Webbrowsers en webservers gebruiken cookies om onderling gegevens uit te wisselen. Cookies hebben tegenwoordig een slechte naam, omdat ze worden misbruikt om ons te voorzien van ongewenste reclameboodschappen die zijn aangepast aan ons surfgedrag. Maar zónder cookies bleef er weinig te surfen over. Dus cookie-bakkers, bakken maar!

Cookies zijn instructies die op je computer worden bewaard, zodat websites (lees: webservers) ze kunnen raadplegen bij een volgend bezoek. Elke aanvraag die een webbrowser doet staat namelijk op zichzelf. Dat zou betekenen dat de ‘volgende webpagina’ die wordt opgevraagd niet weet wat er op de ‘vorige webpagina’ is gebeurd.

Stel dat je bent ingelogd op een website. Zonder cookies zou de webserver dat nóóit kunnen weten en je dus niet kunnen voorzien van de informatie die speciaal op jou is toegespitst. Telebankieren, webwinkelen, social media, enzovoort zou dus niet mogelijk zijn zonder cookies.

Wat je verder moet weten is dat een cookie bij een bepaalde website hoort. Verder heeft een cookie een naam en een inhoud. De cookie-naam zou bijvoorbeeld e-mailadres kunnen zijn en de cookie-inhoud faqman@computertotaal.nl. Verder heeft een cookie een levensduur die kan variëren van tot en met het einde van de webbrowser-sessie tot schier oneindig. Dus: website, naam, inhoud, levensduur.

Google Chrome

Open Google Chrome en ga naar de Web Store. Zoek en installeer de extensie EditThisCookie. Hiermee ben je – bijna – voorzien van het gereedschap dat je nodig hebt voor deze workshop. En nu we toch bezig zijn, ga op je computer met de Windows Verkenner naar de map C:\Users\gebruikersnaam\AppData\Local\Google\Chrome\User Data\Default en kijk in het bijzonder naar het bestand Cookies. Als je probeert dit bestand te openen met een ASCII-editor, kom je van een koude kermis thuis. Je hebt nóg een stuk gereedschap nodig en wel Cookie Editor, een extensie die eveneens te vinden is in de Chrome Web Store.

©PXimport

Cookie Editor

Start Cookie Editor binnen Google Chrome om een compleet overzicht te krijgen van álle cookies die de browser op dit moment in beheer heeft. Als je de (cookie-)geschiedenis van Chrome niet regelmatig opschoont, dan zul je ongetwijfeld schrikken van het aantal website én van het aantal cookies dat door die websites wordt beheerd. Neem vooral de tijd om eens rond te kijken met Cookie Editor, want er zijn beslist wat interessante dingen te zien!

Toegegeven, je moet soms wat extra kaas hebben gegeten van de achterliggende werking van webservers om te begrijpen wat het is dat je voor je ziet. Intussen kom je met wat gezond verstand ook al een héél eind, want de namen van de cookies vertellen vaak alles over de inhoud ervan. Neem bijvoorbeeld de cookie lzo van de website funda.nl. Lzo staat voor Laatste Zoek Opdracht, waarbij in het vakje onder Value precies kunt zien waar het laatst naar is gezocht.

Google Ads

Tijdens het rondkijken met Cookie Editor zul je een cookie als in het bijzonder __gads nogal regelmatig tegenkomen. Op de website www.cookiedatabase.org is na te zoeken dat deze cookie (een afkorting van Google Ads) bij Google DoubleClick oftewel DoubleClick Digital Marketing hoort. En dan snap je meteen hoe de advertentie-aanbieders zo goed weten wat je links en rechts uitspookt op internet. De __gads-cookie vormt namelijk de brug tussen je surfen op de ene website en de advertentie op de andere website. Google is overigens niet de enige advertentie-aanbieder die zich met dergelijke praktijken bezighoudt.

©PXimport

Cookies manipuleren

Intussen heb je het gereedschap in handen om cookies te manipuleren. Denk dan aan het aanpassen en – voornamelijk – weggooien van cookies. Het is trouwens zelfs mogelijk om bepaalde cookies (op website en op naam) te blokkeren. Daarbij is Cookie Editor er voor het grote werk en EditThisCookie speciaal voor de website waar je je op dat moment bevindt.

Een mooi voorbeeld is de gemiddelde dagblad-website. Tegenwoordig moet er voor steeds meer content worden betaald en dus wil men je aan een abonnement helpen. Dat is te billijken, want de papieren krant is al járen op z’n retour. Om je te overtuigen van de kwaliteit van het dagblad in kwestie kun je als voorproefje alvast enkele premium-artikelen lezen (die zitten normaal gesproken achter de betaalknop). Alleen… Na 1-2-3-4-5 keer voorproeven is het afgelopen met de leespret. Ja, ook dát is te billijken.

Maar wie geen geld heeft, die moet handig zijn! In dit geval klik je op het pictogram van EditThisCookie. De cookies van de dagblad-website worden getoond. Geef nu EditThisCookie de opdracht om álle cookies van de dagblad-website weg te gooien. Hierna begin je letterlijk weer met een schone lei waardoor je weer een aantal premium-artikelen kunt lezen.

Zelfwerkzaamheid

Vanaf nu geldt een enzovoort, want het is nu aan jouw zelfwerkzaamheid. Op dit moment kun je voor de schermen van Google Chrome reeds alle cookies zichtbaar maken en manipuleren. Dat manipuleren kan per complete website, maar ook per afzonderlijke cookie. Op het moment dat je een bepaalde cookie van een bepaalde website te pakken hebt, kun je die cookie meenemen naar áchter de schermen van Google Chrome. Ga naar de Instellingen, naar Privacy en beveiliging en dan naar Cookies en andere sitegegevens. Met op die plek alle mogelijkheden die Google Chrome je geeft om het cookie-verkeer in betere banen te leiden. En inderdaad: standaard ingesteld mag alles!

©PXimport

Wikipedia heeft een deal gesloten met bedrijven als Microsoft, Amazon en Mistral AI. Zij gaan voortaan betalen voor toegang tot Wikipedia Enterprise. In ruil krijgen ze toegang tot grote hoeveelheden content uit de online encyclopedie.

De samenwerking werd gisteren aangekondigd – precies op de vijfentwintigste verjaardag van Wikipedia. De samenwerking tussen de encyclopedie en bedrijven als Microsoft, Meta, Amazon, Mistral AI en Perplexity zorgt ervoor dat zij allen gebruik kunnen maken van Wikipedia Enterprise. Het is niet bekend hoeveel deze bedrijven betalen voor hun lidmaatschap.

Wat is Wikipedia Enterprise?

Wikipedia Enterprise is de commerciële tak van Wikipedia waarbij aangesloten bedrijven op grote schaal data aangeleverd krijgen via een API-dienst. Zo kunnen AI-bedrijven, zoekmachines en spraakassistenten op grote schaal betrouwbare data van Wikipedia ontvangen die door machines gelezen kan worden.

Kortgezegd is dit een efficiënte en makkelijke manier voor bedrijven om de informatie uit Wikipedia-pagina's voor hun eigen producten te gebruiken. Daarbij gaat het ook om de meest recente versies van Wikipedia-pagina's, zodat informatie altijd zo nieuw mogelijk en dus relevant is.

Lees ook: Kennis delen? Zo werk je mee aan Wikipedia

Waarom sluiten bedrijven zich bij Wikipedia Enterprise aan?

Hoewel elk bedrijf zijn eigen reden heeft om zich bij Wikipedia Enterprise aan te sluiten, lijken de deze week aangekondigde samenwerkingen vooral te maken te hebben met het gebruik van Wikipedia-info voor AI. Op die manier kunnen AI-bots getraind worden met correcte info van Wikipedia die door mensen is geschreven, waardoor ze steeds slimmer worden en ook steeds meer informatie kunnen bieden.

De samenwerking voelt deels symbolisch: bedrijven laten hun AI-modellen al geruime tijd gebruikmaken van Wikipedia en alle andere bronnen op het internet, waardoor Wikipedia aanzienlijk minder bezoek krijgt vergeleken met enkele jaren geleden. Wikipedia riep AI-bedrijven afgelopen jaar dan ook op te betalen voor het gebruik van Wikipedia-pagina's voor AI-training. Daar hebben Microsoft, Meta, Amazon en consorten nu dus gehoor aan gegeven. Andere bedrijven, zoals Google, hadden zich al aangesloten bij Wikipedia Enterprise.

Het was al bekend dat Lego dit jaar met een nieuwe set gebaseerd op Nintendo's populaire gamereeks gaat komen, en nu zijn er zowel details als foto's van de 'The Legend of Zelda: Ocarina of Time'-set opgedoken.

De informatie en afbeeldingen zijn afkomstig van het Reddit-account Brick Tap. Het account plaatste deze op de Lego Leaks-subreddit, en onthulde daarmee dat de set een diorama van het laatste gevecht in The Legend of Zelda: Ocarina of Time is. 

Link neemt het hierin op tegen de kwaadaardige Ganondorf, en beide personages zijn dan ook inbegrepen. Ook Princess Zelda is van de partij, en de doos toont al dat we ook Ganon in zijn demonenvorm kunnen bouwen bij aankoop van de 'The Final Battle: Ocarina of Time'-set.

De set is dus nog niet officieel onthuld, maar volgens Brick Tap bevat de doos 1003 steentjes om het eindgevecht uit Ocarina of Time mee na te bouwen. Ook zegt hij dat de prijs 120 euro zal worden. Op 1 maart moet deze Lego-set in de winkels liggen, dus het valt te verwachten dat Lego deze binnenkort officieel uit de doeken doet. 

Vorig jaar werd al bekend dat Lego nog een Legend of Zelda-set uit ging brengen, nadat het bedrijf eerder al een set gebaseerd op de Great Deku Tree uit de Nintendo-franchise had uitgebracht. Die set kon je op twee manieren bouwen: als de Deku Tree uit The Legend of Zelda: Breath of the Wild, of als de versie van Ocarina of Time. 

Nintendo is zelf ook nog altijd bezig met The Legend of Zelda. Hoewel er nog weinig bekend is over het volgende deel in de reeks, bracht het bedrijf in 2024 The Legend of Zelda: Echoes of Wisdom uit, waarin de titulaire prinses voor het eerst de hoofdrol speelde. Ook heeft het Japanse bedrijf de handen ineen geslagen met Sony Pictures om een live-action Zelda-film te maken, waarvan in 2025 de eerste beelden zijn getoond. De film draait vanaf 7 mei 2027 in de bioscoop.