Webbrowsers en webservers gebruiken cookies om onderling gegevens uit te wisselen. Cookies hebben tegenwoordig een slechte naam, omdat ze worden misbruikt om ons te voorzien van ongewenste reclameboodschappen die zijn aangepast aan ons surfgedrag. Maar zónder cookies bleef er weinig te surfen over. Dus cookie-bakkers, bakken maar!

Cookies zijn instructies die op je computer worden bewaard, zodat websites (lees: webservers) ze kunnen raadplegen bij een volgend bezoek. Elke aanvraag die een webbrowser doet staat namelijk op zichzelf. Dat zou betekenen dat de ‘volgende webpagina’ die wordt opgevraagd niet weet wat er op de ‘vorige webpagina’ is gebeurd.

Stel dat je bent ingelogd op een website. Zonder cookies zou de webserver dat nóóit kunnen weten en je dus niet kunnen voorzien van de informatie die speciaal op jou is toegespitst. Telebankieren, webwinkelen, social media, enzovoort zou dus niet mogelijk zijn zonder cookies.

Wat je verder moet weten is dat een cookie bij een bepaalde website hoort. Verder heeft een cookie een naam en een inhoud. De cookie-naam zou bijvoorbeeld e-mailadres kunnen zijn en de cookie-inhoud faqman@computertotaal.nl. Verder heeft een cookie een levensduur die kan variëren van tot en met het einde van de webbrowser-sessie tot schier oneindig. Dus: website, naam, inhoud, levensduur.

Google Chrome

Open Google Chrome en ga naar de Web Store. Zoek en installeer de extensie EditThisCookie. Hiermee ben je – bijna – voorzien van het gereedschap dat je nodig hebt voor deze workshop. En nu we toch bezig zijn, ga op je computer met de Windows Verkenner naar de map C:\Users\gebruikersnaam\AppData\Local\Google\Chrome\User Data\Default en kijk in het bijzonder naar het bestand Cookies. Als je probeert dit bestand te openen met een ASCII-editor, kom je van een koude kermis thuis. Je hebt nóg een stuk gereedschap nodig en wel Cookie Editor, een extensie die eveneens te vinden is in de Chrome Web Store.

©PXimport

Cookie Editor

Start Cookie Editor binnen Google Chrome om een compleet overzicht te krijgen van álle cookies die de browser op dit moment in beheer heeft. Als je de (cookie-)geschiedenis van Chrome niet regelmatig opschoont, dan zul je ongetwijfeld schrikken van het aantal website én van het aantal cookies dat door die websites wordt beheerd. Neem vooral de tijd om eens rond te kijken met Cookie Editor, want er zijn beslist wat interessante dingen te zien!

Toegegeven, je moet soms wat extra kaas hebben gegeten van de achterliggende werking van webservers om te begrijpen wat het is dat je voor je ziet. Intussen kom je met wat gezond verstand ook al een héél eind, want de namen van de cookies vertellen vaak alles over de inhoud ervan. Neem bijvoorbeeld de cookie lzo van de website funda.nl. Lzo staat voor Laatste Zoek Opdracht, waarbij in het vakje onder Value precies kunt zien waar het laatst naar is gezocht.

Google Ads

Tijdens het rondkijken met Cookie Editor zul je een cookie als in het bijzonder __gads nogal regelmatig tegenkomen. Op de website www.cookiedatabase.org is na te zoeken dat deze cookie (een afkorting van Google Ads) bij Google DoubleClick oftewel DoubleClick Digital Marketing hoort. En dan snap je meteen hoe de advertentie-aanbieders zo goed weten wat je links en rechts uitspookt op internet. De __gads-cookie vormt namelijk de brug tussen je surfen op de ene website en de advertentie op de andere website. Google is overigens niet de enige advertentie-aanbieder die zich met dergelijke praktijken bezighoudt.

©PXimport

Cookies manipuleren

Intussen heb je het gereedschap in handen om cookies te manipuleren. Denk dan aan het aanpassen en – voornamelijk – weggooien van cookies. Het is trouwens zelfs mogelijk om bepaalde cookies (op website en op naam) te blokkeren. Daarbij is Cookie Editor er voor het grote werk en EditThisCookie speciaal voor de website waar je je op dat moment bevindt.

Een mooi voorbeeld is de gemiddelde dagblad-website. Tegenwoordig moet er voor steeds meer content worden betaald en dus wil men je aan een abonnement helpen. Dat is te billijken, want de papieren krant is al járen op z’n retour. Om je te overtuigen van de kwaliteit van het dagblad in kwestie kun je als voorproefje alvast enkele premium-artikelen lezen (die zitten normaal gesproken achter de betaalknop). Alleen… Na 1-2-3-4-5 keer voorproeven is het afgelopen met de leespret. Ja, ook dát is te billijken.

Maar wie geen geld heeft, die moet handig zijn! In dit geval klik je op het pictogram van EditThisCookie. De cookies van de dagblad-website worden getoond. Geef nu EditThisCookie de opdracht om álle cookies van de dagblad-website weg te gooien. Hierna begin je letterlijk weer met een schone lei waardoor je weer een aantal premium-artikelen kunt lezen.

Zelfwerkzaamheid

Vanaf nu geldt een enzovoort, want het is nu aan jouw zelfwerkzaamheid. Op dit moment kun je voor de schermen van Google Chrome reeds alle cookies zichtbaar maken en manipuleren. Dat manipuleren kan per complete website, maar ook per afzonderlijke cookie. Op het moment dat je een bepaalde cookie van een bepaalde website te pakken hebt, kun je die cookie meenemen naar áchter de schermen van Google Chrome. Ga naar de Instellingen, naar Privacy en beveiliging en dan naar Cookies en andere sitegegevens. Met op die plek alle mogelijkheden die Google Chrome je geeft om het cookie-verkeer in betere banen te leiden. En inderdaad: standaard ingesteld mag alles!

©PXimport

Onderweg telt soms iedere gram, zeker als je veel reist. Voor wie niet houdt van een zware rugtas heeft HP de OmniBook 7 Aero. Deze laptop weegt nog geen kilogram, maar heeft toch een processor met 8 cores in combinatie met 32 GB RAM. Dat klinkt als een uitstekend product voor wie veel onderweg is. Of dat echt zo is? Wij hebben hem getest.

Natuurlijk wist ik dat de HP OmniBook 7 Aero ongeveer een kilogram weegt, maar toch was ik positief verrast toen ik hem uit de doos haalde. De OmniBook 7 Aero is zó licht dat het bijna een stuk speelgoed lijkt. Dat is gelukkig niet het geval, want de behuizing van een aluminium-magnesium-legering zit ondanks het geringe gewicht degelijk in elkaar. Het is daardoor een laptop die je zonder zorgen in je rugtas stopt, waarna je eigenlijk niet meer merkt dat je hem bij je hebt. Mijn eigen laptop is met 1,35 kilogram ook niet bijzonder zwaar, maar toch voel ik een duidelijk verschil als ik de OmniBook 7 Aero meeneem. Fijn als je dagelijks met de trein naar kantoor of studie gaat.

©Jeroen Boer - ID.nl

Waar ik ook blij van word, is dat HP ondanks de compacte behuizing toch in een fijne verzameling aansluitingen heeft voorzien. Natuurlijk wordt de basis tegenwoordig gedekt door usb-c en daarvan krijg je er twee die allebei geschikt zijn voor zowel laden als het aansluiten van een beeldscherm. Thuis of op kantoor kun je hem dus met één kabel aansluiten op je werkplek. Maar omdat je een lichte laptop waarschijnlijk juist onderweg gebruikt, is het fijn dat HP je ook twee normale usb-poorten, een HDMI-aansluiting en een headsetaansluiting geeft. Zo kun je hem ook gewoon gebruiken op plekken waar nog een oudere monitor of beamer staat en heb je ook voor een usb-stickje geen adapter nodig. Het enige dat een klein beetje jammer is, is dat de usb-c-poorten geen usb 4 ondersteunen terwijl de gebruikte processor dat op zich wel kan.

©Jeroen Boer - ID.nl

Lekker tikken

Als je het scherm openklapt, wordt het palmgedeelte in een lichte hoek gezet zodat je fijner kunt tikken. Dat is op de OmniBook sowieso geen straf. Het toetsenbord heeft een prettige aanslag met duidelijke feedback. Prettig, zeker als je net als ik veel met teksten werkt. Het toetsenbord ziet er met zijn grijze toetsen ook overzichtelijk uit en heeft toetsverlichting in twee helderheidsstanden. Een eigenschap die wat mij betreft vooral weer onderweg als je werkt op allerlei ongunstige locaties onmisbaar is. De touchpad met geïntegreerde fysieke knop laat zich eerder omschrijven als oké. Het geheel werkt op zich goed, maar voelt wel minder premium dan het uitstekende toetsenbord.

©Jeroen Boer - ID.nl

Geen last van spiegeling

Het 13,3inch-scherm maakt gebruik van een IPS-paneel en heeft een resolutie van 2560 × 1600 pixels. Hierdoor krijg je goede inkijkhoeken en een scherp beeld. Handig voor onderweg is dat HP het paneel mat heeft afgewerkt, zodat je geen last hebt van storende lichtinval. Ook de helderheid is voor veel omstandigheden hoog genoeg. Verder is het scherm niet heel bijzonder. Zo wordt er slechts een maximale verversingssnelheid van 60 Hz ondersteund, terwijl steeds meer duurdere laptops schermen met een hogere verversingssnelheid hebben. Dat heeft misschien ook iets met de accuduur te maken, iets waarover je verderop meer leest. Boven het scherm vind je een prima webcam die ook geschikt is voor inloggen met gezichtsherkenning via Windows Hello. Prettig is dat de webcam een schuifje heeft om de lens fysiek te bedekken; zo weet je zeker dat je niet bespied wordt.

©Jeroen Boer - ID.nl

Goede prestaties

Op papier stelt de configuratie met een Ryzen AI 7 350, 32 GB RAM en een 1TB-ssd niet teleur. Misschien is 32 GB RAM een beetje overdreven voor een laptop die zich niet laat omschrijven als workstation, maar het is voor een laptop waarvan je het geheugen niet kunt uitbreiden ook weer niet heel gek. Dit is wellicht juist het moment om nog even je slag te slaan voordat laptops met veel geheugen veel duurder worden. De opslag wordt verzorgd door een ssd van 1 TB die gewoon prima presteert. Het is een M.2-ssd die je eventueel kunt vervangen als je opslag tekort komt.

De Ryzen AI 7 350 combineert vier normale met vier energiezuinige cores en heeft een npu die voldoet aan de eisen voor een Copilot+-pc. Je krijgt dus alle extra AI-functies van Windows 11. De prestaties van de chip zijn goed en de laptop scoort een mooie 7527 punten in PCMark 10. Ook de score van 1975 en 12433 punten in CineBench R23 voor respectievelijk single-core- en multi-core-prestaties zijn voor een mobiele processor uitstekend. De prestaties kennen bovendien weinig verval als je de laptop langdurig aan het werk zet. Helaas verandert de koeling dan wel in een soort stofzuiger: de laptop laat goed van zich horen als je hem wat langer aan het werk zet. Bij lichte dingen als browsen of tekstverwerken is de laptop gelukkig wel stil.

©Jeroen Boer - ID.nl

Best wel kleine accu

Wanneer een laptop zo dun en licht mogelijk is, kan het bijna niet anders dan dat er ergens concessies gedaan zijn. Dat is in het geval van deze HP overduidelijk de accu, want een accu met een capaciteit van slechts 43 Wh is tegenwoordig wel heel magertjes. Toch wist de HP me positief te verrassen, want de werktijd bij alledaagse (kantoor)werkzaamheden is met zo'n 12 uur helemaal niet zo verkeerd. Natuurlijk zijn er genoeg laptops met een veel langere accuduur (waaronder de eveneens ook superlichte ASUS ZenBook A14), maar een echte dealbreaker is de werktijd ook weer niet.

©Jeroen Boer - ID.nl

En gamen?

De Ryzen AI 7 350 heeft een geïntegreerde AMD Radeon 860M-gpu en is volgens AMD ook geschikt voor gamen. Je kunt natuurlijk niet verwachten dat een geïntegreerde gpu echt topprestaties biedt. Een score van 2571 punten in 3D mark Time Spy is in ieder geval niet heel indrukwekkend. Ik heb Shadow of the Tomb Raider geïnstalleerd, een spel waarvan ik weet dat het inmiddels goed speelbaar is op een geïntegreerde gpu. Het is een spel van alweer zeven jaar oud, maar grafisch nog altijd mooi. Om op Full HD een beetje soepel te kunnen spelen, moest ik kiezen voor de voorinstelling Lowest waarmee je zo'n 54 fps haalt. Opvallend is dat er met AI-upscaler Intel XeSS niet significant meer frames gehaald worden. Jammer, want op andere laptops heb ik goede ervaringen met zulke AI-upscalers. Het hangt natuurlijk ook een beetje van het spel af en een titel met ondersteuning voor AMD's eigen FSR presteert misschien wel wat beter. De prestaties in Shadow of the Tomb Raider geven wel een goed beeld van de mogelijkheden. Voor soepel gamen zul je wat oudere spellen met lagere kwaliteitsinstellingen of esports-titels moeten spelen. Dit klinkt misschien teleurstellend, maar voor een dunne en lichte ultrabook zijn de prestaties helemaal niet zo verkeerd. 

Conclusie

De HP OmniBook 7 Aero is al met al een heel fijne laptop en dat komt voor een groot deel door het gewicht. Je moet hem dus ook vooral overwegen als je echt een lichte laptop wilt hebben. De laptop weegt nog geen kilo, waardoor je hem altijd makkelijk meeneemt. Ondanks het lage gewicht zijn de prestaties prima en kun je comfortabel werken. Over de stevigheid hoef je je geen zorgen te maken; de aluminium-magnesiumbehuizing is lekker degelijk. Natuurlijk heeft HP wel wat concessies moeten doen om dat lage gewicht te bereiken. Zo is de accucapaciteit niet heel indrukwekkend, al overleef je met 12 uur werktijd op zich wel een werkdag. Voor hetzelfde geld kun je zeker laptops kopen waar je langer op kunt werken, maar die wegen dan ook een stuk meer dan een kilo.

Sony zou overwegen de PlayStation 6 intern uit te stellen en de console pas ergens na 2028 uit te brengen.

Dat meent MST Financial-analist David Gibson via Sandstone Insights Japan. Hoewel de PlayStation 5 al meer dan vijf jaar beschikbaar is - de console kwam eind 2020 uit - is het volgens hem onwaarschijnlijk dat Sony de PlayStation 6 binnenkort uitbrengt.

"Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen", zo stelt Gibson. Hij verwacht dat de nieuwe console pas ergens na 2028 uitkomt - op zijn vroegst dus in 2029.

PlayStation 6 is nog niet aangekondigd

Sony zelf heeft nog geen officiële releaseperiode gegeven voor de PlayStation 6. De console is immers nog niet officieel aangekondigd, al is het logisch dat het bedrijf achter de schermen al aan een opvolger van de PlayStation 5 werkt.

Eerder gingen er al wel geruchten over een PS6-release in 2027 of 2028, maar volgens bovengenoemde analyse wordt het dus pas later. Er gaan ook geruchten dat Sony twee apparaten wil uitbrengen: een traditionele console en een hybride versie die ook als handheld gebruikt kan worden - vergelijkbaar met de Nintendo Switch dus.

Reden voor vertraging

Een van de redenen voor een vertraagde komst van PlayStation 6 kunnen de alsmaar stijgende prijzen voor geheugen zijn. Prijzen van RAM (Random Access Memory) stijgen alsmaar doordat er massaal RAM nodig is om het alsmaar populairder wordende AI werkende te houden. RAM is echter nodig in spelcomputers.

De theorie is dat bedrijven nu hun plannen voor nieuwe consoles uitstellen, omdat de prijzen voor RAM zo hoog liggen. Dat zou immers betekenen dat men ook hogere prijzen voor nieuwe consoles moet vragen, en dat zou eventueel een negatief effect op het succes van deze consoles kunnen hebben.

Valkuil van uitstel

Het intern uitstellen van de PlayStation 6 - of andere consoles - kan echter een prijzige aangelegenheid zijn voor bedrijven. Sony heeft vele miljoenen dollars in de ontwikkeling van een nieuwe console gestoken en mogelijk de technologie die in deze console zit gekozen.

Door de PlayStation 6 uit te stellen, veroudert de technologie in de console ook, en komt het bedrijf voor een lastige keuze te staan: gooit Sony de vele miljoenen aan onderzoekskosten weg om nieuwe specificaties samen te stellen, of brengt het bedrijf op een later moment een console met ietwat achterhaalde specificaties uit?