De aanlegsnelheid van glazvezel-internet stokt, de kosten zijn hoog en het geld wordt door providers niet direct terugverdiend. In dit tempo duurt het nog 50 jaar voordat alle Nederlandse huishoudens voorzien zijn. Moet de overheid ingrijpen om glasvezel sneller beschikbaar te maken? PCM vraagt het de experts. En wat vind jij?

Jeroen de Jager, hoofdredacteur PCM

©PXimport

“Ja, snel internet is minimaal net zo belangrijk als elektriciteit, stromend water en riolering. Elk huis, bestaand en nieuw, zou een glasvezel­aansluiting moeten hebben. Dat kan niet aan marktpartijen worden overgelaten, het ‘landsbelang’ is daarvoor te groot. Inmiddels stokt de aanleg van glasvezel omdat de grootste partij (KPN, via de overname van Regge­fiber) liever zijn huidige telefoonlijnen uitput. En lang niet overal ligt coaxkabel om als alternatief te dienen. Daarom moet de overheid ingrijpen en overal glasvezel aanleggen. Daarna kunnen bedrijven internet aanbieden en een eerlijke vergoeding aan de overheid afdragen.”

Michiel Steltman, directeur Stichting Digitale Infrastructuur Nederland

©PXimport

“Nee, al is het op zich wel een overheidstaak om te regelen dat elke consument en elk bedrijf vast of mobiel moet kunnen afnemen met voldoende capaciteit en bandbreedte. En dat elke locatie waar connectiviteit nodig is (denk aan ‘smart cities’, transport) met internet verbonden is. Het bedrijfsleven kan dat prima invullen, dat is op zich geen overheidstaak. Maar de overheid moet daartoe wel alle voorwaarden scheppen zodat die honderd procent dekking gerealiseerd kan worden. Knelpunten, zoals lokale precarioregels, moeten worden aangepakt. Het betekent ook dat de overheid moet bijspringen bij onrendabele bedrijfsmodellen.”

Jaap Doeleman, advocaat gespecialiseerd in Nederlands concurrentierecht

©PXimport

“Nee, op dit moment nog niet. De dienstverlening van KPN en VodafoneZiggo in de bebouwde kom via tv-kabel of koper is voor veel mensen nog goed genoeg. De overheid zou de twee grote providers wel veel steviger bij de les moeten houden: dat gebeurt nu helemaal niet, uit misplaatst vertrouwen in de markt. In het buitengebied is het gebrek aan bandbreedte wél een acuut probleem. Daar is alleen ouderwets, langzaam koper. Dat is een fors maatschappelijk probleem waar de rijksoverheid jarenlang niets aan heeft gedaan. Als de markt het nu niet oppakt, dan zou een nieuw kabinet dat zelf kunnen doen.”

Dirk Strijker, doet als hoogleraar onderzoek naar glasvezelaanleg

©PXimport

“Ja, glasvezel is wat mij betreft een nutsvoorziening en dat betekent dat de Rijksoverheid het moet laten aanleggen. Maar die neemt al heel lang haar verantwoordelijkheid niet: het woord nutsvoorziening wordt door de minister gemeden. Den Haag zou een plan moeten maken en budget beschikbaar moeten stellen om glasvezel landelijk dekkend te krijgen. Stel randvoorwaarden als een open netwerk op en dan raken grote namen als KPN en Deutsche Telekom, maar ook kleinere initiatieven geïnteresseerd om glasvezel aan te bieden. Ook op het platteland, als we dat onderdeel willen laten blijven van onze economie.”

JBL brengt met de BandBox-serie zijn eerste audioproducten uit die specifiek gericht zijn op het maken van muziek. De BandBox Solo en Trio zijn bluetooth-speakers die tegelijkertijd functioneren als versterker voor instrumenten. De opvallendste toevoeging is het gebruik van kunstmatige intelligentie om audiosporen in realtime te scheiden, wat het meespelen met bestaande nummers makkelijker moet maken.

De kern van de nieuwe serie is de zogeheten 'Stem AI'-technologie. Hiermee kunnen gebruikers specifieke onderdelen van een liedje, zoals de zang, drums of gitaar drums in realtime op het apparaat zelf kunt isoleren of verwijderen uit elk nummer. Voor muzikanten biedt dit praktische voordelen: je kunt een gitaarpartij isoleren om precies te horen hoe deze gespeeld wordt, of de partij juist wegdraaien om zelf mee te spelen over de originele begeleiding.

Voor één muzikant

De instapversie is de BandBox Solo, een compacte speaker met een vermogen van 18 watt RMS. Het apparaat beschikt over één ingang die geschikt is voor een gitaar of microfoon. Gebruikers kunnen via de JBL One-app diverse digitale versterkers en effecten zoals reverb, chorus en phaser instellen, waardoor externe effectpedalen in veel gevallen overbodig zijn. Daarnaast functioneert de Solo als audio-interface: via de usb-c-aansluiting koppel je hem aan een laptop om direct opnames te maken in muziekproductiesoftware (DAW).

Voor meerdere muzikanten tegelijk

Voor wie meer aansluitmogelijkheden of volume nodig heeft, is er de BandBox Trio. Dit model levert 135 watt vermogen en is uitgerust met een ingebouwde vierkanaalsmixer. Hierdoor is het mogelijk om met meerdere mensen tegelijk te spelen, bijvoorbeeld een zanger en twee instrumentalisten. De Trio onderscheidt zich verder door een verwisselbare accu die tot tien uur speeltijd biedt en een LCD-scherm voor directe feedback. Ook heeft dit model meer fysieke knoppen, zodat je het geluid tijdens het spelen kunt aanpassen zonder direct de app erbij te hoeven pakken.

Prijs en beschikbaarheid

De JBL BandBox Solo en Trio zijn vanaf februari verkrijgbaar. De BandBox Solo heeft een adviesprijs van 249,99 euro. De grotere BandBox Trio kost 599,99 euro. Een belangrijk detail voor vroege kopers is dat de 'looper'-functie, waarmee je laagjes muziek over elkaar opneemt, bij lancering nog niet beschikbaar is; deze wordt volgens JBL pas in oktober via een update toegevoegd.

AMD heeft de Europese adviesprijs van de snelste game-cpu tot nu toe - Ryzen 7 9850X3D - aangekondigd.

De Ryzen 7 9850X3D krijgt in Europa een adviesprijs van 514,75 euro, zo schrijft Tweakers. Dat is opvallend, omdat de Europese adviesprijs van voorganger 9800X3D op release 539 euro was - iets duurder dus. Inmiddels is die laatstgenoemde kaart wel voor 449 euro te koop.

De lagere adviesprijs voor de nieuwe 9850X3D komt omdat de dollar zwakker is geworden. AMD rekent de Europese adviesprijs voor hun cpu's altijd uit door de Amerikaanse prijs letterlijk door te rekenen en er btw bij op te tellen. In de VS gaat de 9850X3D 500 dollar kosten.

Snelste processor voor games tot nu toe

AMD deed de Ryzen 7 9850X3D begin dit jaar uit de doeken, en claimde toen dat het de snelste processor tot nu toe voor games ter wereld wordt. Dat was altijd de 9800X3D van AMD. De 9850X3D lijkt op die cpu, met zestien threads en acht cores.

Nieuw aan de 9850X3D is echter een hogere boostsnelheid van 5.6GHz op één core. Dat is een verhoging van 400MHz ten opzichte van de 9800X3D. Het maakt de cpu naar schatting 7,7% sneller dan diens voorganger.

Officieel komt de AMD Ryzen 7 9850X3D volgende week uit, al hebben sommige winkeliers in Europa de kaart al in de verkoop gegooid.