Microsoft lijkt de upgradeperiode naar Windows 10 stilletjes te hebben verlengd, waardoor het nog steeds mogelijk is om gratis Windows 10 op je computer te installeren. In deze workshop laten we zien hoe je deze twee installatiemethodes je kunt toepassen.

Voor het upgraden van je bestaande Windows 7- of 8-computer heb je twee mogelijkheden. De eerste - meest eenvoudige, maar wel langzamere - mogelijkheid is door gebruik te maken van de zogeheten toegankelijksopties, ondersteundende technieken voor gebruikers met beperkingen. Via de speciale pagina van Microsoft kun je dan een in place-upgrade van Windows 7 of 8 uitvoeren naar Windows 10, waarbij al je instellingen en gegevens bewaard blijven. De tweede - iets omslachtigere maar meest effectieve - methode is door een compleet schone installatie uit te voeren.
 

Upgrade-methode 1

Wil je Windows 7 of 8 direct upgraden naar Windows 10? Dan kun je ervoor kiezen om gebruik te maken van de toegankelijkheidspagina van Microsoft. Ga daarvoor eerst naar https://www.microsoft.com/nl-nl/accessibility/windows10upgrade.

Druk op die pagina simpelweg op de knop Nu upgraden. Er wordt nu een klein programma gedownload met de naam Windows10Upgrade24074.exe. Het kan zijn dat je een ander nummer aan het einde ziet. Start dit programma vervolgens om de upgrade te starten.

De tool controleert eerst of je computer wel in aanmerking komt voor de upgrade. De volgende parameters zijn daarbij van belang:

- Voldoende schijfruimte: er moet minstens 8 GB vrije ruimte op de harde schijf beschikbaar zijn
- Je bestaande Windows 7- of 8-installatie moet geactiveerd zijn

©CIDimport

Ook kan het zijn dat bepaalde programma's niet compatibel zijn met Windows 10, de tool checkt dat eveneens voor je. Er wordt dan aangeraden om de desbetreffende programma's te verwijderen.

De volledige systeemeisen voor Windows 10 kun je hier vinden.

Wordt aan beide eisen voldaan, dan kun je de installatie voortzetten. Let wel, je bestaande Windows 7 of 8-installatie wordt meteen geupgrade naar Windows 10 met behoud van alle instellingen, gebruikersaccounts en bestanden. Je kunt deze installatieprocedure echter niet tussentijds stoppen of pauzeren. De upgrade duurt bovendien ook redelijk lang, omdat de tool eerst alle benodigde bestanden van Windows 10 worden gedownload.

De complete upgrade kan wel een uur tot twee uur in beslag nemen, dat is geheel afhankelijk van de omvang van je bestaande Windows 7- of 8-installatie: hoe meer programma's je hebt geïnstalleerdl, des te langer duurt de upgrade.

Tijdelijk installeren

Nog geen zin om nu al over te stappen? Dan kun je ervoor kiezen om Windows 10 via een tweede losse harde schijf tijdelijk te installeren en activeren op je computer. Via deze methode kun je dan alvast je hardware en installatiecode bij Microsoft activeren. Op een later tijdstip - als je Windows 10 definitief gaat installeren - hoef je niet opnieuw door de activatieprocedure heen te lopen.
 

Upgrade-methode 2

De tweede upgrademethode is eigenlijk het meest efficiënt en logischer. Je installeert namelijk een schone installatie van het besturingssysteem, waardoor je met een schone lei kunt beginnen en geen last hebt van niet-compatibele software die je voorheen onder Windows 7 of 8 had geïnstalleerd. Bovendien is een schone installatie van Windows 10 veel sneller dan een directe upgrade over een bestaande versie van Windows 7 of 8, omdat er geen instellingen worden overgenomen.

Om van start te gaan met een schone installatie, moet je er zeker van zijn dat je sowieso al een goede back-up hebt van al je belangrijke bestanden. Tijdens een schone installatie van Windows 10 worden de vorige versies namelijk verwijderd. Als je die hebt, kun je van start gaan. Vergeet ook niet de oorspronkelijke installatiecode van Windows 7 of 8 op te schrijven of op te zoeken, want die code heb je namelijk nodig om zometeen je Windows 10-installatie te activeren. Activeer je Windows 10 niet, dan kun je het besturingssysteem maximaal 30 dagen uitproberen.

Download de Media Creation Tool

Om Windows 10 schoon te installeren, moet je gebruik maken van de Media Creation Tool. Deze software downloadt de Windows 10-installatiebestanden voor je en maakt vervolgens een bootable medium als een usb-stick of dvd. De tool kun je hier downloaden: https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows10

Kies op die pagina voor de knop Hulpprogramma nu downloaden.

©CIDimport

Download de tool en start deze. Na enkele ogenblikken krijg je een vraag te zien: Deze PC nu bijwerken of Installatiemedium voor een andere PC maken. Kies voor de tweede optie:

©CIDimport

De volgende vraag is belangrijk: welke versie van Windows 10 wil je installeren: de 32-bit of de 64-bit-versie. Zorg dat je hier de juiste versie van Windows 10 kiest die overeenkomt met je vorige versie. Had je een 64-bits-versie van Windows 7 of 8, dan kies je hier voor de 64-bits-versie. Had je een 32-bits versie, dan selecteer je 32-bit. Het lijkt verleidelijk om hier nu juist voor een 'betere' versie te kiezen, bijvoorbeeld 64-bits als je eerder een 32-bits-versie van Windows 7 of 8 had, maar de kans is dan groot dat je oude installatiecode voor Windows 7 of 8 dan niet werkt voor de 64-bits-versie. Zorg ook dat je de taal gelijkhoudt aan de vorige Windows-versie.

©CIDimport

In de volgende stap wordt gevraagd wat voor soort medium je wilt maken: een usb-station of een dvd-station. Welke optie je hier kiest hangt af van een aantal scenario's. Als je computer die je wilt upgraden geen dvd-station heeft, kies je natuurlijk voor een usb-stick. De stick moet leeg zijn en minimaal 4 GB opslagcapaciteit hebben. De meeste computers ondersteunen het opstarten vanaf een usb-stick, bijvoorbeeld door net na de bios-start van je computer op de F10 of F12-toets te drukken om een bootmedium te selecteren.

Bij een aantal oudere pc's moet je wellicht even in het bios duiken om de juiste bootvolgorde aan te passen. Weet je niet zeker of jouw computer het opstarten vanaf een usb-stick ondersteunt, dan kies je voor het maken van een dvd. In dat geval moet de computer waarop je de Media Creation Tool uitvoert, wel beschikken over een dvd-brander en moet je natuurlijk een beschrijfbare dvd tot je beschikking hebben.

Een usb-stick heeft echter wel de voorkeur, omdat het installeren van Windows 10 dan veel sneller verloopt.

©CIDimport

Nadat je de keuze hebt gemaakt en op de knop Volgende hebt geklikt, worden de installatiebestanden van Windows 10 gedownload. Dit kan echter enige tijd duren, er wordt zo'n 4 GB aan data gedownload, die ook nog moet worden geverifieerd. Daarna wordt er een bootable usb-stick aangemaakt. Ga er vanuit dat de totale procedure ongeveer een half uur tot drie kwartier in beslag neemt.

©PXimport

Ben je van plan om via deze methode meerdere Windows-computers te upgraden? Dan doe je er goed aan deze aangemaakte usb-stick of dvd te bewaren. Dan heb je in ieder geval een goed installatiemedium en hoef je de eerdergenoemde stappen niet steeds opnieuw uit te voeren.

Installatie starten

Is de usb-stick of de dvd klaar? Dan kun je deze gebruiken om je computer mee op te starten. Tijdens het opstarten van je pc kun je doorgaans door middel van de F10- of F12-toets kiezen vanaf welk medium moet worden opgestart. Zorg wel dat je de dvd of de usb-stick alvast hebt geplaatst.

Na het booten verschijnt na enkele seconden het eerste installatiescherm.

©CIDimport

Kies hier voor de juiste instellingen voor jouw computer, en vervolgens druk je op de knop Volgende. Klik daarna op de knop Nu installeren. De volgende stap omvat het invoeren van je Windows 7 of 8-installatiecode. Hier kun je de installatiecode van je vorige Windows-versie meteen invullen.

©CIDimport

Het is overigens ook mogelijk om deze stap later uit te voeren. Dat kan handig zijn, bijvoorbeeld als je de code in een tekstbestand op je usb-stick of harde schijf hebt staan. Dan kun je de code namelijk direct in het activatievenster plakken nadat Windows 10 is geïnstalleerd.

Na het accepteren van de voorwaarden kun je kiezen hoe je Windows 10 wilt installeren. Heb je je oude computer voorzien van een lege ssd, dan kun je kiezen voor de optie Aangepast: alleen Windows installeren. Als je je oude Windows 7- of 8-installatie wilt overschrijven kies je eveneens voor die optie.

©CIDimport

©CIDimport

De installatieprocedure wordt nu gestart. Na ongeveer een half uur tot drie kwartier is de installatie van Windows 10 gereed en kun je verder met configuren van het systeem.

Gratis upgradeperiode

De bovengenoemde stappen hebben wij beide uitgebreid getest met twee verschillende Windows 7-installatiecodes, een half jaar nadat Microsoft aankondigde te stoppen met de gratis upgrademogelijkheid. Het is dus niet duidelijk hoe lang het nog mogelijk blijft om Windows 10 via de bovenstaande trucjes gratis te installeren. Waarschijnlijk verdwijnt deze mogelijkheid na het verschijnen van de Creators Update over enkele maanden. We raden je dus aan om deze stappen snel uit te voeren om van de gratis upgrade gebruik te kunnen maken.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.