VLC media player is een van de populairste in zijn soort – en heus niet alleen omdat die gratis is. Er zijn namelijk weinig mediaspelers die zonder extra codecs zo veel verschillende mediaformaten afspelen. En wie de moeite neemt de minder bekende opties en mogelijkheden van het programma te ontdekken, heeft snel door dat zelfs een omschrijving als ‘flexibele mediaspeler’ de tool onrecht aandoet.

Tip 01: Download

Heb je VLC media player nog niet op je computer staan, zorg dan dat je die van de officiële website downloadt. Het zou niet de eerste keer zijn dat derden een geïnfecteerde versie van de tool op een andere site aanbieden. De meest recente versie op het moment van dit schrijven is 3.0.6. Normaal gesproken detecteert de site je besturingssysteem en zal die de overeenkomstige versie ter download aanbieden.

Je kunt desgewenst andere versies ophalen via het pijltje naast Download VLC; het programma is namelijk voor diverse platformen beschikbaar, waaronder Windows 32- en 64-bits, macOS, Linux en de mobiele platformen Windows Phone, Android en iOS. Klik je hier op Andere systemen, dan kun je uit diverse Linux-distributies en uit ‘exotische’ omgevingen als OpenBSD, OS/2 en Solaris kiezen. Langs deze weg kun je trouwens ook een portable Windows-versie downloaden, in zip- of 7zip-formaat.

Schuw je het experiment niet, dan kun je zelfs voor een van de ‘nightly builds’ gaan. Op dit moment staat bijvoorbeeld al versie 4.0.0 in de steigers, en die kun je op de site van Videolan ophalen. Besef wel dat deze versie de installatie van je oudere versie ongedaan maakt.

©PXimport

Tip 02: Interface

Je kunt het uitzicht van VLC media player (verder afgekort als VLC) op verschillende manieren aanpassen. Wanneer je het menu Extra / Interface aanpassen kiest, kun je zelf de volgorde van de elementen voor diverse menubalken instellen, waaronder de Hoofdwerkbalk en de Tijdwerkbalk. Je kunt deze elementen gewoon met de muis verslepen. Via de knop Nieuw Profiel kun je de knoppenlay-out dan onder een eigen naam bewaren.

Kijk zeker ook even bij Extra / Voorkeuren / Interface. Hier kun je allerlei aspecten van de interface wijzigen. De meest ingrijpende visuele aanpassing verkrijg je echter door een ander thema oftewel skin te gebruiken. Je vindt op de site van Videolan meer dan honderd skins, waar je ze overigens ook in één keer kunt downloaden. Daarna hoef je alleen maar het zip-bestand uit te pakken. Om zo’n skin toe te passen, ga je naar Extra / Voorkeuren / Interface en stip je Aangepast thema gebruiken aan, waarna je via Kiezen naar een geschikt vlt-bestand verwijst. Bevestig je keuze met Opslaan. Vind je niet meteen iets geschikts in dit toch wel ruime aanbod, dan kun je zelfs je eigen skin ontwerpen met behulp van de VLC media player Skin Editor.

©PXimport

Tip 03: Instellingen

De meeste gebruikers vinden al snel de weg naar het instellingenmenu van VLC: druk op Ctrl+P of ga naar Extra / Voorkeuren. Op het tabblad Sneltoetsen krijg je meteen een handig overzicht van de beschikbare sneltoetsen (zie ook VLChelp). Met een dubbelklik kun je die trouwens aanpassen.

Veel gebruikers zijn zich er echter niet van bewust dat ze ook een uitgebreider instellingenmenu kunnen oproepen. Om daar te komen, kun je linksonder, bij Weergave-opties, de optie Alles aanstippen. Het menu ziet er op slag totaal anders uit. In het linkerpaneel verschijnt een overzicht met de rubrieken Afspeellijst, Audio, Geavanceerd, Interface, Invoer/codecs, Streamuitvoer en Video. Elke rubriek bevat diverse subrubrieken en de bijbehorende items verschijnen vervolgens in het rechterpaneel. Erg handig is dat je in deze modus over een zoekbalk beschikt. Tik je hier bijvoorbeeld ondertitel in, dan krijg je in één keer alle onderdelen te zien die daarmee te maken hebben.

©PXimport

Tip 04: Afstandsbediening

Als je VLC op een mediacenter-pc draait, kan het handig zijn om het programma op afstand te bedienen, bijvoorbeeld vanaf een browser op je laptop of smartphone. Om deze functie in te schakelen open je Extra / Voorkeuren en stel je Weergave-opties in op Alles, zoals beschreven in de vorige tip. Klik op de rubriek Hoofdinterface, zorg dat de Interfacemodule in het rechterpaneel staat ingesteld op Standaard en plaats een vinkje bij Web. Klik nu op het pijltje naast de rubriek Hoofdinterface en selecteer Lua. Rechts, bij Lua-interfaceconfiguratie, vul je een Wachtwoord in. Bevestig met Opslaan en herstart VLC.

Over naar je browser, (voorlopig) op dezelfde pc. Hier tik je localhost:8080 in de adresbalk in – mocht je firewall protesteren, geef dan aan dat het om bonafide verkeer gaat. Er wordt om het wachtwoord gevraagd (de gebruikersnaam laat je oningevuld) en meteen erna verschijnt een afstandsbediening voor VLC, met handige knopjes aan de linkerzijde.

Je hoeft nu alleen het interne ip-adres van de pc met VLC te kennen – het opdrachtregelcommando ipconfig vertelt je dit – om VLC ook vanaf een ander netwerkapparaat te kunnen bedienen. Je hoeft in die browser dan alleen <ip-adres>:8080 in te vullen.

©PXimport

Tip 05: Ondertiteling

De kans is groot dat er ook één of meer ondertitelsporen beschikbaar zijn als je in VLC een film of video bekijkt. Afhankelijk van het containerformaat zijn de ondertitels wellicht al in het videobestand opgenomen. Kijk dat na bij Ondertitels / Ondertitelspoor; mogelijk zijn hier zelfs verschillende sporen in diverse talen beschikbaar. Klik op zo’n spoor om het resultaat te zien.

Bij veel (gedownloade) films zit de ondertiteling echter in een afzonderlijk bestand, vaak met de extensie srt. Normaal gesproken pikt VLC de ondertitels automatisch op, als dat bestand zich tenminste met exact dezelfde naam in dezelfde map als het videobestand bevindt. Desnoods verwijs je vanuit VLC zelf naar het juiste ondertitelbestand via Ondertitels / Ondertitelbestand toevoegen.

Ben je nog op zoek naar het bijbehorende ondertitelbestand? Ook dat kan vanuit VLC zelf via de inmiddels ingebouwde plug-in VLSub. Open het menu Weergave en kies VLSub. Stel de gewenste taal in (zoals Dutch) en vul de titel van de film, serie of het specifieke seizoen in. Druk op Search by name, selecteer het gewenste ondertitelbestand, klik op Download selection en op de bijbehorende link, waarna je browser het bestand zal downloaden.

©PXimport

Tip 06: Synchronisatie

Is de synchronisatie tussen ondertitels en film niet optimaal en brengt een ander ondertitelbestand ook geen soelaas, dan kun je de hulp van VLC inroepen. Zo kun je de ondertitelvertraging stelselmatig iets verkleinen via de G-toets en vergroot je die juist met de H-toets. Meer opties vind je via Extra / Spoorsynchronisatie. Hier kun je tot op een duizendste seconde nauwkeurig de gewenste vertraging (via positieve waarden) of versnelling (via negatieve waarden) van het ondertitelspoor ingeven. Als ondertitels iets te laat doorkomen in verhouding tot de audio, dan kun je ook nog een geavanceerde synchronisatiemethode toepassen met behulp van tijdstempels. Zodra je een zin hoort die makkelijk herkenbaar is, druk je op Shift+H. Vervolgens druk je op Shift+J wanneer je de bijbehorende ondertitel ziet verschijnen. Om beide op elkaar af te stemmen, moet je vervolgens op Shift+K drukken. Je herstelt de originele audio- en ondertitelsynchronisatie weer met de sneltoets Ctrl+Shift+K.

©PXimport

Tip 07: Mediaconversie

VLC laat zich ook prima inzetten als mediaconverter. Laten we als voorbeeld een YouTube-filmpje nemen waarvan je alleen de audio wenst over te houden – meteen ook een illustratie hoe je zulke filmpjes rechtstreeks vanuit VLC kunt downloaden.

Je opent eerst de YouTube-video in je browser, waarvan je vervolgens het bijbehorende webadres selecteert en met Ctrl+C naar het klembord kopieert. In VLC ga je naar Media / Netwerkstream openen, plak je de url met Ctrl+V in het veld en druk je op Afspelen. Open het menu Extra en kies Codecinformatie. Er duikt een venster op waarin je het volledige webadres, onderaan bij Locatie, naar het klembord kopieert. Dat plak je nu weer in je browser; de video wordt direct afgespeeld. Klik het met de rechtermuisknop aan en kies Opslaan als. Even later is de video offline beschikbaar in mp4-formaat.

Omzetten naar mp3 gaat als volgt. Ga naar Media / Converteren/opslaan. Druk op de knop Toevoegen en verwijs naar het mp4-bestand. Klik op Converteren/opslaan en selecteer het profiel Audio – MP3. Eventueel klik je hier ook op de knop met de moersleutel: op het tabblad Audiocodec kun je nu de kwaliteit aanpassen en bijvoorbeeld een Bitrate van 192 kb/s instellen. Bevestig met Opslaan, geef een geschikte naam voor je mp3-bestand op en zet de conversie in gang met Start.

©PXimport

Tip 08: Recorder

VLC is niet alleen een mediaspeler; je kunt de tool ook inzetten om allerlei media op te nemen. Zo is het programma uitstekend geschikt om snapshots van een video te maken. Dat kan via het menu Video / Snapshot maken of met de sneltoets Shift+S (Windows, Linux) of Cmd+Alt+S (macOS).

VLC kan ook live webcambeelden opnemen. Probeer het eerst als volgt. Ga naar Media / Opnameapparaat openen. In het uitklapmenu bij Opnamemodus kies je DirectShow, waarna je bij Video-apparaatnaam je webcam selecteert en bij Audio-apparaatnaam het gewenste apparaat (Geen behoort ook tot de mogelijkheden). Klik op het pijltje naast Afspelen en kies Stream. Druk op Volgende, controleer of Bestand is geselecteerd bij Nieuw doel, klik op Toevoegen en vul de gewenste bestandsnaam en extensie in. Deze laatste moet dan wel overeenkomen met het Profiel dat je selecteert nadat je op Volgende hebt gedrukt; bijvoorbeeld de bestandsnaam webcam.mp4 met als profiel Video – H.264 + MP3 (MP4). Druk opnieuw op Volgende en start de opname met Stream. Druk op de Stop-knop om de opname te beëindigen.

Lukt het niet op die manier, ga dan als volgt te werk. Selecteer opnieuw het gewenste video- en audioapparaat zoals hierboven beschreven. Klik op Geavanceerde opties en stel de Video-invoer beeldsnelheid bijvoorbeeld in op 30,00. Bevestig met OK en klik op Afspelen. Ga naar Weergave en selecteer Geavanceerde bediening, zodat onderaan in beeld ook een rode opnameknop beschikbaar komt. Hiermee kun je de beelden opnemen. Druk nogmaals op de knop om de opname te stoppen.

©PXimport

Tip 09: Logo

Met VLC kun je je audio of video natuurlijk rechttoe, rechtaan afspelen, zonder enige franje, maar wie wel houdt van een gimmick op z’n tijd, kan terecht in een uitgebreide effectenbak. Open een videobestand en kies Extra / Effecten en filters. Een dialoogvenster opent zich en op het tabblad Audio-effecten zie je al meteen een grafische Equalizer. Die moet je desgewenst wel eerst nog even inschakelen; je kunt hier trouwens uit een hele reeks ‘presets’ kiezen.

Stel, je wilt je video graag afspelen met een klein logo van je vereniging in beeld. Nu kun je zo’n logo weliswaar in de beelden zelf inbranden (bijvoorbeeld met het gratis Avidemux), maar met VLC kan het ook minder ingrijpend. Bij Effecten en filters open je het tabblad Video-effecten. Je ziet hier verschillende onderliggende tabbladen, zoals Bijsnijden, Kleuren en Geometrie. Voor het logo klop je echter aan bij het tabblad Overlay. Hier plaats je dan een vinkje bij Logo toevoegen en haal je het gewenste afbeeldingsbestand op. Bij Boven en Links geef je (in aantal pixels) aan hoever het logo zich van de videorand moet bevinden en met de schuifknop bij Dekking stel je de transparantiegraad van je logo in – op deze manier kun je dus ook een watermerk in je video tonen. Bevestig met Opslaan.

Het is trouwens perfect mogelijk om meerdere audio- en video-effecten tegelijk te activeren. Let wel: als je de knop Opslaan indrukt, blijven de ingestelde effecten bij volgende afspeelsessies – ook bij andere video’s – actief.

©PXimport

Uitbreidingen

©PXimport

Opdrachtregel

©PXimport

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.