Webbrowsers en webservers gebruiken cookies om onderling gegevens uit te wisselen. Cookies hebben tegenwoordig een slechte naam, omdat ze worden misbruikt om ons te voorzien van ongewenste reclameboodschappen die zijn aangepast aan ons surfgedrag. Maar zónder cookies bleef er weinig te surfen over. Dus cookie-bakkers, bakken maar!

Cookies zijn instructies die op je computer worden bewaard, zodat websites (lees: webservers) ze kunnen raadplegen bij een volgend bezoek. Elke aanvraag die een webbrowser doet staat namelijk op zichzelf. Dat zou betekenen dat de ‘volgende webpagina’ die wordt opgevraagd niet weet wat er op de ‘vorige webpagina’ is gebeurd.

Stel dat je bent ingelogd op een website. Zonder cookies zou de webserver dat nóóit kunnen weten en je dus niet kunnen voorzien van de informatie die speciaal op jou is toegespitst. Telebankieren, webwinkelen, social media, enzovoort zou dus niet mogelijk zijn zonder cookies.

Wat je verder moet weten is dat een cookie bij een bepaalde website hoort. Verder heeft een cookie een naam en een inhoud. De cookie-naam zou bijvoorbeeld e-mailadres kunnen zijn en de cookie-inhoud faqman@computertotaal.nl. Verder heeft een cookie een levensduur die kan variëren van tot en met het einde van de webbrowser-sessie tot schier oneindig. Dus: website, naam, inhoud, levensduur.

Google Chrome

Open Google Chrome en ga naar de Web Store. Zoek en installeer de extensie EditThisCookie. Hiermee ben je – bijna – voorzien van het gereedschap dat je nodig hebt voor deze workshop. En nu we toch bezig zijn, ga op je computer met de Windows Verkenner naar de map C:\Users\gebruikersnaam\AppData\Local\Google\Chrome\User Data\Default en kijk in het bijzonder naar het bestand Cookies. Als je probeert dit bestand te openen met een ASCII-editor, kom je van een koude kermis thuis. Je hebt nóg een stuk gereedschap nodig en wel Cookie Editor, een extensie die eveneens te vinden is in de Chrome Web Store.

©PXimport

Cookie Editor

Start Cookie Editor binnen Google Chrome om een compleet overzicht te krijgen van álle cookies die de browser op dit moment in beheer heeft. Als je de (cookie-)geschiedenis van Chrome niet regelmatig opschoont, dan zul je ongetwijfeld schrikken van het aantal website én van het aantal cookies dat door die websites wordt beheerd. Neem vooral de tijd om eens rond te kijken met Cookie Editor, want er zijn beslist wat interessante dingen te zien!

Toegegeven, je moet soms wat extra kaas hebben gegeten van de achterliggende werking van webservers om te begrijpen wat het is dat je voor je ziet. Intussen kom je met wat gezond verstand ook al een héél eind, want de namen van de cookies vertellen vaak alles over de inhoud ervan. Neem bijvoorbeeld de cookie lzo van de website funda.nl. Lzo staat voor Laatste Zoek Opdracht, waarbij in het vakje onder Value precies kunt zien waar het laatst naar is gezocht.

Google Ads

Tijdens het rondkijken met Cookie Editor zul je een cookie als in het bijzonder __gads nogal regelmatig tegenkomen. Op de website www.cookiedatabase.org is na te zoeken dat deze cookie (een afkorting van Google Ads) bij Google DoubleClick oftewel DoubleClick Digital Marketing hoort. En dan snap je meteen hoe de advertentie-aanbieders zo goed weten wat je links en rechts uitspookt op internet. De __gads-cookie vormt namelijk de brug tussen je surfen op de ene website en de advertentie op de andere website. Google is overigens niet de enige advertentie-aanbieder die zich met dergelijke praktijken bezighoudt.

©PXimport

Cookies manipuleren

Intussen heb je het gereedschap in handen om cookies te manipuleren. Denk dan aan het aanpassen en – voornamelijk – weggooien van cookies. Het is trouwens zelfs mogelijk om bepaalde cookies (op website en op naam) te blokkeren. Daarbij is Cookie Editor er voor het grote werk en EditThisCookie speciaal voor de website waar je je op dat moment bevindt.

Een mooi voorbeeld is de gemiddelde dagblad-website. Tegenwoordig moet er voor steeds meer content worden betaald en dus wil men je aan een abonnement helpen. Dat is te billijken, want de papieren krant is al járen op z’n retour. Om je te overtuigen van de kwaliteit van het dagblad in kwestie kun je als voorproefje alvast enkele premium-artikelen lezen (die zitten normaal gesproken achter de betaalknop). Alleen… Na 1-2-3-4-5 keer voorproeven is het afgelopen met de leespret. Ja, ook dát is te billijken.

Maar wie geen geld heeft, die moet handig zijn! In dit geval klik je op het pictogram van EditThisCookie. De cookies van de dagblad-website worden getoond. Geef nu EditThisCookie de opdracht om álle cookies van de dagblad-website weg te gooien. Hierna begin je letterlijk weer met een schone lei waardoor je weer een aantal premium-artikelen kunt lezen.

Zelfwerkzaamheid

Vanaf nu geldt een enzovoort, want het is nu aan jouw zelfwerkzaamheid. Op dit moment kun je voor de schermen van Google Chrome reeds alle cookies zichtbaar maken en manipuleren. Dat manipuleren kan per complete website, maar ook per afzonderlijke cookie. Op het moment dat je een bepaalde cookie van een bepaalde website te pakken hebt, kun je die cookie meenemen naar áchter de schermen van Google Chrome. Ga naar de Instellingen, naar Privacy en beveiliging en dan naar Cookies en andere sitegegevens. Met op die plek alle mogelijkheden die Google Chrome je geeft om het cookie-verkeer in betere banen te leiden. En inderdaad: standaard ingesteld mag alles!

©PXimport

Take-Two Interactive en ontwikkelaar Rockstar beginnen aankomende zomer met de marketing rondom de Grand Theft Auto 6-release. De releasedatum staat nog steeds gepland op 19 november van dit jaar.

Dat liet Take-Two weten bij het bekendmaken van diens fiscale kwartaalcijfers. Aldus de uitgever in een persbericht: "Dit fiscale jaar is uitzonderlijk voor ons en we zijn enorm zeker van onze zaak voor het aankomende fiscale jaar. Die gaat revolutionair voor Take-Two en de gehele entertainmentindustrie worden, geleid door de release van Grand Theft Auto 6. Rockstars marketing rondom de release gaat deze zomer van start."

Take-Two bevestigde wederom dat het langverwachte GTA 6 op 19 november moet uitkomen. Het bedrijf heeft al vaker releasedata voor de game beloofd om het later alsnog uit te stellen. Dat het nu meldt dat de marketing rondom de release van het spel aankomende zomer begint, geeft wel een gevoel van meer zekerheid over de mogelijkheid dat de huidige releasedatum wordt gehaald.

Fysieke release niet uitgesteld

Onlangs gingen er geruchten dat alleen de fysieke release van Grand Theft Auto 6 misschien zou worden uitgesteld. Het idee zou zijn dat de digitale release gewoon op 19 november zou verschijnen, maar de fysieke release in de winkels pas later verschijnt om zo leaks te voorkomen. Aan Variety liet Take-Two-ceo Strauss Zelnick weten dat dit echter "niet het plan is". Daarmee lijkt dit gerucht dus ontkracht.

Switch 2-versie van Borderlands 4

Take-Two geeft ook het populaire spel Borderlands 4 uit. Die game verscheen vorig jaar al op meerdere consoles, maar een Switch 2-versie werd uitgesteld. Tijdens de bekendmaking van de kwartaalcijfers vandaag bleek dat de game geheel uit het releaseschema van de uitgever is gehaald.

"We hebben de moeilijke beslissing gemaakt om de ontwikkeling (van de Switch 2-versie) te pauzeren", zo werd wederom aan Variety gemeld. "We blijven ons richten op het leveren van kwaliteitscontent voor de game en blijven het optimaliseren. We blijven ook nauw samenwerken met onze vrienden bij Nintendo. Zo komen PGA Tour 2K25 en WWE 2K26 voor de Switch 2 uit, en we willen graag meer van onze spellen naar het systeem brengen." Het is niet bekend wanneer en of Borderlands 4 nog uitkomt voor de Switch 2.

Over Grand Theft Auto 6

Grand Theft Auto 6 komt op 19 november uit voor PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het spel draait om twee hoofdpersonages: Lucia Caminos en Jason Duval. Het duo heeft een relatie, en duidelijk is in ieder geval dat Lucia vrijkomt uit de gevangenis en het tweetal vervolgens nog verder het criminele pad op gaat.

De game speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami, en omstreken. Dat betekent dat spelers glooiende stranden en met neon verlichte straten kunnen verwachten. Het was ook al de setting van de PlayStation 2-game Grand Theft Auto: Vice City, dat na GTA 3 uitkomt. Naar verwachting zal Grand Theft Auto 6 een ongekende hoeveelheid details vertonen. Lees hier alles over de game.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.