebt.

52137934

▼ Volgende artikel
Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid
© ER | ID.nl
Huis

Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

Spatial audio in de praktijk

Je komt ruimtelijke audiotechnieken op steeds meer plekken tegen, vaak zonder dat je er specifiek naar hoeft te zoeken. In de filmwereld is Dolby Atmos de absolute standaard, waarbij streamingdiensten zoals Netflix en Disney+ deze techniek inzetten om geluidseffecten via een soundbar dwars door je kamer te laten bewegen.

Muziekliefhebbers vinden soortgelijke ervaringen bij Apple Music en Tidal, waar speciale mixes van bekende albums een breder en dieper geluidsveld bieden dan de originele stereoversie. Ook in de gamingwereld is het inmiddels de norm; Sony gebruikt de Tempest 3D-technologie voor de PlayStation 5 om spelers midden in de actie te plaatsen, terwijl Microsoft met Windows Sonic en Dolby Atmos for Headphones vergelijkbare resultaten behaalt op de Xbox en pc.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Populaire merken voor spatial audio

Verschillende fabrikanten lopen voorop in de adoptie van ruimtelijke audiotechnieken. Apple heeft met de integratie in de AirPods Max en AirPods Pro in combinatie Apple Music de techniek toegankelijk gemaakt voor de massa, terwijl Sony met hun 360 Reality Audio een sterk eigen ecosysteem heeft gebouwd dat vooral schittert bij gaming en specifieke streamingdiensten. Daarnaast is Sonos een dominante speler op het gebied van home-entertainment met soundbars die Dolby Atmos ondersteunen. Bose en Sennheiser zijn eveneens belangrijke namen die met hun geavanceerde algoritmes en hoogwaardige hardware zorgen dat de ruimtelijke beleving ook voor de veeleisende luisteraar geloofwaardig blijft.