Wie van muziek houdt, kan niet om Spotify en consorten heen. Voor bezitters van een traditionele muziekinstallatie is dat een dilemma. Vervangen door een compleet audiosysteem met netwerkfunctie of toch liever alleen naar cd’tjes luisteren? Gelukkig hoef je niet te kiezen, want met de juiste betaalbare apparatuur maak je ieder audiosysteem smart!

Tip 01: Slimme audiosystemen

Als je een recent muzieksysteem aanschaft, is de kans groot dat er een (draadloze) netwerkfunctie aanwezig is. Een voordeel, want hierdoor heb je toegang tot de enorme muziekbibliotheken van bijvoorbeeld Spotify, Deezer en Tidal. De bediening verloopt meestal via een app, waarin je eenvoudig de gewenste afspeellijst selecteert. Via internet haalt het audiosysteem vervolgens de juiste muziekstreams op. Een netwerkfunctie heeft verder als voordeel dat je eigen nummers vanaf muziekservers kunt streamen, zoals een nas of pc. Afhankelijk van de gebruikte apparatuur speel je op deze wijze zelfs audiobestanden in studiokwaliteit af.

Geschikte apparaten zijn er genoeg te vinden. Moderne receivers van Denon, Onkyo, Harman Kardon, Yamaha en Marantz hebben bijvoorbeeld meestal een (draadloze) netwerkaansluiting. Verder kun je ook draadloze speakers met een geïntegreerde eindversterker overwegen. Met een luidspreker van Sonos, Bluesound of HEOS by Denon heb je bijvoorbeeld helemaal geen losse apparatuur meer nodig. Maar voel jij er weinig voor om je hoogwaardige maar ‘domme’ audiosysteem de deur uit te doen? Wees gerust, gelukkig is dat helemaal niet nodig. Je maakt een traditionele muziekinstallatie namelijk eenvoudig ‘smart’, zonder dat je hiervoor de hoofdprijs betaalt.

©PXimport

Tip 02 Smart-tv

Vaak is het helemaal niet nodig om extra apparatuur aan te schaffen voor het smart maken van je audiosysteem. Wellicht heb je de juiste spullen al in huis! Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer je een smart-tv bezit. Afhankelijk van het merk en type toestel dat je hebt staan, zijn er namelijk apps van muziekdiensten beschikbaar. Helaas is Spotify op veel smart-tv’s niet meer toegankelijk. Zo heeft de Zweedse muziekdienst de ondersteuning voor toestellen van LG, Philips en Sony beëindigd. Met Deezer is er voor deze merken gelukkig wel een prima alternatieve muziekdienst voorhanden. Spotify is wel van plan om in de toekomst wel weer een app voor LG-televisies te introduceren. Op nieuwe modellen van Samsung is Spotify wel aanwezig, evenals op televisies die met het besturingssysteem Android TV zijn uitgerust.

©PXimport

Ingebouwde Chromecast

Tip 03: Smart-tv aansluiten

Vanzelfsprekend wil je het geluid van je smart-tv via de receiver en aangesloten luidsprekers afspelen. De muziek komt dan natuurlijk veel beter tot z’n recht dan met de ingebouwde speakertjes van smart-tv’s. Wanneer de receiver nog niet zo gek oud is, loopt er waarschijnlijk al een hdmi-kabel van dit audioapparaat naar de televisie. Zo worden de beelden afkomstig van een tv-decoder, mediaspeler of blu-ray-speler aan de televisie doorgegeven. Wanneer zowel de smart-tv als receiver de functie arc (audio return channel) ondersteunt, stuur je het geluid dat de smart-tv genereert rechtstreeks terug naar de receiver. Het is dan niet nodig om een aparte geluidskabel aan te sluiten. In de instellingen van de smart-tv en de receiver moet je overigens nog wel de arc-functie activeren. Is er geen hdmi-aansluiting in combinatie met arc voorhanden? Verbind dan de receiver via een optische s/pdif-kabel of analoog snoertje met de televisie.

©PXimport

Tip 04: Firmware-upgrade

Heb je jouw receiver rond de drie á vier jaar geleden gekocht? Rond deze tijd deed Spotify Connect z’n intrede, waarbij audiosystemen zelfstandig muziek vanaf de Spotify-servers kunnen ophalen. De smartphone of tablet fungeert hierbij als afstandsbediening. Veel receivers en overige audiosystemen uit 2013/2014 waren bij aanschaf nog niet voorzien van Spotify Connect. Fabrikanten als Pioneer, NAD, Onkyo en Yamaha voegden deze functie later massaal toe via firmware-upgrades. Wellicht heb je nooit geüpdatet, waardoor je nieuwe (netwerk)functionaliteit misloopt. Zorg er dus voor dat je audioapparatuur is voorzien van de laatste firmware, wie weet heb je dan alsnog toegang tot Spotify. Meestal voer je de update uit door ergens in het menu te kiezen voor netwerkinstellingen. Bezitters van NAD-audioapparatuur kunnen wellicht een netwerkfunctie fysiek (laten) inbouwen via optionele mdc-modules. Veel versterkers en receivers zijn namelijk modulair van opbouw. Dit is wel behoorlijk prijzig.

©PXimport

Tip 05: Gameconsole

Als er een spelcomputer op je audiosysteem is aangesloten, heb je wellicht rechtstreeks toegang tot Spotify. Deze muziekdienst is namelijk op een PlayStation 3/4 en Xbox One te vinden. Bij de genoemde spelcomputers gebruik je de Spotify-app op je smartphone of tablet om favoriete nummers te selecteren. Je kunt eventueel ook de gewenste afspeellijst via je tv-scherm aanwijzen. Fijn is dat de muziek blijft doorspelen als je de televisie uitschakelt. Verder werkt Spotify ook tijdens het gamen, al is deze functie niet beschikbaar op een PlayStation 3. Op een Xbox One moet je trouwens de Spotify-app eerst zelf installeren. In de PlayStation-interface is de muziekdienst standaard al geïntegreerd.

©PXimport

Spotify Premium

©PXimport

Tip 06: Bluetooth-adapter

Als het niet lukt om op een van de voorgaande manieren je muzieksysteem te koppelen, overweeg dan de aanschaf van een bluetooth-adapter. Dit is een compact apparaatje dat je op een analoge of digitale ingang van de receiver aansluit. Vanaf een smartphone of tablet maak je binnen een straal van ongeveer tien meter verbinding met die ontvanger. Muziek van Spotify of lokale afspeellijsten geef je zo eenvoudig aan de receiver door. De Logitech Bluetooth Audio Adapter (39,99 euro) kun je hiervoor prima gebruiken. Dit vierkante doosje beschikt over twee tulpuitgangen en een 3,5mm-geluidsuitgang, zodat je het geluid analoog doorstuurt naar de receiver. Handig is dat je twee bluetooth-apparaten aan deze ontvanger kunt koppelen. Bij duurdere bluetooth-ontvangers is er vaak ook nog een digitale s/pdif-uitgang aanwezig (optisch of coaxiaal). Heeft je receiver een usb-aansluiting? Er bestaan ook bluetooth-ontvangers die lijken op een usb-stick. Die prik je rechtstreeks in de usb-poort, waarna je direct verbinding maakt. Tot slot bestaan er ook compacte bluetooth-ontvangers met een 3,5mm-stekker.

©PXimport

Tip 07: AptX

Heb je iets meer geld over voor goed geluid? Kies dan voor een bluetooth-ontvanger met ondersteuning voor de aptX-codec. Dankzij deze bluetooth-techniek stream je muziek in cd-kwaliteit naar het audiosysteem. Uiteraard is het wel een voorwaarde dat het mobiele apparaat ook aptX ondersteunt, al is dat voor moderne Android-toestellen geen enkel probleem. Bezitters van een iPhone of iPad hebben pech, want Apple weigert tot dusver om aptX-ondersteuning toe te voegen. Luxere producten hebben vaak ook een nfc-chip in huis. Handig als je vlot verbinding met een mobiel apparaat wilt maken. Een voorbeeld van een betaalbare bluetooth-ontvanger met aptX-ondersteuning is de Philips AEA2700/12. De adviesprijs van dit product bedraagt 54,99 euro.

©PXimport

AptX hd

©PXimport

Tip 08: Muziekstreamer

Een muziekstreamer (of netwerkspeler) is een fraaie methode om je audiosysteem smart te maken. Dit kastje sluit je rechtstreeks aan op je receiver. Controleer vooraf via welke aansluiting je verbinding wilt maken, bijvoorbeeld hdmi, s/pdif (optisch of coaxiaal) of analoge tulpkabels. Doordat deze muziekstreamer is verbonden met internet, heb je toegang tot online muziekdiensten en bibliotheken die elders in het netwerk staan opgeslagen. De goedkoopste oplossing is de aanschaf van een Android-gebaseerde mediaspeler. Die zijn al vanaf enkele tientjes beschikbaar. Je installeert op dit kastje Spotify of een andere muziekdienst en luistert vervolgens via je het audiosysteem naar eigen afspeellijsten. Als alternatief zijn er ook gespecialiseerde muziekstreamers te koop van hifimerken als HEOS by Denon, Bluesound, Marantz, NAD, Cambridge Audio, Sonos, Bose en Yamaha. Veel merken ontwikkelen hiervoor een eigen app of hebben Spotify Connect-ondersteuning ingebouwd. In dat laatste geval selecteer je het gewenste liedje binnen de Spotify-app, waarna de muziekstreamer zelf de audiostream ophaalt. Merken die een eigen app ontwikkelen, ondersteunen naast Spotify ook andere online muziekdiensten. Denon biedt in zijn HEOS-app bijvoorbeeld een brede ondersteuning.

©PXimport

Tip 09: Hoge resolutie

Gespecialiseerde muziekstreamers zijn veelal duurder dan Android-gebaseerde mediaspelers. De reden hiervoor is dat gerenommeerde audiomerken tegenwoordig een hoogwaardige digitaal/analoog-converter in hun producten inbouwen. Die zetten digitale audiobestanden van een hoge resolutie om naar een analoog signaal, bijvoorbeeld 24bit-muziekbestanden. Kortom, geniet van muziek in studiokwaliteit! Logischerwijs heb je daar alleen iets aan wanneer je muziek in een hoge resolutie bezit. Gespecialiseerde webwinkels als HDtracks verkopen zogeheten high-res-muziek. Verder bieden de online muziekdiensten Tidal en Qobuz audiostreams in een hoge resolutie aan.

©PXimport

Tip 10: Chromecast Audio

Een ideaal apparaatje waarmee je ieder audiosysteem smart kunt maken, is de Chromecast Audio van Google. Voor een bedrag van 39 euro maak je hiermee in één klap je traditionele audiosysteem smart. Dit apparaatje bevat een geïntegreerde wifi-adapter. Doordat de Chromecast Audio zich laat aansturen vanaf een smartphone of tablet, speel je muziek van verschillende streamingdiensten op je receiver en aangesloten speakers af. Aansluiten is eenvoudig. Sluit het gele kabeltje op de 3,5mm-geluidsingang van je receiver aan. Is deze ingang niet beschikbaar, dan heb je een verloopkabel met twee tulpstekkers nodig. Google vraagt in zijn webwinkel hiervoor 19 euro, maar je gebruikt probleemloos een goedkoper exemplaar. Verder sluit je nog de meegeleverde voedingskabel op de Chromecast Audio aan en prik je de stekker in het stopcontact.

©PXimport

Tip 11: Google Home

De Chromecast Audio bedien je met de Google Home-app. Open op je mobiele toestel de App Store of Play Store en installeer de genoemde toepassing. Na het opstarten van de app log je in met je Google-account. Als het goed is herkent Google Home automatisch de Chromecast Audio. Kies voor Instellen, waarna het Google-apparaatje een kort testgeluid laat horen. Vervolgens geef je de juiste locatie op, bijvoorbeeld Woonkamer of Grote slaapkamer. De locatiebepaling is voornamelijk handig als je meerdere Chromecast Audio-apparaten wilt combineren in een multiroom-systeem (voor een workshop hierover klik hier). Via Volgende selecteer je het juiste wifi-netwerk en vul je het bijbehorende wachtwoord in. Nadat je een paar keer tikt op Volgende en Instellen voltooien is de Chromecast Audio gereed voor gebruik! Mogelijk wordt er eerst nog nieuwe firmware op het apparaat geïnstalleerd. Er verschijnt een training in beeld waarmee je kunt leren ‘casten’. Gelukkig is dat niet moeilijk. Het enige dat je nodig hebt is een muziek-app met Chromecast-ondersteuning. Spotify is hiervan het bekendste voorbeeld. Zodra je een liedje op een smartphone of tablet afspeelt, tik je op het onderdeel Apparaten beschikbaar. Kies bij Google Cast bijvoorbeeld Woonkamer of Grote slaapkamer (afhankelijk van wat jij hebt aangegeven) om de audioweergave op je muziekinstallatie te starten. Naast Spotify ondersteunen onder andere Deezer en TuneIn Radio de Chromecast Audio.

Tip 12: Wifi-module

Zoek je een goedkope oplossing om je ‘oude’ muziekinstallatie met je thuisnetwerk te verbinden? De aanschaf van een wifi-module is een prijsvriendelijke optie. Je sluit deze adapter rechtstreeks als bron aan, bijvoorbeeld via reguliere tulpingangen of s/pdif. Een voorbeeld van een geschikte wifi-module voor muzieksystemen is de Eminent EM7415. Dankzij dlna-ondersteuning is het mogelijk om muziek via je thuisnetwerk naar dit apparaat te streamen. Denk bijvoorbeeld aan muziekbibliotheken die op een nas of pc staan opgeslagen. Wel is het zaak om deze muziekbibliotheken via een muziekserver te delen. Verder werkt het ook met smartphones en tablets. De EM7415 laat zich namelijk bedienen via allerlei dlna-apps, bijvoorbeeld EZCast. Een leuk extraatje is dat gebruikers een usb-stick en micro-sd-kaart met muziekbestanden kunnen aansluiten. Er is ondersteuning voor de audioformaten aac, mp3, wav en flac. Wie goed zoekt, vindt deze wifi-module al voor 19,95 euro op internet.

©CIDimport

Tip 13: Wel of geen draad?

Heb je de keuze om via ethernet of via een draadloze verbinding muziek te streamen? Kies dan altijd voor een bekabelde verbinding! Een draadloos signaal is namelijk gevoelig voor storingen, bijvoorbeeld vanwege (huishoudelijke) apparatuur en naburige netwerken die van dezelfde radiofrequenties gebruikmaken. Als je audiobestanden in een hoge resolutie via het thuisnetwerk wilt afspelen, dan heb je nog meer baat bij een bekabelde verbinding. Veel ongecomprimeerde streams eisen een bandbreedte op van 9,2 Mbit/s en dat levert bij een draadloos weleens problemen op. Overigens hoef je voor audiodoeleinden doorgaans niet te investeren in gigabit-ethernet, want een 100Mbit/s-netwerk volstaat prima.

Google heeft de Pixel 10a volledig uit de doeken gedaan, een nieuwe smartphone voor de prijs van 549 euro.

De nieuwe smartphone werd eerder deze maand al getoond, maar nu zijn alle details bekendgemaakt. De Pixel 10a is nagenoeg gelijk aan de Pixel 9a, al wordt hij sneller draadloos opgeladen en is hij ook iets kleiner. Dat laatste komt door de dunnere schermbezels, want het formaat van het scherm blijft wel 6,3".

Het scherm zal ook iets feller worden, met een maximale helderheid van 3000cd/m², ten opzichte van de Pixel 9a die een maximale helderheid van 2700cd/m² aan. De Pixel 10a wordt daarnaast beschermd door Gorilla Glass 7i.

Zoals gezegd kan de Pixel 10a sneller draadloos opladen met een maximaal vermogen van 10W (in plaats van 7,5W). De accucapaciteit blijft met 5100mAh gelijk. Verder draait de Pixel 10a op Android 16.

De Pixel 10a oogt verder nagenoeg hetzelfde als de Pixel 9a. Het frame is daarbij gemaakt van 100 procent gerecycled aluminium, 81 procent gerecycled plastic en gerecycled koper, goud, kobalt en wolfraam.

De Pixel 10a is vanaf 5 maart beschikbaar, al kan hij nu al gereserveerd worden. Zoals gezegd luidt de adviesprijs 549 euro - althans, voor de variant met 128 GB aan opslagruimte. Er is ook een model met 256 GB die 649 euro kost. Meer informatie is op de website van Google te vinden.

Windows biedt uitgebreide mogelijkheden voor accountbeheer, zodat elke gebruiker zijn eigen omgeving heeft en de juiste toegangsrechten krijgt. In dit artikel bespreken we de belangrijkste scenario’s voor thuisgebruik, zoals verschillende accounttypes en aangepaste gebruikersrechten.

In Windows is het onmogelijk om zonder account te werken. Het besturingssysteem heeft namelijk altijd een gebruikerscontext nodig om onderdelen als bureaublad, processen en rechten te laden. Zelfs bij automatische aanmelding of een wachtwoordloos account is er op de achtergrond minstens één account actief. Er bestaan wel verschillende accounttypes, en voor goed accountbeheer is het belangrijk de praktische verschillen te kennen, want elk type heeft eigen mogelijkheden, voordelen en beperkingen. We bekijken daarom grondiger Microsoft- en lokale accounts en het verschil tussen administrator- en standaardaccounts. Daarnaast gaan we in op gast- en familieaccounts. We tonen hoe je op je pc de juiste machtigingen instelt zodat data enkel toegankelijk zijn voor de gewenste gebruikers. We gaan hier uit van Windows 11, maar de meeste technieken werken ook in Windows 10.

Microsoft-account

Microsoft maakt het tijdens de installatie van Windows steeds moeilijker om een lokaal account in plaats van een Microsoft-account te kiezen. Dat is niet verrassend, want zodra je je aanmeldt met een Microsoft-account, koppel je je Windows-profiel aan de Microsoft-cloud. Daarmee kun je instellingen, thema’s, wachtwoorden, bureaubladachtergronden en data synchroniseren tussen apparaten. Je logt ook automatisch in bij diensten als de Microsoft Store, OneDrive, Microsoft 365, Mail en Agenda, Edge en andere. Daarnaast kun je met zo’n account BitLocker-versleuteling activeren voor je systeemschijf en gebruikmaken van ouderlijk toezicht (Microsoft Family Safety). Ben je je wachtwoord vergeten, dan herstel je dit eenvoudig via www.kwikr.nl/passreset. Je ontvangt dan een beveiligingscode waarmee je opnieuw toegang krijgt tot je account.

Liever lokaal?

Microsoft moedigt het niet aan om tijdens de installatie een lokaal account aan te maken, en het valt af te wachten of ze deze omwegen in de toekomst zullen blokkeren. Het kan nu nog op de volgende manieren. Start de installatie zonder internetverbinding. Krijg je hierover een melding, druk dan op Shift+F10 en typ het commando oobe\bypassnro. Na de automatische herstart verschijnt de optie Doorgaan met beperkte installatie. Vul vervolgens een lokale gebruikersnaam en wachtwoord in, samen met de antwoorden op drie beveiligingsvragen, zodat de installatie met een lokaal account verloopt. Je kunt na Shift+F10 ook het commando start ms-cxh:localonly uitvoeren om een venster te openen waarmee je een lokale gebruiker aanmaakt. Een andere optie is de gratis tool Rufus (https://rufus.ie/nl), waarmee je een installatie-usb maakt die de verplichte Microsoft-account overslaat. Verwijs naar een Windows-schijfkopiebestand (iso), stel de gewenste opties in, plaats een lege usb-stick en klik op Starten. In het pop-upvenster vink je Verwijder de vereiste voor een online Microsoft-account aan evenals Lokale account met gebruikersnaam aanmaken en vul je de gewenste gebruikersnaam in.

Er zijn nog wel een paar achterdeurtjes om Windows met een lokaal account te installeren, zoals met Rufus.

Lokaal account

Een lokaal account bestaat enkel op je pc, met een combinatie van gebruikersnaam en wachtwoord die alleen daar geldig zijn. Het is niet gekoppeld aan de Microsoft-cloud, zodat geen internet nodig is om je aan te melden. Instellingen en data blijven beperkt tot dat ene toestel en worden niet gesynchroniseerd met andere apparaten. Dit houdt wel in dat bepaalde diensten, zoals het downloaden van apps uit de Microsoft Store of het gebruik van OneDrive, niet beschikbaar zijn. Daar staat tegenover dat een lokaal account je meer privacy en onafhankelijkheid geeft. Het is handig als je bijvoorbeeld geen Microsoft-diensten wilt gebruiken of de pc bewust wilt loskoppelen van online accounts. Bovendien verkleint het risico dat malware je Microsoft-accountgegevens buitmaakt.

Lokaal: instellingen

Standaard vraagt Microsoft je tijdens de installatie van Windows om een Microsoft-account te gebruiken. In het kader ‘Liever lokaal?’ vind je tips om dit te omzeilen, maar ook na de installatie kun je nog een lokaal account aanmaken en daarmee inloggen. Open Instellingen, kies Accounts en klik op Andere gebruikers en vervolgens op Account toevoegen. Selecteer Ik beschik niet over de aanmeldgegevens van deze persoon en daarna Gebruiker zonder Microsoft-account toevoegen. Vul de gewenste gebruikersnaam en het wachtwoord (twee keer) in, kies drie beveiligingsvragen met bijbehorende antwoorden of eventueel een wachtwoordhint, en bevestig met Volgende om het lokale account toe te voegen.

Om zo’n gebruikersaccount te wissen, selecteer je dit bij Andere gebruikers en kies je Verwijderen / Account en gegevens verwijderen.

Lokaal: opdrachtprompt

Je kunt accounts ook aanmaken en beheren via de opdrachtprompt, met extra mogelijkheden die niet in Instellingen beschikbaar zijn. Klik met rechts op Opdrachtprompt in het startmenu en kies Als administrator uitvoeren. Om een lokaal account aan te maken gebruik je het commando net user <accountnaam> /add of net user <accountnaam> <wachtwoord> /add om meteen een wachtwoord toe te voegen, bijvoorbeeld net user Toon 654Win!321 /add. Met net user <accountnaam> vraag je de eigenschappen van het account op.

Je kunt ook bepalen dat een standaardgebruiker zijn verplichte wachtwoord niet mag wijzigen en enkel op specifieke tijden kan inloggen, bijvoorbeeld met

net user <accountnaam> /passwordreq:yes /passwordchg:no /times:ma-vr,16:00-21:00;za-zo,9:00-19:00

Vergeet in deze commando’s de schuine strepen (/) niet! De dagafkortingen gaan hier dus wel uit van een Nederlandstalige Windows-omgeving. Om de tijdslimieten te verwijderen gebruik je de parameter /times:all. Een gebruiker verwijderen kan eenvoudig met net user <accountnaam> /delete. De persoonlijke bestanden in de gebruikersmap blijven dan wel staan en kun je eventueel handmatig verwijderen.

Administrator-account

We haalden al aan dat er een verschil is tussen een administratoraccount en een standaardaccount, en het is belangrijk dat je dit onderscheid goed kent. Een account met administratorrechten (ook wel adminrechten genoemd) heeft namelijk volledige controle over de pc. Zo’n gebruiker mag software installeren of verwijderen, systeeminstellingen wijzigen, nieuwe gebruikers toevoegen en beveiligingsopties aanpassen. Een administrator kan dus ingrijpende veranderingen aanbrengen die het hele systeem beïnvloeden. Hij heeft in principe ook toegang tot alle lokaal opgeslagen data, zelfs zonder expliciete rechten (zie ook vanaf paragraaf 10). In Windows krijgt het eerste account dat tijdens de installatie wordt aangemaakt automatisch administratorrechten. Dit is logisch, want er moet minstens één gebruiker zijn die het systeem kan beheren, maar dit houdt zeker niet in dat je altijd met administratorrechten moet werken (zie verderop).

Om snel het accounttype te zien van een aangemelde gebruiker ga je naar Instellingen van Windows, kies je Accounts en klik je op Uw info. Gaat het om een administratoraccount dan zie je bovenin, bij je hier aanpasbare profielfoto, de vermelding ‘Administrator’. Voor andere accounts zie je deze melding bij Accounts / Andere gebruikers.

Standaardaccount 

Een standaardgebruikersaccount heeft beperktere rechten. Zo’n gebruiker kan programma’s draaien en eigen instellingen wijzigen, maar niet zomaar software installeren of kritische systeemwijzigingen uitvoeren. Zodra een standaardgebruiker iets doet dat hogere rechten vereist, zoals een applicatie installeren, verschijnt een venster van het gebruikersaccountbeheer (User Account Control, kortweg UAC) waarin een administrator zijn naam en wachtwoord moet invoeren. Meld je je zelf als administrator aan, dan volstaat doorgaans enkel een bevestiging. Dit mechanisme voorkomt dat een standaardaccount per ongeluk of via malware schadelijke ingrepen uitvoert. Daarom is het veiliger voor dagelijkse taken een standaardaccount te gebruiken en het administratoraccount alleen wanneer dit echt nodig is.

Als administrator kun je instellen hoe vaak dit UAC-venster verschijnt. Typ gebruikersaccountbeheer in de Windows-zoekbalk en start Instellingen voor gebruikersaccountbeheer wijzigen. Standaard staat de schuifknop ingesteld op Alleen een melding geven wanneer apps proberen wijzigingen aan te brengen, wat meestal prima voldoet.

Accounttype wijzigen

Tijdens de installatie van Windows wordt normaal één account aangemaakt dat automatisch administratorrechten krijgt. Wanneer je met dit account bent aangemeld, kun je het niet zomaar omzetten naar een standaardaccount, tenzij er intussen een ander administratoraccount bestaat.

Je kunt wel een nieuw account aanmaken, ofwel een Microsoft-account of een lokaal account. Zo’n nieuw account is standaard een gewoon gebruikersaccount, maar je kunt het type van andere accounts altijd wijzigen zolang je bent aangemeld als administrator. Open Instellingen, kies Accounts / Andere gebruikers, selecteer het gewenste account en klik op Accounttype wijzigen. Kies vervolgens Administrator of Standaardgebruiker en bevestig met OK.

Dit kan ook via de opdrachtprompt. Gebruikers die je daar hebt toegevoegd zijn standaard gewone gebruikers. Wil je er een administrator van maken, gebruik dan:

net localgroup administrators <accountnaam> /add

om meer rechten te geven. Om er alsnog weer een standaardgebruiker van te maken vervang je hier /add door /delete. Er is altijd minstens één administratoraccount vereist, maar houd het aantal accounts met zulke rechten zo beperkt mogelijk. Heeft een standaardgebruiker tijdelijk beheerdersrechten nodig, dan regel je dit makkelijk zelf even vanuit een UAC-venster.

Ingebouwde accounts

Windows zelf beschikt over een aantal ingebouwde accounts. Je krijgt deze te zien wanneer je bijvoorbeeld het commando net user op de Opdrachtprompt uitvoert, met net user <accountnaam> krijg je meer details over een specifiek account.

Je merkt hier onder meer de ingebouwde accounts Administrator en Gast op, die standaard beide niet geactiveerd zijn. Je kunt ze zelf actief maken met het commando:

net user <accountnaam> /active:yes (met /active:no

maak je een account weer non-actief), maar daar is doorgaans geen reden voor. Het wordt zelfs een stuk onveiliger als je het beheerdersaccount Administrator zomaar activeert, zeker omdat dit zonder sterk wachtwoord een extra risico vormt. Ook het ingebouwde gast-account activeren is weinig zinvol. Je maakt dan beter zelf een lokaal standaardaccount aan voor tijdelijke gebruikers.

Wil je absoluut het ingebouwde Administrator-account activeren, beveilig het dan met een wachtwoord.

Gastaccount

Het kan gebeuren dat een bezoeker je computer even wil gebruiken. Aanmelden met je eigen account is dan geen goed idee. Je maakt dan beter een apart lokaal standaardaccount aan, zoals hierboven beschreven. Zo’n account heeft standaard geen beheerdersrechten en de bezoeker kan enkel werken in zijn eigen profielmap (C:\Users\<accountnaam>) en eventueel in mappen die expliciet met hem zijn gedeeld via gedeelde mappen of aangepaste machtigingen.

Je kunt ditzelfde gastaccount door meerdere bezoekers laten gebruiken, maar houd er rekening mee dat hun gegevens telkens in dezelfde profielmap terechtkomen, wat privacygewijs niet ideaal is. Je kunt deze bestanden als administrator handmatig verwijderen of eenmalig het PowerShell-script bezoekersprofiel.ps1 uitvoeren. Dit script regelt alles en kun je downloaden via www.kwikr.nl/bprof. Start PowerShell als administrator en voer het volgende commando uit:

powershell -ExecutionPolicy Bypass -File <"volledig_pad_naar_script">

Hiermee maak of activeer je het lokale standaardaccount ‘Bezoeker’ en voeg je in Taakplanner een taak toe die bij elke opstart eventueel de profielmap van dit account verwijdert. Op regel 7 van dit script (bij $Password =) kun je het standaardwachtwoord ‘Bezoeker’ vooraf naar wens aanpassen.

Familie-account

Wil je een pc in een gezin delen en tegelijk meer controle houden over kinderen of minder ervaren gezinsleden, dan kun je accounts in een familiegroep gebruiken. Log hiervoor in met een Microsoft-account (niet met een lokaal account): dit wordt de beheerder van de groep. Open Instellingen in Windows en kies Accounts / Familie. Klik bij Uw familie op Iemand toevoegen en voer het e-mailadres van het Microsoft-account van je kind in. Heeft het kind nog geen account, kies dan Een account voor een onderliggend item maken en vul e-mailadres, wachtwoord, naam en geboortedatum in. Na een wat omslachtige verificatie wordt het account aan ‘Uw familie’ toegevoegd en kan het kind hiermee inloggen in Windows. Ouderlijk toezicht regel je online op www.kwikr.nl/famaccounts, waar je je met je eigen account aanmeldt. Klik hier op het gewenste kind-account, waarna je onder meer kunt instellen welke websites, apps en games toegankelijk zijn, de schermtijd kunt bepalen en (via Besteding) kunt vastleggen of aankopen in de Microsoft Store mogen gebeuren. Schakel Activiteitenoverzicht in om na te kunnen kijken welke apps of games je kind eerder heeft gebruikt.

Machtigingenbeheer

We schreven al dat een standaardaccount bij het aanmaken enkel binnen zijn eigen profielmap (C:\Users\<accountnaam>) kan werken. Dat komt doordat Windows standaard alleen schrijfrechten toekent op die map (via de zogeheten ACL; Access Control List). Een standaardgebruiker heeft dus geen toegang tot gegevens in andere mappen, zoals profielmappen van andere gebruikers. Er is een uitzondering, want als iemand de pc opstart via een bootstick met een alternatief besturingssysteem als Linux, gelden de NTFS-machtigingen van Windows niet.

Log je in met een administratoraccount, dan kun je wel toegang forceren tot profielmappen van andere gebruikers. Klik even met rechts op zo’n map, kies Eigenschappen en open het tabblad Beveiliging: normaliter verschijnt nu een melding dat je onvoldoende machtigingen hebt. In dit geval hoef je maar te dubbelklikken op die map en met Doorgaan te bevestigen om toch toegang te krijgen. Open je vervolgens nogmaals het tabblad Beveiliging, dan zie je dat, behalve het account van de betreffende gebruiker, ook je eigen account is toegevoegd en dat alle machtigingen in de kolom Toestaan zijn aangevinkt.

Op dezelfde manier maak je een willekeurige andere map toegankelijk voor een ander gebruikersaccount. Klik met rechts op de map, kies Eigenschappen en open Beveiliging. Klik op Bewerken en vervolgens op Toevoegen, typ de gewenste accountnaam, check met Namen controleren en bevestig met OK. Standaard krijgt dit account lees- en uitvoerrechten, maar je kunt in de kolom Toestaan ook Wijzigen en Schrijven aanvinken. Laat de kolom Weigeren ongewijzigd en bevestig met OK.

Quick User Manager

Windows beschikt wel over eigen functies om accounts te beheren, maar de gratis portable tool Quick User Manager (www.kwikr.nl/qum) maakt dit overzichtelijker en biedt extra functies.

Na de start zie je links een overzicht van alle gedetecteerde accounts, inclusief ingebouwde, lokale en Microsoft-accounts, en zowel standaard- als administratoraccounts. Selecteer een account om rechts de beschikbare opties te zien. De meeste instellingen pas je aan met een vinkje, bijvoorbeeld om een account te activeren of deactiveren, een wachtwoord te vereisen of een profielfoto te wijzigen. Bevestig wijzigingen met Save Changes en Yes. Sommige opties vragen iets meer interactie, zoals het aanpassen van een wachtwoord of het verplaatsen van een profielmap. De functie Auto-logon this user laat Windows automatisch opstarten met het gekozen account, en Launch Account Profile Fixer tracht hardnekkige aanmeldproblemen met een specifiek account te verhelpen.

Een handige en overzichtelijke tool voor meer doorgedreven accountbeheer.